საქმე №ას-1613-1514-2012 4 თებერვალი, 2013 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - გ.ს-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ვ.ნ-ი, ქ.გ-ი (მოსარჩელე)

მოპასუხე - გ.გ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 7 ნოემბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი - ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ვ.ნ-მა და ქ.გ-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში გ.ს-სა და გ.გ-ის მიმართ და მოითხოვეს ქ.თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ო.ქ-ის მიერ 2011 წლის 10 ნოემბრის მოვალე გ.გ-ის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტით აღწერილი და დაყადაღებული მოძრავი ქონების: ხის მაგიდის (ყავისფერი) 6 სკამით, მწვანე ფერის სამეულის, კედლის ხის საათის, შავი ფერის როიალის (ესტონია), ყავისფერი „დესაუს“, ყავისფერი ჭურჭლის კარადის (სერვანდი), „სამსუნგის“ ფირმის ტელევიზორის, „სამსუნგის“ ფირმის მაცივრის, „სამსუნგის“ ფირმის სარეცხი მანქანის, ასევე ქ.თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ო.ქ-ის მიერ 2011 წლის 10 ნოემბრის მოვალე გ.გ-ის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტით აღწერილი და დაყადაღებული მოძრავი ქონების: კომპიუტერის, „SONY-ს“ მუსიკალური ცენტრის, „LG-ს“ ფირმის პატარა ტელევიზორის ყადაღისაგან გათავისუფლება შემდეგი დასაბუთებით:

თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია 2011 წლის 16 მაისს გაცემული N2/13020-10 სააღსრულებო ფურცელი გ.გ-ის გ.ს-ის სასარგებლოდ 35000 აშშ დოლარის დაკისრების თაობაზე. 2011 წლის 10 ნოემბერს აღმასრულებელმა ო.ქ-ემ ქ.თბილისში, ნ-ის ქN2-ში მდებარე N4 ბინაში მდებარე ქონებას დაადო ყადაღა, რომელიც არა მოვალის, არამედ მოსარჩელეების საკუთრებაა, ქონების აღწერისას ვ.ნ-ი შინ არ იმყოფებოდა, ხოლო მისმა შვილმა - ნ. ნ-მა აღმასრულებელს განუმარტა, რომ ქონება არ ეკუთვნოდა გ.გ-ს, რომელიც ამ მისამართზე არ ცხოვრობს. ნ. ნ-სა და გ.გ-ს 2004 წლიდან ცოლქმრული ურთიერთობა აღარ აქვთ, ხოლო 2011 წლიდან ოფიციალურად განქორწინდნენ. ასეთ ვითარებაში აღმასრულებელს უფლება არ ჰქონდა ყადაღა დაედო აღნიშნულ ქონებაზე, თანახმად „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-40 და 44-ე მუხლებისა.

გ.ს-ემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

არასწორია მოსარჩელეების მიერ მითითებული გარემოება სადავო ნივთების მოვალის პატიმრობის პერიოდში შეძენის თაობაზე, ქონების აღწერისა და დაყადაღების აქტში მითითებული ნივთები მოსარჩელეებსა და მოვალეს ჰქონდათ 2002-2003 წლებშიც, როდესაც გ.ს-ე მათთან სახლში იყო, ასევე არასწორია მოსარჩელეების მიერ მოხმობილი მოწმეთა ჩვენებები.

მოპასუხე გ.გ-მა სარჩელი ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილებით ვ.ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ყადაღისგან გათავისუფლდა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ო.ქ-ის მიერ 2011 წლის 10 ნოემბერს მოვალე გ.გ-ის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტით აღწერილი და დაყადაღებული შემდეგი მოძრავი ქონება: ხის მაგიდა (ყავისფერი) 6 სკამით, სამეული მწვანე ფერის, კედლის ხის საათი, შავი ფერის როიალი (ესტონია), ყავისფერი „დესაუ“, ყავისფერი ჭურჭლის კარადა (სერვანდი), „სამსუნგის“ ფირმის ტელევიზორი, „სამსუნგის“ ფირმის მაცივარი, „სამსუნგის“ ფირმის სარეცხი მანქანა. ამავე გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ქ.გ-ის სარჩელი, ყადაღისგან განთავისუფლდა თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ო.ქ-ის მიერ 2011 წლის 10 ნოემბერს მოვალე გ.გ-ის ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ აქტით აღწერილი და დაყადაღებული შემდეგი მოძრავი ქონება: კომპიუტერი, „SONY-ს“ მუსიკალური ცენტრი, „LG-ს“ ფირმის პატარა ტელევიზორი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ.ს-ემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 7 ნოემბრის განჩინებით გ.ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 12 ივნისის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ გაცემული N2/13020-10 სააღსრულებო ფურცელი, სადაც მოვალედ მითითებულია გ.გ-ი, ხოლო კრედიტორად - გ.ს-ე. სააღსრულებო ფურცლის იძულებით აღსრულების მიზნით, თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებელ ო.ქ-ემ 2011 წლის 10 ნოემბერს აღწერა და დააყადაღა ქ.თბილისში, ნ-ის ქN2-ის N4 ბინაში არსებული მოძრავი ქონება. ქონების დაყადაღების აქტზე გაკეთებულია დამსწრე პირის – ვ.ნ-ის ქალიშვილ ნ. ნ-ის (გ.გ-ის ყოფილი მეუღლე) შენიშვნა, რომ მოვალე გ. ნ-ი აღნიშნულ მისამართზე არ ცხოვრობდა, ხოლო ბინა და ნივთები ეკუთვნოდა ვ.ნ-ს. ქ.თბილისში, ნ-ის ქN2-ში მდებარე N4 ბინა რეგისტრირებულია ვ.ნ-ის საკუთრებად. არ იქნა გაზიარებული გ.ს-ის მოსაზრება, რომ ქ.თბილისში, ნ-ის ქN2-ში მდებარე N4 ბინაში არსებული დაყადაღებული მოძრავი ნივთები მოვალე გ.გ-ს ეკუთვნოდა. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ დასახელებული ნორმები შეიცავს ზოგად დებულებას მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილების თაობაზე. ყადაღისაგან ქონების გათავისუფლების შესახებ სარჩელებზე მტკიცების ტვირთის განაწილების წესი განსაზღვრულია „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტით, რომლის თანახმადაც, ყადაღისაგან ქონების გათავისუფლების შესახებ სარჩელზე მტკიცების ტვირთი ეკისრება მოსარჩელეს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, წერილობითი მტკიცებულებები წარმოადგენს მტკიცებულების ერთ-ერთ სახეს. ამავე კოდექსის 134-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, წერილობით მტკიცებულებებს წარმოადგენს აქტები, საბუთები, საქმიანი და პირადი ხასიათის წერილები, რომლებიც შეიცავს ცნობებს საქმისათვის მნიშვნელოვან გარემოებათა შესახებ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის XVIII თავი ეხება მოწმეთა ჩვენებებს, როგორც მტკიცებულებათა ერთ-ერთ სახეს. სასამართლომ მიუთითა მოწმეების: ნ. კ-ის, მ. კ-ის, ლ. გ-ის, ლ. გ-ის, გ. ჩ-ის ჩვენებებზე და დადასტურებულად მიიჩნია, რომ დაყადაღებული ნივთებიდან: ხის მაგიდა (ყავისფერი) 6 სკამით, სამეული მწვანე ფერის, კედლის ხის საათი (ყავისფერი), შავი ფერის როიალი (ესტონია), ყავისფერი „დესაუ“, ყავისფერი ჭურჭლის კარადა (სერვანდი) ელაგა მოსარჩელე ქ.თბილისში, ფ-ის ქN29-ში მდებარე ვ.ნ-ის ძველ ბინაში და შემდგომ ისინი გადაიტანეს ნ-ის ქN2-ში არსებულ N4 ბინაში. მოწმე ლ. გ-ის ჩვენებით დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ვ.ნ-მა თავის შვილიშვილს - ქ.გ-ს 2006 წელს აჩუქა „სამსუნგის“ ფირმის კომპიუტერი (ამ დროისთვის გ.გ-ი სასჯელს იხდიდა ციხეში), რასაც ადასტურებდა საგარანტიო ტალონიც; მოწმე ლ. გ-ის ჩვენებით დადასტურებულად იქნა მიჩნეული, რომ 2007 წლის 30 დეკემბერს ძმიშვილებს (ქ.გ-ი და მისი და) უყიდა პატარა „LG-ის“ ფირმის ტელევიზორი, ამ დროისთვის გ.გ-ი სასჯელს იხდიდა. მოწმე გ. ჩ-მა დაადასტურა, რომ ქ.გ-ს 2004 წელს უმაღლეს სასწავლებელში გამოცდების წარმატებით ჩაბარებასთან დაკავშირებით აჩუქა მუსიკალური ცენტრი. მაცივარი, სარეცხის მანქანა და „სამსუნგის“ ფირმის ტელევიზორი შეძენილია ვ.ნ-ის მიერ 2006 წელს, გ.გ-ის ციხეში ყოფნის დროს, რაც დასტურდებოდა დაყადაღებული ნივთების მოსარჩელის მიერ შესყიდვის დამადასტურებელი დოკუმენტებით (ეს წერილობითი მტკიცებულებები წარმოდგენილია მოსარჩელის მიერ და ერთვის საქმეს). აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოსარჩელეებმა შეძლეს მათი წილი მტკიცების ტვირთის რეალიზება და სასამართლოსათვის იმ მტკიცებულებების წარდგენა, რომლითაც უტყუარად დასტურდებოდა სადავო ნივთებზე მათი საკუთრების უფლება. პალატის მტკიცებით, ასეთ პირობებში, საწინააღმდეგოს მტკიცების ტვირთი გადავიდა მოპასუხე გ.ს-ეზე, რომელმაც მათ მხოლოდ საკუთარი ახსნა-განმარტება დაუპირისპირა და თავისი იმ პოზიციის დასადასტურებლად, რომ სადავო ნივთები არ ეკუთვნოდათ მოსარჩელეებს, სასამართლოს ვერ წარუდგინა რაიმე მტკიცებულება. პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლითაც მოძრავი ნივთების მიმართ დადგენილი პრეზუმფცია, რომ მათი მფლობელი ივარაუდება მესაკუთრედ. პალატის განმარტებით, მოძრავი ნივთების ცნებას სამოქალაქო კანონმდებლობა არ იძლევა, რის გამოც მოქმედებს ვარაუდი, რომ ყველა ნივთი მოძრავია, რომელიც არაა უძრავი. სადავო მოძრავი ნივთები განთავსებულია ვ.ნ-ის კუთვნილ ბინაში, მათზე მფლობელობას წლების განმავლობაში ახორციელებდნენ მოსარჩელეები, რაც ზემოთ მითითებულ მტკიცებულებათა გათვალისწინებით, ქონებაზე მოსარჩელის საკუთრების უფლებას ადასტურებდა, შესაბამისად, სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, ნ-ის ქN2-ში მდებარე N4 ბინაში არსებული დაყადაღებული მოძრავი ნივთები: ხის მაგიდა (ყავისფერი) 6 სკამით, სამეული მწვანე ფერის, კედლის ხის საათი, შავი ფერის როიალი (ესტონია), ყავისფერი „დესაუ“, ყავისფერი ჭურჭლის კარადა (სერვანდი), „სამსუნგის“ ფირმის ტელევიზორი, „სამსუნგის“ ფირმის მაცივარი, „სამსუნგის“ ფირმის სარეცხი მანქანა ვ.ნ-ის საკუთრება იყო, ხოლო კომპიუტერი, „SONY-ს“ ფირმის მუსიკალური ცენტრი, „LG-ს“ ფირმის პატარა ტელევიზორი - ქ.გ-ის საკუთრება. პალატის დასკვნით, საქალაქო სასამართლომ სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება დაყადაღებული მოძრავი ნივთების მოსარჩელეებისადმი კუთვნილების შესახებ და „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლზე მითითებით, ყადაღისაგან გათავისუფლების შესახებ სარჩელი მართებულად მიიჩნია საფუძვლიანად.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ.ს-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით:

სასამართლომ განჩინების მიღებისას მოწმეების: ნ. კ-ის, მ. კ-ის, ლ.გ-ის, ლ. გ-სა და გ. ჩ-ის ჩვენებებზე დაყრდნობით დაადგინა, რომ დაყადაღებული ნივთებიდან ხის მაგიდა (ყავისფერი) 6 სკამით, სამეული მწვანე ფერის, კედლის ხის საათი (ყავისფერი), შავი ფერის როიალი (ესტონია), ყავისფერი „დესაუ“, ყავისფერი ჭურჭლის კარადა (სერვანდი) ელაგა ქ.თბილისში, ფ-ის ქN29-ში მდებარე ვ.ნ-ის ძველ ბინაში და შემდგომ ისინი გადაიტანეს ნ-ის ქN2-ში არსებულ N4 ბინაში, მოწმე ლ. გ-ის ჩვენებით კი დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2007 წლის 30 დეკემბერს ძმის შვილს უყიდა პატარა „LG-ის“ ფირმის ტელევიზორი, გ. ჩ-ის ჩვენება კი, საფუძვლად დაუდო 2004 წელს მუსიკალური ცენტრის საჩუქრად გადაცემის ფაქტს. აღნიშნულით სასამართლომ საკუთრების უფლება მოწმის ჩვენებით მიიჩნია დადასტურებულად, ხოლო მოწინააღმდეგე მხარის განმარტება საპირისპიროს დადასტურებისათვის არასაკმარისად მიიჩნია. აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლები, რადგანაც სასამართლოს საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებისათვის უპირატესობა არ უნდა მიენიჭებინა, არამედ ერთობლიობაში უნდა განეხილა ისინი, ამასთანავე, სასამართლოს საქმეში წარმოდგენილ სხვა მტკიცებულებებზე (2007 წლის 17 დეკემბრის განაჩენი) საერთოდ არ უმსჯელია, რაც გასაჩივრებული განჩინების დაუსაბუთებლობაზე მიუთითებს, ამასთანავე არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლით გათვალისწინებული განჩინების გაუქმების საფუძველი, რადგანაც სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე, 105-ე, 134-ე მუხლები, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლი და სამოქალაქო კოდექსის 134-ე მუხლი. სასამართლომ საკუთრების უფლების მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით დადგენის გზით არასწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი და არასწორად განმარტა, რომ მოსარჩელემ მის მიერ სარჩელში მითითებული გარემოებების დადასტურება უზრუნველყო, აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, სასამართლომ არ შეაფასა კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი, სააღსრულებო გადაწყვეტილება და სხვა, რომლითაც დადასტურებულია დაყადაღებული ქონების გ.გ-ის კუთვნილება, ამასთანავე, მტკიცებულებათა გამოკვლევის წესის დარღვევის გამო, სასამართლომ ასევე დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-3 ნაწილი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით გ.ს-ე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა, ხოლო მისი საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ.ს-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებული მყარი ერთგვაროვანი პრაქტიკა (იხ. სუსგ №ას-262-253-2012, 25 ივნისი, 2012 წელი).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ.ს-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გ.ს-ე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ.ს-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

თ. თოდრია