№ას-40-38-2013 25 თებერვალი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ა-ი“, შპს „მ-ი“

მოწინააღმდეგე მხარეები – თ.გ-ე, ა.გ-ე, ლ.ჩ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, თანამესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2011 წლის 28 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს თ.გ-ემ, ა.გ-ემ და ლ.ჩ-ემ მოპასუხეების – შპს „ა-სა“ და შპს „მ-ის“ მიმართ. მოსარჩელეებმა მოითხოვეს შპს „გ-სა“ და შპს „მ-ს“ შორის 2003 წლის 15 აგვისტოს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა 170კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში, აგრეთვე, ქ.თბილისში, კ-ის 1-ლი შესახვევი №12-ში (ყოფილი დ-ის 1-ლი შესახვევი №6) შპს „მ-ის“ სახელზე რეგისტრირებულ 170კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მათი თანამესაკუთრეებად ცნობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 24 აპრილის გადაწყვეტილებით თ.გ-ის, ა.გ-ის და ლ.ჩ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა:

ბათილად იქნა ცნობილი შპს „გ-ს“ (ამჟამად შპს „ა-“) და შპს „მ-ს“ შორის 2003 წლის 15 აგვისტოს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება 170კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ნაწილში;

თ.გ-ე, ა.გ-ე და ლ.ჩ-ე ცნობილ იქნენ მოპასუხე შპს „მ-ის“ სახელზე რეგისტრირებული უძრავი ნივთის, ქ.თბილისში, კ-ის 1-ლი შესახვევის №12-ში (ყოფილი დ-ის 1-ლი შესახვევის №6) მდებარე 170კვ.მ მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრეებად.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 22 ნოემბრის განჩინებით შპს „მ-სა“ და შპს „ა-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1992 წლის 23 ივლისს დიდუბის რაიონის დაცვის განყოფილების წარმომადგენელსა და ლ.ჩ-ეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლითაც ლ.ჩ-ეს გადაეცა ქ.თბილისში, წ-ის 56-ში მდებარე უძრავი ქონება. 1998 წლის 19 ივნისს მუნიციპალიტეტის საბინაო მომსახურების ცენტრის უფროსს, ასევე, თ.გ-სა და ა.გ-ეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლითაც თ. და ა.გ-ს გადაეცათ იმავე მისამართზე – ქ. თბილისში, წ-ის 56-ში მდებარე უძრავი ქონება.

2002 წლის 19 აგვისტოს, საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ შპს ,,გ-ის’’ სახელზე გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა, რომლითაც დასტურდება, რომ შპს ,,გ-ს’’ საკუთრებაში გადაეცა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე რიცხული, არასამხედრო დანიშნულების უძრავი ქონება. კერძოდ, ს/ნ ...-ის 5460კვ.მ შენობა-ნაგებობების, მასზე დამაგრებული მიწის ფართობი და 18066კვ.მ მიწის ნაკვეთი.

2003 წლის 15 აგვისტოს უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, შპს ,,გ-მა’’ 2002 წლის 19 აგვისტოს №1013-ა საკუთრების საფუძველზე შეძენილი უძრავი ქონებიდან 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი გადასცა შპს ,,მ-ს’’ 2003 წლის 15 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ.ჩ-ის, თ.გ-ის და ა.გ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი 2002 წლის 19 აგვისტოს საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს მიერ შპს ,,გ-ის’’ სახელზე გაცემული №1013-ა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა იმ ნაწილში რომელიც შეეხებოდა შენობა-ნაგებობებს ფართით 97.89 და მიწის ნაკვეთს ფართით 500კვ.მ. ამავე გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს 500კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან საკუთრებად დაურეგისტრირდათ მხოლოდ 330კვ.მ მიწის ნაკვეთი, ვინაიდან სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მათ 2003 წლის 15 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც 170კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრეს წარმოადგენდა შპს ,,მ-ი’’, სადავოდ არ გაუხდიათ.

1992 წლის 23 ივლისის და 1998 წლის 19 ივნისის ხელშეკრულებების საფუძველზე, ლ.ჩ-ეს, თ. და ა.გ-ს გადაეცათ ქ.თბილისში, კ-ის 1-ლი შესახვევის №12-ში (ყოფილი დ-ის პირველი შესახვევი №6-ში, ყოფილი წ-ის გამზ. №56) 500კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე განთავსებული 97.89კვ.მ. საკუთრებაში გადაცემამდე ისინი ხანგრძლივი დროის განმავლობაში ფლობდნენ და სარგებლობდნენ სადავო მიწის ნაკვეთით.

საქმეში არსებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ შპს ,,გ-მა’’ 2002 წლის 19 აგვისტოს №1013-ა საკუთრების საფუძველზე შეძენილი ქ.თბილისში, კ-ის პირველი შესახვევის №2–ში (ყოფილი დ-ის პირველი შესახვევი №6 ს/ქ №2) მდებარე 500კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი საკუთრებაში გადასცა შპს ,,მ-“, 2003 წლის 15 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე. სადავო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი მდებარეობდა 330კვ.მ მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ და მათ დიდი ხნის მანძილზე, პრივატიზაციამდე და მას შემდეგაც, ფაქტობრივად ფლობდნენ და ამჟამადაც ფლობდნენ მოსარჩელეები.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ სასამართლომ არასწორად მიიჩნია შპს ,,მ-ი’’ 2003 წლის 15 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე სადავო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთის არაკეთილსინდისიერ შემძენად. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლი იცავს კეთილსინდისიერ შემძენს, მაგრამ კეთილსინდისიერად არ ჩაითვლება შემძენი, თუ მან იცოდა ან უნდა სცოდნოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, შპს ,,მ-ს’’ 2003 წლის 15 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას უნდა სცოდნოდა, რომ სადავო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი არ წარმოადგენდა გამსხვისებლის საკუთრებას, რადგან ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის სადავო ქონება იყო მოსარჩელეთა მფლობელობასა და სარგებლობაში და ხელშეკრულების დადების დროისათვის მას, როგორც მყიდველს უნდა გამოეჩინა სათანადო წინდახედულება. ამ მიზნით შემძენს უნდა შეემოწმებინა შესაძენი უძრავი ქონება, რატომ იყო არა გამსხვისებლის, არამედ სხვა პირთა მფლობელობაში და რა სამართლებრივი საფუძვლებით ფლობდნენ მოსარჩელეები უძრავ ნივთს. აღნიშნული მოქმედებები არის წინდახედულების ის მინიმალური სტანდარტი, რაც სამოქალაქო ბრუნვაში მონაწილე ნებისმიერ გონიერ სუბიექტს მოეთხოვება და რასაც, როგორც წესი, მსგავს ურთიერთობაში გამოავლენდა უძრავი ქონების შეძენის შედეგებით დაინტერესებული პირი. ნივთის შეძენა თავისთავად არის გარიგება, ანუ მისი მონაწილე მხარის, ამ შემთხვევაში – შემძენის განსჯის შედეგი, რომელსაც გაცნობიერებული აქვს შეძენის შედეგები და ასევე ის რისკები, რომლებიც შესაძენ ნივთთან დაკავშირებით ნივთობრივი თუ უფლებრივი უნაკლოობის გადაუმოწმებლობას შეიძლება მოჰყვეს. მოცემულ შემთხვევაში, ნათელია, რომ შემძენს სუბიექტური და ობიექტური შესაძლებლობა გააჩნდა, წინასწარ დაეთვალიერებინა შესძენი ქონება და გამოერკვია იქ მყოფი პირების – მოსარჩელეების უფლებრივი სტატუსი. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღებას მიაქცია იმ გარემოებასაც, რომ მოსარჩელეები ამ დრომდე ფლობდნენ სადავო ქონებას, რაც იმას გულისხმობს, რომ შემძენი ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების შემდეგ ფაქტობრივად არ დაუფლებია ნასყიდობის საგანს.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაზე ვერ იმოქმედებდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერების უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, რაც გათვალისწინებულია სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის მე-2 ნაწილით. ამუ მუხლის თანახმად, რეესტრის ჩანაწერები მხოლოდ იმ შემთხვევაში ითვლება სწორად, თუ ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილი არ არის საჩივარი ან შემძენმა არ იცის, რომ ჩანაწერი უზუსტოა.

სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლის თანახმად, გარიგება არის ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ. ამავე კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, რამდენადაც შპს ,,გ-ი’’ არ იყო უფლებამოსილი, განეკარგა 2002 წლის 19 აგვისტოს №1013-ა საკუთრების საფუძველზე შეძენილი ქ.თბილისში, კე-ის პირველი შესახვევის №2–ში (ყოფილი დ-ის პირველი შესახვევი №6 ს/ქ №2) მდებარე 500კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი და გადაეცა იგი საკუთრებაში შპს ,,მ- ის”, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ არსებობდა 170კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნასყიდობის ნაწილში შპს ,,გ-სა” (ამჟამად შპს ,,ა-”) და შპს ,,მ-ს” შორის 2003 წლის 15 აგვისტოს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილობისა და შესაბამისად, სადავო ნივთზე მოსარჩელეთა თანამესაკუთრეებად ცნობის საფუძველი.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „მ-მა“ და შპს „ა-მა“. კასატორები მოითხოვენ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას, შემდეგი საფუძვლებით:

საქართველოს სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტრომ, „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ საქართველოს კანონის, „სახელმწიფო ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზების შესახებ“ დებულების, სახელმწიფო ქონების მართვის სამინისტროს 2002 წლის 14 ივნისის N1-3/418 ბრძანებისა და 2002 წლის 30 ივლისის №1-3/541 ბრძანების საფუძველზე, პრივატიზების შედეგად შპს „გ-ის“ საკუთრებაში გადასცა ქ.თბილისში, კ-ის 1 შესახვევი №12-ში (ყოფილი დ-ის 1 შესახვევი №6 ს/ქ №2) მდებარე საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე რიცხული არასამხედრო დანიშნულების გამოუყენებელი ს/ნ ...-ის შენობა-ნაგებობები (5460კვ.მ და მასზე დამაგრებული 18066 კვ.მ მიწის ნაკვეთი). აღნიშნულთან დაკავშირებით, 2002 წლის 6 აგვისტოს საქართველოს ქონების მართვის სამინისტროსა და შპს „გ-ს“ შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისადაც პრივატიზებული ქონების ღირებულება განისაზღვრა 272700 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარად, მათ შორის, უძრავ ქონებაზე დამაგრებული 18066კვ. მიწის ნაკვეთის ღირებულება შეადგენდა 58592 აშშ დოლარის ეკვივალენტ ლარს. საქართველოს სახელმყიფო ქონების მართვის სამინისტრომ 2002 წლის 19 აგვისტოს გასცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა №... და შპს „გ-ი“ 2002 წლის 21 აგვისტოს მდგომარეობით ზემოაღნიშნულ ქონებაზე მესაკუთრედ აღირიცხა საჯარო რეესტრში;

170კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რომელზეც მოსარჩელეები აცხადებენ პრეტენზიას, შესული იყო შპს „გ-ის“ მიერ პრივატიზებულ 18066კვ.მ მიწის ნაკვეთში, რაც დასტურდება საქმეში არსებული მტკიცებებით: ტექბიუროს ცნობა-დახასიათებით (სადაც მოცემულია მიწის ფართობი 18066კვ.მ), საჯარო რეესტრის აზომვითა და რეგისტრაციით, არქიტექტურის მიერ გაცემული „წითელი ხაზებით“, სამხედრო ნაწილის გეგმით. სადავო ტერიტორია ყოველთვის იყო ყოფილი სამხედრო ნაწილის ტერიტორია, შესაბამისად ეკონომიკის სამინისტრო დაეყრდნო ზემოაღნიშნულ მონაცემებს და სრულიად კანონიერად განახორციელა პრივატიზება.

ამის შემდეგ, შპს „გ-მა“ მის მიერ პრივატიზებულ უძრავ ქონებაზე აწარმოა სამშენებლო სამუშაოები, მოახდინა არსებული შენობების დიდი ნაწილის დემონტაჟი და დაიყო ახალი მშენებლობა. 2003 წლის 15 აგვისტოს ნასყიდობის ხელშეკრულებით, შპს „გ-მა“ მიწის ნაკვეთის ნაწილი (170კვმ.მ) მშენებარე შენობა-ნაგებობების ჩათვლით და მოპოვებული მშენებლობის უფლება მიყიდა შპს „მ-ს“. ეს უკანასკნელი აღირიცხა ზემოაღნიშნული ქონების მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში. 330კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით დარჩა შპს „გ-ის“ საკუთრებაში. საქმეში არსებული, 2012 წლის 12 იანვრის და 2007 წლის 3 აგვისტოს საკადასტრო რუკებით დასტურდება, რომ შპს „მ-მა“ მშენებლობა დაასრულა და დღეისათვის ზემოთ დასახელებულ უძრავ ქონებაზე სრულიად სხვა მდგომარეობაა. სწორედ 330კვ.მ მიწის ნაკვეთის მომიჯნავედ მდებარე, შპს „მ-ის“ საკუთრებაში გადასულ 170კვ.მ მიწის ფართზე აცხადებენ პრეტენზიას მოსარჩელეები და სწორედ ეს ნაკვეთი გადაეცათ მოსარჩელეებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით;

მოსარჩელეების მიერ პრივატიზებული ფართი 1992 წლამდე ტექბიუროში საერთოდ არ ყოფილა რეგისტრირებული. ა.წ-ის გამზირის №56-ში მდებარე 46კვ.მ ერთსართულიანი სახლი ბიუროს მიერ აღირიცხა 1992 წლის 28 ოქტომბერს დიდუბის რაიონის დაცვის განყოფილებაზე ფაქტიური აღრიცხვით, რასაც ადასტურებს ტექბიუროს უფროსის №გ-717 წერილი დიდუბის გამგეობის მიმართ. აქედან გამომდინარე, სადავო ფართი არ ყოფილა მოსარჩელეების ფლობა-სარგებლობაში და ყოველთვის იყო სამხედრო ნაწილის ტერიტორიის საზღვრებში. მოსარჩელეების მიერ წარმოდგენილი ბინის პრივატიზების ხელშეკრულების მიხედვით ცალსახაა, რომ არანაირი მიწის ნაკვეთის პრივატიზება არ მომხდარა და მიწის ნაკვეთი იყო სახელმწიფოს საკუთრებაში, რაც დასტურდება საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული გეგმა-ნახაზებით და ასევე 2007 წლის 16 თებერვლის საინვეტარიზაციო გეგმით, სადაც მითითებულია სახელმწიფო საკუთრებაზე კერძო თანამფლობელებთან ერთად. ხსენებული ინფორმაცია არ იყო ხელმისაწვდომი და წარდგენილი საჯარო რეესტრში, ქალაქის არქიტექტურაში. ტექბიურომ პრივატიზების მომენტში გასცა ცნობა-დახასიათება, რაშიც შედიოდა სადაო ფართი და რაც დაედო პრივატიზებას საფუძვლად;

მოსარჩელეების მიერ წარმოდგენილი პრივატიზაციის ხელშეკრულებებით პრივატიზებულ იქნა მხოლოდ ბინების ფართი, არანაირი მიწის (მითუმეტეს 500კვ.მ მიწის) პრივატიზება არ მომხდარა. აღნიშნული არ დასტურდება საქმეში არსებული არც ერთი დოკუმენტით, რასაც ადასტურებს ის გარემოება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 დეკემბრის გადაწყვეტილების მიღების შემდეგ მიმართეს რა საჯარო რეესტრს, მოსარჩელეებმა შპს „გ-ის“ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების საკუთრების უფლების რეგისტრაციის მოთხოვნით, საჯარო რეესტრმა გააუქმა შპს „გ-ის“ რეგისტრაცია და იმავე უძრავ ქონებაზე არ დაარეგისტრირა მხოლოდ თ.გ-ის, ა.გ-ის და ლ. ჩ-ეს საკუთრების უფლება. საჯარო რეესტრში მითითებული უძრავი ქონების ერთ-ერთ თანამესაკუთრედ მოსარჩელეებთან ერთად დასახელებულია სახელმწიფო. შესაბამისად, აქედან დასტურდება, რომ პრივატიზება მოხდა სწორად, პრივატიზების გაუქმების შედეგად მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლება აღუდგა სახელმწიფოს. რაც შეეხება ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობას იმ საფუძვლით, რომ ეს მხოლოდ არსებული 330კვ.მ მიწის ნაკვეთის მოსარჩელეთა საკუთრების უფლებასთანაა დაკავშირებული, არასწორია, რადგან თუ მოთხოვნა ზოგადად არსებობს სადავო 170კვ.მ ფართზე, მაშინ სარჩელის მოთხოვნა უნდა გამომდინარეობდეს ყველა 330კვ.მ მიწის ნაკვეთის საზიარო მესაკუთრის, მათ შორისმ სახელმწიფოს მხრიდანაც. აშკარაა, რომ სადაო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი არც ერთ შემთხვევაში არ წარმოადგენს 500კვ.მ მიწის ნაკვეთის არსებით შემდგენელ ნაწილს და 330 კვ.მ მიწის ნაკვეთით სარგებლობა შესაძლებელია 179კვ.მ მიწის ნაკვეთის გარეშეც. მოსარჩელეებს აღნიშნულის საპირისპიროდ არც ერთი მტკიცება არ წარუდგენიათ; მნიშვნელოვანია ის ფაქტი, რომ მოსარჩელეთა მიერ სადავოდ გამხდარი 170კვ.მ ფართის იდენტიფიცირება არ ხდება იმის მიხედვით, თუ სად მდებარეობს ეს ფართი, ერთიანია იგი თუ დანაწევრებული. მიწის ნაკვეთის იდენტიფიცირებისათვის საჭიროა ციფრული საკადასტრო აზომვა საერთაშორისო კოორდინატთა სისტემაში და სწორედ ამ კოორდინატებით არის შესაძლებელი მისი იდენტიფიცირება. ყურადსაღებია, რომ სადავო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი ორ ნაწილადაა დაყოფილი ერთმანეთთან საზღვრების არმქონე ნაკვეთად, მოსარჩელეები მოითხოვდნენ 170კვ.მ ფართის ინდივიდუალურ საკუთრებაში გადაცემას, მაშინ როდესაც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ისინი ცნობილნი არიან თანამესაკუთრეებად შპს „მ-ის“ საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებაში ისე, რომ არანაირი იდენტიფიცირება არ ხდება, კონკრეტულად სად მდებარეობს და რა საზღვრებშია სადაო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთი. აღნიშნული მიწის ნაკვეთი არის მხოლოდ ცარიელი მიწის ნაკვეთი, რომლის სარგებლობაში შპს „მ-ს“ ყოველთვის ხელს უშლიდნენ მოსარჩელეები; ყველა შემთხვევაში, შპს „მ-ის“ მიმართ მოქმედებს საჯარო რეესტრის ჩანაწერების სისწორისა და უტყუარობის პრეზუმფცია. საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებიდან ჩანს, რომ უძრავი ქონების თავდაპირველი აღრიცხვა საჯარო რეესტრში განხორციელდა სახელმწიფოს სახელზე, შემდგომში საქართველოს კანონის „სახელმწიფო ქონების პრივატიზების შესახებ“ შესაბამისად, აუქციონის წესით მოხდა მისი პრივატიზება შპს „გ-ის“ მიერ (შემდგომში შპს „ა-ი“) და საჯარო რეესტრში აღირიცხა შპს „გ-ის“ სახელზე. მოგვიანებით, უძრავი ქონება, რომელშიც შედის სადავო 170კვ.მ ფართი, რომელზეც არანაირი შენობა-ნაგებობა არ დგას, ნასყიდობის საფუძველზე შეიძინა შპს „მ-მა“. თუკი მოსარჩელეებს ჰქონდათ რაიმე უფლება სადაო ფართის მიმართ მათ თავის დროზე არ განახორციელეს ამ უფლების რეალიზაცია და რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. შესაბამისად, მათ საკუთრების უფლება შპს „გ-სა“ და შპს „მ-ს“ შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების მომენტში სადავო 170 კვ.მ-ზე ისევე, როგორც ამჟამად მათ სახელმწიფოსთან ერთად თანასაკუთრებაში არსებულ 330 კვ.მ მიღებული არ ჰქონდათ. კასატორები უთითებენ 312-ე მუხლით დადგენილ საჯარო რეესტრის ჩანაწერების სისწორისა და უტყუარობის პრეზუმფციაზე და აღნიშნავენ, რომ შეძენის მომენტისათვის გამსხვისებელი შპს „გ-ი“ საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო სრულ და შეუზღუდავ მესაკუთრედ და უძრავი ქონება არ იყო დავის საგანი. გადაწყვეტილებაში მოყვანილი კანონის ნორმები (სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 54-ე და 184-ე მუხლები) არ არის კავშირში დავის საგანთან. სასამართლო ვერ ასაბუთებს, მათ შესაბამისად, რატომ უნდა იქნას გარიგება ცნობილი ბათილად;

სადავო გარიგება მისი დადების მომენტში და შემდგომაც სრულიად კანონიერია, არანაირი კანონის დარღვევას ადგილი არ ჰქონია. კანონსაწინააღმდეგოა ის გარემოებაც, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის შედეგად მოსარჩელეები პირდაპირ იქნენ ცნობილი სადავო ფართის მესაკუთრეებად. გარიგების ბათილად ცნობის შემთხვევაში უნდა აღმდგარიყო თავდაპირველი მდგომარეობა, ანუ, სადაო 170კვ.მ-ის მესაკუთრე უნდა გამხდარიყო შპს „ა-ი“ და მოსარჩელეებს მხოლოდ მაშინ უნდა ედავათ სადაო ფართის დაბრუნებაზე;

წარმოდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ სადავო 170კვ.მ მიწის ნაკვეთზე არ დგას არც ერთი შენობა-ნაგებობა, იგი გამოცალკევებულია 330 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან, სადაც დგას შენობა-ნაგებობები, რომელთა სარგებლობა ხდებოდა და ხდება ქუჩის მხრიდან, თითოეულ მოსარჩელეს აქვს ინდივიდუალური შესასვლელი. შესაბამისად, სადაო 170 კვ.მ მიწის ნაკვეთი არცერთ შემთხვევაში არ წარმოადგენს 500კვ.მ მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს და 330კვ.მ მიწის ნაკვეთით სარგებლობა შესაძლებელია 170კვ.მ მიწის ნაკვეთის გარეშეც.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ა-სა“ და შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „ა-სა“ და შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე შპს „მ-ის“ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2196.06 ლარი) 70% – 1537.242 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს „ა-სა“ და შპს „მ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს: შპს „ა-სა“ და შპს „მ-ს“ დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე შპს „მ-ის“ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 2196.06 ლარი, საგადახდო დავალება №... , გადახდის თარიღი – 2013 წლის 8 იანვარი) 70% – 1537.242 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე