№ას-63-58-2013 11 თებერვალი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ი.ს-ა, თ.კ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ა.ს-ა

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – მესაკუთრედ ცნობა და ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ½ ნაწილში

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2012 წლის 2 ივლისს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ა.ს-ამ მოპასუხეების – ი.ს-სა და თ.კ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე თანამესაკუთრედ ცნობა და 2012 წლის 15 მაისს ი.ს-სა და თ.კ-ეს შორს დადებული ჩუქების ხელშეკრულების ბათილად ცნობა ½ წილზე.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 29 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ა.ს-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა:

ბათილად იქნა ცნობილი ი.ს-სა და თ.კ-ეს შორის 2012 წლის 15 მაისს დადებული ჩუქების ხელშეკრულება ½ წილში;

ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ ½ ნაწილზე ცნობილ იქნა ა.ს-ა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ი.ს-ამ და თ.კ-ემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით ი.ს-სა და თ.კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 13 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ა.ს-ას სარჩელი. შეწყდა ა.ს-სა და ი.ს-ას შორის 1992 წლის 7 აგვისტოს რეგისტრირებული ქორწინება.

1992 წლის 7 აგვისტოდან მოსარჩელე ა.ს-ა და მოპასუხე ი.ს-ა იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში.

ა.ს-ას და მოპასუხე ი.ს-ას ერთად ცხოვრების პერიოდში შეეძინათ ერთი შვილი: 1993 წლის 11 იანვარს დაბადებული თ. ს-ა.

ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე უძრავი ქონების გამოყოფილი ნაწილის მესაკუთრეს 2012 წლის 19 ივნისის მდგომარეობით წარმოადგენდა მოპასუხე თ.კ-ე. უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტად დასახელებულია 2012 წლის 15 მაისის ჩუქების ხელშეკრულება.

2003 წლის 2 ივლისს, მოსარჩელე ა.ს-ამ ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№2/29-ში მდებარე მისი კუთვნილი საცხოვრებელი ბინა მდებარე მიყიდა ლ. ბ-ეს.

2003 წლის 15 ივლისს, ხ. კ-მა ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე თავისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის გამოყოფილი ნაწილი მიყიდა ი.ს-ას.

2012 წლის 15 მაისს, მოპასუხე ი.ს-ამ ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე თავისი კუთვნილი საცხოვრებელი სახლის გამოყოფილი ნაწილი აჩუქა მის შვილს, თ.კ-ეს.

პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმედ დაკითხულმა თ. ს-ამ განმარტა, რომ ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№2/29-ში მდებარე ბინაში. ბინა ეკუთვნოდა მის გარდაცვლილ მეუღლეს, რომლის გარდაცვალების შემდეგ გადაწყვიტეს გაეყიდათ ბინა და ეყიდათ ქუთაისში საცხოვრებელი სახლი. მისივე განმარტებით, ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი მისმა შვილმა შეიძინა ჯ-ის ქ.№2/29-ში მდებარე ბინის გაყიდვით მიღებული თანხით, ხოლო ახლად შეძენილი სახლი დარეგისტრირდა მისი რძლის – მოპასუხე ი.ს-ას სახელზე. მოწმის განმარტებით, მოპასუხეები უკრძალავდნენ იმავე სახლში ცხოვრებას და დროებით ცხოვრობდა სხვაგან.

პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმედ დაკითხულმა რ. ხ-ემ განმარტა, რომ მოსარჩელე არის მისი ძმა. ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№2/29-ში მდებარე ბინა ეკუთვნოდა მის ოჯახს, რომელიც მამის გარდაცვალების შემდეგ გაყიდა მისმა ძმამ და იმ ფულით შეიძინეს ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№ 55-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი.

საქმეზე მოწმედ დაკითხულმა გ. გ-მა განმარტა, რომ მოსარჩელე ა.ს-ამ მამის ბინის გაყიდვის შემდეგ შეიძინა ქუთაისში, ჯ-ის ქ. №55-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლზე, რომლითაც განმტკიცებულია კერძო საკუთრების ხელშეუხებლობა. სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. სამოქალაქო კოდექსის 1159-ე მუხლზე, რომლის შესაბამისად, თანასაკუთრებაში არსებულ ქონებაზე მეუღლეებს აქვთ თანაბარი უფლებები. ამ ქონების ფლობა, სარგებლობა და განკარგვა ხორციელდება მეუღლეთა ურთიერთშეთანხმებით.

საქმეზე დადგენილი იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ ი.ს-ამ 2003 წლის 15 ივლისს შეიძინა ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი, ხოლო მხარეები რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 1992 წლის 7 აგვისტოდან (ამასთან, წარდგენილი არ იყო განქორწინების მოწმობა), სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ ქონება შეძენილი იყო ერთობლივი ქორწინების პერიოდში და მასზე უნდა გავრცელებულიყო სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლის მოთხოვნები. კერძოდ, რამდენადაც მოდავე მხარეები – ი.ს-ა და ა.ს-ა წარმოადგენდნენ ოჯახის წევრებს, მათ თანაბარი უფლება ჰქონდათ სადავო ქონებაზე და ა.ს-ას მიმართ ვერ გავრცელდებოდა სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლით გათვალისწინებული საჯარო რეესტრის მონაცემების სისრულისა და უტყუარობის პრეზუმფცია (აღნიშნული წარმოადგენს პრეზუმფციას მესამე პირთათვის და არა ოჯახის წევრთათვის).

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად არ გაიზიარა ი.ს-ას მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე სადავო ქონება ი.ს-ას აჩუქა (უყიდა) დედამ თ. ლ-ემ, რადგან აღნიშნულის მტკიცების ტვირთი ამ უკანასკნელს ეკისრებოდა, რომელმაც შესაბამისი მტკიცებულება ვერ წარუდგენა სასამართლოს. მხოლოდ მოწმის ჩვენება არ შეიძლებოდა გამხდარიყო სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველი, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლზე. ამ მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად ჩათვალა, რომ 2012 წლის 15 მაისის ჩუქების ხელშეკრულება ი.ს-სა და თ.კ-ეს შორის ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი იმ მოცულობით, რა მოცულობითაც იგი ა.ს-ას უფლებებსა და კანონიერ ინტერესს შეეხო. კერძოდ, სადავო ჩუქების ხელშეკრულება ბათილად უნდა ყოფილიყო ცნობილი ½ ნაწილში, შესაბამისად, 1/2 ნაწილში სწორად გაუქმდა საჯარო რეესტრში თ.კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ჩანაწერი, როგორც ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თანამდევი შედეგი და ა.ს-ა სწორად იქნა ცნობილი ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ½ ნაწილის თანამესაკუთრედ, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს.

მტკიცებულებათა ანალიზით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ი.ს-სა და თ.კ-ეს შორის 2012 წლის 15 მაისს დადებული ჩუქების ხელშეკრულება ეწინააღმდეგებოდა მოქმედ კანონმდებლობას, რადგან იგი ა.ს-ას უფლებებსა და კანონიერ ინტერესს შეეხო, რაც გამოიხატებოდა ა.ს-ას კონსტიტუციური უფლების, საკუთრების ხელშეუხებლობის პრინციპის დარღვევაში.

სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად, იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყვეს. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოჩვენებითი გარიგების დროს მოსაჩვენებლად იქცევა ამ გარიგების მონაწილე ნების გამოვლენის ყველა სუბიექტი. ამდენად, მოჩვენებითად ჩაითვლება გარიგება, თუკი ნების გამომვლენი და ნების მიმღები თანხმდებიან იმაზე, რომ მათ მიერ გამოვლენილ ნებას არ მიეცეს მსვლელობა, ე.ი. გარიგების მონაწილე მხარეები უნდა აცნობიერებდნენ, რომ მათ შორის დადებულ გარიგებას სამართლებრივი შედეგები არ მოჰყვება და იგი დადებულია მხოლოდ მოსაჩვენებლად. ამასთან, იგი როგორც წესი კანონსაწინააღმდეგო მიზნების მისაღწევად ან დასაფარავად გამოიყენება. მოჩვენებითი გარიგების შემთხვევაში შეიძლება დაისვას მესამე პირთა ინტერესების დაცვის საკითხი. ამდენად, მოჩვენებითი გარიგების შემთხვევაში ადგილი აქვს გარიგების მონაწილე მხარეთა განზრახ ქმედებას, რა დროსაც მათ არ სურთ სამართლებრივი შედეგის დადგომა და მისი დადების მიზანს შესაძლოა წარმოადგენდეს მესამე პირის შეცდომაში შეყვანა.

სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის თანახმად, რომ შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. აღნიშნულ ნორმასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ის იცავს კეთილსინდისიერი მესამე პირის ინტერესებს, რომელმაც სადავო უძრავი ქონება შეიძინა (იყიდა), ნორმა მიზნად ისახავს ასევე სამოქალაქო ბრუნვის სტაბილურობის უზრუნველყოფას. ამ შემთხვევაში კი, თ. კ-ემ დედისაგან მიიღო უსასყიდლოდ საჩუქრად სადავო უძრავი ქონება, ამ უკანასკნელმა რათქმაუნდა იცოდა, რომ ი.ს-ა არ იყო გასხვისებული ნივთის 1/2-ის მესაკუთრე. ამიტომ, მის მიმართ ვერ გავრცელდებოდა სამოქალაქო კოდექსის 185-ე და 312-ე მუხლის მოთხოვნები, რომლებიც საჯარო რეესტრის მონაცემთა უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფციას შეეხება და იგი ვერ ჩაითვლება ზემომითითებული ნორმით დადგენილი კეთილსინდისიერ შემძენად.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებაზე, რომ ქ.ქუთაისში, ჯ-ის ქ.№55-ში მდებარე სადავო სახლი წარმოადგენდა ასევე მოპასუხე ი.ს-ას რეგისტრაციის ადგილს. ამდენად, ფაქტობრივად არ შეცვლილა ი.ს-ას იურიდიული მისამართი და შესაბამისად ქონება არ გადაცემია დასაჩუქრებულ პირს. აღნიშნული გარემოება, სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის თანახმად, ასევე წარმოადგენდა სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ი.ს-ამ და თ.კ-ემ. კასატორები მოითხოვენ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის არდაკმაყოფილებას, შემდეგი საფუძვლებით:

ი.ს-ა სადავო საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრედ დარეგისტრირდა ჯერ კიდევ 2003 წლის 15 ივლისს, რასაც მოსარჩელე ა.ს-ა სადაოს არ ხდის, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე მუხლის თანახმად, სადავო უძრავი ნივთი წარმოადგენდა ი.ს-ას ინდივიდუალურ საკუთრებას. საცხოვრებელი სახლი მას საჩუქრის სახით გადასცა დედამ – თ. ლ-ემ. აღნიშნული ფაქტი დაადასტურეს პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოწმის სახით დაკითხულმა პირებმა, თუმცა, საქმის განმხილველმა სასამართლოებმა აღნიშნული მტკიცებულება დატოვეს შეფასების გარეშე;

ა.ს-ას არანაირი წვლილი არ მიუძღვის სადავო საცხოვრებელი ბინის შეძენაში და მისი მხრიდან საკუთარი ოჯახის წევრების წინააღმდეგ მიმართული პრეტენზიები სცილდება როგორც სამართლებრივ, ასევე ზნეობრივ ნორმებს. სასამართლოს ხსენებული ბინა თანასაკუთრებადაც რომ ჩაეთვალა, ასეთ შემთხვევაში ა.ს-ას მაინც არ ჰქონდა უფლება ჩუქების ხელშეკრულების ბათილობა მოეთხოვა, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ქონების განკვარგვასთან დაკავშირებით ერთი მხარის მიერ დადებული გარიგება ვერ იქნება ბათილად ცნობილი მეორის მოთხოვნით იმ საფუძველზე, რომ მან არ იცოდა გარიგების შესახებ ან ის არ ეთანხმება გარიგებას. მეუღლეს, როგორც თანამესაკუთრეს, უფლება აქვს, მოითხოვოს მხოლოდ ქონების განკარგვით მიღებული სარგებელი, რაც ამ შემთხვევაში ასევე გამორიცხულია, რადგან ქონება უსასყიდლოდ გადაეცა თ.კ-ეს და გარიგების საფუძველზე ი.ს-ას არანაირი სარგებელი არ მიუღია;

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იურიდიულად დაუსაბუთებელია, სასამართლომ არასწორად შეაფასა ფაქტობრივი გარემოებები. კერძოდ, განჩინების თანახმად, მხარეები 1992 წლის 7 აგვისტოდან იმყოფებიან რეგისტრირებულ ქორწინებაში, რაც არასწორია. ჯერ კიდევ ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში შესაგებელს დაერთო ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების ასლი, რომლითაც დასტურდება, რომ მხარეთა შორის რეგისტრირებული ქორწინება შეწყდა ა.ს-ას სარჩელის საფუძველზე; სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე და 1159-ე მუხლები. ორივე ინსტანციის სასამართლოში საქმე განხილულ იქნა არაობიექტურად. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ სადავო ნივთი წარმოადგენდა ი.ს-ას ინდივიდუალურ საკუთრებას, გამომდინარე სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე მუხლიდან, რადგან ქონება ქორწინების განმავლობაში მან მიიღო ჩუქებით. ა.ს-ას 2003 წლიდან მოყოლებული 2012 წლამდე არც ერთხელ არ გამოუთქვამს პრეტენზია, დარეგისტრირებულიყო საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ, რამდენადაც მას გაცნობიერებული ჰქონდა საკუთარი უფლებები და იცოდა, რომ სადავო საცხოვრებელი ბინა ფაქტობრივად მხოლოდ ი.ს-ას საკუთრება იყო. სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 54-ე და 56-ე მუხლები. საცხოვრებელი ბინა, რომელიც 2012 წლის 15 მაისს ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე გადაეცა თ.კ-ეს, საჯარო რეესტრის მონაცემებით ირიცხებოდა გამსხვისებლის – ი.ს-ას საკუთრებაში. ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის თანახმად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლებოდა მესაკუთრედ. მოქმედი კანონმდებლობით როცა საქმე უძრავი ქონების შეძენას ეხება, სახეზე გვაქვს საჯარო რეესტრის (უფლების რეგისტრაციის ფაქტის) სანდოობის პრეზუმფცია;

კეთილსინდისიერი შემძენის მსგავს უფლებრივ მდგომარეობას იწვევს საჯარო რეესტრის სპეციფიკური დანიშნულება სამოქალაქო ბრუნვის მექანიზმში. კერძოდ, რეესტრის მონაცემებს კანონმდებელი აპრიორი უტყუარობისა და სისრულის ნიშნით ნათლავს. კეთილსინდისიერებისადმი პრიორიტეტის მინიჭებით კი, კანონმდებელი იცავს თავად სამოქალაქო ბრუნვას, როგორც ფასეულობას და ამ გზით ბრუნვის მონაწილეთა პატივსადებ ინტერესებს. უძრავი ქონების მიღების მომენტში, თ.კ-სა და ი.ს-ას შორის, პასუხისმგებლობის მთელი ტვირთი თავის თავზე აიღო საჯარო რეესტრმა, ვინაიდან გამსხვისებლის უფლებამოსილების შემოწმება ნორმატიულად ამ უკანასკნელის პრეროგატივა იყო. ამას ადასტურებს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის ერთ-ერთი განჩინება, სადაც ნათქვამია, რომ შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, მეუღლეთა ქორწინების განმავლობაში ერთად შეძენილ სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლით გათვალისწინებულ უძრავ ქონებაზე (თანასაკუთრებაზე) მეუღლეთა საკუთრების უფლება წარმოიშობა მხოლოდ საჯარო რეესტრში ორივე მათგანის რეგისტრაციის შემდეგ, წინააღმდეგ შემთხვევაში მესამე პირების მიმართ რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად. აქედან გამომდინარე, სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლის ის დებულება, რომ „მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას)“, არ უნდა განიმარტოს მხოლოდ სიტყვასიტყვითი მნიშვნელობით. ასეთი ქონება საერთო საკუთრებად განიხილება უშუალოდ მეუღლეთა შორის დავის დროს, ხოლო მესამე პირთათვის აღნიშნული ქონება თანასაკუთრებად ჩაითვლება მხოლოდ ორივე მეუღლის უფლების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის შემთხვევაში. კონკრეტულ შემთხვევაში ა.ს-ამ ნებით ხელიდან გაუშვა შესაძლებლობა, საჯარო რეესტრში აღრიცხულიყო როგორც თანამესაკუთრე.

სააპელაციო სასამართლო ასევე არასწორად უთითებს, რომ სადაო გარიგებით არ დამდგარა იურიდიული შედეგი, კერძოდ, არ შეცვლილა ი.ს-ას რეგისტრაციის მისამართი და სადაო საცხოვრებელი სახლი არ გადასცემია დასაჩუქრებულ პირს. თ.კ-ეს არ ჰქონდა მორალური უფლება, რეგისტრაციიდან მოეხსნა პიროვნება, რომელიც ამჟამად საზღვარგარეთაა წასული და მატერიალურად ეხმარება მას. ამასთან, დასაჩუქრებულს რომ ქონება გადაეცა, ეს ფაქტი სადავოდ მხარეებს არც ერთხელ არ გაუხდიათ. სასამართლო სხდომებზე არაერთხელ გაჟღერდა, რომ სადაო საცხოვრებელ სახლს დღეს თ.კ-ე განკარგავს მის ოჯახთან ერთად;

სააპელაციო სასამართლოს მოცემულ შემთხვევაში არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლი, რადგან ამ მუხლის დისპოზიცია ცალსახად განსაზღვრავს, რომ მოჩვენებით გარიგებას არ მოჰყვება იურიდიული შედეგი. ამ შემთხვევაში კი, იურიდიული შედეგი სახეზეა. ჩუქების ხელშეკრულება რეგისტრირებულია საჯარო რეესტრში და თ.კ-ე წარმოადგენს როგორც რეგისტრირებულ ასევე ფაქტობრივ მესაკუთრეს. ე.ი. გარიგებას, რომელიც ი.ს-სა და თ.კ-ეს შორის დაიდო 2012 წლის მაისში, მოჰყვა სამართლებრივი შედეგი;

სააპელაციო სასამართლოს მითითება ი.ს-ას რეგისტრაციის მისამართზე ვერ დაადასტურებს გარიგების მოჩვენებითობას. ი.ს-ა თ.კ-ის დედაა და დასაჩუქრებულს უფლება არ ჰქონდა საცხოვრებელი მისამართის გარეშე დაეტოვებინა მჩუქებელი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი.ს-სა და თ.კ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი.ს-ასა და თ.კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე თ. ლ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (750 ლარი) 70% – 525 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი.ს-სა და თ.კ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორებს – ი.ს-სა და თ.კ-ეს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე თ. ლ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (მთლიანობაში 750 ლარი, მათ შორის: 2013 წლის 25 იანვარს გადახდილი 375 ლარი, საგადახდო დავალება № ... და 2013 წლის 25 იანვარს გადახდილი 375 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 25 იანვარი, საგადახდო დავალება №...) 70% – 525 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე