№ას-157-150-2013 20 მარტი, 2013 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – სს „ს.რ-ა“ (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ა.მ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 19 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა.მ-მა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სს „ს.რ-ის წინააღმდეგ სარჩელით“ მიმართა. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისათვის სარჩოს სხვაობის დაკისრება მემანქანის ხელფასის 80%-ის ოდენობით ერთჯერადად და 2012 წლის ივნისიდან ყოველთვიურად 920 ლარის გადახდის დაკისრება.

მოსარჩელის განმარტებით, სს „ს.რ-ში“ მემანქანედ მუშაობისას მიიღო საწარმოო ტრავმა და 80%-ით დაუქვეითდა შრომის უნარი. ტრავმის შედეგად დაენიშნა სარჩო. სს „ს.რ-ში“ მემანქანის ხელფასი რამდენჯერმე გაიზარდა, მოპასუხე კი, უარს აცხადებს სარჩოს გადახდაზე გაზრდილი ხელფასის შესაბამისად.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 23 აგვისტოს გადაწყვეტილებით ა.მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე სს ,,ს.რ-ას“ ა.მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2009 წლის ივნისიდან 2012 წლის ივნისამდე გადაანგარიშებული სარჩოს სხვაობის -12048 ლარის გადახდა იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით, მოპასუხეს ასევე დაეკისრა 2012 წლის ივნისიდან ყოველთვიურად 920 ლარის გადახდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სს „ს.რ-ამ“ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 13 დეკემბრის განჩინების სს „ს.რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 20 სექტემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა.მ-ი მუშაობდა თბილისის სალოკომოტივო დეპოში მემანქანედ (ტომი 1, .ს.ფ 26-27). მოსარჩელემ სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას მიიღო საწარმოო ტრავმა და შრომითი დასახიჩრების გამო დაკარგა პროფესიული შრომის უნარი 80%-ით, 1992 წლის 3 დეკემბრიდან უვადოდ (ტომი 1, ს.ფ. 18). ა.მ-ი 2009 წლის ივნისიდან ღებულობს ყოველთვიურ სარჩოს - 327.32 ლარს (ტომი. 1, ს.ფ. 44). 2009 წლის ივნისდან 2011 წლის მარტამდე მემანქანის თანამდებობრივი სარგო შეადგენდა 690 ლარს (ტომი 1, ს.ფ. 44), 2011 წლის მარტიდან 2012 წლის 30 მარტამდე - 1000 ლარს (ტომი 1, ს.ფ. 44), 2012 წლის მარტიდან კი, შეადგენს 1150 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ დაუშვებელია სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშება, ვინაიდან კანონმდებლობა ასეთ შესაძლებლობას არ ითვალისწინებს და განმარტა, სარჩოს მიღების უფლება წარმოადგენს პირის შესაძლებლობას, აუნაზღაურდეს ზიანი, რაც მიიღო საწარმოო ტრავმის შედეგად. აღნიშნული კი, გულისხმობს პირისათვის შემოსავლის მიღების უზრუნველყოფას საწარმოო ტრავმის არარსებობის პირობებში შესაძლო შრომის ანაზღაურების შესაბამისად. საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით განსაზღვრული წესი სარჩოს ანაზღაურების სწორედ ამგვარ უფლებას ადგენს მისი მიღებისას ზიანის ანაზღაურების სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ ნორმებზე მითითებით.

რაც შეხება აპელანტის პრეტენზიას ბრალთან დაკავშირებით, სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ყოველი შესრულება გულისხმობს ვალდებულების არსებობას. გამომდინარე იქიდან, რომ, მიღებული საწარმოო ტრავმის გამო, სს ,,ს.რ-ა“ ყოველთვიურად უხდიდა და დღემდე უხდის სარჩოს ა.მ-ს, სააპელაციო პალატის მსჯელობის საგანს სარჩოს დანიშვნა კი არ წარმოადგენს, არამედ განხილვის საგანია დანიშნული სარჩოს გადაანგარიშება. შესაბამისად, სს ,,ს.რ-ის“ ბრალეულობის საკითხზე სასამართლო ვერ იმსჯელებს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება სს „ს.რ-ამ“ საკასაციო წესით გაასაჩივრა მისი გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილები, ასევე საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის“ 1.1 მუხლი. სარჩოს დაანგარიშების საკითხი რეგულირდებოდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის N48 ბრძანებულებით, რომელიც პერიოდულად განიცდიდა ცვლილებებს, ხოლო 2005 წლის 7 ნოემბერს, საქართველოს პრეზიდენტის №923 ბრძანებულებით საერთოდ ამოღებულ იქნა სარჩოს გადაანგარიშების მარეგულირებელი წესები. N48 ბრძანებულების პერიოდული ტრანსფორმაცია ცხადყოფს, რომ იგი სარჩოს გადაანგარიშებას აღარ ითვალისწინებს, ხოლო სარჩელი დაკმაყოფილების საფუძვლად სასამართლოს მიერ მითითებული საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილება, რომელიც საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის N48 ბრძანებულების გაუქმების შემდგომ ამოქმედდა ასევე ითვალისწინებდა, რომ ზიანის ანაზღაურებისას სარჩო ექვემდებარება ანაზღაურებას და არა გადაანგარიშებას.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმე იმგვარი საპროცესო დარღვევის გარეშეა განხილული, რომელსაც შეეძლო, საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება განეპირობებინა. ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება არ ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას, ხოლო საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

განსახილველ შემთხვევაში, კასატორს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 2258,43 ლარის 70%, 1580,9 ლარი, უნდა დაუბრუნდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

სს „ს.რ-ის“ (საიდენტიფიკაციო კოდი ...) საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

კასატორს დაუბრუნდეს 28.01.2013 წლის N564 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 2258,43 ლარის 70%, 1580,9 ლარი, შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები ბ. ალავიძე

პ. ქათამაძე