№ ას-1620-1521-2012 11 მარტი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. ვ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ო. ი-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ვ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ო. ი-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ 29500 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლით: მოსარჩელის განმარტებით, ო. ი-სა და თავის მეუღლე ზ. ვ-ს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება მცხეთის რაიონში, ქ-ის დასახლების მე-6 კორპუსში მდებარე უძრავ ქონებაზე. ნასყიდობის ფასი განისაზღვრა 1500 აშშ დოლარით, რომელიც ზ. ვ-მა გადაიხადა, თუმცა მან ვერ შეძლო დამატებით 100 აშშ დოლარის გადახდა, რის გამოც მოპასუხემ უძრავი ქონება არ აღრიცხა მყიდველის სახელზე. მ. ვ-ის ოჯახთან ერთად ცხოვრობდა და სარგებლობდა უძრავი ქონებით, მოსარჩელემ საცხოვრებელ ბინაზე გაიღო ხარჯები, რის შედეგადაც ქონების ღირებულება გაიზარდა და შეადგინა 29500 ლარი. ამდენად, მოსარჩელემ მოითხოვა დასახელებული თანხის მოპასუხისათვის დაკისრება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

გორის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 1 მაისის გადაწყვეტილებით მ. ვ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ვ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით მ. ვ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2001-2002 წელს ო. ი-სა და ზ. ვ-ს შორის არსებული ზეპირი შეთანხმებით ო. ი-მა აიღო ვალდებულება გარკვეული თანხის გადახდის სანაცვლოდ, ზ. ვ-ის გადაეცა საკუთრების უფლება საცხოვრებელი ბინაზე, მდებარე ქ. მცხეთა, ქ-ის დასახლება, კორპ. №6;

ზ. ვ-მა ო. ი-ს გადასცა ნასყიდობის ფასის ნაწილი - 1 500 (ათას ხუთასი) აშშ დოლარი (იხ.: სარჩელი, ტ. I, ს.ფ. 2, შესაგებელი, ტ. I, ს.ფ. 57).

ზ. ვ-ი და მ. ვ-ი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 1978 წლის 09 ივნისიდან (ტ. I, ს.ფ. 15). ზ. ვ-ი გარდაიცვალა 28.10.2009წ. (ტ. I, ს.ფ. 14).

მ. ვ-ი და მისი ოჯახის წევრები 2002 წლიდან 2012 წლის მარტამდე ფლობდნენ და სარგებლობდნენ უძრავი ქონებით მდებარე ქ. მცხეთა, ქ-ის დასახლება №6. 2012 წლის მარტში ო. ი-ის განცხადების საფუძველზე, მ. ვ-ი და მისი ოჯახის წევრები გამოსახლდნენ საცხოვრებელი ბინიდან (ტ. I, ს.ფ. 23, 24, 101).

უძრავი ქონება მდებარე, ქ. მცხეთა, ქ-ის დასახლება, კორპუსი N6, ბინა N5-6, ფართი 57 კვ.მ საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში აღრიცხულია ზ. ი-ის, მ. ი-ის, ო. ი-ის და ფ. ბ-ის თანასაკუთრებაში. საკუთრების უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტი: პრივატიზაციის 19.11.2002წ. #1-904 ხელშეკრულება, განცხადების რეგისტრაციის თარიღი - 29.12.2003წ. (ტ. I, ს.ფ. 25,26).

მოსარჩელე მ. ვ-ი სარჩელით ითხოვს მოპასუხე ო. ი-ს დაეკისროს 29 500 ლარის ოდენობით.

სარჩელში მოსარჩელე მოთხოვნას აფასებს როგორც ზიანს (ტI,ს.ფ.4). სარჩელის საფუძლად მ. ვ-ი უთითებს იმ გარემოებას, რომ მისმა ოჯახმა უძრავ ოქნებაზე გასწია მთელი რიგი ხარჯები და დღეის მდგომარეობით ბინის ფასი გაცილებით მაღალია, ვიდრე 2001 წელს (იხ.: სარჩელი, ტ.I, ს.ფ. 1-11). ამდენად, მოთხოვნა შინაარსობრივად კონდიქციური ხასიათისაა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში 16.10.2012წ. გამართულ სასამართლო სხდომაზე მ. ვ-ის წარმომადგენელმა განმარტა, მ. ვ-ი სარჩელით ითხოვს ბინის 2001 წლის ღირებულებასა და ამჟამინდელ ღრებულებას შორის სხვაობას 29 500 ლარის ოდენობით და ეს თანხა არ მოიცავს ზ. ვ-ის მიერ ო. ი-ის გადახდილ 1 500 აშშ დოლარს (იხ.: სხდომის ოქმი CD დისკზე, 15:27:04 – 15:29:26).

პალატის განმარტებით, დისპოზიციურობის ფარგლებში მოსარჩელე თავად განსაზღვრავს დავის საგანს და თვითონვე იღებს გადაწყვეტილებას სარჩელის შეტანის შესახებ. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლის თანახმად, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა. შესაბამისად, წინამდებარე განჩინებით პალატამ არ იმსჯელა მოთხოვნაზე 1500 აშშ დოლარის მოპასუხეზე დაკისრების შესახებ. რაც შეეხება საკითხს მასზე, რომ გასაჩვრებული გადაწყვეტილების სამოტიცავიო ნაწილში (სამართლებრივი შეფასება) გორის რაიონული სასამართლო ზოგადად მაინც მსჯელობს 1500 აშშ დოლარის გადაცემის საკითხზე, პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული არ წარმოადგენდა საკმარის საფუძველს გასაჩვრებული გადაწყვეტილების გასაუქმებლად, რამეთუ აღნიშნულ მოთხოვნაზე გადაწყვეტილება პირველი ინსტანციის სასამართლოს არ მიუღია, დავა ამ მოთხოვნაზე არ გადაუწყვეტია. შესაბამისად, წინამდებარე საქმის ფარგლებში პალატამ არ დაადგინა მ. ვ-ის მიერ მეუღლის სამკვიდროს მიღება-არმიღების ფაქტი და არ იმსჯელა 1500 დოლარის მოთხოვნის უფლებაზე.

პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა ო. ი-ის 29 500 ლარის დაკისრების საფუძველი, რამეთუ არ დასტურდებოდა ო. ი-ის კუთვნილ საცხოვრებელ ბინაზე მ. ვ-ის ან მისი მეუღლის მიერ სარემონტო სამუშაოების ჩატარებისა და ამით ბინის ღირებულების 29 500 ლარით გაზრდის ფაქტი.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317-ე, 991-ე, 979-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში რაიმე მტკიცებულება რაც დაადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ მ. ვ-ის მიერ უძრავ ქონების გასაუმჯობესებლად განხორციელდა სამუშაოები და მათი ამჟამინდელი მდგომარეობა (სამუშაოების რეზულტატის ამჟამინდელი მდგომარეობის შეფასება) ზრდის მითითებული ბინის ღირებულებას მ. ვ-ის მიერ ბინის დაუფლებამდე არსებულ მდგომარეობასთან შედარებით, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ვერ იქნა. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა სარჩელის საფუძლად მითითებული გარემოებები, რაც სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ვ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით მ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

კასატორი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტით გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე