№ას-185-178-2013 11 მარტი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სს „ს.რ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – დ.ე-ე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – საიჯარო ქირის და პირგასამტეხლოს გადახდა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სს „ს.რ-ის“ სარჩელი მოპასუხე დ.ე-ის მიმართ თანხის დაკისრების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს.რ-ამ“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 დეკემბრის გადაწყვეტილებით სს „ს.რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2009 წლის 6 ნოემბერს, შპს ,,ს.რ-სა“ (მეიჯარე) და დ.ე-ეს შორის (მოიჯარე) დაიდო №ქმს/09-024 იჯარის ხელშეკრულება, რომლის მიხედვით, მოპასუხეს სარგებლობაში უნდა გადაცემოდა შპს ,,ს.რ-ის“ ბალანსზე რიცხული სადგურ ბათუმის ადმინისტრაციული შენობის I სართულზე არსებული 29.3კვ.მ ფართი სასადილოს მოწყობის მიზნით. იჯარის გადასახადი განისაზღვრა ყოველთვიურად 50 ლარის ოდენობით დღგ-ს გარეშე. საიჯარო ქირის დადგენილ ვადაში გადაუხდელობის შემთხვევაში მოიჯარეს დაეკისრებოდა საურავი ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადაუხდელი თანხის 0.1%-ის ოდენობით. ხელშეკრულების მოქმედების ვადა შეადგენდა 3 წელს;

დასახელებული ხელშეკრულება ყველა სხვა პირობებთან ერთად ითვალისწინებდა ქონების იჯარით გადაცემის წესს, კერძოდ, ამ წესის თანახმად, იჯარით ქონების გადაცემასთან დაკავშირებით მხარეთა შორის დგება მიღება-ჩაბარების აქტი;

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტ შპს „ს.რ-ის” წარმომადგენლის მითითება იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის იჯარის ხელშეკრულების გაფორმების შემდგომ ქონება მოპასუხეს გადაეცა და რეალურად მხარეთა შორის იჯარის სამართლებრივი ურთიერთობა შედგა, ვინაიდან საქმეში არ იყო წარდგენილი ქონების მიღება-ჩაბარების აქტი. უფრო მეტიც, საქმეში განთავსებული იყო შპს „ს.რ-ის” სადგურ ბათუმის დირექტორ ო.ქ-ის მიერ 2010 წლის 11 იანვარსა და ამავე წლის 10 თებერვალს მიწერილი წერილები შპს „ს.რ-ის” დირექტორისადმი, სადაც აღნიშნულია, რომ არ მომხდარა დ.ე-ის ქონების გადაცემა;

საქმეში ასევე განთავსებული იყო დ.ე-ის 2009 წლის 4 დეკემბრის განცხადება, რომლითაც ის მიმართავდა შპს ,,ს.რ-ის“ გენერალურ დირექტორს და თხოვდა 2009 წლის 6 ნოემბერს შპს ,,ს.რ-სა“ და დ.ე-ეს შორის დადებული №ქმს/09-024 იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტას. აქვე, მოიჯარე აღნიშნავდა, რომ ქონება მის სარგებლობაში არ იმყოფებოდა;

შპს „ს.რ-ის” მხრიდან არ მომხდარა მოპასუხისათვის ქონების გადაცემა, შესაბამისად ფაქტობრივად დ.ე-ე არ ფლობდა საიჯარო ფართს. ამასთან, მან თავისი მიწერილობებით ამცნო კიდეც მეიჯარეს, რომ იგი არ აწარმოებდა საქმიანობას (არ სარგებლობდა) საიჯარო ფართში და ითხოვა საიჯარო ხელშეკრულების გაუქმება.

სააპელაციო სასამართლომ, დავის განხილვისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, 317-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით, ამავე კოდექსის 581-ე მუხლის მე-2 ნაწილით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საიჯარო დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნის შემთხვევაში მხარეთა შორის უნდა არსებობდეს საიჯარო ურთიერთობა და სახეზე უნდა იყოს ასევე ამ ურთიერთობით გამოწვეული დავალიანება. საქმეზე დადგენილი იმ ფაქტობრივი გარემოების ვითარებაში, რომ შპს „ს.რ-სა” და დ.ე-ეს შორის საიჯარო-სამართლებრივი ურთიერთობა ფაქტობრივად არ შემდგარა, მოპასუხეს არ გადასცემია ქონება ფაქტობრივად, რაც ხელშეკრუკლების თანახმად დასტურდება მიღება ჩაბარების აქტით და ასეთი აქტი საქმეში არ იყო წარდგენილი (ასევე საქმეში არ იყო განთავსებული არანაირი მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა სადავო ქონების დ.ე-ის მიერ მიღებასა და ფლობას), სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ ჩათვალა მოსარჩელის მოთხოვნა საიჯარო ქირის დავალიანებისა და პირგასამტეხლოს დაკისრების თაობაზე.

სამოქალაქო კოდექსის 369-ე მუხლის თანახმად, იმ პირს, რომელსაც ვალდებულება აკისრია ორმხრივი ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, შეუძლია უარი თქვას ვალდებულების შესრულებაზე საპასუხო მოქმედების განხორციელებამდე, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა იგი ვალდებული იყო თავისი ვალდებულება წინასწარ შეესრულებინა. იჯარის ხელშეკრულების თანახმად, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მეიჯარე გადასცემდა ქონებას მოიჯარეს, რის სანაცვლოდაც მოიჯარე გადაუხდიდა საიჯარო ქირას მეიჯარეს. ამავე ხელშეკრულების თანახმად, ქონების გადაცემა დასტურდებოდა მხარეთა შორის შედგენილი მიღება-ჩაბარების აქტით. რამდენადაც საქმის მასალებით დადგინდა, რომ დ.ე-ეს საიჯარო ქონება არ გადასცემია სარგებლობაში, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ კანონშესაბამისად არ დააკმაყოფილა სს „ს.რ-ის” საპასუხო მოთხოვნა მოპასუხისათვის საიჯარო ქირის გადახდის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს.რ-ამ“. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებას, რომლითაც დ.ე-ეს სს „ს.რ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრება: ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 2531.7 ლარი (2012 წლის 30 აპრილამდე); 2012 წლის 30 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე დარიცხული საიჯარო ქირა 59 ლარი, აგრეთვე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 2012 წლის 30 აპრილიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პირგასამტეხლო საიჯარო ქირის – 59 ლარის 0.1%-ი, რაც შეადგენს 0.59 ლარს.

საკასაციო საჩივარი დაფუძნებულია შემდეგ არგუმენტებზე:

მოპასუხეს მის მიერ ნაკისრი ვალდებულება არ შეუსრულებია, კერძოდ, მას სს „ს.რ-ის“ არ გადაუხდია საიჯარო ქირა. შესაბამისად, დ.ე-ეს დაერიცხა დავალიანება, რომელმაც 2012 წლის 30 აპრილის მდგომარეობით შეადგინა 2531.7 ლარი (ძირითადი თანხა 1760.17 ლარი, პირგასამტეხლო 771.53 ლარი);

სს „ს.რ-ამ“ სრულად და ჯეროვნად შეასრულა კანონმდებლობითა და ხელშეკრულებით მისთვის დაკისრებული ვალდებულება – გადასცა მოიჯარეს იჯარის საგანი. იმის გათვალისწინებით, რომ იჯარის ხელშეკრულება ორმხრივი გარიგებაა, თავის მხრივ, მოიჯარის ვალდებულებაა, გადაუხადოს მეიჯარეს დათქმული საიჯარო ქირა. აღნიშნული ვალდებულება დ.ე-ეს არ შეუსრულებია, მას არ გადაუხდია სს „ს.რ-ის“ საიჯარო ქირა. შესაბამისად, მოსარჩელეს უნდა დაეკისროს მასზე დარიცხული დავალიანების გადახდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „ს.რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს.რ-ას“ დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 4 თებერვალი, საგადახადო დავალება №...) 70% – 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე