№ას-116-110-2013 18 მარტი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები – მ. ჯ-ა, მ. ჯ-ა

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. უ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2012 წლის 10 აპრილს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ნ. უ-მა მოპასუხეების: მ. ჯ-ას, თ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა თბილისში, გ-ის მასივის მე-7 მ/რ-ის პირველ კორპუსში მდებარე №67 ბინის გამოთხოვა მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილებით ნ. უ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხეების: მ. ჯ-ას, თ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა ნ. უ-ის სახელზე რეგისტრირებული, თბილისში, გ-ის მე-7 მ/რ-ის პირველ კორპუსში მდებარე №67 ბინა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 დეკმებრის განჩინებით თ. ჯ-ას, მ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება. სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: თბილისში, გ-ის მე-7 მ/რ-ის პირველ კორპუსში მდებარე №67 ბინაზე, პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, 2006 წლის 25 ოქტომბრიდან რეგისტრირებულია ნ. უ-ის საკუთრების უფლება;

მოპასუხეები 1999 წლიდან, მოსარჩელის თანხმობით, ფლობენ ზემომითითებულ ბინას; მოპასუხეები სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობენ მოსარჩელე ნ. უ-ის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებას.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლების შესაბამისად, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მოპასუხეები სამართლებრივ საფუძველზე ახორციელებენ ნივთის მიმართ ფაქტობრივ ბატონობას, ეკისრება მოპასუხე მხარეს, ვინაიდან შესაგებელი სწორედ დასახელებულ გარემოებას ეფუძნება. მოცემულ შემთხვევაში, მ., თ. და მ. ჯ-ის მტკიცება კი, შემოიფარგლა მხოლოდ სიტყვიერი განმარტებით იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ნივთზე მხარეთა შორის არსებობდა ნასყიდობის ხელშეკრულება. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, მხარის მხოლოდ ზეპირი განმარტება, სადავო გარემოების დამადასტურებელ სათანადო მტკიცებულებად ვერ იქნებოდა მიჩნეული. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად ჩათვალა აპელანტების პრეტენზია, რომ ისინი წარმოადგენდნენ მათ სარგებლობაში არსებული უძრავი ქონების მართლზომიერ მფლობელებს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ნ. უ-ს აღძრული ჰქონდა ვინდიკაციური სარჩელი. სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის 1-პირველი ნაწილის მიხედვით, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის მიხედვით, მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, ნ. უ-ის სარჩელის საფუძვლიანობის შესამოწმებლად უნდა დადგენილიყო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: ა) მოსარჩელე უნდა ყოფილიყო ნივთის მესაკუთრე; ბ) მოპასუხე უნდა ყოფილიყო ნივთის მფლობელი; გ) მოპასუხეს არ უნდა ჰქონოდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ იმ შემთხვევაში, თუკი დადგინდებოდა სამივე გარემოების არსებობა, სარჩელი საფუძვლიანად მიიჩნეოდა. განსახილველ შემთხვევაში, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემობებით დადასტურდა, რომ მოსარჩელე ნ. უ-ი წარმოადგენდა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეს. ასევე, დადგინდა, რომ მოპასუხეები სამართლებრივი საფუძვლის გარეშე ფლობდნენ სადავო ნივთს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის თაობაზე საფუძვლიანი იყო და პირველი ინსტანციის სასამართლომ იგი მართებულად დააკმაყოფილა. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს თ. ჯ-ამ, მ. ჯ-ამ და მ. ჯ-ამ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

საკასაციო საჩივრის თანახმად, მოსარჩელემ საქალაქო სასამართლოში სხდომის მიმდინარეობისას აღიარა, რომ მან ბინის ღირებულება მიიღო სრულად, მაგრამ ეს ქირის თანხა იყო. არც ერთი ინსტანციის სასამართლო არ დაინტერესდა იმით, თუ რატომ უნდა გადაეხადა საღად მოაზროვნე ადამიანს ბინის ღირებულება ქირაში. მხარის მიერ მის საწინააღმდეგოდ გაკეთებული აღიარება ერთ-ერთი არსებითი სახის მტკიცებულებაა, თუმცა სააპელაციო სასამართლომ ეს გარემოება არ გამოიკვლია და ამ მიზნით არ მოუსმინა სხდომის ოქმს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 6 თებერვლის განჩინებით მ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად, ხოლო, ამავე სასამართლოს 2013 წლის 26 თებერვლის განჩინებით თ. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად ხარვეზის შეუვსებლობის გამო.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ჯ-სა და მ. ჯ-ას საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

თ. თოდრია