№ას-188-181-2013 23 აპრილი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – შ. შ-ი (მოსარჩელე)

წარმომადგენელი - ე. გ-ძე, ზ. ქ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ა. მ-ძე (მოპასუხე)

მესამე პირები - შპს “ფ. ჯ.“, ა. მ-ი, ნ. კ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

და.ს საგანი – გარიგების ბათილად ცნობა, თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შ. შ-მა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ა. მ-ის წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა შემდეგი საფუძვლებით: . 2010 წლის 10 დეკემბერს შ. შ-ს, ა. მ-ს, ნ. კ-ს, ა. მ-ძეს და შპს ფ. ჯ-ს შორის დაიდო სესხის გირავნობის და იპოთეკის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც შ. შ-მა ა. მ-ძეს გადასცა 3800000 აშშ დოლარი 2013 წლის 10 აგვისტომდე. 2010 წლის 20 დეკემბრის ხელშეკრულებით ა. მ-ძემ შპს ფ. ჯ-ს ასესხა 800000 აშშ დოლარი. ხელშეკრულება დაიდო 13 თვის ვადით წლიური სარგებლის სახით 14%-ის დარიცხვით. ა. მ-ძემ შ. შ-ს მხოლოდ 119 700 აშშ დოლარი დაუბრუნდა, რის გამოც მხარეები შეთანხმდნენ, რომ შ. შ-ი გახდებოდა შპს „ფ. ჯ-ს“ 95%-იანი წილის მესაკუთრე, ა. მ-ძე კი, უარს იტყოდა შპს „ფ. ჯ-ს“ მიმართ საკუთარ მოთხოვნაზე. 2011 წლის 30 ივლისის სამეწარმეო საზოგადოების კაპიტალში წილის გასხვისების გარიგებით შპს ფ. ჯ-ს 95% წილის მესაკუთრე გახდა შ. შ-ი. იმავე დღეს მხარეებს შორის გაფორმდა შეთანხმება 2010 წლის 10 დეკემბრის ხელშეკრულების გაუქმების თაობაზე. შეთანხმებაში აღნიშნულია, რომ მხარეებს ერთმანეთის მიმართ პრეტენზია არ გააჩნიათ. 2011 წლის 30 ივლისს ასევე მოსარჩელეს, ა. მ-ს, ნ. კ-სა და ა. მ-ძეს შორის გაფორმდა ვალდებულების აღიარების შესახებ ხელწერილი, რომლის საფუძველზეც, მოსარჩელემ იკისრა ვალდებულება, რომ ხელწერილის შედგენიდან 6 თვის ვადაში შპს „ფ. ჯ-ს“ გადაუხდიდა სესხის დარჩენილ თანხას, ხოლო თუ “ფ. ჯ.“ თანხას ვერ გადაიხდიდა, სესხს პირადად შ. შ-ი დააბრუნებდა. შეთანხმება და ხელწერილი დადებულია მოტყუებით. შ. შ-ის პირად თარჯიმანს დოკუმენტების თარგმნის საშუალება არ მიეცა და მათი შინაარსი მოსარჩელისათვის უცნობი იყო. მხარეები სხვა პირობებზე იყვნენ შეთანხმებულები, ამდენად, ხელწერილი და შეთანხმება მოსარჩელის ნამდვილ ნებას არ შეესაბამება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, შ. შ-მა მოითხოვა 2011 წლის 30 ივლისის შეთანხმებისა და ხელწერილის ბათილად ცნობა, მოპასუხე ა. მ-თვის 5 751 300 აშშ დოლარის, პირგასამტეხლოს 2 300 520 აშშ დოლარისა და სარგებლის, სესხის ძირითადი თანხის 2,5%, სულ 93 063.11 აშშ დოლარის გადახდის დაკისრება.

საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას მესამე პირებად ჩაებნენ შპს “ფ. ჯ.“, ა. მ-ი და ნ. კ-ი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილებით შ. შ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება მოსარჩელემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 დეკემბრის განჩინებით შ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 30 ივლისის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლოს საქმეზე დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:

1. 2010 წლის 10 დეკემბერს შ. შ-ს, ა. მ-ს, ნ. კ-ს, ა. მ-ძეს და შპს „ფ. ჯ-ს“ შორის დაიდო სესხის, გირავნობისა და იპოთეკის ხელშეკრულება. ხელშეკრულების თანახმად, შ. შ-მა ა. მ-ძეს გადასცა 3800000 აშშ დოლარი, რომელიც უნდა დაბრუნებულიყო 2013 წლის 10 აგვისტომდე. სესხის უზრუნველსაყოფად იპოთეკით დაიტვირთა შპს „ფ. ჯ-ს“ უძრავი ქონება, ასევე დაგირავდა რიგი მოძრავი ქონება და ამავე საზოგადოების საწესდებო კაპიტალის 100%-იანი წილი;

2. 2010 წლის 20 დეკემბრის ხელშეკრულებით, ა. მ-ძემ შპს „ფ. ჯ-ს“ ასესხა 800 000 აშშ დოლარი 3 თვის ვადით, წლიური სარგებლის სახით 14%-ის დარიცხვით;

3. 2011 წლის 30 ივლისის სამეწარმეო საზოგადოების კაპიტალში წილის გასხვისების გარიგებით, შპს „ფ. ჯ-ს“ 95% წილის მესაკუთრე გახდა შ. შ-ი, 2.5% გადაეცა ა. მ-ს, ხოლო - 2.5% ნ. კ-ს;

4. 2011 წლის 30 ივლისის ხელწერილი ვალდებულების აღიარების შესახებ და 2011 წლის შეთახმება შ. შ-ს, ა. მ-ს, ნ. კ-ს, ა. მ-ძეს და შპს „ფ. ჯ-ს“ შორის 2010 წლის 10 დეკემბერს დადებული სესხის, იპოთეკისა და გირავნობის შესახებ ხელშეკრულების გაუქმების თაობაზე, დადებულია მხარეთა - შ. შ-ს, ა. მ-ს, ნ. კ-ისა და ა. მ-ის მიერ ნამდვილი ნების გამოვლენის საფუძველზე და არ წარმოადგენს მოტყუებით დადებულ გარიგებას.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, აპელანტმა ვერ წარადგინა იმ გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რომ მოსარჩელეს მოტყუებით მოაწერინეს ხელი 2011 წლის 30 ივლისის ხელშეკრულებებზე. სადავო გარემოების უტყუარ დასტურად ვერ განიხილება მხარის მიერ აპელირებული თარჯიმან ნ. ს-ძის ჩვენება მაშინ, როდესაც აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ საქმეში წარმოდგენილია მოწმის სახით დაკითხული ნოტარიუსის, ნ. მ-ის განმარტება. მოწმის ჩვენების ნამდვილობა, მსგავსად მტკიცების ტვირთისა, შედავების შემთხვევაში თუ არ იქნა გამყარებული სხვა მტკიცებულებითაც, არ შეიძლება გახდეს სადავო გარემოების უტყუარად მიჩნევის წინაპირობა.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ, როგორც ორივე მოწმის ჩვენებიდან ირკვევა, სადავო გარიგებების შედგენისას შ. შ-ს თან ახლდა ადვოკატი მ. ხ-ი, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ აპელანტს სადავო გარიგებებზე ხელმოწერამდე, მისთვის გასაგებ ენაზე, გაეწია იურიდიული კონსულტაცია და განემარტა ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული უფლება-მოვალეობები.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოტყუების ფაქტის მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეს ეკისრება, რაც მოსარჩელემ ვერ დაადასტურა საქმის მასალებში წარდგენილი მტკიცებულებებით, შესაბამისად, მართლზომიერია პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება გარიგებების ბათილად ცნობაზე უარის თქმის ნაწილში, სააპელაციო საჩივარი კი დაუსაბუთებელია და ვერ იქნება გაზიარებული. გამომდინარე იქედან, რომ არ არსებობს შ. შ-ს, ა. მ-ს, ნ. კ-ს, ა. მ-ძეს და შპს „ფ. ჯ-ს“ შორის 2010 წლის 10 დეკემბერს დადებული სესხის, იპოთეკისა და გირავნობის შესახებ ხელშეკრულების გაუქმების თაობაზე 2011 წლის 30 ივლისის სადავო შეთანხმების ბათილად ცნობის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები, ასევე დაუსაბუთებელია შ. შ-ის მოთხოვნა მოპასუხესთვის 8144883.11 აშშ დოლარის დაკისრების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შ. შ-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრა მისი გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: სარჩელში და სააპელაციო საჩივარში მკაფიოდაა ჩამოყალიბებული, რომ სადავო გარიგებებთან დაკავშირებული ფაქტები სრულიად ეწინააღმდეგება სინამდვლეში მხარეთა შორის მიღწეული შეთანხმების არსს, სასამართლომ კი, მიუთითა, რომ მოსარჩელე გარიგების ბათლად ცნობას მხოლოდ მოწმის სახით დაკითხული ნ. სეფერთელიძის ჩვენების საფუძველზე მოითხოვს, რაც არასწორია. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ კასატორი არ ფლობს ქართულ ენას. სასამართლოს მსჯელობა, რომ იგი წლების გამავლობაში სამეწარმეო საქმიანობით არის დაკავებული და გააჩნია საკმარისი გამოცდილება, რათა არ გააფორმოს მისთვის არასასურველი გარიგება, არასაკმარისი საფუძველია უცხო ენაზე მოტყუებით დადებული გარიგებების აღმოსაჩენად, განსაკუთრებით მაშინ, როცა პირად თარჯიმანს არ მიეცა გარიგებათა შინაარსის თარგმნის შესაძლებლობა. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაიზიარა ნოტარიუსის ჩვენება და არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ ნოტარიუს ნ. მ-ის ინტერესში, ბუნებრივია, შედიოდა სასამართლოს მხრიდან მის მიერ დამოწმებული გარიგების ძალაში დატოვება. მოწმე ნ. ს-ძე კი, ჩვენების მიცემისას დაინტერესებული პირი არ იყო. სადავო გარიგებების გაფორმებისას იგი შ. შ-ის თარჯიმანი იყო, რომელსაც არა.თარი საფუძველი არ ჰქონდა, რათა 2012 წლის 15 ივნისის სხდომაზე არაობიექტურად ან მიკერძოებულად გადმოეცა 2011 წლის 30 ივლისს განვითარებული მოვლენები. სასამართლომ არც ის გარემოება გაითვალისწინა, რომ, შეთანხმებისგან განსხვავებით, ხელწერილი არ იყო ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული და ნოტარიუსი ნ. მ-ის განმარტება ვერ გააბათილებდა ნ. ს-ძის ჩვენებას ხელწერილთან დაკავშირებით, კერძოდ კი იმას, რომ თარჯიმანს კასატორისათვის ხელწერილის თარგმნის შესაძლებლობა ნამდვილად არ მისცემია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შ. შ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს და დაუშვებელია შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმის განხილვისას არ დაურღვევია საპროცესო კანონმდებლობა, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას, ხოლო საქმე არ არის მნიშვნელოვანი სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.

განსახილველ შემთხვევაში, კასატორს უნდა დაუბრუნდეთ გადახდილი ბაჟის, 6000 ლარის, 70% - 4200 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შ. შ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს 04.03.2013 წლის N... საგადახდო დავალებით კს “დ. პ. ს-ს“ მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის, 6000 ლარის, 70% - 4200 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები ბ. ალავიძე

პ. ქათამაძე