№ას-69-65-2013 5 აპრილი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი – ო. ბ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ჯ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 დეკემბრის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2004 წელს გ. ჯ-მა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოში სარჩელი აღძრა მოპასუხე ო. ბ-ის მიმართ და მოითხოვა, მოპასუხის დავალდებულება, დაუყოვნებლივ გაეთავისუფლებინა ქუთაისში, ჭ-ის გამზირის №1ა-ში მდებარე გ. ჯ-ის კუთვნილი №12 ავტოსადგომი და იგი გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში ჩაებარებინა გ. ჯ-ის.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა მოსარჩელემ და მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2004 წლის 15 ივნისის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც გ. ჯ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა; ო. ბ-ეს დაევალა, ქ.ქუთაისში, ჭ-ის გამზირის №1 ა-ში მდებარე №12 ავტოსადგომის გამოთავისუფლება და გ. ჯ-ის ჩაბარება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქუთაისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის №7 გადაწყვეტილებით ავტოსადგომის კოოპერატივს გამოეყო მიწის ნაკვეთი ავტოსადგომის მშენებლობისათვის. კოოპერატივმა ავტოსადგომი ააშენა, ხოლო კოოპერატივის წევრთა საერთო კრების 1989 წლის 15 იანვრის გადაწყვეტილებით №12 ავტოსადგომი მიეკუთვნა აპელანტ გ. ჯ-ს. 2002 წლის ივლისში სადავო ავტოსადგომი ზეპირი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე დაიკავა ო. ბ-ემ. ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის მიუღებლობის გამო გ. ჯ-მა სადავო გახადა ო. ბ-ის მფლობელობა და მოითხოვა ავტოფარეხის დაბრუნება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ამავე საქმეზე მიღებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 18 იანვრის განჩინებით სააპელაციო პალატას დაევალა, საჯარო რეესტრის მონაცემებით ნივთის მესაკუთრის დადგენა და იმის გარკვევა, თუ, რა სახის გარიგება დაიდო მხარეთა შორის, ნამდვილი უფლებით ფლობდა თუ არა გამსხვისებელი ამ უფლებას და შესაძლებელი იყო თუ არა მოდავე მხარეებს შორის სამართლებრივად ვარგისი ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ გ. ჯ-ი ავტოსადგომზე საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლად მიუთითებდა №7 კოოპერატიული ავტოსადგომის საერთო კრების გადაწყვეტილებაზე, ვ. მ-ე – გ. ჯ-ან 1990-იან წლებში დადებულ ნასყიდობის ხელშეკრულებაზე, ხოლო ო. ბ-ე კი – ვ. მ-ან 2002 წლის ივლისში დადებულ ხელშეკრულებაზე.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ სადავო გარაჟი საჯარო რეესტრში არავის საკუთრებად არ იყო რეგისტრირებული და, შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის თანახმად, არც ერთ მოდავე მხარეს არ გააჩნდა მასზე საკუთრების უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო ისიც, რომ 2002 წლის ივლისში ო. ბ-ემ ვ. მ-ან ზეპირი ფორმით დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა სადავო ავტოსადგომი. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, 2002 წლის ივლისში . მ-ემ ო. ბ-ეს, შესაბამისი სასყიდლით გადასცა სადავო გარაჟზე საკუთრების უფლება. არც გ. ჯ-ი და არც ვ. მ-ე სადავო გარაჟის მესაკუთრეები არ ყოფილან და, შესაბამისად, არარსებულ უფლებას ისინი ო. ბ-ეს ვერ გადასცემდნენ. ო. ბ-ეს გარაჟის ფლობის მართლზომიერი საფუძვლები არ გააჩნდა, ე.ი. იგი სადავო ნივთის მართლზომიერი მფლობელი არ იყო.

ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ქუთაისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის გადაწყვეტილება და №7 ავტოსადგომის კოოპერატივის წევრთა საერთო კრების 1989 წლის 15 იანვრის გადაწყვეტილება წარმოადგენდა გარაჟის ფლობის სამართლებრივ საფუძველს. შესაბამისად, გ. ჯ-ი სადავო ნივთს ფლობდა ნამდვილი უფლების საფუძველზე და იგი მართლზომიერი მფლობელი იყო.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა მოწინააღმდეგე მხარის წარმომადგენლის განმარტება იმის თაობაზე, რომ აპელანტმა სადავო ნივთის ფლობის უფლება დაკარგა იმიტომ, რომ გაასხვისა საცხოვრებელი ბინა, რადგან დადგენილად ცნო, რომ ჭ-ის გამზირის №1ა/35-ში მდებარე ბინა ეკუთვნოდა ძელქვიანის მუნიციპალიტეტს, ხოლო სადავო ავტოსადგომი აშენებული იყო №7 ავტოსადგომის კოოპერატივის მიერ. ამდენად, საცხოვრებელ ბინასა და სადავო გარაჟს შორის სამართლებრივი კავშირი არ არსებობდა – ავტოსადგომი საბინაო საამშენებლო კოოპერატივს (ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობას) არ ეკუთვნოდა.

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 160-ე მუხლით და სარჩელი დააკმაყოფილა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ო. ბ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2008 წლის 21 მაისის განჩინებით ო. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

2012 წლის 4 დეკემბერს, ო. ბ-ემ განცხადებით მიმართა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს. განმცხადებელმა მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება.

განცხადება ეფუძნება შემდეგ საფუძვლებს:

მოცემული დავის არსებითად განხილვისას, განმცხადებელმა (მოპასუხემ) ვერ შეძლო თავისი პოზიციის საფუძვლიანობის დამასაბუთებელი მტკიცებულებების სრულყოფილი სახით სასამართლოსათვის წარდგენა, რადგან მას არ ჰქონდა და არც შეიძლებოდა ჰქონოდა ინფორმაცია მათი არსებობის თაობაზე. მიუხედავად ამისა, საქმის განმხილველი სასამართლოსათვის ცნობილი იყო იმის შესახებ, რომ შინაგან საქმეთა ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს საგამოძიებო სამსახური ატარებდა გამოძიებას, რომლის შედეგებთან დაკავშირებით ოფიციალური ინფორმაცია მხარემ წერილობით მიიღო მხოლოდ 2012 წლის 18 ოქტომბერს;

გამოძიებამ დაადგინა, რომ მოსარჩელის მიერ სააპელაციო სასამართლოში წარდგენილი ქუთაისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1986 წლის 25 დეკემბრის №26.33.867 დადგენილება, რომლითაც თითქოსდა დაკმაყოფილდა ქუთაისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის თხოვნა და გ. ჯ-ს ნება დაერთო ჭ-ის გამზირის №1ა-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ჩრდილო-დასავლეთით შესაბამისი პროექტის მიხედვით აშენებულიყო ქუთაისის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის №7 კოოპერატიული ავტოსადგომი, მოცემულ საკითხზე მითითებას საერთოდ არ შეიცავს. ასეთი აღმოჩნდა გამოძიების მიერ საქართველოს ეროვნული ცენტრალური არქივიდან გამოთხოვილი დადგენილების ორიგინალი ვერსია. შესაბამისად, საფუძველი გამოეცალა სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმასთან დაკავშირებით, რომ საცხოვრებელ სადგომსა და სადავო ავტოსადგომს შორის სამართლებრივი კავშირი თითქოსდა არ არსებობდა, რადგან სახლი ეკუთვნოდა ძელქვიანის მუნიციპალიტეტს, ხოლო ავტოსადგომი აშენებული იყო №7 სამშენებლო კოოპერატივის მიერ და ბინის მესაკუთრეთა ამხანაგობას არ ეკუთვნოდა. ზემოაღნიშნულიდან გამომინარე, ქუთაისის სახალხო დეპუტატთა ლენინის რაიონული საბჭოს აღმასკომის №7 კოოპერატიული ავტოსადგომი, როგორც სამართალსუბიექტი, ბუნებაში არ არსებობდა. შესაბამისად, ბუნებაში არარსებული ქუთაისის ლენინის რაიონული საბჭოს აღმასკომის №7 ავტოსადგომის კოოპერატივი და მისი წევრების საერთო კრების 1989 წლის 15 იანვრით დათარიღებული ოქმი, როგორც სასამართლოს მიერ ავტოსადგომის მართლზომიერ მფლობელად გ. ჯ-ის მიჩნევის ერთ-ერთი უმთავრესი საფუძველი, წარმოადგენს სამართლებრივ ნონსენსს. მითუმეტეს, რომ აღნიშნული კრების თავმჯდომარედ მითითებულმა ჯ.ს-მა გამოძიებას მისცა ჩვენება იმის შესახებ, რომ ოქმზე გ. ჯ-მა მას ხელი მოაწერინა 2007 წლის ზაფხულში, ე.ი. თითქოსდა კრების ჩატარებიდან 18 წლის შემდეგ;

საგამოძიებო საქმეში არსებული სასამართლო-კრიმინალისტიკური ექსპერტიზის დასკვნით, ავტოსადგომების განაწილების თაობაზე გეგმა-ნახაზის ორი ვერსია, რომლებითაც თითქოსდა გ. ჯ-ს მიკუთვნებული აქვს №13 და №12 ავტოსადგომები, წარმოადგენს დოკუმენტების ქსეროპირების მონტაჟს. განმცხადებელმა განცხადებით იშუამდგომლა შსს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს საგამოძიებო სამსახურიდან №4107565 სისხლის სამართლის საქმის გამოთხოვაზე, რომლებშიც მისი მოსაზრებით, მოიპოვებოდა მისი განცხადების საფუძვლიანობის დამადასტურებელი მტკიცებულებები დედნების სახით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ო. ბ-ის შუამდგომლობა შსს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს საგამოძიებო სამსახურიდან №4107565 სისხლის სამართლის საქმის გამოთხოვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა ო. ბ-ის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმებისა და საქმის წარმოების განახლების შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმის მასალებით დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შევიდა კანონიერ ძალაში; ამ გადაწყვეტილების გამოტანისას სააპელაციო პალატამ შეაფასა ქუთაისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომისა და კოოპერატივის წევრთა საერთო კრების გადაწყვეტილებები; განმცხადებელმა სასამართლოს წარუდგინა საქართველოს შსს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს 2012 წლის 18 ოქტომბრის წერილი ვ. მ-ის სახელზე; წერილში აღნიშნულია, რომ ქუთაისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომის 1986 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილების სსიპ საქართველოს ცენტრალური არქივიდან გამოთხოვილ ასლში ავტოსადგომის აშენების საკითხი მითითებული არ არის. ასევე, გ. ჯ-ის №12 და №13 ავტოსადგომების მიკუთვნების შესახებ გეგმა-ნახაზების ასლებზე არსებული ტექსტი გადატანილია ან ერთმანეთისაგან, ან მათი ქსეროასლებისაგან, ან რომელიმე დოკუმენტიდან ან, დოკუმენტის ნაწილებიდან.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სასამართლო არ გამოითხოვს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ. იმის გათვალისწინებით, რომ მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენდა უკვე წარდგენილი მტკიცებულების საფუძველზე საქმის წარმოების განახლება, ხოლო ამ საკითხის გადაწყვეტისათვის სისხლის სამართლის საქმის მასალებს მნიშვნელობა არ ჰქონდა, ამიტომ სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ განმცხადებლის შუამდგომლობა მტკიცებულებათა გამოთხოვის თაობაზე უსაფუძვლო იყო.

გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, ამ საფუძვლით საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია, თუ არსებობს სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განმცხადებელს სააპელაციო სასამართლოში არ წარუდგენია განაჩენი, რომლითაც დადასტურდებოდა სასამართლოში წარდგენილი მტკიცებულებების სიყალბე. ამიტომ, მოცემული თვალსაზრისით, განცხადება უსაფუძვლო იყო.

ამადროულად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მტკიცებულება, რომელსაც განმცხადებელი ახლად აღმოჩენილად მიიჩნევდა – საქართველოს შსს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს წერილი – შეიქმნა 2012 წლის 18 ოქტომბერს, ანუ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ. აქედან გამომდინარე, ცხადია, რომ ეს საბუთი საქმის არსებითად განხილვის დროს არ არსებობდა, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტზე დაყრდნობით განცხადებას ასევე უსაფუძვლოს ხდიდა.

რაც შეეხებოდა საკითხს იმის შესახებ, თუ რამდენად სწორად შეაფასა სააპელაციო სასამართლომ მტკიცებულებები საქმის არსებითად განხილვის დროს, გასაჩივრებული განჩინების გამომტანმა სასამართლომ განმარტა, რომ ამაზე თავად ვერ იმსჯელებდა, რადგან საქმის წარმოების განახლება სასამართლო გადაწყვეტილების გასაჩივრების მორიგ ეტაპს არ წარმოადგენდა.

სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 20 დეკემბრის განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ო. ბ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოსათვის დაბრუნება, შემდეგი საფუძვლებით:

კერძო საჩივრის ავტორი მიუთითებს საქართველოს შსს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს 2012 წლის 18 ოქტომბრის წერილის შინაარსზე და მიაჩნია, რომ სახეზეა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით დასრულებულ საქმეზე წარმოების განახლების საფუძველი;

კერძო საჩივრის ავტორი აღნიშნავს, რომ არამიზანშეწონილია გასაჩივრებული განჩინების გამომტანი სასამართლოს მითითება იმის თაობაზე, რომ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. აღნიშნული გარემოება მხარეს სადავოდ არც გაუხდია, რადგან სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის შესაბამისი თავით, საქმის წარმოების განახლებისა და განხილვის წესი კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებების მიმართაა გათვალისწინებული და არა სხვა შემთხვევისათვის; ასევე არამიზანშეწონილია მსჯელობა იმის შესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლომ თავის განჩინებას საფუძვლად დაუდო ქუთაისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა რაიონული საბჭოს აღმასკომისა და კოოპერატივის წევრთა საერთო კრების გადაწყვეტილებები. მხარის საჩივარი სწორედ იმას შეეხებოდა, რომ სააპელაციო სასამართლო განსაახლებელ საქმეზე არ მიიღებდა სადავო გადაწყვეტილებას, თუკი ახლად აღმოჩენილი დოკუმენტები იარსებებდა საქმეში. სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული ახლად აღმოჩენილი გარემოების არსიც ზუსტად ესაა – მტკიცებულებათა სიყალბის დამადასტურებელი დოკუმენტების არსებობა მხარისათვის ამჟამად გახდა ცნობილი და ისინი მხარემ ამჟამად მოიპოვა;

გაურკვეველია, თუ რატომ დაუთმო სააპელაციო სასამართლომ ვრცელი განმარტება იმ საკითხს, რომ მხარეს მის მიერ მითითებული დოკუმენტის სიყალბის დამდგენი განაჩენი არ წარუდგენია. აღნიშნულთან დაკავშირებით რაიმე საკითხი არ წამოჭრილა, მხარეს არც მოთხოვნა დაუყენებია;

სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა არასწორია კიდევ ერთი თვალსაზრისით, კერძოდ, ახლად აღმოჩენილ გარემოებას მოცემულ შემთხვევაში წარმოადგენდა არა შინაგან საქმეთა ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს წერილი, არამედ მოსარჩელის მიერ საქმის განმხილველი სააპელაციო სასამართლოსათვის ქუთაისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1986 წლის 25 დეკემბრის №26.33.886 გადაწყვეტილების გაყალბებული ვერსიით წარდგენის ფაქტი, რომლის ორიგინალი არსებობდა, თუმცა მისთვის ამის შესახებ არ იყო ცნობილი. შინაგან საქმეთა სამმართველოს წერილი საქალაქო საბჭოს აღმასკომის არსებული გადაწყვეტილების გაყალბების შეტყობის ფაქტის დასადასტურებლად იქნა განცხადებაზე დართული და არა როგორც საქმეზე წარმოების განახლების საფუძველი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, კერძო საჩივრის საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ ო. ბ-ის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს, უცვლელად უნდა დარჩეს გასაჩივრებული განჩინება შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წანამძღვრები.

მითითებული ნორმის მიხედვით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან განჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში. ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების საფუძვლები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლში, კერძოდ, ამ ნორმის პირველი ნაწილის მიხედვით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ: ა) აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია; ბ) დადგენილია მოწმის შეგნებულად ცრუ ჩვენება, ექსპერტის შეგნებულად ყალბი დასკვნა, შეგნებულად არასწორი თარგმანი, რასაც მოჰყვა უკანონო ან დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილების მიღება; გ) დადგენილია ამ საქმეზე მხარეთა და მათ წარმომადგენელთა დანაშაულებრივი ქმედება ან მოსამართლის დანაშაულებრივი ქმედება; დ) სასამართლო განაჩენი, გადაწყვეტილება, გაჩინება ან სხვა ორგანოს დადგენილება, რომელიც საფუძვლად დაედო ამ გადაწყვეტილებას, გაუქმდა; ე) მხარე წარუდგენს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებას, რომელიც გამოტანილია იმავე სარჩელის მიმართ; ვ) მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც, ადრე, რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას; ზ) არსებობს ადამიანის უფლებათა ევროპის სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება (განჩინება), რომელმაც დაადგინა ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავსიუფლებათა დაცვის კონვენციის ან/და მისი დამატებითი ოქმების დარღვევა ამ საქმესთან დაკავშირებით, და დადგენილი დარღვევა გადასასინჯი გადაწყვეტილებიდან გამომდინარეობს.

კერძო საჩივრის ავტორი საქმის წარმოების განახლების საფუძვლად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ გაყალბებულია ის დოკუმენტები, რომლებსაც ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2007 წლის 11 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ემყარება, კერძოდ, საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, გაყალბებულია ქუთაისის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 1986 წლის 25 დეკემბრის №26.33.886 გადაწყვეტილება, ასევე ქუთაისის ლენინის რაიონული საბჭოს აღმასკომის №7 ავტოსადგომის კოოპერატივის წევრების საერთო კრების 1989 წლის 15 იანვრის ოქმი. კერძო საჩივრის ავტორის მოსაზრებით, აღნიშნული დოკუმენტების სიყალბით საფუძველი გამოეცალა კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაში მოყვანილ მსჯელობას იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელე სადავო ავტოსადგომის მართლზომიერ მფლობელს წარმოადგენდა. საჩივრის ავტორი მიიჩნევს, რომ ზმოხსენებული დოკუმენტების სიყალბე დასტურდება საქართველოს შსს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმისა და ქვემო სვანეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს 2012 წლის 18 ოქტომბრის წერილით.

საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის ზემოაღნიშნულ მსჯელობას და განმარტავს შემდეგს: საჩივრის ავტორის მიერ მითითებული საფუძვლით საქმის წარმოების განახლების შესაძლებლობას ითვალისწინებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტი, რომლის მიხედვით, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ აღმოჩნდება, რომ დოკუმენტი, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება, ყალბია. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად კი, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება მითითებული საფუძვლით დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ არარსებობს სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი.

ამდენად, ზემოხსენებული ნორმა უთითებს იმ კონკრეტულ მტკიცებულებაზე, რომლითაც შეიძლება დადასტურდეს იმ დოკუმენტის სიყალბე, რომელსაც გადაწყვეტილება ემყარება. ასეთ მტკიცებულებად მიჩნეულია მხოლოდ სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი.

განსახილველ შემთხვევაში, ზემოხსენებული დოკუმენტების სიყალბის დასადასტურებლად კერძო საჩივრის ავტორის მიერ წარმოდგენილია საქართველოს შსს იმერეთის, რაჭა-ლეჩხუმის და ქვემო სვანეთის სამხარეო მთავარი სამმართველოს ქუთაისის საქალაქო სამმართველოს დეტექტივის თანაშემწე-გამომძიებლის 2012 წლის 18 ოქტომბრის №1387700 წერილი და არა სისხლის სამართლის საქმეზე კანონიერ ძალაში შესული განაჩენი. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ მართებულად უთხრა უარი ო. ბ-ეს საქმის წარმოების განახლებაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა. კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო არ აკმაყოფილებს კერძო საჩივარს, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე-420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ო. ბ-ის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 20 დეკემბრის განჩინება;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე