№ას-2-2-2013 2 მაისი, 2013 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“
მოწინააღმდეგე მხარე – ო. გ-ი, ლ. გ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 8 ნოემბრის გადაწყვეტილება
საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ქონების ყადაღისგან გათავისუფლება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ო. გ-მა და ლ. გ-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში რ. გ-სა და სს „ს. რ-ის“ წინააღმდეგ ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლების თაობაზე შემდეგი საფუძვლით: სარჩელის თანახმად, შიდა ქართლისა და მცხეთა-მთიანეთის სააღსრულებო ბიურომ, შპს „ს. რ-ის“ სასარგებლოდ, დავალიანების დაფარვის მიზნით, დააყადაღა გორში, დ. ა-ის ქ. №11/39-ში მდებარე სახლში განთავსებული მოძრავი ნივთები: კრემისფერ სამეული, თეთრ საძჲნებელი, „სამსუნგის“ შავი ფერის ტელევიზორი, ნაცრისფერ სამეული და თეთრ საძინებელი. ო. გ-ის მითითებით, კრემისფერი სამეული და თეთრი საძინებელი დედამ მზითვის სახით აჩუქა, ხოლო ლ. გ-ის განმარტებით „სამსუნგის“ შავი ფერის ტელევიზორი, ნაცრისფერი სამეული და კომპიუტერი მის საკუთრებას წარმოადგენს, რომლებიც განთავსებული ჰქონდა გორის რაიონის სოფელ გ-ი მდებარე თავის საკუთრებაში არსებულ სახლში. 2008 წლის საომარი მოვლინების გამო, ნივთები წამოიღო, ნაწილი მიიტანა ნათესავებთან, ნაწილი კი, (ტელევიზორი, სამეული და კომპიუტერი) – რ. და ო. გ-ის ოჯახში.
მოპასუხე რ. გ-მა სარჩელი მთლიანად ცნო.
მოპასუხე სს „ს. რ-ამ“ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელეებს რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც სადავო ნივთებზე საკუთრების უფლებას დაადასტურებდნენ, არ წარმოუდგენიათ.
გორის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილებით ო. გ-სა და ლ. გ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ო. გ-მა და ლ. გ-მა, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 8 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ო. გ-სა და ლ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გორის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ო. გ-სა და ლ. გ-ის სარჩელი ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლების შესახებ დაკმაყოფილდა, ყადაღისაგან გათავისუფლდა შემდეგი მოძრავი ნივთები: კრემისფერი სამეული, თეთრი საძინებელი, ,,სამსუნგის” შავი ფერის ტელევიზორი, ნაცრისფერი სამეული და კომპიუტერი.
პალატამ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
თბილისის სააღსრულებო ბიუროს წარმოებაშია თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ 19.12.2011 წელს გაცემული N2/5061-11 სააღსრულებო ფურცელი, სადაც მითითებულია, რომ ი/მ რ. გ-ს შპს ,,ს. რ-ის’’ სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა 12242 ლარის გადახდა და 367.26 ლარის გადახდა შპს ,,ს. რ-ის’’ მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ (ტომი 1; ს. ფ. 10-11 – „ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ’’ აქტი).
რ. გ-ი ცხოვრობს გორში, დ. ა-ის ქ. № 11/39-ში მდებარე სახლში. (მტკიცებულება: მხარეთა ახსნა-განმარტება).
თბილისის საქალაქო სასამართლოს მიერ გაცემული N2/5061-11 სააღსრულებო ფურცლის იძულებით აღსრულების მიზნით, 2012 წლის 28 მარტს შიდა ქართლისა და მცხეთა-მთიანეთის სააღსრულებო ბიუროს მიერ აღიწერა და დაყადაღდა გორში, დ. ა-ის ქ. №11/39-ში მდებარე სახლში არსებული შემდეგი მოძრავი ნივთები: კრემისფერი სამეული, თეთრი საძინებელი, ,,სამსუნგის” შავი ფერის ტელევიზორი, ნაცრისფერი სამეული და კომპიუტერი (ტომი 1; ს. ფ. 10-11 – „ქონების აღწერისა და დაყადაღების შესახებ’’ აქტი).
სააპელაციო საჩივარზე თანდართული საკუთრების უფლების მოწმობით დადასტურებულად იქნა მიჩნეული ის გარემოება, რომ გორში, დ. ა-ის 11/39-ში მდებარე 65,2 კვ. საცხოვრებელი სახლი საკუთრების უფლებით ეკუთვნის ო. გ-ს (ტომი 1; ს. ფ. 106-108);
პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში არსებული დასკვნა - გორში, დ. ა-ის ქ. №11/39-ში მდებარე სახლში განთავსებული მოძრავი ნივთების რ. გ-ი კუთვნილების შესახებ, შემდეგ გარემოებათა გამო: პალატამ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, მტკიცების ტვირთის განაწილების წესი პირდაპირ რეგულირდება გამოსაყენებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმით - ,,სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი პუნქტით, რომლის დანაწესით, თუ მესამე პირი ამტკიცებს, რომ მას აღსრულების საგანზე გააჩნია უფლება, მაშინ იმ სასამართლოში, რომლის სამოქმედო ტერიტორიაზედაც ხდება აღსრულება, მესამე პირს შეუძლია აღძრას სარჩელი. მაშასადამე, ამ ნორმის მაკვალიფიცირებელი გარემოებების არსებობის დასადასტურებლად მტკიცების ტვირთი ეკისრება დაინტერესებულ მხარეს. მოცემულ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხული მოწმის ო. გ-ის დედის - ე. მ-ის განმარტებით, დადასტურებულად იქნა მიჩნეული ის გარემოება, რომ კრემისფერი სამეული და თეთრი საძინებელი არ წარმოადგენდა მოპასუხე რ. გ-ის საკუთრებას.
ამასთან, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 151.1-ე მუხლზე მითითებით, პალატამ მიიჩნია, რომ ქ. გორში, დ. ა-ის ქ. №11/39-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი, რომელში არსებული ნივთებიც (კრემისფერი სამეული და თეთრი საძინებელი) დაყადაღდა სააღსრულებო ბიუროს მიერ, საკუთრების უფლებით ირიცხებოდა ო. გ-ის სახელზე და ამ სახლში განთავსებული ნივთები განკუთვნილია მთავარი ნივთის (სახლის) საცხოვრებლად გამოყენებისათვის, ეს ნივთები დაკავშირებულია ამ უძრავ ქონებასთან საერთო სამეურნეო დანიშნულებით და სივრცობრივ კავშირშია მასთან, რაც იმას ნიშნავს, რომ დაყადაღებული მოძრავი ნივთები არ წარმოადგენენ მოპასუხე რ. გ-ის საკუთრებას.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 158.1-ე მუხლიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელში მითითებული სადავოდ გამხდარი ნივთები (კრემისფერი სამეული და თეთრი საძინებელი) წარმოადგენდა ამ უძრავი ქონების მესაკუთრის საკუთრებას, რამდენადაც უძრავი ქონების მესაკუთრეა ო. გ-ი და ივარაუდება, რომ უძრავ ქონებაში განთავსებული სხვა ნივთებიც, მათ შორის, მოძრავი, არის მისი საკუთრება. პალატის მოსაზრებით, აღნიშნული ნორმის შინაარსით განსაზღვრული მესაკუთრის პრეზუმფცია ვერ იქნა გაქარწყლებული მოპასუხეების მიერ, მით უფრო, რომ იმავე კოდექსის 155-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მფლობელობა წარმოიშობა ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობის ნებითი მოპოვებით, ხოლო მფლობელად არ ითვლება ის პირი, რომელიც, თუმცა ახორციელებს ფაქტობრივ ბატონობას ნივთზე, მაგრამ სხვა პირის სასარგებლოდ, და რომელსაც ნივთის ფლობის უფლებამოსილება მიღებული აქვს ამ პირისაგან. მფლობელად მიიჩნევა მხოლოდ უფლებამოსილების მიმნიჭებელი პირი. გარემოება, რომ რ. გ-ი ცხოვრობს ო. გ-ის საკუთრებაში რიცხულ ბინაში, ვერ ადასტურებს იმ ფაქტს, რომ ამ ბინაში აღწერილი და დაყადაღებული ნივთები, მის საკუთრებას წარმოადგენს, ვინაიდან, რ. გ-ს ო. გ-ის მიერ მინიჭებული აქვს თავის ბინაში ცხოვრების უფლება, ასეთ ვითარებაში კი სახლში განთავსებული ნივთების მფლობელად და მესაკუთრედ მიიჩნევა მხოლოდ უფლებამოსილების მიმნიჭებელი პირი - ო. გ-ი.
ამდენად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გორში, დ. ა-ის ქ. №11/39-ში მდებარე სახლში არსებული შემდეგი მოძრავი ნივთები: კრემისფერი სამეული და თეთრი საძინებელი არის ო. გ-ის საკუთრება.
რაც შეეხება ,,სამსუნგის” შავი ფერის ტელევიზორს, ნაცრისფერ სამეულს და კომპიუტერს, პალატამ აღნიშნა, რომ მართალია სადავო გარემოება - მითითებული მოძრავი ნივთების ლ. გ-ი კუთვნილების ფაქტი უტყუარად ვერ დადასტურდებოდა მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტებით, მაგრამ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-105-ე მუხლების საფუძველზე და იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ მოპასუხე რ. გ-ი არ წარმოადგენდა იმ უძრავი ნივთის მესაკუთრეს, სადაც სადავო ნივთები დაყადაღდა, ხოლო უძრავი ნივთის მესაკუთრე ადასტურებს სადავო გარემოებას, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ,,სამსუნგის” შავი ფერის ტელევიზორი, ნაცრისფერი სამეული და კომპიუტერი წარმოადგენდა ლ. გ-ის საკუთრებას.
პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 170.1-ე, 172.2-ე ”სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ” საქართველოს კანონის 32.1-ე, 44-ე და 45-ე მუხლებით, და აღნიშნა, რომ ვინაიდან დადგინდა, რომ დაყადაღებული ნივთები არ წარმოადგენდა მოვალე რ. გ-ის საკუთრებას, ისინი უნდა გათავისუფლებულიყვნენ ყადაღისაგან.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 8 ნოემბრის გადაწყევეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს.რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მირებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ გადაწყვეტილების გამოტანისასა სასამართლომ არასწორად განმარტა „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 44-ე მუხლი, ამასთან, საქმის მასალებით არ არსი დადგენილი და არც მოსარჩელეებს წარმოუდგენიათ რაიომე მტკიცებულება, რომ სადავო ნივტებ ზე მათ გააჩნიათ საკუთრების უფლება.\
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 13 იანვრის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 25 დეკემბერს №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე თ. თოდრია
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე
