საქმე №ას-286-272-2013 13 მაისი, 2013 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი - სს „ვ. ბ. ჯ-ა“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე - სს „ნ ტ-ი“ (მოპასუხე)

მესამე პირი - შპს „ნ ტ. ს-ო“

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 იანვრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი - მორიგების აქტის საფუძველზე სს „გ-ის“ მიერ დათმობილი მოთხოვნის უფლებით გათვალისწინებული თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

სს „ვ. ბ. ჯ-ამ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ნ ტ-სა“ და მესამე პირის - შპს „ნ ტ.ს-ოს“ მიმართ სს „ნ ტ-ის“ სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ სასარგებლოდ (თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 11 ივნისს გაცემული სააღსრულებო ფურცლის პირველი პუნქტით განსაზღვრული თანხის) 775.233 ლარის, ფულადი ვალდებულების შესრულების ვადის გადაცილებისთვის დარიცხული პირგასამტეხლოს - 2009 წლის 16 ივლისიდან 2011 წლის 11 აგვისტომდე ყოველდღიურად 648.95 ლარის, სულ 491.255 ლარისა და 2011 წლის 11 აგვისტოდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 648.95 ლარის გადახდის დაკისრების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:

2008 წლის 6 ნოემბერს სს „გ-სა“ და შპს „ნ ტ-ს“ შორის დაიდო სასტუმრო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება და ამ ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი ფულადი ვალდებულების შესრულება დაეკისრა შპს „ნ ტ. ს-ოს“. სს „გ-მა“ სს „ვ. ბ. ჯ-ან“ წარმოებული სხვა სასამართლო დავის მორიგების გზით დასრულებისას სს „ვ. ბ-ს“ დაუთმო ზემოაღნიშნული მოთხოვნის უფლება. მოსარჩელემ, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.6 მუხლის საფუძველზე, მოითხოვა მოთხოვნის დათმობის გზით მინიჭებული ფულადი ვალდებულების მოთხოვნის შესრულების დაკისრება მოვალე შპს „ნ ტ. ს-ოს“ 100%-იან წილის მფლობელ პარტნიორ სს „ნ ტ-ის“ ამ უკანასკნელის მხრიდან პასუხიმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენების გამო.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:

სს „ნ ტ-ი“ არ დაეთანხმა სარჩელში მითითებულ ფაქტობრივ გარემოებებს და აღნიშნა, რომ სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიმართ შეზღუდული პასუხისმგებლობის ბოროტად გამოყენების ფაქტს არ ადასტურებდა ის გარემოება, რომ 2007 წლის 28 დეკემბრის ხელშეკრულების საფუძველზე მოპასუხემ შპს „ნ ტ.ს-ოს“ სესხად გადასცა 294230 ლარი. 2008 წლის 1 დეკემბრის ხელშეკრულებით შპს „ნ ტ. ს-ოს“ ტ-ი მომსახურების რეალიზაცია პროგრამის მეშვეობით მიმდინარეობდა, რომლის ფარგლებშიც საქართველოს ტერიტორიაზე რეგისტრირებული ყველა ტურისტული სააგენტო ახდენდა ტურისტული მომსახურების შესყიდვას და ამ პროექტის ფარგლებში სს „ნ ტ-ის“ მიერ მთლიანობაში რეალიზებულ იქნა 229633 ლარი, მითითებული თანხის ფარგლებში მოპასუხემ შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიღებული მომსახურების საფასური აუნაზღაურა სრულად, უფრო მეტიც, შპს „ნ ტ.ს-ომ“ ავანსის სახით მიიღო 268526 ლარი, რომლის მომსახურებაც მოპასუხისათვის არ გაუწევია, შესაბამისად, შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სს „ნ ტ-ის“ მიმართ თავად გააჩნია დავალიანება, რაც სარჩელის საფუძვლიანობას გამორიცხავს. შპს „ნ ტ. ს-ოს“ დაარსების დღიდან მოყოლებული ჰყავდა წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირი, რომელიც დირექტორის ფუნქციებს ახორციელებდა შეუზღუდავად, შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიერ დაგროვებული ვალდებულებების შესრულების მიზნით მისი დირექტორის მიერ დამფუძნებლისათვის არაერთხელ იქნა მოთხოვნილი კანონითა და საზოგადოების წესდებით გათვალისწინებული ინვესტიციისა თუ სესხის გაცემა, მოპასუხის განმარტებით, პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ბოროტად გამოყენებისას კანონი ადგენს, რომ უნდა დასტურდებოდეს პარტნიორის მდგომარეობის გაუმჯობესება და საზოგადოების მდგომარეობის დამძიმება, რაც მოცემულ შემთხვევაში არ დგინდება, ამდენად, არ არსებობს „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.6 მუხლის გამოყენების წინაპირობები.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 მაისის გადაწყვეტილებით სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 იანვრის განჩინებით სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 21 მაისის გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ 2008 წლის 6 ნოემბერს შპს „ნ ტ. ს-სა“ და სს „გ-ს“ შორის დაიდო სასტუმრო მომსახურების შესახებ №14 ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სს „გ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების - 648968 ლარისა და პირგასამტეხლოს - 126265 ლარის, სულ - 775233 ლარის, აგრეთვე, 2009 წლის 16 ივლისიდან დავალიანების სრულ დაფარვამდე, ყოველდღიურად 648,95 ლარის გადახდა. მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2011 წლის 5 ივლისის განჩინებით დამტკიცდა მორიგების აქტი და შეწყდა საქმის წარმოება. მორიგების საფუძველზე სს „გ-მა“ სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ დაუთმო მოთხოვნის უფლება (დადასტურებული თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებითა და ამავე სასამართლოს მიერ 2010 წლის 11 ივნისის გაცემული სააღსრულებო ფურცლით) მოვალე შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიმართ. შპს „ნ ტ. ს-ოს“ 100%-იანი წილის მფლობელი დამფუძნებელი პარტნიორია სს „ნ ტ-ი“. მოპასუხე კანონსაწინააღმდეგოდ არ ერეოდა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ საქმიანობაში. სასამართლოს მითითებით, საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ იყო შპს „ნ ტ.ს-ოს“ 100%-იანი წილის მფლობელი სს „ნ ტ-ის“ მიერ მიღებული რაიმე გადაწყვეტილება, რომელიც მის მიერვე დაფუძნებული ორგანიზაციის მიმართ გამოხატავდა ისეთ მოქმედებას, რომელიც აზარალებდა, როგორც დაფუძნებული საწარმოს კრედიტორებს, ისე, საშიშროებას უქმნიდა თავად შეზღუდული პასუხისმგებლობის საწარმოს საქმიანობას. გამოთხოვილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა სს „ნ ტ-ის“ მიერ დაარსებული საწარმოს შემოსავლების დამაარსებლის მიერ დასაკუთრების, ხოლო შპს „ნ ტ. ს-ის“ ვალდებულებების დაგროვების ფაქტი.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-6 პუნქტზე და აღნიშნა, რომ ამ მუხლიდან გამომდინარე დავები ქართულ სასამართლო პრაქტიკაში არც თუ მრავლადაა, პალატამ მიუთითა უცხოურ სასამართლო პრაქტიკაზე (გერმანია, აშშ, ინგლისი) და აღნიშნა, რომ წამყვანი ქვეყნების სასამართლო პრაქტიკა გამონაკლისს უშვებს ე.წ გამჭოლი პასუხისმგებლობის დადგომისთვის, ანუ ე.წ კორპორატიული საფარველის ჩამოხსნისათვის სათანადო ფაქტობრივი გარემოებების არსებობის შემთხვევაში. ამ თვალსაზრისით, სააპელაციო პალატის მსჯელობის საგანს წარმოადგენდა იმ გარემოებათა გამორკვევა, არსებობდა თუ არა სს „ნ ტ-ის“ მიერ მის შვილობილ საწარმოსთან – შპს „ნ ტ. ს-ან“ ურთიერთობაში პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ფორმის ბოროტად გამოყენება. სს „ვ. ბ. ჯ-ა“ სადავო გარემოებებს ამყარებდა შემდეგზე:

• შპს „ნ ტ. ს-ოს“ გააჩნდა ე.წ სუსტი კაპიტალიზაცია;

•შპს „ნ ტ. ს-ო“ ახდენდა მონაცემების გადაკეთებას საბუღალტრო პროგრამაში, და მას გააჩნდა საგადასახადო დარღვევები;

• სამეწარმეო საქმიანობა ხორციელდებოდა ისეთი სქემით, როცა შემოსავალის იღებდა მხოლოდ მშობელი საწარმო, ხოლო ვალდებულებები რჩებოდა შვილობილ საწარმოს.

• სს „ნ ტ-ის“ მიერ მის შვილობილ შპს „ნ ტ. ს-ე“ გაცემული სესხი სინამდვილეში არ გაცემულა და ეს გარიგება მხოლოდ მოჩვენებით იქნა დადებული. ამ გარიგების ფარგლებში კი, შვილობილი საწარმოს მთელი ქონება გადაეცა მშობელ საწარმოს.

პალატამ მიუთითა საგადასახადო კოდექსის 123-ე მუხლზე, რომლითაც განსაზღვრულია „სუსტი კაპიტალიზაციის“ ცნება და აღნიშნა, რომ საგადასახადო კოდექსი, მისი პირველი მუხლიდან გამომდინარე, განსაზღვრავდა საქართველოს საგადასახადო სისტემის ფორმირებისა და ფუნქციონირების ზოგად პრინციპებს. ამდენად, ამ კოდექსსა და მის დებულებებს გადამწყვეტი მნიშვნელობა ჰქონდა საგადასახადო სამართლებრივი საკითხების მოწესრიგებისას. სამოქალაქო სამართლებრივ დავასთან მიმართებაში, ამ კოდექსით განსაზღვრულ დებულებებს გააჩნიათ ისეთივე მნიშვნელობა, როგორც პარლამენტის მიერ მიღებულ სხვა მსგავს სამართლებრივ აქტებს. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის იმ რედაქციით, რომელიც მოქმედებდა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ საწარმოს დაფუძნებისას (2007 წელს), შევსებული საწესდებო კაპიტალის ოდენობა შეადგენდა 200 ლარს. აღნიშნული ოდენობა, დაფუძნებისას საწარმოს შევსებული ჰქონდა. საწესდებო კაპიტალის კანონისმიერი ოდენობა (200 ლარი), სასამართლოს შეფასებით, მნიშვნელოვანი სამეწარმეო მიზნების მისაღწევად, არ წარმოადგენდა საკმარისს და აღნიშნული არ გამორიცხავდა საწარმოს მხრიდან მთელი რიგი ვალდებულებების აღებას, რაც საწარმოს ხელმძღვანელობის მართვის შედეგიანობაზე იყო დამოკიდებული. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონი არ ადგენდა საწარმოს მოქმედების რაიმე წესს კაპიტალის მოსაზიდად. კანონის მოქმედი რედაქციით შპს-ს რეგისტრაციისთვის საწესდებო კაპიტალი მინიმალური ოდენობა განსაზღვრული აღარ იყო, რის შედეგადაც საწარმოს კაპიტალის (მათ შორის საწესდებო კაპიტალის) არსებობა არ იყო გადამწყვეტი საწარმოს არსებობისა და საქმიანობისათვის. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონიდან გამომდინარე, ვალებისა და კაპიტალის შეფარდება თავისთავად არ შეიძლებოდა, გამხდარიყო გადამწყვეტი ფაქტორი საწარმოს არსებობისათვის. მარტოოდენ „გადახდისუუნარობის შესახებ“ საქართველოს კანონი ადგენდა, რომ ზოგიერთ შემთხვევაში, კრედიტორებისაგან თავის დასაცავად სასამართლოსათვის მიმართვა შეიძლებოდა გამხდარიყო საჭირო. სასამართლოს განმარტებით, ზოგიერთი სახის სამეწარმეო საქმიანობისათვის, განსაკუთრებულად დიდი კაპიტალის ქონა, აუცილებელი არ არის და ამ თვალსაზრისით გაზიარებულ იქნა მოწინააღმდეგე მხარის მოსაზრება, რომ ტურისტული მომსახურების გაწევას განსაკუთრებულად დიდი კაპიტალი არ სჭირდება. პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საბუღალტრო პროგრამაში მონაცემების გადაკეთება საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, ხოლო საგადასახადო დარღვევების არსებობასთან დაკავშირებით სასამართლომ ჩათვალა, რომ ეს საკითხი შესაბამისი კანონმდებლობის ფარგლებში უნდა მოწესრიგებულიყო, ხოლო პირდაპირი კავშირი საგადასახადო დარღვევებსა და პასუხიმგებლობის შეზღუდვის ფორმების ბოროტად გამოყენებას შორის არ შეიძლებოდა არსებულიყო და გამჭოლი პასუხიმგებლობისათვის ასეთი ფაქტების მნიშვნელობას არსებული პრაქტიკა არ ითვალისწინებდა. დაუსაბუთებლად იქნა მიჩნეული აპელანტის მოსაზრება, რომ სს „ნ ტ-ის“ სამეწარმეო საქმიანობა ხორციელდებოდა ისეთი სქემით, როცა შემოსავალს იღებდა მხოლოდ მშობელი საწარმო, ხოლო ვალდებულებები რჩებოდა შვილობილ საწარმოს. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ სასამართლომ მიუთითა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონზე, რომელიც იურიდიულ პირთა მიერ სხვა იურიდიულ პირთა დაფუძნება ზოგადად აკრძალული არ იყო. სამეწარმეო საქმიანობის თავისებურება ზოგჯერ აუცილებელსაც კი ხდიდა სხვა იურიდიული პირის დაფუძნებას, ამასთან, ყველა სამეწარმეო საქმიანობა გარკვეული სქემით მიმდინარეობდა და ამა თუ იმ სქემის არსებობა არ ნიშნავდა პასუხიმგებლობის შეზღუდვის ფორმების ბოროტად გამოყენებას. პალატამ მიუთითა იმ დადგენილ გარემოებაზე, რომ შპს „ნ ტ. ს-სა“ და სს „ნ ტ-ს“ შორის 2008 წლის 1 დეკემბერს დაიდო ხელშეკრულება ტურისტული მომსახურების გაწევაზე, რომლითაც შპს „ნ ტ.ს-ო“ უფლებას აძლევდა სს „ნ ტ-ს“, განეხორციელებინა მომსახურების რეალიზაცია შპს „ნ ტ. ს-ოს“ კონტრაქტორი სააგენტოებისა და თავისი გაყიდვების ქსელის მეშვეობით. სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ შპს „ნ ტ. ს-ოს“ ამონაწერზე საბანკო ბრუნვიდან, რომლითაც ირკვეოდა, რომ 2008 წლის 1 დეკემბრის ხელშეკრულების დადებამდეც, 2008 წლის 29 იანვარს სს „ნ ტ-ს“ შპს „ნ ტ. ს-ის“ მომსახურების ავანსის სახით გადარიცხული ჰქონდა 4000 ლარი, 2008 წლის 12 თებერვალს – 3000 ლარი, 28 თებერვალს – 4000 ლარი, 19 მარტს – 7000 ლარი, 21 მარტს – 5000 ლარი, 31 მარტს – 25 800 ლარი და ა.შ, ხოლო, 2008 წლის 1 დეკემბრის ხელშეკრულების შემდეგ - 2008 წლის 1 დეკემბერს - 20000 ლარი, 2 დეკემბერს - 80000 ლარი, 4 დეკემბერს - 7500 ლარი, 10 დეკემბერს - 9900 ლარი და ა.შ. სს „ნ ტ-ის“ მიერ თანხის გადარიცხვები დანიშნულებით „ტურისტული მომსახურეობის ავანსი“ შპს „ნ ტ. ს-ის“ აღინიშნებოდა 2008 წლის განმავლობაში და 2009 წლის პირველ ნახევარშიც, ასევე დასტურდებოდა სხვა გადარიცხვების არსებობაც (2008 წლის 6 აგვისტოს სს „ნ ტ-ან“ შპს „ნ ტ. -ის“ გადარიცხული თანხის დანიშნულება იყო „ინვესტირება“, ხოლო ზოგიერთი თანხის დანიშნულება იყო „იჯარის გადასახადი“), შესაბამისად, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2008-2009 წლებში ანგარიშსწორება მხარეთა შორის წარმოებდა. მესამე პირებთან შპს „ნ ტ. ს-ოს“ ურთიერთობის თაობაზე სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ საწარმოს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 22 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „გ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 775233 ლარისა და პირგასამტეხლოს - 648,95 ლარის გადახდა. ამავე გადაწყვეტილებით დგინდება საწარმოს მხრიდან სახელშეკრულებო ვალდებულების შეუსრულებობის ფაქტი, თუმცა მარტოოდენ ეს გადაწყვეტილება ვერ ადასტურებდა საწარმო პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ფორმის ბოროტად გამოყენებას. ვალდებულების წარმოშობა ბევრ მიზეზს უკავშირდებოდა, რომელთა შორისაც საწარმოს ხელმძღვანელობის მიერ მართვისას დაშვებული ნაკლოვანებებიც იყო, მაგრამ, მხოლოდ შეუსრულებელი ვალდებულებების არსებობა სასამართლომ არ ჩათვალა საკმარის საფუძვლად საწარმო პასუხისმგებლობის შეზღუდვის ფორმის ბოროტად გამოყენების ფაქტის დადგენისათვის. სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ე“ გაცემულ სესხთან დაკავშირებით საქმეში წარმოდგენილი იყო 2007 წლის 28 დეკემბრის სესხის გენერალური ხელშეკრულება, რომლითაც ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ის“ 300000 ლარის მოცულობის საკრედიტო ხაზის გამოყოფა. სესხი უნდა გაცემულიყო ეტაპობრივად, შპს „ნ ტ. ს-ოს“ წერილობითი მოთხოვნის შესაბამისად და უნდა დაფარულიყო 2011 წლის 1 დეკემბრამდე. 2008 წლის 1 ნოემბერს მხარეთა შორის დაიდო შეთანხმება 2007 წლის 28 დეკემბრის ხელშეკრულების გაუქმების შესახებ, რომლითაც აღნიშნეს, რომ ზემოხსენებული სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე გადარიცხული თანხის ოდენობამ შეადგინა 294230 ლარი. ამ დავალიანების გაქვითვის მიზნით კი, 2010 წლის 5 თებერვალს შვილობილმა საწარმომ მშობელ საწარმოს გადასცა მის საკუთრებაში არსებული 80118,75 ლარად ღირებული მოძრავი ნივთები. 2010 წლის 25 მარტს ამ საწარმოთა შორის დაიდო კიდევ ერთი სესხის ხელშეკრულება, რომლითაც შვილობილ საწარმოს სესხად გადაეცა 7050 ლარი. აპელანტი ამ ხელშეკრულებებს მიიჩნევდა ერთ-ერთ საფუძვლად იმისათვის, რომ სასამართლოს დაედგინა დამფუძნებლის გამჭოლი პასუხისმგებლობა. პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ 2008-2009 წლებში საწარმოთა შორის ანგარიშსწორება მიმდინარეობდა, მაგრამ თანხების დანიშნულებაში ძირითადად აღნიშნული იყო „მომსახურების გაწევა“ ან „ხელშეკრულების თანახმად“ და სხვ. დანიშნულება „სესხი“ აღინიშნებოდა 2008 წლის 12 სექტემბერს გადარიცხულ 6100 ლარის გასწვრივ. სამოქალაქო კოდექსის 623-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე კი, ვინაიდან სესხის ხელშეკრულება რეალური ხელშეკრულებაა, როდესაც თანხა ან სხვა გვაროვნული ნივთის მსესხებლისათვის გადაცემის ფაქტის არსებობა და არა მხოლოდ ხელშეკრულების არსებობა იყო სავალდებულო, ხოლო საქმის მასალებით არ ირკვეოდა, რომ შპს „ნ ტ. ს-ოს“ საბანკო ანგარიშზე სესხის სახით გაცემული თანხა ჩაირიცხა (გარდა ზემოხსენებული 6100 ლარისა), პალატამ მიიჩნია, რომ არ დგინდება რა სახით მოხვდა 2008 წლის 1 ნოემბრის შეთანხმებაში აღნიშნული 294230 ლარი მსესხებელთან. 2010 წლის 25 მარტს 7050 ლარის გადაცემის თაობაზე დადებულ სესხის რეალურად გადაცემის ფაქტი კი, დგინდებოდა საქმეში არსებული ამონაწერით. სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის საფუძველზე აღნიშნა, რომ 2008 წლის 1 ნოემბრის შეთანხმებისა და 2010 წლის 5 თებერვლის გარიგების ბათილად ცნობა აპელანტს სარჩელით არ მოუთხოვია, ხოლო სასამართლოს არ ჰქონდა უფლება, გასცდენოდა სასარჩელო მოთხოვნას, სადავო ხელშეკრულებების ბათილ გარიგებებად განხილვის უფლება სააპელაციო პალატამ შესაძლებლად არ მიიჩნია, მიუხედავად იმისა, რომ მათი შესრულების თაობაზე ვერ იქნა წარდგენილი მყარი მტკიცებულებები.

სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ სს „ვ. ბ. ჯ-ა“ შვილობილი საწარმოს - შპს „ნ ტ. ს-ოს“ თავდაპირველი კრედიტორი არ ყოფილა, ანუ ბანკს სახელშეკრულებო ურთიერთობები შპს „ნ ტ. ს-ან“ არ გააჩნდა. სახელშეკრულებო ურთიერთობა არსებობდა ამ საწარმოსა და სს „-ს“ შორის, რომლის შესახებაც იმსჯელა სასამართლომ და სს „გ-ის“ სასარგებლოდ გასცა სააღსრულებო ფურცელი 2010 წლის 11 ივლისს. ამ გარემოებიდან თითქმის ერთი წლის შემდეგ, 2011 წლის 5 ივლისს, მცხეთის რაიონულ სასამართლოში მიმდინარე დავის განხილვისას, სადაც მოსარჩელე იყო სს „ვ. ბ. ჯ-ა“ ხოლო მოპასუხეები: სს „გ-ი“, შპს „გ. ს-ი“, საქართველოს ეკონომიკისა და მდგრადი განვითარების სამინისტრო და სსიპ „საწარმოთა მართვის სააგენტო“, მხარეები მორიგდნენ და სს „გ-მა“ მორიგების ფარგლებში თავისი მოთხოვნა დაუთმო სს „ვ. ბ. ჯ-ას“, ამ უკანასკნელმა კი უარი თქვა თავის მოთხოვნებზე მოპასუხეების მიმართ, მათ შორის, იმ კრების ოქმის ბათილად ცნობის მოთხვნაზე, რომლითაც გადაწყდა სს „გ-ის“ მთელი ქონების რეალიზაცია. დავის სხვა მხარეების რაიმე ვალდებულებაზე მორიგების დამტკიცების შესახებ განჩინებაში არ იყო მითითებული. ოთხ პირთან დავა შეწყდა მარტოოდენ იმის გამო, რომ მხოლოდ ერთმა მათგანმა თავის მოთხოვნა დაუთმო მოსარჩელეს. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-9 მუხლის მე-6 პუნქტის საფუძველზე, რომლითაც განსაზღვრულია საწარმოს წარმომადგენლობაზე უფლებამოსილი პირის პასუხისმგებლობის საკითხი, სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი: დათმო რა თავისი მოთხოვნა სს „გ-ის“ მიმართ და მიიღო რა მოთხოვნა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიმართ, სს „ვ. ბ“ დირექტორებსა და სამეთვალყურეო საბჭოს წევრებს უნდა ემოქმედათ იმ რწმენით, რომ ეს დათმობა ყველაზე ხელსაყრელი იყო საზოგადოების ინტერესებისათვის. სს „ვ. ბ. ჯ-ა“ არ წარმოადგენდა რა ჩვეულებრივ იურიდიულ პირს – იგი იყო საბანკო საქმიანობის ლიცენზიის მფლობელი და სხვა ნორმებთან ერთად ექვემდებარებოდა ეროვნული ბ.ს ნორმატიულ თუ სხვა აქტებს, მისი, როგორც ბანკის საქმიანობა პირდაპირ იყო დაკავშირებული სესხების გაცემასთან და ლიცენზიით განსაზღვრული სხვა მოქმედების შესრულებასთან. სესხების გაცემისას ბანკი გულდასმით სწავლობდა (ან უნდა შეესწავლა) მსესხებელი იურიდიული პირის, როგორც ფინანსური ასევე სამართლებრივ მდგომარეობა. სხვა შემთხვევაში ადგილი ექნებოდა სესხის დაუბრუნებლობის ისეთ მასშტაბებს, რასაც შეეძლებოდა მთელ ეკონომიკაზე გავლენის მოხდენა. საქმის მასალებში არ იყო წარმოდგენილი მტკიცებულება, რომ სს „ვ. ბ-მა“ განახორციელა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიმართ ე.წ სამართლებრივი აუდიტი, რაც დამახასიათებელია კეთილსინდისიერი მეწარმის გულისხმიერებით მოქმედი ხელმძღვანელების უმრავლესობისათვის. სასამართლოს შეფასებით, ეს ფაქტი ადასტ-ებდა ბანკის მიერ მოთხოვნის იმგვარად მიღების ფაქტს, რომ მან არ იცოდა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სამართლებრივი თუ ფინანსური მდგომარეობა.

სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ვ. ბ. ჯ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ არასწორად, კონკრეტულ მტკიცებულებაზე მითითების გარეშე დაადგინა გარემოება, რომ სს „ნ ტ-ი“ კანონსაწინააღმდეგოდ არ ერეოდა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ საქმიანობაში, ასევე არ დაადგინა გარემოება, რომ მოსარჩელის შუამდგომლობის საფუძველზე, მის მიერ მოთხოვნილი მტკიცებულებები არ იქნა გამოთხოვილი. უსწორობა გამოწვეულია სწორედ იმით, რომ სასამართლომ არ დაადგინა სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ოს“, როგორც იურიდიული პირის პასუხისმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივ ფორმის ბოროტად გამოყენების ფაქტი, აღნიშნული დასტ-დებოდა საქმეზე თავად სს „ნ ტ-ის“ მიერ წარდგენილი მტკიცებულებებითა და იმ ფაქტით, რომ სს „ნ ტ-მა“ განზრახ შეუშალა ხელი მოსარჩელეს და არ წარადგინა მასთან დაცული დოკუმენტები, რათა ექსპერტიზა არ ჩატარებულიყო, რომლითაც გვერდს ვერ აუვლიდნენ შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენების ფაქტს. საქმის მიმდინარეობისას მტკიცებულებათა გამოთხოვის შესახებ განჩინებებით დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ, სს „ნ ტ-მა“ წარადგინა არა ის მტკიცებულებები, რაც მოსარჩელის შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლომ გამოითხოვა, არამედ საქმეზე უმეტესად დართულია სააქციო საზოგადოების ძირითადი საქმიანობისათვის მეორადი მნიშვნელობის დოკუმენტები. სასამართლოს მტკიცების ტვირთი მოპასუხისთვის უნდა დაეკისრებინა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 103-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 136-ე მუხლის გათვალისწინებით და უნდა დაედგინა გარემოება, რომ სს „ნ ტ-ის“ მხრიდან შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიმართ უფლების შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმა ბოროტად იყო გამოყენებული. მტკიცების ტვირთის მოპასუხე მხარეზე გადატანის შესახებ შუამდგომლობა მოსარჩელემ იმთავითვე დააყენა სასამართლოს წინაშე. გამოთხოვილი მტკიცებულება იურიდიული პირისათვის გარკვეული შებოჭვის საფუძველი გახდა და მისი ერთგვარი დაბნეულობისა და მტკიცებულებათა მოკლე ვადაში სასამართლოსათვის მომზადების აუცილებლობის პირობებში, სს „ვ. ბ. ჯ-ა“ დაცული იყო რეალური სურათის დამალვისაგან. თავიდანვე აღნიშნავდა მოსარჩელე, რომ გამოთხოვილი მტკიცებულებების წარმოდგენის პირობებშიც, მათი სისწორის გადამოწმებაც რისკფაქტორთან იყო დაკავშირებული, რაც გაწერილია სპეციალისტების დასკვნაში. მოპასუხემ შესაგებელთან ერთად წარმოადგინა მნიშვნელოვანი მტკიცებულებები, რომელთა დეტალური ანალიზი ცხადყოფს სს „ნ ტ-ის“, როგორც პარტნიორის მიერ უფლების შეზღუდვის ბოროტად გამოყენებას, სს „ნ ტ-სა“ და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ შორის 2008 წლის 1 ნოემბერს გაფორმდა შეთანხმება, რომლიდანაც ირკვევა, რომ შეთანხმების გაფორმების დროისათვის, ტურისტული მომსახურების შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე სს „ნ ტ-მა“ შპს „ნ ტ. ს-ოს“ გადაურიცხა 294230 ლარი. აღნიშნულით დასტურდება, რომ შპს „ნ ტ.ს-ო“ მის მიერ განხორციელებული ტურისტული, სასტუმრო მომსახურებისათვის სს „ნ ტ-ან“ იღებდა შეთანხმებულ ფასს და წარმოადგენდა მოქმედ საზოგადოებას, რომელიც წარმატებით ახდენდა მომსახურების რეალიზაციას და იღებდა სოლიდურ შემოსავალს. სწორად მართული საზოგადოება, ისეთ ვითარებაში, როდესაც სრული მოცულობითა და წარმატებით ახდენს საკუთარი მომსახურების რეალიზაციას, არ მოიზიდავდა ინვესტიციას, მით უმეტეს, ფასიან ინვესტიციას, გარდა იმ შემთხვევისა, როდესაც ხორციელდება საქმიანობის გაფართოება, ბიზნესის ზრდა, რასაც შპს „ნ ტ. ს-ოს“ შემთხვევაში, ფაქტია, არ განხორციელებულა. საგულისხმოა, რომ სამეწარმეო კანონმდებლობით არსებული ლეგიმიტაციის პირობებში, პრაქტიკა იცნობს 3 სახით შვილობილი კომპანიისათვის ინვეტიციის განხორციელების შესაძლებლობას: საწესდებო კაპიტალის ზრდა; სუბორდინირებული კრედიტი – რაც ნიშნავს კრედიტორების ვალის გასტუმრების შემდეგ დედა კომპანიისათვის სესხის თანხის გადახდასა და მიმდინარე კრედიტის სახით ინვესტირებას, რომელიც გამოწვეული იყო ოპერატიული საქმიანობაში შეფერხების აღმოფხვრისათვის და, როგორც წესი, მისი მოცულობა არ უნდა იყოს მთლიანი აქტივების 5-10%-ზე მეტი.

მოპასუხე შესაგებელში მიუთითებს, რომ მას და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ შორის 2007 წლის 28 დეკემბერს გაფორმებული სესხის გენერალური ხელშეკრულების საფუძველზე ამ უკანასკნელზე სესხად გაიცა 294 230 ლარი, რაც ზუსტად ემთხვევა სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ის“ ტურისტული-სასტუმრო მომსახურების სახით გადარიცხული თანხის მოცულობას. ნათელია, რომ სახეზეა პარტნიორის სს „ნ ტ-ის“ მხრიდან უფლების ბოროტად გამოყენება. ამ ალოგიკური, ფინანსურად გაუმართლებელი მოქმედების საფუძველი სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ის“ ტურისტული, სასტუმრო მომსახურებისათვის ჩარიცხული თანხების უკან დაბრუნება, მის მიერ სარგებლის, შემოსავლების, აქტივების მიღება და შპს „ნ ტ. ს-ის“ მხოლოდ ვალდებულებების დაგროვებაა. ხელშეკრულებით სესხი არ გაცემულა და წარმოიშვა მხოლოდ ვირტუალური ვალდებულება. სს „ნ ტ-მა“ ბიზნესის განხორციელებისას საჭიროების გარეშე შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სახით დაამატა ზედმეტი რგოლი, რომელმაც განახორციელა იგივე საქმიანობა, რაც თავად სს „ნ ტ-ს“ შეეძლო განეხორციელებინა. ზემოხსენებულიდან გამომდინარეობს შვილობილი კომპანიის შექმნა მისი სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენების მიზნით. სს „ნ ტ-ი“ მიუთითებდა, რომ ტურისტები გაუგზავნა შპს „ნ ტ. ს-ოს“, სესხის მიცემით დააფინანსა და მრავალმხრივ უწყობდა ხელს მის განვითარებას ინვესტიციების განხორციელებით, რაც სარჩელის საფუძვლიანობას ადასტ-ებდა, ყველა მოქმედების მიუხედავად, სს „ნ ტ-ი“ დარჩა დიდი აქტივის მქონე მოქმედ იურიდიულ პირად, ხოლო შპს „ნ ტ. ს-ოს“ ვალაუვალ იურიდიულ პირად. სასამართლოს მსჯელობის საგანი არ გამხდარა არც ერთი ის არგუმენტი, რაზეც მოსარჩელე მიუთითებდა სასარჩელო განცხადებებსა და განმარტებებში. სასამართლოს შეფასება არ მიუცია მოსარჩელის არგუმენტაციაზე, რომ დაფუძნდა და მოქმედებდა რა შპს „ნ ტ. ს-ო“, მისი დამფუძნებელი ვალდებული იყო, ყველა ღონე ეხმარა შვილობილი იურიდიული პირის საქმიანობა წარემართა იმგვარად, რათა საზოგადოებას მიეღო მოგება. აღნიშნულის საპირისპიროდ სს „ნ ტ-მა“ არაერთგზის გადადგა ისეთი ნაბიჯები, რომლებიც გამიზნულად მიიყვანდა შვილობილ კომპანიას გაკოტრებამდე, ხოლო მისი აქტივის წამოღების მიზნით სესხის ხელშეკრულების გაფორმებით უზრუნველყო პირველ რიგში ყველა სხვა კრედიტორამდე არარსებული მოთხოვნის დაკმაყოფილება. უნდა შემოწმებულიყო პარტნიორის მიერ მისი შვილობილი კომპანიის მიმართ განხორციელებული მოქმედებების სისწორე, მიზანი და განხორციელებულ ქმედებათა ლოგიკურობა გლობალურად. სასამართლო სხდომებზე მოპასუხემ დაადასტურა 7 დღის შექმნილი შვილობილი კომპანიისათვის 294000 ლარის სესხად გაცემა, შემდეგ იმ ტურისტების გაგზავნის ფაქტი, რომლებსაც თავად სს „ნ ტ-ან“ ჰქონდათ დადებული ხელშეკრულებები და, შესაბამისად, თანხაც მასთან აქვთ გადახდილი. სს „ნ ტ-ის“ წარმომადგენლის განმარტებით, 2008 წლის 1 ნოემბრის შეთანხმებაში დაშვებული იყო შეცდომა. აღნიშნული დაუშვებელია ჩაითვალოს ტექნიკურ ხარვეზად ხოლო მთავარ სხდომაზე სს „ნ ტ-ის“ მიერ მასზე აპელირება დაუშვებელია. სს „ნ ტ-ის“ მითითების საწინააღმდეგოდ, რომ მას კონკურენტი იურიდიული პირი არ შეუქმნია შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სახით, გეოგრაფიული ადგილმდებარეობის მიხედვით ხელშეკრულებების გაფორმება არ ნიშნავს კონკურენციის არარსებობას სს „ნ ტ-სა“ და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ შორის, სასამართლოს მსჯელობის საგანი უნდა გამხდარიყო ასევე, მოსარჩელის მოსაზრება, რომ მოზიდული ტურისტი არის საქართველოს ტერიტორიაზე არსებული სასტუმროების მომხმარებელი, რომელიც თანხას უხდის სს „ნ ტ-ს“ და არა შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებას, ხოლო სს „ნ ტ-ი“ ტურისტისგან მიღებული თანხებს განაწილებას ახორციელებდა, სწორედ ეს გარემოება ადასტურებს პასუხისმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენებას. სს „ნ ტ-ის“ მიერ სს „გ-სა“ და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ შორის არსებულ დავაზე წარდგენილ ანგარიშფაქტურებზე აპელირება არ გამორიცხავს სს „ნ ტ-ის“ მიერ სხვა ოპერაციების განხორციელებას და თანხების არასწორად მოძრაობას დედა და შვილობილ კომპანიებს შორის, მით უფრო, რომ ანგარიშფაქტ-ა არ იძლევა ფინანსური მოძრაობების ამსახველ სურათს. შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლოს მიერ გამოთხოვის მიუხედავად არ არის წარმოდგენილი ხელშეკრულებები და პირველადი დოკუმენტები, წარმოდგენილი ხელშეკრულების დანართი ფასის განსაზღვრის შესახებ, საგადასახადო შემოწმების აქტის დანართები, რომელთა მიხედვით, შესაძლებელია, რეალური სურათის აღდგენა და ბალანსის დადგენა. ამასთან, დოკუმენტები წარდგენილი უნდა ყოფილიყო თანმიმდევრულად. დაფინანსება და შემოსული თანხების შემოსავალში აღრიცხვა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.6 მუხლის შესაბამისად, ზიანის განსაზღვრის თვალსაზრისით კრედიტორისათვის მნიშვნელოვანია. ყოველივე აღნიშნული კიდევ ერთხელ უსვამს ხაზს შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენების ფაქტს. მოპასუხე, მართალია, აპელირებს სს „ბაზის ბანკს“ საბანკო ამონაწერზე, ამ კონკრეტულ ბანკში აღრიცხული და გატარებულია თანხები, თუმცა აღნიშნული არ იძლევა რეალურ სურათს იმისა, თუ რა თანხები უნდა გადაერიცხა სს „ნ ტ-ს“ შპს „ნ ტ. ს-ი“. საგადასახადო შემოწმების აქტით დადასტურებულია, რომ კიდევ 6 ბანკში ჰქონდა ანგარიშები გახსნილი სს „ნ ტ-ს“, ამდენად, მცდარია სასამართლოს მითითება, რომ ბ.დან წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე დაყრდნობით შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიმართ შეზღუდვის სამართლებრივი უფლების ბოროტად გამოყენებას ადგილი არ ჰქონია. ხელშეკრულების დადება ნიშნავს მხარეთა თანხმობას გარკვეულ პირობებზე, მაგრამ შესრულდა თუ არა ხელშეკრულება, ამ ფაქტის დადასტურების მიზნით წარდგენილი უნდა იყოს შესაბამისი მტკიცებულებები. საქმეში განთავსებულია სს „ნ ტ-სა“ და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ შორის გაფორმებული ზოგადი ხასიათის ტ-ისტული მომსახურების ხელშეკრულება და მისი დანართი, რომელიც არ ადასტურებს რა სახით და რა ოდენობის მომსახურება მიიღო შპს „ნ ტ. ს-ომ“ სს „ნ ტ-ან“. ამასთან, არ არის წარმოდგენილი ტურისტებთან დადებული ხელშეკრულებები. მოპასუხის მითითებით სესხის სახით გადარიცხულ იქნა 294230 ლარი, დამატებით, 229633 ლარი, ასევე ავანსის სახით 268526 ლარი, რაც საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება. მოპასუხის მიერ მტკიცებულებათა წარუდგენლობა იწვევს, როგორც სს „ნ ტ-ის“ (როგორც შპს ნ „ტ. ს-ოს“ პარტნიორის) პასუხისმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენების ფაქტის დადასტურებულად მიჩნევის შესაძლებლობას, ასევე მტკიცების ტვირთის სს „ნ ტ-ზე“ გადასვლის აუცილებლობას. ერთადერთი, რასაც მოპასუხის წარმომადგენელი უთითებს, რომ მის ხელთ არ ინახება მტკიცებულება, ეს არის ტ-ისტული მომსახურების შესახებ დადებული ხელშეკრულებები ფიზიკურ და იურიდიულ პირებთან, თუმცა, მოსარჩელის მოსაზრებით, მოპასუხის მხოლოდ ამგვარი განმარტება საკმარისი არ არის მის მიერ მითითებული პოზიციის დადასტურებულად მიჩნევისათვის საგადასახადო კოდექსის 43-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად. სამეწარმეო სამართალი შესაძლებლად მიიჩნევს გამჭოლი პასუხისმგებლობის საკითხის დადგომას, რაშიც მოიაზრება ის იურიდიული ფაქტები, რომლის მიხედვითაც, საწარმოს პარტნიორი, კერძოსამართლებრივი ნორმების შესაბამისად, პასუხისმგებელია საზოგადოების ვალდებულებებისათვის, რასაც, ძირითადად მაშინ აქვს ადგილი, როდესაც ხდება იმგვარი კონსტატაცია, სადაც საზოგადოება და მისი პარტნიორი რეალურ სიტუაციაში ერთსა და იმავე ეკონომიკურ ერთეულს წარმოადგენენ, ანუ ხდება იურიდიული პირისა და მისი წევრის აღრევა ერთმანეთში. ასეთ შემთხვევაში მნიშვნელობა არ აქვს იმას, ხდება თუ არა იურიდიული პირის, როგორც სამართლებრივი კონსტრუქციის უფლების ბოროტად გამოყენება სუბიექტური მოსაზრებებიდან გამომდინარე, ეს გარემოება ქმნის არასამართლიან გარემოს კრედიტორისათვის, ამიტომ მას აქვს შესაძლებლობა, დაეყრდნოს და გამოიყენოს გამჭოლი პასუხისმგებლობა, რომლის მეშვეობითაც თავიდან იქნება აცილებული მესამე პირის შეცდომაში შეყვანა და, შესაბამისად, აღიკვეთება არასამართლიანი ქმედება. გამჭოლი პასუხისმგებლობის ადეკვატური სამართლებრივი ნორმა და ზემოთქმული სამართალურთიერთობის არსებობა განსაზღვრულია „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.6 მუხლით. თავდაპირველად სს „გ-ა“ და შემდეგ კრედიტორ სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ წარმოექმნა შთაბეჭდილება, რომ სს „ნ ტ-ი“ იყო პირადად პასუხისმგებელი შპს „ნ ტ. ს-ოს“ ვალდებულებებისათვის კრედიტორების წინაშე. შპს „ნ ტ. ს-სა“ და სს „ნ ტ-ის“ მიერ შენატანების განხორციელებისას სათანადოდ არ იყო აღრიცხული და ნაწარმოები საბუღალტრო და საზოგადოების სხვა დოკუმენტაცია. აღნიშნულს ადასტურებს სწორედ წარმოუდგენელი მტკიცებულებები და სპეციალისტების დასკვნა-განმარტებები.

სასამართლომ საქმის დარვევისას დაარღვია კანონი, კერძოდ, არ გამოიყენა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 3.6 მუხლი, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და 136-ე მუხლის მე-5 ნაწილი.

სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია უდავოდ დადგენილად ის გარემოება, რომ სს „ნ ტ-სა“ და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ არ წარუდგენიათ სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ შუამდგომლობის საფუძველზე სასამართლოს მიერ გამოთხოვილი მტკიცებულებები, ასევე ის, რომ საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ ყოფილა შპს „ნ ტ. ს-ოს“ 100% წილის მფლობელი სს „ნ ტ-ის“ მიერ მიღებული გადაწყვეტილება, რომელიც მის მიერვე დაფუძნებული ორგანიზაციას აყენებდა ზარალს. სასამართლო იგნორირებას უკეთებს იმ გარემოებას, რომ სს „ნ ტ-ის“ და შპს „ნ ტ. ს-ოს“ მიერ შეგნებულად არ იქნა წარმოდგენილი სასამართლოს განჩინებითვე გამოთხოვილი უმნიშვნელოვანესი მტკიცებულებები, თითქმის ყველა სხდომაზე გამოთქვამდნენ მზადყოფნას მათ წარმოდგენაზე. საქმეში არსებული სესხის ხელშეკრულებით შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სესხად გადაეცა 294230 ლარი, თუმცა მთელი სასამართლო განხილვის დროს მოპასუხემ ვერ წარმოადგინა აღნიშნულის რეალურად დამადასტურებელი ვერც ერთი მტკიცებულება. წარმოდგენილი დოკუმენტებით არ დასტურდება სს „ნ ტ-ის“ მიერ სესხის გაცემის ფაქტი, ხოლო მოპასუხე არარსებული დავალიანების დაფარვის სანაცვლოდ ახორციელებდა ერთ შემთხვევაში ქონების საკუთრებაში მიღებას, ხოლო, მეორე შემთხვევაში, თანხების გამოთხოვას შპს „ნ ტ. ს-ან“. რაც შეეხება 2008 წლის 1 ნოემბრის შეთანხმების ნამდვილობას, აღნიშნული დოკუმენტი დათარიღებულია 2008 წლის 1 ნოემბრით და მითითებულია, რომ 2007 წლის 28 დეკემბერს მხარეებს შორის გაფორმებული ტურისტული მომსახურების შესახებ ხელშეკრულების მე-7 მუხლის შესაბამისად, გაუქმდა აღნიშნული ხელშეკრულება, ამავე ხელშეკრულების საფუძველზე შპს „ნ ტ. ს-ოს“ ანგარიშზე გადარიცხულია 294230 ლარი, მაშინ, როდესაც 2007 წლის 28 დეკემბრის ხელშეკრულებას საერთოდ არ გააჩნია მე-7 მუხლი, ტურისტული მომსახურების ხელშეკრულება კი გაფორმებულია 2008 წლის 1 დეკემბერს. სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ ამ მოსაზრებას იზიარებს სააპელაციო სასამართლოც, როდესაც მიუთითებს, რომ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დგინდება სს „ნ ტ-ის“ მიერ შვილობილ საწარმოზე სესხის გაცემის ფაქტი და ამ პირობებში მშობელი საწარმო ახდენს არარსებული ვალის სანაცვლოდ სს „ნ ტ. ს-ოს“ ქონების მითვისებას, ასევე მისგან ფულადი სახსრების ამოღებას, თუმცა სასამართლომ ეს გარემოება არ შეაფასა და აღნიშნა, რომ სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ არ ჰქონდა მოთხოვნილი სესხის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა, სასამართლო კი ვერ გასცდებოდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს. სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ საქმეში წარმოდგენილი შემოწმების აქტით არ დასტურდებოდა სს „ნ ტ-ის“ მიერ შპს „ნ ტ. ს-ან“ რაიმე კანონსაწინააღმდეგო ფინანსურ მოქმედების განხორციელება. საგადასახადო შემოწმების მიზანი არ ყოფილა სს „ნ ტ-ის“ მხრიდან პასუხისმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმების ბოროტად გამოყენების დადგენა. აქტიდან აშკარად იკვეთება, რომ სს „ნ ტ-ს“ საკმაოდ სოლიდური დავალიანება დაუგროვდა არასწორი და კანონსაწინააღმდეგო მოქმედებების განხორციელების გამო. სასამართლომ ასევე არასწორად ჩათვალა ნამდვილ მტკიცებულებად საქმის მასალებში წარმოდგენილი შპს „ნ ტ. ს-ოს“ სალაროს ბრუნვის ისტორიის ამონაწერები. არ იქნა წარმოდგენილი ანგარიშების ამონაწერები ყველა ბანკიდან, ხოლო, რაც შეეხება შიდა ბუღალტრულ პროგრამას, მისი მონაცემების გათვალისწინება არასწორია, მხოლოდ წარმოდგენილი დოკუმენტების საფუძველზე სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნის გაკეთება მოკლებულია ფაქტობრივ და სამართლებრივ საფუძველს. რაც შეეხება სასამართლოს ზოგად მსჯელობას მოთხოვნის დათმობის დროს სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ მიერ ე.წ სამართლებრივი აუდიტის ჩატარების შესახებ, აღნიშნული არ წარმოადგენს სადავო საკითხზე კანონიერი გადაწყვეტილების გამოტანის მიზნით გამოსაკვლევ გარემოებას და, შესაბამისად, არ შეიძლება, საფუძვლად დაედოს სასამართლოს დასკვნას, რომლის მიხედვითაც სს „ნ ტ-ის“ მხრიდან ადგილი არ ქონია პასუხისმგებლობის შეზღუდვის სამართლებრივი ფორმის ბოროტად გამოყენებას. სს „ვ. ბ. ჯ-ამ“ მიიღო სასამართლო გადაწყვეტილებით დადასტურებული მოთხოვნა და ვერანაირი სამართლებრივი აუდიტის პირობებში ვერ დადგინდებოდა მოვალე კომპანიის გადახდისუუნარობა, მის ანგარიშებზე არსებული ფულადი სახსრების არსებობის შემოწმების შეუძლებლობისა და თავად „ნ ტ-ის“ ბრენდის გათვალისწინებით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 მარტის განჩინებით სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2013 წლის 7 მარტს N1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. კასატორ სს „ვ. ბ. ჯ-ას“ (ს/N...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბ.ს კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2013 წლის 7 მარტს N... საგადახდო დავალებით გადახდილი 8000 ლარის 70% – 5600 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

პ. ქათამაძე