№ას-300-285-2013 20 მაისი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათ.აძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სს „თ.“ თ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ა. მ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ა. მ-მა მოპასუხე სს „თ.“ თ-ის მიმართ. საბოლოოდ, მოსარჩელემ მოითხოვა: 1. ბრძანების ბათილად ცნობა; 2. სამეთვალყურეო საბჭოს №7 სხდომის ოქმისა და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის საშტატო განრიგის ბათილად ცნობა; 3. სამსახურში აღდგენა; 4. იძულებითი განაცდურის და სახელასო დავალიანების ანაზღაურება; 5. მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურება; 6. სამივლინებო ხარჯების ანაზღაურება; 7. ადვოკატის ხარჯების ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 29 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ა. მ-ის სარჩელი მოპასუხე სს „თ.“ თ-ის მიმართ:

მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა სახელფასო დავალიანება 6584.96 ლარის ოდენობით, ასევე ადვოკატის ხარჯები 263 ლარი.

დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. მ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მისი მოთხოვნების სრულად დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის გადაწყვეტილებით ა. მ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ა. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა:

ბათილად იქნა ცნობილი სს „თ.“ თ-ის 2011 წლის 5 აპრილის №09კ ბრძანება ა. მ-ან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ნაწილში;

ბათილად იქნა ცნობილი სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის სხდომის №7 ოქმი ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ზოგიერთი, კერძოდ – მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულის გაუქმებისა და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ახალი საშტატო განრიგის დამტკიცების ნაწილში. ამასთან, აღდგენილ იქნა 2011 წლის 18 ივლისამდე არსებული, მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეული;

ა. მ-ი აღდგენილ იქნა სს „თ.“ თ-ში გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე – მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე მასთან 2008 წლის 1 მაისს გაფორმებული №1228) უვადო შრომითი ხელშეკრულების პირობებით;

მოპასუხე სს „თ.“ თ-ს ა. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება 2011 წლის 31 მარტიდან ამ გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის, თვეში 723 ლარის ოდენობთ;

სს „თ.“ თ-ს ა. მ-ის მიერ გაწეული სამივლინებო ხარჯის ანგარიშში დაეკისრა 1594 ლარის მის სასარგებლოდ გადახდა;

მორალური ზიანის, ასევე დავალიანების ვადაგადაცილებისათვის ზიანის ანაზღაურების ნაწილში ა. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა;

სს „თ.“ თ-ს სახელმწიფო ბაჟის სახით სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა 925 ლარის გადახდა. მასვე ა. მ-ის მიერ გაწეული სასამართლო ხარჯის, სახელმწიფო ბაჟის – 1003 ლარის ანგარიშში დაეკისრა 802 ლარის მის სასარგებლოდ გადახდა. ა. მ-ის მიერ საადვოკატო მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის – 1800 ლარის ანგარიშში სს „თ.“ თ-ს დაეკისრა 1440 ლარის გადახდა ა. მ-ის სასარგებლოდ.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ა. მ-ი 1978 წლიდან 2011 წლის 31 მარტამდე მუშაობდა სს „თ.“ თ-ში სხვადასხვა თანამდებობაზე. ბოლოს ა. მ-ს ეკავა სს „თ.“ თ-ის შესყიდვების დეპარტემენტის მზა ნაკეთობათა შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის თანამდებობა და მისი შრომის ანაზღაურება საშემოსავლო გადასახადის გარეშე შეადგენდა 723 ლარს. შრომითი ხელშეკრულება ა. მ-ან გაფორმებული იყო უვადოდ.

2011 წლის 5 აპრილის №09კ ბრძანებით მოსარჩელე ა. მ-ს შეუწყდა შრომითი ხელშეკრულება 2011 წლის 31 მარტიდან. ბრძანებაში შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის საფუძვლად მითითებულია საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნტსა და ამავე კოდექსის 38-ე მუხლის მე-3 ნაწილზე.

სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის სხდომაზე, რომელზეც გაფორმდა ოქმი №7, საზოგადოების სამეთვალყურეო საბჭომ მიიღო გადაწყვეტილება სს „თ.“ თ-ის ახალი სტრუქტურისა და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ახალი საშტატო განრიგის დამტკიცების თაობაზე. აღნიშნული გადაწყვეტილებით გაუქმდა ლოჯისტიკის დეპარტამენტის მზა ნაკეთობების მთავარი სპეციალისტის თანამდებობა, რომელიც გათავისუფლებამდე დაკავებული ქონდა ა. მ-ს. მხარეთა ახსნა–განმარტებებით დადგინდა, რომ აღნიშნული გადაწყვეტილებით გაუქმდა მხოლოდ ის საშტატო ერთეულები, საიდანაც 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით გათავისუფლდა საზოგადოების ხუთი თანამშრომელი (მათ შორის ა. მ-ი). სხვა საშტატო ერთეულებს აღნიშნული გადაწყვეტილება არ შეხებია.

სადავო ბრძანებაში მითითებული არ არის მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების ფაქტობრივი საფუძველი, ასეთზე რაიმე დამაჯერებელი არგუმენტი მოპასუხის წარმომადგენელმა ვერც სასამართლო სხდომაზე მიუთითა.

აპელანტის (მოსარჩელის) განმარტებით, რეალურად სამსახურიდან მისი გათავისუფლების მიზეზი იყო მისთვის სამსახურში გადაცემული კითხვარის შეუვსებლობა, რომელიც შეიცავდა ისეთ საკითხებს და საჭიროებდა ისეთი ინფორმაციის დაფიქსირებას, რაც გამოიწვევდა პირადი საიდუმლოების შესახებ უფლების დარღვევას.

სადავო ფაქტობრივი გარემოებების გამოსარკვევად სააპელაციო სასამართლოში დამატებით დაიკითხნენ მოწმეები. მოწმედ დაკითხული პირების – ჯ. ზ-ის და ო. ჯ-ას ჩვენებებით, ა. მ-ი სამსახურიდან გათავისუფლდა კითხვარის შევსებაზე უარის თქმის გამო (19.11.2012 წ. სხდომის ოქმი 12:57:51-13:23:11; 26.11.2012 წ. სხდომის ოქმი 14:25:02-14:34:31). მითითებულ გარემოებას ადასტურებდნენ ასევე, პირველ ინსტანციის სასამართლოში მოცემულ საქმეზე მოწმედ დაკითხული პირები – კ. ყ-ი და ი. ჭ-ი. მოწმეები ადასტურებდნენ, რომ 2011 წლის მარტის თვეში საზოგადოების თანამშრომლებს, მათ შორის, მათაც დაურიგდათ კითხვარები, რომლის შევსებაც უნდა მოეხდინათ იმავე დღეს. მოწმეებმა ასევე დაადასტურეს ის გარემოება, რომ ა. მ-ი აღნიშნული კითხვარის შეუვსებლობის შემდეგ, კერძოდ მომდევნო სამუშაო დღეს აღარ დაუშვეს სამსახურში და დაუხურეს საშვი. მოწმეები კატეგორიულად გამორიცხავდნენ სხვა რაიმე მიზეზის არსებობას ა. მ-ის გათავისუფლებისათვის, ისინი მიუთითებდნენ, რომ ა. მ-ის გამოცდილებიდან გამომდინარე ის მნიშვნელოვან ფუნქციას ახორციელებდა თავის თანამდებობაზე და ყველასათვის მოულოდნელი აღმოჩნდა მისი გათავისუფლება. სააპელაციო სასამართლომ აქვე შენიშნა, რომ დასახელებული გარემოების საპირისპირო მტკიცებულება დამსაქმებელს მიერ სასამართლოში არ წარუდგენია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4-102-ე მუხლებიდან გამომდინარე, მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა.

მოწმეთა ჩვენებებისა და თავად მხარეთა ახსნა-განმარტების შეფასების შედაგად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. მ-ი სამსახურიდან გათავისუფლდა მისთვის 2011 წლის მარტის თვეში გადაცემული კითხვარის შეუვსებლობის გამო. აღნიშნული დასკვნის გამოტანისას სააპელაციო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 105-ე მუხლების დანაწესები.

საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით და მხარის ახსნა–განამრტებით დგინდებოდა, რომ მოსარჩელე ა. მ-ი 2006 წლის ივნისის თვეში, დაახლოებით 7 დღის ვადით, მივლინებით იმყოფებოდა ქ.ბელგრადში და მის მიერ გაწეული ხარჯის ოდენობა შეადგენდა 1786.78 ლარს. ამასთან, მხარეთა ახსნა–განმარტებით დგინდებოდა, რომ მოსარჩელეს მივლინებასთან დაკავშირებით გაწეული ხარჯი დღემდე არ ანაზღაურებია.

განჩინების სამართლებრივი ნაწილის დასაბუთებისას სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილით, ამავე კოდექსის მე-3 მუხლით, 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ დავის სწორად გადაწყვეტასთან დაკავშირებულ მნიშვნელოვან საკითხებზე საკასაციო სასამართლოს მიერ გაკეთებული სამართლებრივი შეფასება სავალდებულო იყო სააპელაციო სასამართლოსათვის. მოცემულ საქმეზე, 2012 წლის 22 ივნისის განჩინებით საკასაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით მხარეთათვის მინიჭებული ხელშეკრულების მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი, რადგან არ არსებობს აბსოლუტური, შეუზღუდავი სამოქალაქო უფლება. იგი ყოველთვის შემოფარგლულია მისი განხორციელების მართლზომიერებით. სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის თანახმად, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელი გარემოებების მართლზომიერების შეფასება. შრომითი დავის განხილვისას სასამართლომ უნდა შეაფასოს, დაირღვა თუ არა მხარეთა უფლებები ამა თუ იმ სამართლებრივი აქტის თუ მოქმედების განხორციელების შედეგად, უნდა დადგინდეს დაირღვა თუ არა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, ხომ არ განხორციელდა დისკრიმინაცია და ა.შ. ამ ამოცანის შესრულება კი შეუძლებელია, თუ სასამართლოსათვის უცნობია ხელშეკრულების მოშლის მიზეზი და უცნობია ან არ დადგინდა დავის წარმოშობის მიზეზი.

განსახილველ შემთხვევაში დადგინდა, რომ სადავოდ გამხდარი ბრძანების მიღებას და შესაბამისად, ა. მ-ან შრომითსამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტას, წინ უძღოდა მოსარჩელის მიერ კითხვარის შეუვსებლობის შესახებ გარემოება. ამასთან, როგორც საქმის მასალებიდან ირკვეოდა, მოპასუხე არ მიუთითებდა ა. მ-ის არაკვალიფიციურობაზე, მისი მხრიდან ხელშეკრულებითა და შინაგანაწესით ნაკისრი ვალდებულებების არაჯეროვნად შესრულებაზე. როგორც აღინიშნა, დავის სასამართლოში განხილვის მთელი პერიოდის განმავლობაში მოპასუხე კონკრეტულად არ ასახელებდა ფაქტობრივ გარემოებებს, რამაც განაპირობა სადავო ბრძანების მიღება და ძირითადად შემოიფარგლებოდა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე მითითებით. ასეთ ვითარებაში, მხარეთა მოსაზრებებისა და მოწმეთა ჩვენებების მოსმენის შედეგად, საქმეზე დადგენილი მოსარჩელის გათავისუფლების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლების ურთიერთშეჯერებით, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ურთიერთობის შეწყვეტის წინაპირობები. სამსახურებრივი მოვალეობის არაჯეროვანი შესრულების მახასიათებელ გარემოებად დასაქმებულის მიერ კითხვარის შევსებაზე უარის თქმა, ვერ გამოდგებოდა. მხარეთა მიერ გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულება არ აკისრებდა დასაქმებულს გარკვეული სახის კითხვარის შევსების შესახებ ვალდებულებას. შესაბამისად, მისი მხრიდან ხელშეკრულებით ნაკისრი რაიმე ვალდებულების დარღვევის ფაქტს ადგილი არ ქონია. ნიშანდობლივი იყო, რომ ა. მ-ის მიერ თავისი ვალდებულების შესრულების კეთილსინდისიერების და ჯეროვნობის მიმართ თავად მოპასუხე საზოგადოებას რაიმე პრეტენზია არ გააჩნდა.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ა. მ-ან შრომითი ურთიერთობის მოშლისათვის დამსაქმებელს არ გააჩნდა სათანადო მართლზომიერი საფუძველი და შესაბამისად მისი სამუშაოდან დათხოვნა დამსაქმებლის მხრიდან იყო კანონშეუსაბამო გადაწყვეტილება. შესაბამისად, ბათილად ცნობას ექვემდებარებოდა სს „თ.“ თ-ის 2011 წლის 5 აპრილის N09კ ბრძანება ა. მ-ან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ნაწილში.

საქმეზე დადგინდა, რომ მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეწყდა 2011 წლის 31 მარტს. დადგინდა ასევე, რომ შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტა დამსაქმებლის მხრიდან განხორციელდა არამართლზომიერად. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დამსაქმებელს უნდა დაკისრებოდა მოსარჩელის სასარგებლოდ იძულებითი მოცდენის პერიოდისათვის – 2011 წლის 31 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე პერიოდისათვის, ყოველთვიურად ხელფასი 723 ლარის ოდენობით, როგორც უკანონოდ გათავისუფლების გამო მიუღებელი შემოსავალი. მითითებული დასკვნის გამოტანისას სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილით, 31-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 32-ე მუხლის პირველი ნაწილით.

სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. კონკრეტულ შემთხვევაში დადგინდა, რომ ა. მ-ის გათავისუფლებამდე მის მიერ დაკავებული თანამდებობა – ლოჯისტიკის დეპარტამენტის მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის თანამდებობა, სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის სხდომის N7 ოქმით გაუქმდა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, სამუშაოზე აღდგენის ნაწილში დავის სწორად გადაწყვეტისათვის განმსაზღვრელი იყო იმ საშტატო ერთეულის გაუქმების კანონიერების საკითხის გამორკვევა, სადაც სამუშაოზე აღდგენის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში, მხარე სამსახურში უნდა აღდგენილიყო.

სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილების კანონსაწინააღმდეგობის დასასაბუთებლად მოსარჩელე მიუთითებდა, რომ სამეთვალყურეო საბჭო არ იყო უფლებამოსილი ამგვარი გადაწყვეტილების მიღებაზე და რომ ამ საკითხზე გადაწყვეტილების მიმღებ სუბიექტს წარმოადგენდა საზოგადოების დირექტორთა საბჭო. საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით მოსარჩელე ვერ ადასტურებდა, რომ სტრუქტურისა და საშტატო განრიგის დამტკიცების თაობაზე გადაწყვეტილების მიღების უფლებამოსილება ცალსახად განეკუთვნებოდა დირექტორთა საბჭოს და არა სამეთვალყურეო საბჭოს კომპეტენციას. „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის 55-ე მუხლის მე-8 პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, თუ წესდებით სხვა რამ არ არის დადგენილი, სააქციო საზოგადოებაში მხოლოდ სამეთვალყურეო საბჭოა უფლებამოსილი მიიღოს გადაწყვეტილება იმ საკითხთან მიმართებით, რომლის გადაწყვეტაც კანონით არ განეკუთვნება საერთო კრებისა და დირექტორის კომპეტენციას. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, გადაწყვეტილების მიმღები სუბიექტის არაუფლებამოსილების შესახებ არგუმენტი დაუსაბუთებელი იყო და არ წარმოშობდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ, აქვე ყურადღება მიაქცია მოსარჩელის არგუმენტზე იმის თაობაზე, რომ ლოჯისტიკის დეპარტამენტის მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულის გაუქმების შესახებ 2011 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილება მიღებულ იქნა ა. მ-ის მიერ აღძრული დავის მოსალოდნელი შედეგების თავიდან აცილების მიზნით და რომ ამ საშტატო ერთეულის გაუქმების შესახებ სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილება განხილულ უნდა იქნეს იმ არაკანონიერი ბრძანების გაგრძელებად, რომლითაც მოსარჩელე უკანონოდ გათავისუფლდა დაკავებული თანმდებობიდან.

ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე მუხლზე, რომლის თანახმად გარიგება არის ცალმხრივი, ორმხრივი ან მრავალმხრივი ნების გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლის ან შეწყვეტისაკენ. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება რომელიც მიიღებოდა სამეთვალყურეო საბჭოს კრებაზე ხმების უმრავლესობით, განიხილებოდა მრავალმხრივი გარიგების ნაირსახეობად და მასზე ვრცელდებოდა სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი ნაწილით გათვალისწინებულ გარიგების შესახებ ნორმათა მოთხოვნები. სამოქალაქო კოდექსის 54–ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდეგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს.

დადგინდა, რომ ა. მ-ის განთავისუფლებამდე მის მიერ დაკავებული თანამდებობა – ლოჯისტიკის დეპარტამენტის მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის თანამდებობა, სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილებით (სხდომის N7 ოქმი) გაუქმდა. სამოქალაქო კოდექსის მე-8 მუხლის მე-3 ნაწილის თანხმად, სამართლებრივი ურთიერთობის მონაწილენი ვალდებული არიან კეთილსინდისიერად განახორციელონ თავიანთი უფლებები და მოვალეობები. ამავე კოდექსის 115–ე მუხლის მიხედვით, სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად. დაუშვებელია უფლების გამოყენება მარტოოდენ იმ მიზნით, რომ ზიანი მიადგენს სხვას.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში სადავო საკითხის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელოვანი იყო ზემოთ მოხმობილ ნორმებით დადგენილ წესთან მიმართებაში სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილების დამოკიდებულების შეფასება. კერძოდ, ხომ არ დაარღვია სამეთვალყურეო საბჭომ ამგვარი გადაწყვეტილების მიღებით სამოქალაქო კოდექსის ზოგადი ნორმებით დადგენილი წესი, სამოქალაქო უფლების კეთილსინდისიერად და მართლზომიერად განხორციელებასთან დაკავშირებით. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში, რამდენადაც სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება უშუალოდ უკავშირდებოდა მოსარჩელის უფლებრივი მდგომარეობის შეზღუდვას, რაც გამოიხატებოდა პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენის (გათავისუფლებამდე დაკავებული თანამდებობაზე აღდგენის) შეუძლებლობაში, სამეთვალყურეო საბჭოს მიერ 2011 წლის 18 ივლისს მიღებული გადაწყვეტილების ნამდვილობისათვის უნდა გამოკვეთილიყო ამგვარი გადაწყვეტილების მიღების მართლზომიერება, რაც თავის მხრივ გულისხმობდა იმ ობიექტური გარემოებების არსებობას, რაც საზოგადოებას აყენებდა ასეთი გადაწყვეტილების მიღების აუცილებლობის წინაშე მისი კანონიერი ინტერესებიდან გამომდინარე.

დადგინდა, რომ სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის გადაწყვეტილებით (სხდომის ოქმი №7) განხორციელდა მხოლოდ იმ საშტატო ერთეულების (ხუთი საშტატო ერთეული) გაუქმება, საიდანაც დამსაქმებელმა 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით ხელშეკრულების მოშლით გაათავისუფლა ხუთი თანამშრომელი, მათ შორის ა. მ-ი. ამასთან 2011 წლის 18 ივლისის №7 ოქმი არ შეიცავს დასაბუთებას, თუ საზოგადოების კანონიერი ინტერესის დაცვის რა აუცილებლობის გამო გახდა საჭირო ლოჯისტიკის დეპარტამენტში აუცილებელ ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულის გაუქმება. სააპელაციო სასამართლომ ხაზგასმით აღნიშნა, რომ მზა ნაკეთობათა შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულის გაუქმება არ ყოფილა გამოწვეული არც საწარმოს რეორგანიზაციის ან/და საშტატო ერთეულების შემცირების აუცილებლობით. თუკი დამსაქმებელი იდგა საშტატო ერთეულების შემცირების ან/და რეორგანიზაციის ობიექტური საჭიროების წინაშე, მაშინ იგი სწორედ ამ საფუძვლით განახორციელებდა 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით ხუთი თანამშრომლის (მათ შორის ა. მ-ის) გათავისუფლებას, რასაც ადგილი არ ქონია. საგულისხმო იყო, რომ თავად მოპასუხის წარმომადგენელმა, ბ.კ-აც სასამართლოს სხდომაზე (იხ. ტომი 2, ს.ფ. 55, 2012 წლის 6 თებერვლის საოქმო ჩანაწერი) დაადასტურა, რომ შტატების შემცირებას და საწარმოს რეორგანიზაციას ადგილი არ ჰქონია.

დასახელებული გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ იკვეთებოდა სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილების მართლზომიერება, რამდენადაც არ დგინდებოდა საზოგადოების კანონიერი ინტერესის დაცვის რა აუცილებლობის გამო გახდა საჭირო ლოჯისტიკის დეპარტამენტში აუცილებელი ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულის გაუქმება.

ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის სხდომაზე მიღებული გადაწყვეტილება ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ზოგიერთი, კერძოდ, მზა ნაკეთებობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულის გაუქმებისა და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ახალი საშტატო განრიგის დამტკიცების ნაწილში, წარმოადგენდა ბათილ გარიგებას, გამომდინარე სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლიდან. შესაბამისად, უნდა აღდგენილიყო 2011 წლის 18 ივლისამდე არსებული, მზა ნაკეთებობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეული. იმ პირობებში კი, როდესაც ბათილად იქნებოდა ცნობილი სს „თ.“ თ-ის“ 2011 წლის 5 აპრილის N09კ ბრძანება ა. მ-ან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის ნაწილში, სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, მოსარჩელე უნდა აღდგენილიყო გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე – მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარ სპეციალისტად.

საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით დადასტურდა ის გარემოება, რომ დასაქმებულმა შრომითი ურთიერთობის პერიოდში განახორციელა სამივლინებო ხარჯის გაწევა 1786.78 ლარის ოდენობით, რომლის ანაზღაურებაც დამსაქმებელს არ განუხორციელებია. შესაბამისად, გაწეული ხარჯის ფარგლებში დასაქმებულს დამსაქმებლის მიმართ წარმოეშვა მოთხოვნის უფლება. გამომდინარე იქიდან, რომ სარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა სამივლინებო ხარჯის ანაზღაურება 1594 ლარის ოდენობით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 248-ე მუხლით კი, სასამართლოს უფლება არა აქვს მიაკუთვნოს თავისი გადაწყვეტილებით მხარეს ის, რაც მას არ უთხოვია, ან იმაზე მეტი, ვიდრე ის მოითხოვდა, შესაბამისად, სს „თ.“ თ-ს ა. მ-ის მიერ გაწეული სამივლინებო ხარჯის ანგარიშში უნდა დაკისრებოდა 1594 ლარის მის სასარგებლოდ გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა სამივლინებო ხარჯის ანაზღაურების დაყოვნებით გამოწვეული ზიანის – მიუღებელი შემოსავლის მოთხოვნის. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციომ პირველ რიგში ყურადღება გაამახვილა შრომის კოდექსის 1-ლი მუხლის მე–2 ნაწილით გათვალისწინებულ ნორმაზე, რომლის თანახმადაც, შრომით ურთიერთობასთან დაკავშირებული საკითხები, რომლებსაც არ აწესრიგებს ეს კოდექსი ან სხვა სპეციალური კანონი, რეგულირდება საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის ნორმებით. განსახილველ შემთხვევაში, რამდენადაც მოთხოვნა შეეხებოდა სამივლინებო ხარჯების ანაზღაურების დაყოვნებით წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურებას, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა სამოქალაქო კოდექსის შესაბამის ნორმების (411-ე მუხლი) გამოყენების წინაპირობა, ვინაიდან შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე ნებისმიერი ანაზღაურების დაყოვნებისათვის წარმოშობილი ზიანის დაკისრებას აწესრიგებს შრომის კოდექსის სპეციალური ნორმები, რაც გათვალისწინებულია შრომის კოდექსის 31–ე მუხლით. კერძოდ, ამ მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია ნებისმიერი ანაზღაურების თუ ანგარიშსწორების დაყოვნების ყოველი დღისათვის გადაუხადოს დასაქმებულს დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტი. ამავე მუხლის 1-ლი ნაწილის მე-2 წინადადების შესაბამისად, ამ მუხლის ნორმები გამოიყენება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული.

მოხმობილი ნორმების ანალიზიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ანაზღაურების დაყოვნებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების შესახებ შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ნორმა დისპოზიციური ხასიათისაა და თუკი მხარეთა მიერ ამ წესისაგან განსხვავებული შეთანხმება არ იქნება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული, ასეთ შემთხვევაში მოქმედებს აღნიშნული დანაწესი დაყოვნებული თანხის 0.07 პროცენტის ზიანის სახით ანაზღაურებასთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია საქმეში წარდგენილი შინაგანაწესის მე-8 მუხლის მე-5 პუნქტზე, რომლის თანახმადაც ნებისმიერი ანაზღაურების დაყოვნების შემთხვევაში კომპენსაცია არ გაიცემა. შრომის კოდექსის მე-6 მუხლის მე-5 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, შრომის შინაგანაწესი შრომის ხელშეკრულებით შეიძლება განისაზღვროს ხელშეკრულების ნაწილად. მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების 3.3 პუნქტის თანახმად, საწარმოს შინაგანაწესი წარმოადგენდა მხარეთა შორის გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების დანართსა და მის განუყოფელ ნაწილს. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მხარეები შრომითი ხელშეკრულების გაფორმების დროს შეთანხმდნენ შრომის კოდექსის 31-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული წესისაგან განსხვავებულ წესზე, რითიც გამორიცხეს შრომითი ურთიერთობიდან გამომდინარე ნებისმიერი ანაზღაურების დაყოვნებისათვის ზიანის ანაზღაურების შესაძლებლობა. შესაბამისად სამივლინებო ხარჯის – 1594 ლარის, ანაზღაურების დაყოვნების გამო ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნა მოკლებული იყო სამართლებრივ საფუძველს.

სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად, არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნეს მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში, გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. ამავე კოდექსის მე-18 მუხლის მე-6 ნაწილის შინაარსიდან გამომდინარე, პირის პატივის და ღირსების დაცვა ხორციელდება, მიუხედავად ხელმყოფის ბრალისა, ხოლო, თუ დარღვევა გამოწვეულია ბრალეული მოქმედებით, პირს შეუძლია მოითხოვოს ზიანის (ზარალის) ანაზღაურებაც. ზიანის ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვილ იქნეს იმ მოგების სახით, რომელიც წარმოექმნა ხელმყოფს. ბრალეული ხელყოფის შემთხვევაში უფლებამოსილ პირს უფლება აქვს მოითხოვოს არაქონებრივი (მორალური) ზიანის ანაზღაურებაც. მორალური ზიანის ანაზღაურება შეიძლება ქონებრივი ზიანის ანაზღაურებისაგან დამოუკიდებლად.

მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. მ-ის დაკავებული თანამდებობიდან უკანონო გათავისუფლება არ წარმოშობდა მორალური ზიანის ანაზღაურების საფუძველს, რამდენადაც არ მოიპოვებოდა საკმარისი ფაქტობრივი საფუძველი იმ დასკვნის გასაკეთებლად, რომ დამსაქმებლის მიერ ა. მ-ის უკანონო გათავისუფლებამ გამოიწვია მისი პატივისა და ღირსების შელახვა. ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნა მორალური ზიანის სახით მოპასუხისათვის 2169 ლარის დაკისრების თაობაზე, უსაფუძვლობის გამო ასევე არ დაკმაყოფილდა.

საბოლოოდ ჯამში, სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო საჩივრის პრეტენზია დასაბუთებულად ჩათვალა, იგი ნაწილობრივ დააკმაყოფილა, შესაბამისად სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „თ.“ თ-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილებში, რომლებიც შეეხება:

1. სს „თ.“ თ-ის 2011 წლის 5 აპრილის №09 ბრძანებას ა. მ-ან შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის თაობაზე;

2. სს „თ.“ თ-ის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის სხდომის №7 ოქმით ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ზოგიერთი, კერძოდ, მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის საშტატო ერთეულისა და ლოჯისტიკის დეპარტამენტის ახალი საშტატო განრიგის დამტკიცების ნაწილში გაუქმებას;

3. ა. მ-ის აღდგენას სს „თ.“ თ-ში გათავისუფლებამდე დაკავებულ თანამდებობაზე – მზა ნაკეთობების შესყიდვის მთავარი სპეციალისტის თანამდებობაზე მასთან 2008 წლის 1 მაისს გაფორმებული (№1228) უვადო შრომითი ხელშეკრულების პირობებით;

5. სს „თ.“ თ-ის“ ა. მ-ის სასარგებლოდ იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებას – 2011 წლის 31 მარტიდან სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე პერიოდისათვის თვეში 723 (საშემოსავლოს გარეშე) ლარის ოდენობით;

6. სს „თ.“ თ-ის სახელმწიფო ბაჟის სახით ბიუჯეტის სასარგებლოდ 925 ლარის, აგრეთვე, მისთვის ა. მ-ის მიერ გაწეული სასამართლო ხარჯის (სახელმწიფო ბაჟის) – 1003 ლარის ანგარიშში 802 ლარის მის სასარგებლოდ გადახდასა და ამ უკანასკნელის მიერ საადვოკატო მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის – 1800 ლარის ანგარიშში 1440 ლარის ა. მ-ის სასარგებლოდ დაკისრებას.

საკასაციო საჩივარი არგუმენტირებულია შემდეგნაირად:

გაუგებარია, თუ რა კავშირშია ერთმანეთთან მოპასუხე ორგანიზაციის სამეთვალყურეო საბჭოს 2011 წლის 18 ივლისის №7 ოქმით 5 საშტატო ერთეულის გაუქმება და ამავე ორგანიზაციის 2011 წლის 5 აპრილის ბრძანებით ხუთი თანამშრომლის სამუშაოდან გათავისუფლება. ორგანიზაცია წარმოადგენს მოგებაზე ორიენტირებულ სუბიექტს და შესაბამისად იგი სრულიად უფლებამოსილი იყო, გაეუქმებინა ის საშტატო ერთეულები, რომელიც მას შემდგომში ფუნქციონირებისათვის არ ესაჭიროებოდა;

არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა სადავო ბრძანების დაუსაბუთებლობის თაობაზე, ვინაიდან ასეთ ბრძანებაში მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების ფაქტობრივ საფუძველზე მითითებას კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს. ასევე არასწორია სასამართლოს მითითება იმის შესახებ, რომ ა. მ-ი სამსახურიდან გათავისუფლდა მისთვის 2011 წლის მარტის თვეში გადაცემული კითხვარის შეუვსებლობის გამო. ეს მითითება ემყარება იმ მოწმეების ჩვენებებს, რომლებიც მოსარჩელის მეგობრები არიან და რომლებსაც სასამართლო სხდომაზე თავიანთი პოზიცია არანაირი კონკრეტული საფუძვლით არ გაუმყარებიათ. ვერც მოსარჩელემ და ვერც მის მიერ მიწვეულმა მოწმეებმა, ვერანაირი მტკიცებულება ვერ წარადგინეს. მოწმეები საუბრობენ იმაზე, რომ 2011 წლის დასაწყისში ადგილი ჰქონდა გარკვეული ავტობიოგრაფიული კითხვარის შევსების ფაქტს. აღნიშნული კავშირში არ არის სააქციო საზოგადოებაში გარკვეული საშტატო ცვლილების განხორციელების ფაქტთან, ვინაიდან იმ შემთხვევაში, თუ სააქციო საზოგადოება მოინდომებდა ე.წ. კითხვარის შეუვსებლობის გამო თანამშრომლების სამსახურიდან გათავისუფლებას, იგი ამას განახორციელებდა მარტის თვეშივე სააქციო საზოგადოების საშტატო ნუსხაში ცვლილების შეტანის გზით და არა 4 თვის შემდგომ;

ა. მ-ი სამუშაოდან გათავისუფლდა 2011 წლის 5 აპრილის №09კ ერთობლივი ბრძანებით, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტისა და 38-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე. ხსენებული მუხლით დამსაქმებელი უფლებამოსილი იყო ნებისმიერ დროს, მხოლოდ მისი სურვილის საფუძველზე ცალმხრივად შეეწყვიტა შრომითი ხელშეკრულება, ასეთი მოშლის საფუძვლისა და დასაბუთების გარეშეც;

სააქციო საზოგადოება, რომელიც მოგებაზე ორიენტირებული საზოგადოებაა, თავად წყვეტს ვინ მიიღოს შრომით ურთიერთობებში და რა საშტატო ერთეულები ჰქონდეს საკუთარ სტრუქტურაში. მხარემ საშტატო ნუსხაში გარკვეული ცვლილებების საფუძველზე გააკეთა საკუთარ ბიუჯეტში გარკვეული სახის ეკონომია, ვინაიდან მან კანონმდებლობით გათვალისწინებული უფლებამოსილების გამოყენებით გააუქმა ის საშტატო ერთეულები, რომლებიც სააქციო საზოგადოებას ფუნქიონირებისათვის აღარ ესაჭიროებოდა. შესაბამისად, აღნიშნულს არანაირი კავშირი არ გააჩნია კონკრეტული პირების სამსახურიდან გათავისუფლებასთან ან დისკრიმინაციასთან. საზოგადოებამ გადაწყვიტამ რომ არ ესაჭიროებოდა გარკვეული საშტატო ერთეულები და იმ დროისათვის არსებული სტრუქტურა;

კასატორი ადასტურებს, რომ სააქციო საზოგადოებამ აპელანტი სამსახურიდან დაითხოვა საკუთარი გადაწყვეტილების საფუძველზე და იმის გამო, რომ მას აღარ სურდა ამ თანამშრომელთან შრომითი ურთიერთობის გაგრძელება, რაც შრომის კოდექსით დადგენილი უფლებაა ნებისმიერი დამსაქმებლისათვის;

სრულიად კანონიერია სამეთვალყურეო საბჭოს სხდომის ოქმი, რომლითაც სააქციო საზოგადოებამ გარკვეული სახის სტრუქტურული ცვლილება განიცადა. გასაჩივრებული ოქმის შედეგად, მხარემ თავისი ფინანსური მდგომარეობიდან გამომდინარე გააკეთა საკუთარ ბიუჯეტში მნიშვნელოვანი სახის ეკონომია. ამ ოქმით საზოგადოებამ კანონმდებლობით გათვალისწინებული უფლებამოსილების გამოყენებით გააუქმა ის საშტატო ერთეულები, რომლებიც სააქციო საზოგადოებას ფუნქციონირებისათვის აღარ ესაჭიროებოდა, შესაბამისად, აღნიშნულს არანაირი კავშირი არ გააჩნია კონკრეტული პირების სამსახურიდან გათავისუფლებასთან ან დისკრიმინაციასთან;

კანონსაწინააღმდეგოა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება აპელანტის მიერ გაწეული სახელმწიფო ბაჟისა და საადვოკატო მომსახურების ხარჯების სს „თ.“ თ-ის დაკისრების ნაწილში. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის და ამავე კოდექსის 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესებიდან გამომდინარე, კანონი ითვალისწინებს იმ ხარჯების ანაზღაურებას, რომელიც მხარემ უკვე გაწია წარმომადგენლის დახმარებისათვის. ამასთან, კანონი ადგენს გაწეული ხარჯების არა სრული მოცულობით, არამედ დავის საგნის ღირებულების 4%-მდე ოდენობით ანაზღაურებას. საქმეზე ირკვევა და გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-4 პუნქტითაც დადგენილია, რომ ა. მ-მა ბაჟის სახით გადაიხადა 1003 ლარი, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ „თ.“ თ-ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის სახით დააკისრა 925 ლარისა და 802 ლარის გადახდა, რაც ჯამში შეადგენს 1727 ლარს, მაშინ როდესაც, მხარეს ამ ოდენობის ხარჯი სახელმწიფო ბაჟის სახით არ გადაუხდია და არც მისი მოთხოვნები დაკმაყოფილებულა სრულად. ამასთან, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, საერთო სასამართლოებში განსახილველ საქმეებზე სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან თავისუფლდებიან ფიზიკური პირები – სარჩელებზე ხელფასის გადახდევინების შესახებ და სხვა მოთხოვნებზე შრომის ანაზღაურების თაობაზე, რომლებიც გამომდინარეობს შრომის სამართლებრივი ურთიერთობებიდან.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „თ.“ თ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „თ.“ თ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ. გ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (647.30 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 1 აპრილი, საგადახდო დავალება №1) 70% – 453.11 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს „თ.“ თ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „თ.“ თ-ს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ნ. გ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (647.30 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 1 აპრილი, საგადახდო დავალება №1) 70% – 453.11 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე