საქმე №ას-301-286-2013 10 ივნისი, 2013 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ბესარიონ ალავიძე, პაატა სილაგაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორები - გ. მ-ე, მ. მ.-ო-ო (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე - ნ. ჟ-ი, ი. გ-ი (მოპასუხე)
თავდაპირველი მოპასუხეები - ნ. ა-ე, მ. დ-ე, ვ. ე-ე, ლ. ნ-ი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 იანვრის განჩინება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - უძრავ ქონებაზე რეგისტრირებული უფლებისა და საქმიანობის განხორციელებაზე დაწესებული შეზღუდვის გაუქმება, ქონების გაყოფა, ნივთით სარგებლობის ხელშეშლის გამო მიუღებელის შემოსავლის, ასევე სასამართლო და არასასამართლო ხარჯების ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. მ-ემ და მ. მ.-ო-ომ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ნ. ჟ-ის, ი. გ-ის, ნ. ა-ის, მ. დ-ის, ვ. ე-სა და ლ. ნ-ის მიმართ (იხ. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 18 ივნისის განჩინება) და მოითხოვეს შემდეგი: ა) საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქ.რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურში „რ-ს“ N11 მაღაზიში მოსარჩელეთა კუთვნილ წილზე კს „ჟ-ი და კომპანიის“ უფლების გაუქმება, შინაგან საქმეთა სამინისტროს რუსთავის სამმართველოში სადავო ფართზე სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებისათვის დაწესებული შეზღუდვის გაუქმება; ბ) ყოფილი „რ-ს“ N11 მაღაზიის კუთვნილი უძრავ-მოძრავი ქონების გაყოფა დროებითი ამხანაგობის დამფუძნებლების მიერ განხორციელებული შენატანების შესაბამისად; გ) მოსარჩელეთა კუთვნილი ქონების გამოყენების ხელშეშლის გამო მიუღებელი შემოსავლის შედეგად წარმოქმნილი ზიანის ანაზღაურებისათვის 21470 ევროს ეკვივალენტი ლარის დაკისრება; დ) მოპასუხეთა არამართლზომიერი ქმედების შედეგად გაჭიანურებული სამართალწარმოების გამო მოსარჩელეების მიერ გაღებული სასამართლო და არასასამართლო ხარჯების ანაზღაურება. მოსარჩელეებმა ზემოაღნიშნული მოთხოვნები დაამყარეს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:
საქართველოს სახელმწიფოს მეთაურის 1994 წლის 29 მაისის N178 ბრძანებულების შესაბამისად, 1999 წლის 17 თებერვალს ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს მე-11 მაღაზიის პირდაპირი შესყიდვის მიზნით შეიქმნა დროებითი ამხანაგობა. ამხანაგობაში შენატანების შესაბამისად, მოსარჩელეები წილი განისაზღვრა 24,9-24,9%-ით. ნ. ჟ-მა მეუღლე ი. გ-ან ერთად მოსარჩელეებისა და ამხანაგობის სხვა წევრების თანხმობის გარეშე N11 მაღაზიის ბაზაზე 1996 წლის 16 აგვისტოს დაარსეს კომანდიტური საზოგადოება, ხოლო 1996 წლის მარტში, სახელმწიფო ქონების ყიდვა-გაყიდვის N39 ხელშეკრულების საფუძველზე, კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე დაარეგისტრირეს სადავო მაღაზია. აღნიშნულით შეიზღუდა მოსარჩელეთა უფლება, ესარგებლათ მათი კუთვნილი წილის შესაბამისი უძრავი ქონებით და აეკრძალათ მაღაზიაში შესვლა, რაც სასამართლოსათვის მიმართვის საფუძველი გახდა. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 20 აპრილის დადგენილებით გაუქმდა კს „ჟ-ი და კომპანია“ და მოხდა მისი სრული ლიკვიდაცია, მიუხედავად აღნიშნულისა, ნ.ჟ-ი მეუღლესთან ერთად კვლავ ფლობს სადავო ქონებას და საზოგადოების ლიკვიდაციის თაობაზე მარეგისტრირებელ ორგანოს არ აწვდიან ინფორმაციას. აღნიშნული, თავის მხრივ, მოსარჩელეებს არ აძლევს შესაძლებლობას, საკუთრების უფლება აღრიცხონ საჯარო რეესტრში, ხოლო მათი მცდელობა, კუთვნილი ფართით სარგებლობისა, დასრულდა შსს რუსთავის სამმართველოს გაფრთხილებით. მოსარჩელეებმა მიუთითეს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2013 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებაზე, რომლითაც მათი სარჩელი ზიანის ანაზღაურების თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა და ნ.ჟ-ს დაეკისრა 3418,80 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა, ხოლო სარდაფის გამოუყენებლობით გამოწვეული ზიანის ნაწილში საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა ქვემდგომ სასამართლოს. მოსარჩელეთა განმარტებით, 2011 წლიდან მოყოლებული ზიანის მიყენების ფაქტს, სწორედ, ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება ადასტურებდა, ამასთანავე, ამხანაგობამ გამიჯნა მოსარჩელეთა კუთვნილი ფართი, რომელსაც დაეთანხმნენ ეს უკანასკნელებიც, თუმცა ნივთით სარგებლობა კვლავ შეუძლებელი აღმოჩნდა, რის გამოც მოსარჩელეებმა მიიჩნიეს, რომ გამიჯვნა მათი კუთვნილი წილის შესაბამისად უნდა განხორციელებულიყო.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით მოითხოვეს:
მოსარჩელის მოთხოვნა ტექ.ინვენტარიზაციის ბიუროში ყოფილი N11 მაღაზიის კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე არსებული რეგისტრაციის, ასევე შსს რუსთავის სამმართველოში არსებული სამეწარმეო საქმიანობის შეზღუდვის შესახებ უსაფუძვლოა, რადგანაც აღარ არსებობს ის სამართლებრივი საფუძვლები, რომლებსაც მოსარჩელეები მიუთითებენ. მოპასუხეები დაეთანხმნენ სარჩელში მითითებულ გარემოებას სადავო ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ, თუმცა მიიჩნიეს, რომ მოსარჩელეების მიერ მოთხოვნილი სახით საზიარო უფლების გაუქმების გზა არ გამომდინარეობს კანონიდან, ამგვარი გაუქმებისათვის საჭიროა კორპუსის მცხოვრებთა და ადმინისტრაციული ორგანოს თანხმობის არსებობა, ამასთან, მიუხედავად საზიარო უფლების რეალურად არსებობისა, ამ უფლების გაუქმების დამაბრკოლებელია დროებითი ამხანაგობის მიერ ნაკისრი ვალდებულება, შექმნან იურიდიული პირი, რომელიც ამხანაგობის კუთვნილი ქონების მესაკუთრედ უნდა აღირიცხოს, სხვაგვარად, ამხანაგობის წევრები უფლებამოსილი არ არიან, მიიღონ გადაწყვეტილება საზიარო უფლების ობიექტის გაყოფის თაობაზე. სარჩელით არ ირკვევა ის კონკრეტული გარემოებები, რომლებზე დაყრდნობითაც მოსარჩელეები მიიჩნევენ, რომ მათ ზიანი ნ.ჟ-სა და ი.გ-ის ქმედებით მიადგათ, ამასთანავე, სარჩელში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებები და მოთხოვნა ერთმანეთისგან არ გამომდინარეობს.
მოცემული საქმე განხილულ იქნა ზემდგომი სასამართლოების მიერ, საბოლოოდ, რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს სარჩელი მოპასუხეთათვის საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურში ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიის კუთვნილი ფართის კომანდიტური საზოგადოება „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე არსებული საკუთრების დამადასტურებელი ჩანაწერის და საქართველოს შსს რუსთავის სამმართველოს მიერ ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიაში გ. და მ. მ-ის კუთვნილ ფართზე სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაზე დაწესებული შეზღუდვის გაუქმების, ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიის კუთვნილი ქონებაზე საზიარო უფლების გაყოფის, ქონების იძულებით გამოუყენებლობის გამო, მოპასუხეთათვის ზიანის ანაზღაურების მიზნით 35 886 ევროს დაკისრების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს გ. მ-ემ და მ. მ.-ო-ომ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 იანვრის განჩინებით გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ გაზიარა მოცემულ საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები და სასამართლოს სამართლებრივი შეფასებები, მათ შორის საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა, საქმეში წარმოდგენილი საქართველოს უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილების თაობაზე, რომლის თანახმადაც ნ. ჟ-ს ზიანის ანაზღაურების მიზნით დაეკისრა 3418,80 აშშ დოლარის გადახდა გ. მ-ის სასარგებლოდ. ამ გადაწყვეტილებით დადგენილად იყო მიჩნეული ის გარემოება, რომ მოსარჩელეთა მხრიდან არსებობდა საკუთრების უფლების განხორციელების ხელშეშლის გამო მიუღებელი შემოსავლის მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძვლები, რადგან მოპასუხე ფაქტობრივად ფლობდა და სარგებლობდა ამხანაგობის წევრთა კუთვნილი ქონებით, რითაც ხელი შეუშალა მოსარჩელეებს პრივატიზებული მაღაზიის კუთვნილი წილის გამოყენებასა და სარგებლობაში. სადავო მაღაზიის ფართი წარმოადგენდა მხარეთა თანასაკუთრებას და მხარეთა შორის ურთიერთობის მოსაწესრიგებლად გამოყენებული უნდა ყოფილიყო კანონისმიერი ვალდებულებითი ურთიერთობების, კერძოდ, საზიარო უფლებების მომწესრიგებელი ნორმები, სამოქალაქო კოდექსის 953-ე, 955-ე, 326-ე და 411-ე მუხლებით გათვალისწინებული დებულებები. საკასაციო სასამართლომ გაიზიარა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი აუდიტორის დასკვნა სადავო მაღაზიის ფართის გაქირავების შემთხვევაში ერთი კვ. მეტრის ღირებულების გაანგარიშების შესახებ. სადაო უძრავ ქონებას სასამართლო წესით ყადაღა დაედო 2000 წლის 24 ოქტომბერს, რომელიც მოიხსნა 2004 წელს რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2000 წლის 21 ნოემბრის განჩინების საფუძველზე, ხოლო 2006 წლის 14 აპრილს კვლავ დაყადაღდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინებით.
სასამართლოს მოსაზრებით, წინამდებარე დავაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2007 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებით დადგენილ გარემოებებს უტყუარად დადგენილი ფაქტების ძალა არ გააჩნდა, რადგანაც შეცვლილი იყო მთელი რიგი ფაქტობრივი გარემოებები, შესაბამისად, ის სამართლებრივი საფუძვლები, რომელიც აღნიშნული გადაწყვეტილების მიღებისას იქნა გამოყენებული, არ შეესაბამებოდა წინამდებარე საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს. აღნიშნული გადაწყვეტილება ეფუძნებოდა იმას, რომ მოპასუხე ფაქტობრივად ფლობდა და სარგებლობდა ამხანაგობის წევრთა კუთვნილი ქონებით, რითაც ხელი ეშლებოდათ მოსარჩელეებს პრივატიზებული მაღაზიის კუთვნილი წილის გამოყენებასა და სარგებლობაში. არსებული მდგომარეობით კი, მოპასუხეები ფაქტობრივად არ ფლობდნენ, არ სარგებლობდნენ იმ ფართით, რომლის გამოუყენებლობის გამოც მიუღებელ შემოსავალზე აცხადებდნენ მოთხოვნას მოსარჩელეები, აღნიშნული გარემოება სასამართლომ მის მიერ ჩატარებულ ადგილზე დათვალიერებას დაამყარა.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს სახელმწიფო მეთაურის 1994 წლის 19 მაისის №178 ბრძანებულების საფუძველზე, ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს №11 მაღაზიის პირდაპირი შესყიდვის მიზნით 1995 წლის 17 თებერვალს დაფუძნდა დროებითი ამხანაგობა. მოსარჩელეთა წილი ცალ-ცალკე შეადგენდა 24,9%-ს ორივეს ერთად ამხანაგობის მიერ შეძენილ ქონებაში გააჩნდათ 49,8%. ასეთივე პროცენტული მაჩვენებლებით მონაწილეობდნენ ამხანაგობაში მოპასუხეები ნ. ჟ-ი და ი. გ-ი, დანარჩენ 0,4%-ს ფლობდნენ სხვა პირები (მაღაზიის მთლიანი ფართი შეადგენდა 149,4მ2-ს, სარდაფი 59მ2-ს). განისაზღვრა, რომ დროებითი ამხანაგობა უნდა ჩამოყალიბებულიყო იურიდიული პირის სახით, სადაც წილობრივი თანაფარდობა იქნებოდა ასეთივე. 2006 წლის 16 თებერვლის №1 ოქმით ამხანაგობის თავმჯდომარედ დაინიშნა ნ. ჟ-ი. მასვე დაევალა ამხანაგობის სახელით მოქმედება ობიექტის პრივატიზებასთან დაკავშირებით.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტების პოზიცია, რომ ობიექტის შესყიდვის მიზნით, არ იყო სავალდებულო დროებითი ამხანაგობის იურიდიული პირის სახით ჩამოყალიბება. სასამართლომ მიუთითა „დროებითი ამხანაგობის შექმნის შესახებ“ 1995 წლის 17 თებერვლის ხელშეკრულების მე-9 პუნქტზე და ჩათვალა, რომ 1995 წლის 16 აგვისტოს ნ.ჟ-ის მიერ კომანდიტური საზოგადოება „ჟ-ი და კომპანიის“ დაფუძნება და დროებითი ამხანაგობის მიერ შესყიდული ობიექტის (ქ.რუსთავის №11 მაღაზია) შეტანა საზოგადოების საწესდებო კაპიტალში და საკუთრების უფლების დარეგისტრირება ტექნიკურ ბიუროში კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე, გამომდინარეობდა უშუალოდ დროებითი ამხანაგობის წევრების, მათ შორის, გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს მონაწილეობით გაფორმებული „დროებითი ამხანაგობის შექმნის შესახებ“ ხელშეკრულების მე-9 პუნქტის დანაწესიდან.
1995 წლის 16 აპრილის მიღება-ჩაბარების აქტით ქონება გადაეცა დროებით ამხანაგობას. ქონება მიიღო ამხანაგობის თავმჯდომარე ნ.ჟ-მა. 1995 წლის 16 აგვისტოს ნ.ჟ-მა დააფუძნა კს „ჟ-ი და კომპანია“ და დროებითი ამხანაგობის კუთვნილი ქონება შეტანილ იქნა საწესდებო კაპიტალში. 1994 წლის 14 მარტს კს „ჟ-ი და კომპანიამ“, როგორც სახელმწიფო ქონების შესყიდვისათვის შექმნილმა დროებითი ამხანაგობის სამართალმემკვიდრემ, ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შეიძინა ქ.რუსთავის №11 მაღაზია. საკუთრების უფლება დარეგისტრირდა ქონების აღრიცხვის ტექნიკურ ბიუროში კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე. გ. და მ. მ-ის სარჩელის საფუძველზე რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 1998 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილებით გაუქმდა კს „ჟ-ი და კომპანიის“ რეგისტრაცია და დაიწყო საზოგადოების სალიკვიდაციო პროცესი, ხოლო ლიკვიდატორებად დაინიშნენ ნ. ჟ-ი და გ. მ-ე. კომპანიის გაუქმებას საფუძვლად დაედო ამხანაგობის დანარჩენ წევრთა გაუთვალისწინებლობა დამფუძნებელთა შორის და არა ის გარემოება, რომ მისი ამ სახით შექმნა არ იყო მართლზომიერი. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 20 აპრილის დადგენილებით კს „ჟ-ი და კომპანია“ ჩაითვალა ლიკვიდირებულად და გაუქმდა სამეწარმეო რეესტრის რეგისტრაცია.
საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის 2006 წლის 5 აპრილის №231 წერილით გ. მ-ეს ეცნობა, რომ ტექბიუროს არქივის მონაცემებით ქ.რუსთავში, მე-12 მიკრორაიონის №1 საცხოვრებელ სახლში მდებარე №11 მაღაზია ეკუთვნოდა კს „ჟ-ი და კომპანიას“.
დაუსაბუთებლად იქნა მიჩნეული მოსარჩელეთა მოთხოვნა მოპასუხეების: ნ. ჟ-სა და ი. მ-ის მიმართ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქ.რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურში, ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიის კუთვნილი ფართის კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე არსებული საკუთრების დამადასტურებელი ჩანაწერისა და საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს რუსთავის სამმართველოს მიერ ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიაში გ. და მ. მ-ის კუთვნილ ფართზე სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაზე დაწესებული შეზღუდვის გაუქმების თაობაზე. სასამართლოს განმარტებით, აღნიშნული მოთხოვნის ადრესატები ნ. ჟ-ი და ი. მ-ე არ იყვნენ, რადგანაც საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოში არსებული საკუთრების დამადასტურებელი ჩანაწერისა და სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაზე დაწესებული შეზღუდვის გაუქმება წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოების უფლებამოსილებას და შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოების დისკრეციაში შედიოდა. სასამართლომ ასევე მიუთითა აპელანტთა იმ მტკიცებაზე, რომ სადავო უძრავი ქონება კვლავ ირიცხება კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე, რაც წარმოადგენდა მოსარჩელეების (გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს) კუთვნილი წილის გადაფორმებისა და განკარგვის ხელისშემშლელ გარემოებას და მოსარჩელეებს აღნიშნულით მატერიალური ზიანი ადგებოდათ, აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ განმარტა, რომ მოსარჩელე თავადაც წარმოადგენდა კს „ჟ-ი და კომპანიის“ ლიკვიდატორს, ისევე, როგორც მოპასუხე ნ. ჟ-ი და უფლებამოსილი იყო, მიემართა საჯარო რეესტრისათვის სარეგისტრაციო ჩანაწერის გაუქმების მოთხოვნით. გ. მ-ე, მართალია, განმარტავდა, რომ მან მიმართა საჯარო რეესტრს, მაგრამ ვერ მოახერხა საკუთრების უფლების დარეგისტრირება სადავო უძრავ ქონებაზე ნ. ჟ-ის უმოქმედობის გამო. ამ თვალსაზრისით პალატამ მიუთითა 2008 წლის 5 მარტს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის N23/08-1135 მოწერილობაზე, რომელშიც მითითებული იყო, რომ გ. მ-ეს უარი ეთქვა ქ.რუსთავში, ვაჭრობის სამმართველოს N11 მაღაზიაზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციაზე და არა კს „ჟ-ი და კომპანიის“ სახელზე რეგისტრირებული მონაცემების გაუქმებაზე, რასაც ფაქტობრივად მოითხოვენ მოსარჩელეები მოპასუხე ნ.ჟ-სა და ი.გ-ან. ზემოაღნიშნული მიწერილობის მიხედვით, გ. მ-ის უარის თქმის საფუძვლად საჯარო რეესტრი უფლების დამდგენი დოკუმენტაციის არქონას მიიჩნევდა და განმარტავდა, რომ კრების ოქმი არ წარმოადგენდა საკუთრების დამადასტურებელ დოკუმენტს და საკუთრების უფლების რეგისტრაციისათვის საჭირო იყო საკუთრების მოწმობის, ნასყიდობის ხელშეკრულების, აზომვითი ნახაზისა და მინდობილობის წარმოდგენა.
უდავო ფაქტობრივ გარემოებად იქნა მიჩნეული ის, რომ მოსარჩელეებსა და მოპასუხეებს შორის საკუთრების უფლების არსებობა დავას არ იწვევდა. ფაქტობრივად, საჯარო რეესტრის მხრიდან არის გამხდარი სადავოდ დროებითი ამხანაგობის წევრების, მათ შორის, გ.მ-ის, მ.მ.-ო-ოს, ნ.ჟ-ის, ი.გ-ის უფლება, რადგან სახელმწიფო ქონების მართვის ქ.რუსთავის სამმართველოს 1997 წლის ბრძანებით (იმის გათვალისწინებით, რომ კს „ჟ-ი და კომპანიის“ რეგისტრაციის დროს ქ.რუსთავის სასამართლოს მიერ რეგისტრაციისას არ იქნა გათვალისწინებული ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს N11 მაღაზიის პრივატიზაციისას შექმნილი დამფუძნებელთა ხელშეკრულების 4.9 პუნქტის მოთხოვნები და კომპანიაში არ იქნა შეყვანილი ამხანაგობის ექვსი წევრი) გაუქმდა 1996 წლის 14 მარტის N39/103-3 ნორმით გაცემული საკუთრების მოწმობა კს „ჟ-ი და კომპანიაზე“, ხოლო დროებითი ამხანაგობისათვის გადაცემის ოქმს საჯარო რეესტრი არ მიიჩნევდა ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს N11 მაღაზიაზე უფლების დამდგენ დოკუმენტად.
მხარეებს შორის საკუთრების უფლებაზე დავის არარსებობის დასტურად, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ 2001 წლის 25 ივლისის ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს ყოფილი N11 მაღაზიის დროებითი ამხანაგობის წევრთა კრების ოქმზე, რომლის თანახმადაც, ამხანაგობის 49,8% წილის მქონე წევრებს მ. და გ. მ-ს თავიანთი წილის შესაბამისი ფართი 74,4მ2 გამოეყოთ ამხანაგობის თანასაკუთრებაში არსებული 149,4მ2 ფართიდან და მათ ადგილად განისაზღვრა მაღაზიის ის ნაწილი, რომელიც დაუსაქმებელი იყო, ხოლო ფართის მეორე ნახევარი, რომელშიც განთავსებული იყო კს „ჟ-ი და კომპანია“, დარჩა დროებითი ამხანაგობის დანარჩენ წევრებს, მათი წილების პროპორციულად. კრების ამავე გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა გ. და მ. მ-ის მოთხოვნა თანასაკუთრებაში არსებული სარდაფის ნაწილის 14მ2 ფართის გამოყოფის შესახებ და გ.მ-ის მიერ არჩეული ადგილის გათვალისწინებით, საკუთრებაში არსებული სარდაფის გამავალი კარის წინ მდებარე 14მ2 სარდაფი გადაეცა მას. სააპელაციო სასამართლოს აღნიშნული მსჯელობა გაზიარებულია თავად აპელანტების მიერ სააპელაციო საჩივარში, სადაც მხარეებმა აღნიშნეს: „საქმის მასალებით ირკვევა, რომ უფლების დადგენის შესახებ არავითარი მოთხოვნის წარდგენა არ არის საჭირო, რადგან სადავო ქონების მათ წილზე უფლება უკვე დადგენილია 25.07.2001წ.-ის დროებითი ამხანაგობის კრების ნოტარიალურად დამოწმებული ოქმით“. სასამართლოს შეფასებით, რადგანაც მოსარჩელეების (აპელანტების) მოსაზრებით, 2001 წლის 25 ივლისის დროებითი ამხანაგობის კრების დამოწმებული ოქმი საკმარის დოკუმენტს წარმოადგენდა უძრავ ქონებაზე უფლების დასადგენად, დროებითი ამხანაგობის წევრებს შორის წილობრივ მონაწილეობა მხარეთა შორის დავის საგანს არ წარმოადგენდა, ასევე სადავო გარემოებას არ წარმოადგენდა ქ.რუსთავის №11 მაღაზიის ფაქტობრივი გამიჯვნის წესი, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ, რეალურად, მოსარჩელეებს დავა ჰქონდათ ადმინისტრაციულ ორგანოსთან, რომელიც არ ახორცილებდა მოსარჩელეთა საკუთრების უფლების რეგისტრაციას დროებითი ამხანაგობის კრების 2001 წლის 25 ივლისის ოქმის საფუძველზე ამასთან, მოსარჩელეებს შეეძლოთ მოეთხოვათ საკუთრების უფლების აღიარება და ადმინისტრაციული აქტის გამოცემა - საჯარო რეესტრისთვის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის განხორციელების დავალება.
გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს მეორე სასარჩელო მოთხოვნასთან მიმართებაში, ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიის კუთვნილი საზიარო ქონების გაყოფა დროებითი ამხანაგობის დაფუძნებისათვის შენატანი წილობრივი მონაცემების მიხედვით, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტების პოზიცია სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2012 წლის 1 მარტის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად უძრავი ქონების ნატურით გაყოფასთან დაკავშირებით. სასამართლოს შეფასებით, ექსპერტიზის დასკვნით, ქ.რუსთავში, მე-12 მიკრორაიონის N1-ში მდებარე 152,7მ2 სადავო მაღაზიის ფართიდან გ. მ-სა და მ. მ-ო-ოს წილის შესაბამისი ფართის ნატურით გამოყოფა, ღირებულების შემცირების გარეშე ისე, რომ არ დაირღვეს სამშენებლო ნორმებისა და წესების მოთხოვნები, შესაძლებელი იყო იმგვარად, როგორც ეს დანართ N1-ზე იყო ნაჩვენები. ასეთი გამიჯვნის შემთხვევაში, საჭირო იქნება მოშლილი კიბის ბაქნის აღდგენა, ასევე არსებული გამყოფი ტიხრის დემონტაჟი. სააპელაციო პალატის შეფასებით, მოცემულ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა არა ქ.რუსთავში, მე-12 მიკრორაიონის N1-ში მდებარე სადავო მაღაზიაზე საერთო საკუთრების უფლების სრულად გაუქმება, არამედ, მხოლოდ აღნიშნული საერთო საკუთრებიდან მოსარჩელეთა კუთვნილი წილის - 49,8მ2-ის შესაბამისი ფართის გამოყოფა მთლიანი ნივთის დანარჩენი ნაწილისაგან. წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნაც პასუხს იძლეოდა მოსარჩელეთა კუთვნილი ფართის საერთო ფართობისაგან გამოყოფის შესაძლებლობებზე. საქმის მასალების თანახმად, ქ.რუსთავში, მე-12 მიკრორაიონის N1-ში მდებარე სადავო მაღაზია სახელმწიფო საკუთრებაში არ ყოფილა გადასული და იგი წარმოადგენდა 1995 წლის 17 თებერვლის დროებითი ამხანაგობის დამფუძნებელთა საკუთრებას. ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს ყოფილი მაღაზიის დროებითი ამხანაგობის წევრთა 2011 წლის 25 ივლისის კრების N1 ოქმის საფუძველზე კი, ამხანაგობის წევრებმა გაიყვეს თანასაკუთრებიდან საერთო ქონება, რა დროსაც ამხანაგობის 49,8%-იანი წილის მქონე პარტნიორებს: გ. და მ. მ-ს გამოეყოთ თავიანთი წილების პროპორციული 74,4მ2 ქონება და აღნიშნული კრების გადაწყვეტილებით მოხდა ასევე მოძრავი ქონების გაყოფა ამხანაგობის წევრებს შორის. დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ამხანაგობის წევრთა ურთიერთშეთანხმებით, ქ.რუსთავის ვაჭრობის სამმართველოს ყოფილი მაღაზიიდან უკვე განსაზღვრული იყო მოსარჩელეების წილის შესაბამისი ფართი, გაყოფილი იყო მათ შორის მოძრავი ნივთები, ხოლო საერთო საკუთრების საგანზე საზიარო უფლების გაუქმება მოსარჩელეებს არ მოუთხოვიათ. სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლისა და 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლომ აღნიშნა, რომ საზიარო საგანზე საზიარო უფლების გაუქმებისათვის საკმარისია ერთ-ერთი მოწილის მოთხოვნაც. ნატურით გაყოფის გზით საზიარო უფლების გაუქმების აუცილებელ წინაპირობას წარმოადგენს ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ გაყოფის შედეგად თითოეულმა მოწილემ უნდა მიიღოს ინდივიდუალური საკუთრება. მოცემულ შემთხვევაში, სასარჩელო მოთხოვნას წარმოადგენდა მოსარჩელეთა კუთვნილი წილის - 49,8მ2-ის შესაბამისი ფართის გამოყოფა მთლიანი ნივთის დანარჩენი ნაწილისაგან და არა ქ.რუსთავში, მე-12 მიკრორაიონის N1-ში მდებარე სადავო მაღაზიაზე საერთო საკუთრების უფლების სრულად გაუქმება.
ზემოაღნიშნული მსჯელობის გათვალისწინებით, ვინაიდან მოსარჩელეთა პირველი მოთხოვნა - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოში არსებული საკუთრების დამადასტურებელი ჩანაწერისა და სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაზე დაწესებული შეზღუდვის გაუქმების თაობაზე მიჩნეულ იქნა დაუსაბუთებლად, პალატამ ჩათვალა, რომ სამართლებრივ საფუძველს იყო მოკლებული მესამე სასარჩელო მოთხოვნა, რომელიც შეეხებოდა ზიანის 35886 ევროსა და გაწეული სასამართლო ხარჯების ანაზღაურებას. სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელეები მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურების დაკისრების მოთხოვნას აფუძნებენ მოპასუხეების მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული ქმედებების გამო სადავო უძრავი ქონების იძულებით გამოუყენებლობასა და ამით მიუღებელი შემოსავლების შედეგად მოსარჩელეებისათვის ზიანის მიყენებას. მოსარჩელეების განმარტებით, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე, ვინაიდან ლიკვიდირებული საზოგადოების ქონება, ვალების დაფარვის შემდეგ, თუ საზოგადოების წესდება სხვა რამეს არ ითვალისწინებს ნაწილდება პარტნიორებს შორის, ხოლო კს „ჟ-ი და კომპანიის“ წესდება არ ადგენს განსხვავებულ წესს, საზოგადოების ლიკვიდაციის შემდეგაც ყოფილი „რ-ს“ მე-11 მაღაზიის ფაქტიურ და სამართლებრივ მფლობელებად კვლავ მოპასუხეები ნ.ჟ-ი და ი.გ-ი იყვნენ და მოსარჩელეების ინტერესებისა და უფლებების შელახვით მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად პასუხისმგებლობა სოლიდარულად უნდა დაკისრებოდათ მათ.
სააპელაციო პალატამ, აპელანტთა მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძვლების შეფასებით, ჩათვალა, რომ ზიანის ანაზღაურებას მხარეები დელიქტური ვალდებულებიდან გამომდინარე მოითხოვდნენ, რომლის პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძვლები გათვალისწინებულია სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით. აღნიშნული მუხლის მიხედვით, დელიქტიდან გამომდინარე საფუძვლით სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობა – ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება პირს დაეკისრება ერთდროულად შემდეგი პირობების არსებობის შემთხვევაში: 1. უნდა არსებობდეს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედება; 2. სახეზე უნდა იყოს ზიანი; 3. უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა (ზიანს) და მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას შორის; 4. ზიანის მიმყენებელს უნდა მიუძღოდეს ბრალი. ამ პირობების ერთობლიობა წარმოადგენს იურიდიულ შემადგენლობას და თუნდაც ერთ-ერთი მათგანის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შესაძლებლობას. სასამართლომ მიუთითა სახელმწიფო ქონების მართვის ქ.რუსთავის სამმართველოს 1997 წლის ბრძანებაზე და დადგენილად მიიჩნია, რომ კს „ჟ-ი და კომპანიაზე“ გაცემული საკუთრების მოწმობა გაუქმდა, ხოლო 1995 წლის 18 აპრილის №42 ხელშეკრულებით ქონების პირდაპირი წესით მიყიდვის ხელშეკრულება დადებული იყო, ერთი მხრივ, სახელმწიფო ქონების მართვის რუსთავის საქალაქო სამმართველოს წარმომადგენელს და, მეორე მხრივ, ამხანაგობის წარმომადგენელ ნ.ჟ-ს შორის, რომელიც ძალაშია და არავის გაუუქმებია. კომანდიტური საზოგადოების პარტნიორები იყვნენ მხოლოდ ნ.ჟ-ი და ი.გ-ი, შესაბამისად, ქონების განაწილებით მხოლოდ ისინი მიიღებდნენ სარგებელს. მოსარჩელე არ მიუთითებდა მოპასუხეთა მხრიდან ფართით სარგებლობისთვის ფაქტობრივ ხელშეშლაზე, არამედ მოპასუხეთა უმოქმედობაზე (რეგისტრაციის გაუქმებაზე საჯარო რეესტრისთვის მიმართვის თაობაზე), რაც, სასამართლოს შეფასებით, არ წარმოადგენდა მოსარჩელის მიერ მიყენებული ზიანის გამომწვევ უშუალო მიზეზს, შესაბამისად, პალატამ ჩათვალა, რომ სამოქალაქოსამართლებრივი პასუხისმგებლობის ნ.ჟ-სა და ი.გ-ის დაკისრების საფუძველი არ არსებობდა, რაც გამორიცხავდა უშუალოდ ნ. ჟ-სა და ი. გ-ის მიმართ ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის საფუძვლიანობას.
სააპელაციო პალატის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს გ. მ-ემ და მ. მ.-ო-ომ, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი დასაბუთებით:
პირველი ინსტანციის სასამართლომ ფაქტის არასწორად გადმოცემით, არასწორად ჩათვალა დროებითი ამხანაგობის შექმნის მიზნად ამ ამხანაგობის იურიდიულ პირად ჩამოყალიბების მოტივზე. საქმის მასალების თანახმად, დროებითი ამხანაგობა შეიქმნა მე-11 მაღაზიის პირდაპირი შესყიდვის მიზნით და არა რომელიმე ორგანიზაციულსამართლებრივი ფორმით იურიდიულ პირად ჩამოყალიბების მიზნით. დროებითი ამხანაგობის თავმჯდომარე ნ. ჟ-მა და მისმა მეუღლე ი. გ-მა კასატორთა თანხმობის გარეშე შექმნეს კს „ჟ-ი და კომპანია“ და მათ გარეშე ეწეოდნენ სამეწარმეო საქმიანობას. რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 1998 წლის 6 აპრილის გადაწყვეტილების თანახმად, მოსარჩელეებმა გამოხატეს რა ნება ამხანაგობაში გაერთიანებაზე საზოგადოებაში მომავალ პარტნიორებად შესვლის მიზნით, ვერ განახორციელეს აღნიშნული, რადგან ნ.ჟ-მა, რომელიც უფლებამოსილი იყო, ამხანაგობის მიერ ობიექტის პრივატიზებასთან დაკავშირებით ემოქმედა ამხანაგობის სახელით, ისარგებლა მათი ნდობით, მოატყუა ისინი და არ მოუწვევია რა კრებაზე და არ გაურკვევია სურდათ თუ არა მათ ამხანაგობის რომელიმე ორგანიზაციული სამართლებრივი ფორმით ჩამოყალიბება, მასში პარტნიორებად შესვლა, სასამართლოში რეგისტრაციისათვის წარდგენილ საბუთებში თავისი და მეუღლის გარდა არავინ შეუყვანია, რეგისტრაციაში გატარდა კს „ჟ-ი და კომპანია“ ორგანიზაციულსამართლებრივი ფორმით ორი პირის: ნ.ჟ-სა და ი.გ-ის შემადგენლობით. სააპელაციო საჩივრის საფუძვლებში არასწორადაა გადმოცემული მსჯელობა, კომანდიტური საზოგადოების გაუქმების შესახებ. საზოგადოების წევრებად, კასატორების გარდა, შეყვანილი არ ყოფილა დროებითი ამხანაგობის კიდევ 4 წევრი, მაგრამ მათ ამით ზიანი არ მიყენებიათ, რადგან დღემდე წარმატებით აგრძელებენ ყოფილ მე-11 მაღაზიაში სამეწარმეო საქმიანობას. საჯარო რეესტრის ტექნიკური აღრიცხვის არქივში დღემდე დაცული მონაცემებით, სადავო მაღაზია კომანდიტური საზოგადოების სახელზეა აღრიცხული. სააპელაციო პალატა შეგნებულად არ უთითებს სააპელაციო საჩივრის ისეთ არსებით არგუმენტს, როგორიცაა ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის უფროსის წერილში გადმოცემული დასკვნა, სადავო მაღაზიის დროებითი ამხანაგობის დამფუძნებელთა კუთვნილობის თაობაზე. მოპასუხეებს ეს აქტები საჯარო რეესტრში არ მიუტანიათ, ანუ ამ აქტებში ასახული გადაწყვეტილებები აღსრულებული არ არის რაც, სამოქალაქო კოდექსის 184-ე მუხლისა და „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის საფუძვლებზე, მოპასუხეთა პრეროგატივაა. დროებითი ამხანაგობის 2001 წლის 25 ივლისის კრების დადგენილებით, დროებითი ამხანაგობის წევრებს დაევალათ სადავო უძრავი ქონების გაყოფის აზომვითი ნახაზების ცალ-ცალკე შედგენა და საჯარო რეესტრში დარეგისტრირება. კრების დადგენილებით განსაზღვრული მოთხოვნა მხოლოდ კასატორებმა შეასრულეს, თუმცა მათი კუთვნილი წილი ქონების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციაზე უარი მიიღეს იმის გამო, რომ სარეგისტრაციო სამსახურში კს „ჟ-ი და კომპანიასაგან“ სათანადო რწმუნება ვერ იქნა წარდგენილი, მოპასუხეების მხრიდან ასეთი რწმუნების მიუცემლობის გამო. საქალაქო სასამართლომ შეგნებულად აუარა გვერდი იმ ფაქტს, რომ სადავო მაღაზიის გამიჯვნისათვის საჭირო გამყოფი ტიხრის ამოშენება, რაც მოსარჩელეთა ინიციატივით იყო დაწყებული, შეჩერდა, ფაქტიურად ხელშეშლა მოხდა მოპასუხეთა მხრიდან მათ მიერ გამოძახებული სამართალდამცავი ორგანოების მეშვეობით და მათ მიეცათ შესაბამისი გაფრთხილება, ვიდრე საჯარო რეესტრში სადავო ფართი არ დარეგისტრირდებოდა, ეკრძალებოდათ მაღაზიის მიკუთვნებული წილის განკარგვა. პირველი ინსტანციის მოსამართლემ არაობიექტურად შეაფასა საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2009 წლის 22 მაისის №96725 წერილში ასახული გარემოება, სადაც ეს წერილი მოხსენებულია, როგორც სადავო ქონების დროებითი ამხანაგობის სახელზე საკუთრების დამადასტურებელ მტკიცებულებად. ასეთი შეფასება გაკეთებულია მოპასუხეთა ინტერესების დასაცავად, ამავე წერილში მითითებულია, რომ კომანდიტური საზოგადოების გაუქმების დამადასტურებელი დოკუმენტი, სარეგისტრაციო სამსახურის მასალებში არ არის, მაშასადამე, სადავო ქონება არა დროებითი ამხანაგობის, არამედ კვლავ კომანდიტური საზოგადოების სახელზეა აღრიცხული საჯარო რეესტრში. სასამართლო არ მსჯელობს ისეთ გარემოებაზე, როგორიცაა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-10 პუნქტი, რომლის თანახმადაც კს-ის ლიკვიდაციის შემდეგ საზოგადოების ქონება ნაწილდება პარტნიორებს, ანუ მოპასუხეებს შორის და არა დროებითი ამხანაგობის წევრებს შორის. პირველი ინსტანციის მოსამართლემ არასწორად ჩათვალა, რომ 1995-2000 წლებში არსებული გარემოებებისაგან განსხვავებით, მიმდინარე სამართალწარმოებისას არსებული ფაქტობრივი გარემოებები შეცვლილია და თითქოს ამ პერიოდში მოპასუხეები არ ფლობენ სადავო უძრავ-მოძრავი ქონების მოსარჩელეთათვის კუთვნილ წილს და, რომ მათი მხრიდან მართლსაწინააღმდეგო ქმედებებსაც ადგილი არ აქვს. საქმის მასალებით უდავოდ დადგენილია, რომ კომანდიტური საზოგადოების გაუქმების თაობაზე სამართლებრივი აქტი რუსთავის საქალაქო სასამართლომ 2005 წლის 20 აპრილს გამოსცა, მაშასადამე მოპასუხეები 2005 წლის 20 აპრილამდე, სამართლებრივად და ფაქტიურადაც უფლებამოსილი იყვნენ განეკარგათ სადავო ურავ-მოძრავი ქონება, რასაც ახორციელებდნენ კიდეც. აღნიშნულს გარდა, სასამართლოს ინიციატივით ჩატარებული საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნით გაირკვა, რომ სადავო მაღაზიის კასატორებისათვის პირობითად მიკუთვნებული ფართიდან მოპასუხეებს უკანონოდ აქვთ მიტაცებული 8,18 კვ.მ, რომლითაც დღესაც სარგებლობენ. 2005 წლის 20 აპრილის შემდეგ პერიოდთან დაკავშირებით კი, საქმის მასალებით დგინდება, რომ მოპასუხეები არა თუ სადავო, არამედ კუთვნილ სარდაფშიც კი არ აძლევენ კასატორებს შესვლის შესაძლებლობას, რომელიც დავის საგანს არ წარმოადგენს და შეძენილია აუქციონის წესით. საქმის მასალების სრულყოფილად გამოკვლევის შემთხვევაში, 2001-2005 წლებში განხორციელებული ხელშეშლისა და 8,18 კვ.მ ფართის მითვისების გამო, სასამართლო სარჩელს ნაწილობრივ მაინც დააკმაყოფილებდა. საქალაქო სასამართლომ, კონტექსტიდან ამოგლეჯილად მოიშველია მოსარჩელის განმარტება და განაცხადა, რომ სადავო ქონებით სარგებლობის ერთადერთი დამაბრკოლებელი გარემოება, ქონების რეგისტრაციასთან დაკავშირებული პრობლემა იყო. რეალურად, დავის საგანს წარმოადგენს არა მარტო რეგისტრაციის პრობლემა, არამედ ის, რომ მხარე ვერ განკარგავს, როგორც უძრავი, ისე მოძრავი ქონების წილს. არასწორია საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა საზიარო ქონების გაყოფის შესახებ იყო დაუსაბუთებელი, ვინაიდან მხარე ვერ ამტკიცებდა, აღსრულდა თუ არა ამ უძრავი ქონების გაყოფის თაობაზე დროებითი ამხანაგობის კრების გადაწყვეტილება. მოპასუხეები ამ გარემოებას არ უარყოფენ და მოსამართლის ამგვარი მსჯელობა არაობიექტურია. 2008 წლის 21 აპრილის სასამართლო სხდომაზე მოსამართლემ მოითხოვა კუთვნილი მოძრავი ნივთების დასახელება, რაც მოსარჩელემ შეასრულა კიდეც 2001 წლის 25 ივლისის კრების გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით. არასწორია სასამართლოს მიერ სააპელაციო საჩივრის საფუძვლებში მითითებული გარემოება, რომ სადავო მაღაზიის შესყიდვის მიზნით, სავალდებულო არ იყო, დროებითი ამხანაგობის იურიდიული პირის სახით ჩამოყალიბება. სასამართლო ამ მსჯელობის საფუძვლად მიიჩნევს დროებითი ამხანაგობის დამფუძნებელთა 1995 წლის 17 თებერვლის ხელშეკრულების მე-9 პუნქტს და ამ პუნქტის შინაარსს სრულიად განსხვავებულ კონტექსტში წარმოაჩენს, რაც მოპასუხეთა მოტივაციის უაპელაციო გაზიარების მიმანიშნებელია. ხელშეკრულების ტექსტიდან ირკვევა, რომ დროებითი ამხანაგობის წევრები შეთანხმდნენ, იურიდიულ პირად ჩამოყალიბებულიყვნენ არა ობიექტის შესყიდვის მიზნით, არამედ ობიექტის შესყიდვასთან დაკავშირებით ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულების გაფორმებიდან 1 თვის ვადაში. სასამართლომ არასწორად აღნიშნა, რომ კომპანიის გაუქმებას საფუძვლად დაედო ამხანაგობის დანარჩენ წევრთა გაუთვალისწინებლობა დამფუძნებელთა შორის და არა ის გარემოება, რომ მისი ამ სახით შექმნა არ იყო მართლზომიერი. მოსარჩელეებისგან მალულად საზოგადება არ უნდა შექმნილიყო, რაც ფაქტიურად გახდა კიდეც საზოგადოების გაუქმებისა და ლიკვიდაციის მატერიალური საფუძველი. უსაფუძვლოა სასამართლოს მსჯელობა, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოში არსებული საკუთრების დამადასტურებელი ჩანაწერისა და სამეწარმეო საქმიანობის განხორციელებაზე დაწესებული შეზღუდვის გაუქმება წარმოადგენს ადმინისტრაციული ორგანოების უფლებამოსილებას და შედის შესაბამისი ადმინისტრაციული ორგანოების დისკრეციაში. ადმინისტრაციული ორგანოების დისკრეციული ვალდებულების შესრულება იწყება მხოლოდ მას შემდეგ, რაც მას უფლებამოსილი პირი მიმართავს ქმედების განხორციელების მოთხოვნით. მიმდინარე დავაში საქმის მასალებით დადგენილია, რომ ასეთ პირებს წარმოადგენენ მოპასუხეები, რომლებიც შეგნებულად იჩენენ რა უმოქმედობას, არ მოითხოვენ ადმინისტრაციული ორგანოებიდან იმ შეზღუდვების გაუქმებას, რომელიც ისევ მათივე მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების შედეგად წარმოიქმნა და დღემდე რჩება უფლებებისა და ინტერესების შემლახველ გარემოებად. მოპასუხეების ეს ვალდებულება კანონისმიერია და ემყარება „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის ყოფილ მე-3 პუნქტს და დღეისათვის მოქმედ მე-10 პუნქტს, ასევე, სამოქალაქო კოდექსის 1159-ე და 1160-ე მუხლებს და ამ ნორმების საფუძველზე თანასაკუთრებაში არსებულ ქონებაზე უკანონოდ მოპოვებული უფლების მიტოვების ვალდებულება, ამავე კოდექსის 184-ე მუხლის საფუძველზე, მათვე ეკისრებათ. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოსარჩელე თავადაც წარმოადგენდა კს „ჟ-ი და კომპანიას“ ლიკვიდატორს, ისევე, როგორც ნ. ჟ-ი და უფლებამოსილი იყო, მიემართა საჯარო რეესტრისათვის სარეგისტრაციო ჩანაწერის გაუქმების მოთხოვნით. მიუხედავად ლიკვიდატორად გ. მ-ის უკანონოდ დანიშვნისა, ვინაიდან იგი საზოგადოების პარტნიორი არ ყოფილა, პარტნიორების გარეშე არანაირი უფლებამოსილება არ გააჩნდა მოპასუხეთა ქონებაზე, მისი განმარტებით, არაერთგზის მიმართა საჯარო რეესტრის სამსახურს, რაც არის კიდეც წარმოდგენილი საქმის მასალებში, მაგრამ იმის გამო, რომ მოპასუხეებისაგან არ იყო სათანადო უფლებამოსილებით აღჭურვილი, მისი მოთხოვნები დაუკმაყოფილებელი დარჩა. სასამართლო არასწორად აფასებს საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს რუსთავის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 5 მარტის №23/08-1135 წერილში ასახულ გარემოებას, თითქოს სადავო ფართის რეგისტრაციაზე უარის საფუძვლად სარეგისტრაციო სამსახურმა მიიჩნია მოსარჩელეების მიერ საკუთრების მოწმობის, ნასყიდობის ხელშეკრულების, აზომვითი ნახაზისა და მინდობილობის წარუდგენლობა. ზედაპირული მსჯელობა, რომ, ამ წერილის თანახმად, სადავო მაღაზიაზე უფლების დამდგენ დოკუმენტად, სარეგისტრაციო სამსახური არ მიიჩნევდა სახელმწიფო ქონების სამსახურიდან დროებითი ამხანაგობისათვის №11 მაღაზიის გადაცემის დოკუმენტებს. სასამართლოს მსჯელობა, რომ დროებით ამხანაგობასთან, სახელმწიფო ქონების მართვის სამსახურის მიერ 1995-96 წლებში შედგენილი დოკუმენტები, არ წარმოადგენენ უფლების დამდგენ დოკუმენტებს, ამავე სასამართლოს გადაწყვეტილებითვეა უარყოფილი, ასევე არასწორია გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა, რომ ქონების სადავო წილზე აპელანტთა უფლება დადგენილია დროებითი ამხანაგობის 2001 წლის 25 ივლისის კრების ნოტარიალურად დამოწმებული ოქმით, ეს მსჯელობა სასამართლომ მხარეებს შორის საკუთრების უფლებაზე დავის არარსებობის დადასტურებად არასწორად ჩათვალა. კასატორები არ ეთანხმებიან სასამართლოს მოსაზრებას, რომ, რადგან ქონების უფლებრივ საკითხზე დავა არ არის, ასევე არ არის დავა მე-11 მაღაზიის ფაქტობრივი გამიჯვნის წესზე, შესაბამისად, სარჩელი ადმინისტრაციული წესით უნდა წარდგენილიყო იმ ადმინისტრაციული ორგანოს მიმართ, რომელიც არ არეგისტრირებს მოსარჩელეთა საკუთრების უფლებას საჯარო რეესტრში. მოსარჩელეების მოთხოვნა არა უფლების აღიარება, არამედ ხელშეშლის აღკვეთაა, სადავოა, როგორც ქონების გამიჯვნისა და განკარგვის პირობები, ისევე მოძრავი ქონების წილის გადაცემა. სასამართლო უსაფუძვლოდ არ იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2012 წლის 1 მარტის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, სადავო უძრავი ქონების ნატურით გაყოფასთან დაკავშირებით, აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, სასამართლო არასწორად მიიჩნევს, რომ ამხანაგობის წევრების ურთიერთშეთანხმებით, სადავო მაღაზიიდან უკვე გამოყოფილია წილის შესაბამისი ფართი, ასევე გაყოფილია მოძრავი ნივთები და საერთო საკუთრებიდან კუთვნილი წილის შესაბამისი უძრავ-მოძრავი ქონების გაყოფის მოთხოვნა უსაფუძვლოა თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 961-ე და 963-ე მუხლებს. მიმდინარე დავის საგანს წარმოადგენს არა დროებითი ამხანაგობის თანასაკუთრებაში არსებული უძრავ-მოძრავი ქონებიდან წილის შესაბამისი ქონების გამოყოფა, არამედ ამხანაგობის 2001 წლის 25 ივლისის კრების ოქმით კასატორებისათვის წილის შესაბამისად გამოყოფილი ქონების განკარგვაზე მოპასუხეთა მართლსაწინააღმდეგო მოქმედების შედეგად წარმოქმნილი შეზღუდვების გაუქმება, რაც შეეხება სამოქალაქო კოდექსის 961-ე და 963-ე მუხლებს, სადავო ურთიერთობის რეგულირება კანონის ამ დანაწესით არასწორია, ვინაიდან კასატორები სადავო ქონებას ვერც ფლობენ და ვერც მასზე უფლებას აღრიცხავენ საჯარო რეესტრში. ზიანის ანაზღაურების ნაწილში აპელანტთა მოთხოვნის დაუკმაყოფილებლობა სასამართლომ დაასაბუთა იმით, რომ მოპასუხეთა მხრიდან ფართით სარგებლობისათვის ფაქტობრივ ხელშეშლაზე მოსარჩელეს არ მიუთითებია, რაც არასწორია, ხოლო მოპასუხეთა უმოქმედობა არ წარმოადგენდა ზიანის გამომწვევ უშუალო მიზეზებს. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მიმდინარე სამართალწარმოების პროცესშიც ნ.ჟ-ი და ი.გ-ი არა თუ სადავო ფართის, არამედ კუთვნილი სარდაფის (რომელიც არ წარმოადგენს დავის საგანს) განკარგვის საშუალებასაც არ აძლევს მოსარჩელეს, ხელშეშლის ფაქტს კი ადასტურებს ის გარემოება, რომ სადავო ფართის კუთვნილი წილის 8,18 კვ.მ მიტაცებული აქვთ და დღემდე სარგებლობენ მოპასუხეები, საყურადღებოა ის ფაქტიც, რომ კომანდიტური საზოგადოების სალიკვიდაციო პროცესი 2005 წლის 20 აპრილამდე გააჭიანურეს, რითაც მოპასუხემ უკანონოდ შექმნა 2005 წლის 20 აპრილამდე სადავო ქონებით სარგებლობის სამართლებრივი საფუძველი, მე-17 წელია ჯიუტად არ ასრულებენ სამოქალაქო კოდექსის 184-ე მუხლით დაკისრებულ მოვალეობას და კასატორებს არ ეძლევათ მაღაზიის სადავო ფართიდან კუთვნილი წილის შესაბამისი ფართის გამიჯვნისათვის საჭირო აზომვითი ნახაზების შედგენის საშუალება, ასევე არაა გადაცემული მხარისათვის მიკუთვნებული მოძრავი ქონება. სასამართლოს შეფასება არ მიუცია მოსარჩელეების მიერ მითითებული ისეთი სამართლებრივი საფუძვლებისათვის, როგორიცაა მოპასუხეთა მხრიდან სამოქალაქო კოდექსის 184-ე, 1159-ე და 1160-ე მუხლების, ასევე, „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-14 მუხლის მე-10 პუნქტის დარღვევა, ხოლო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარს ამყარებს სამოქალაქო კოდექსის 961-ე, 963-ე მუხლებზე.
წინამდებარე საკასაციო საჩივარს გ. მ-ემ და მ. მ.-ო-ომ დაურთეს მტკიცებულებები: საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 203 წლის 5 მარის წერილობითი პასუხი, გ.მ-ის განცხადების ასლი, რუსთავის რაიონული სააღსრულებო ბიუროს წერილობითი მიმართვის ასლი 3 (სამი) ფურცლად.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 11 აპრილის განჩინებით გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნას მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით გ. მ-ის მიერ 2013 წლის 13 მარტის N12 საგადახდო დავალებით გადახდილი 500 ლარისა და მის მიერვე 2013 წლის 8 აპრილის N225 საგადახდო დავალებით გადახდილი 3608 ლარის, სულ 4108 ლარის 70% – 2875,6 ლარი.
რაც შეეხება კასატორების მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების საქმეზე დართვას, პალატა თვლის, რომ აღნიშნული უსაფუძვლოა, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ისინი. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს უნდა დაუბრუნდეთ მათ მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები - საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს 203 წლის 5 მარის წერილობითი პასუხი, გ.მ-ის განცხადების ასლი, რუსთავის რაიონული სააღსრულებო ბიუროს წერილობითი მიმართვის ასლი 3 (სამი) ფურცლად (ტ.IV, ს.ფ.134-136).
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით, 407-ე მუხლის პირველი ნაწილით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორებს: გ. მ-სა და მ. მ.-ო-ოს სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეთ სახელმწიფო ბაჟის სახით გ. მ-ის მიერ 2013 წლის 13 მარტის N... საგადახდო დავალებით გადახდილი 500 ლარისა და მის მიერვე 2013 წლის 8 აპრილის N... საგადახდო დავალებით გადახდილი 3608 ლარის, სულ 4108 ლარის 70% – 2875,6 ლარი.
3. კასატორებს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები 3 (სამი) ფურცლად (ტ.IV, ს.ფ.134-136).
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი
მოსამართლეები: ბ. ალავიძე
პ. სილაგაძე
