№ას-431-407-2013 24 ივნისი, 2013 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“
მოწინააღმდეგე მხარე – ვ. კ-ე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2012 წლის 23 აგვისტოს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ვ. კ-ემ მოპასუხე სს „ს.ს რ-ის“ მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა სამუშაოდან მისი გათავისუფლების შესახებ მოპასუხე დაწესებულების 2011 წლის 1 დეკემბრის №1670 ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ვ. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა:
ბათილად იქნა ცნობილი სს „ს. რ-ის“ 2011 წლის 1 დეკემბრის №1670 ბრძანება ვ. კ-ის ფილიალ „მგზავრთა გადაყვანის“ ოპერაციათა მართვის დეპარტამენტის სამატარებლო ერთეულების ბრიგადირის თანამდებობაზე შრომითი ურთიერთობის მოშლის შესახებ და მოსარჩელე აღდგენილ იქნა აღნიშნულ თანამდებობაზე;
მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება გათავისუფლებიდან (2012 წლის 1 იანვრიდან) გადაწყვეტილების აღსრულებამდე;
სს „ს. რ-ას“ ვ. კ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 218 ლარის გადახდა.
საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
2008 წელს, ვ. კ-სა და სს „ს. რ-ას“ შორის გაფორმდა შრომითი ხელშეკრულება.
2011 წლის 1 დეკემბერს, სს „ს. რ-ის“ №1670 ბრძანებით ვ. კ-ე გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.
2011 წლის 1 დეკემბრისთვის ვ. კ-ის თანამდებობრივი სარგო შეადგენდა 950 ლარს.
მოსარჩელე, 1998 წლიდან მუშაობდა სს „ს. რ-ი“, მუშაობის პერიოდში იგი კეთილსინდისიერად და ჯეროვნად ასრულებდა მასზე დაკისრებულ მოვალეობებს.
მუშაობის პერიოდში, მოპასუხე სს „ს. რ-ის“ მხრიდან, ვ. კ-ის მუშაობის მიმართ რაიმე სახის პრეტენზიის გამოხატვას ან მის მიმართ დისციპლინური პასუხისმგებლობის რომელიმე სახის გამოყენებას ადგილი არ ჰქონია. მოპასუხეს აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოება სადავოდ არ გაუხდია.
მოპასუხე სს „ს. რ-ამ“, 2011 წლის 1 დეკემბრიდან შეწყვიტა შრომითი ურთიერთობა მოსარჩელესთან, შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძველზე; მოპასუხემ, 2011 წლის 1 დეკემბერს გამოსცა №1670 ბრძანება, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი პუნქტის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, სს „ს. რ-ის“ თანამშრომელ ვ. კ-ან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ.
მოპასუხემ, სადავო ბრძანებაში მიუთითა მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძველი – შრომითი ხელშეკრულების მოშლა, მაგრამ მას არ მიუთითებია მოსარჩელესთან შრომითი ხელშეკრულების მოშლის რაიმე საფუძველზე.
საქალაქო სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას იხელმძღვანელა საქართველოს კონსტიტუციის 42-ე მუხლის პირველი პუნქტით, 30-ე მუხლის მე-4 პუნქტით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილით, შრომის კოდექსის 1-ლი მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილებით, ამავე კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილით, 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით.
საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელესთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძველზე.
სასამართლოს განმარტებით, ზემომითითებული ნორმით მხარეთათვის მინიჭებული ხელშეკრულების მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი: არ არსებობს აბსოლუტური, შეუზღუდავი უფლება. იგი ყოველთვის შემოფარგლულია მისი განხორციელების მართლზომიერებით. სამოქალაქო უფლება უნდა განხორციელდეს მართლზომიერად (სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლი). სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მოთხოვნების მართებულობას.
საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე შრომითი ხელშეკრულების (გარიგების) მოშლით, მოპასუხემ სამსახურიდან გაათავისუფლა ვ. კ-ე, რითაც მოპასუხის მიერ დაირღვა დასაქმებულის (მოსარჩელის) უფლება, დაირღვა მხარეთა თანასწორობის პრინციპი, მაშინ როდესაც, სწორედ მხარეთა თანასწორუფლებიანობას ეფუძნება მოქმედი შრომის კანონმდებლობა.
საქალაქო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი არ შეიძლება განმარტებულ იქნას, როგორც დამქირავებლის ცალმხრივი უფლება, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე გაათავისუფლა დასაქმებული. საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლით აღიარებულია უმნიშვნელოვანესი სოციალური უფლება – შრომის უფლება და დადგენილია, რომ შრომა თავისუფალია. შრომის კონსტიტუციური უფლება გარანტირებულს ხდის პირის თავისუფლებას შრომითი საქმიანობის არჩევანში და მის განხორციელებაში, ამასთან, აწესებს სახელმწიფოს ვალდებულებას დასაქმებული მოქალაქის შრომითი უფლებების დაცვაში, რაც უზრუნველყოფილია ორგანული კანონით – საქართველოს შრომის კოდექსით. ევროპის სოციალური ქარტიის 24-ე მუხლის „ა“ ქვეპუნქტი ავალდებულებს მხარეებს, აღიარონ ყველა მუშაკის უფლება, უარი თქვან დასაქმების შეწყვეტაზე საპატიო მიზეზის გარეშე, რომელიც უნდა გამომდინარეობდეს მისი პროფესიული შესაძლებლობებიდან ან მოქცევიდან, ასევე, საწარმოს შინაგანაწესიდან. შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი წარმოადგენს შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტის საფუძვლების ჩამონათვალის ნაწილს და არა – შრომითი ხელშეკრულების მოშლის მარეგულირებელ ნორმას. მიუღებელია მსჯელობა ამ ნორმაზე, როგორც დამსაქმებლის მხრიდან შრომითი ხელშეკრულების მოშლის თვითნებობის შესაძლო დამდგენ ნორმაზე. სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილია გარიგება, რომელიც არღვევს კანონით დადგენილ წესსა და აკრძალვებს, ეწინააღმდგება საჯარო წესრიგს ან ზნეობის ნორმებს.
ამდენად, საქალაქო სასამართლომ დაასკვნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში დაირღვა დასაქმებულის კონსტიტუციური უფლება, რაც გასაჩივრებული ბრძანების ბათილობის საფუძველს წარმოადგენდა.
სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის შესაბამისად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხის არამართლზომიერი ქმედებით, მოსარჩელე ვ. კ-ეს მიადგა ზიანი – დაკარგა სამსახური, დაკარგა შემოსავალი. მოხმობილი ნორმის გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ უნდა აღდგენილიყო პირვანდელი მდგომარეობა, ვ. კ-ე უნდა დაბრუნებოდა თავის სამუშაო ადგილს ფილიალ „მგზავრთა გადაყვანის“ ოპერაციათა მართვის დეპარტამენტის სამატარებლო ერთეულების ბრიგადირის თანამდებობაზე.
საქალაქო სასამართლომ მიუთითა შრომის კოდექსის 32-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თუ შრომითი ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის განსაზღვრული, დამსაქმებლის ბრალით გამოწვეული იძულებითი მოცდენის დროს, დასაქმებულს შრომის ანაზღაურება მიეცემა სრული ოდენობით. ამავე კოდექსის 44-ე მუხლით, შრომითი ურთიერთობისას მხარის მიერ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით.
საქმეზე დადგინდა, რომ მოპასუხე სს „ს. რ-ის“ მიერ არაკანონიერად შრომითი ხელშეკრულების მოშლის გამო, მოსარჩელე ვ. კ-ეს მიადგა მატერიალური ზიანი – მან ვერ მიიღო ის შემოსავალი, რაც მას შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე უნდა მიეღო ყოველთვიური შრომის ანაზღაურების სახით.
საქალაქო სასამართლოს შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში, მოსარჩელე ვ. კ-ემ დაასაბუთა თავისი სარჩელის მოთხოვნების საფუძვლიანობა, ხოლო მოპასუხე სს „ს. რ-ამ“ ვერ შეძლო დაესაბუთებინა და დაემტკიცებინა სარჩელის უსაფუძვლობა და დაუსაბუთებლობა, რამაც განაპირობა სარჩელის დაკმაყოფილება. აღნიშნული მსჯელობისას საქალაქო სასამართლომ მხედველობაში მიიღო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების დანაწესები.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 თებერვლის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნები საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით მხარეებს არ გაუსაჩივრებიათ. შესაბამისად, გასაჩივრებული განჩინებით ისინი დადგენილად ჩაითვალა.
სააპელაციო სასამართლომ დამატებით მიუთითა, რომ დადგენილად უნდა მიჩნეულიყო აგრეთვე, საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
დასაქმებულთან სს „ს. რ-ას“ გაფორმებული ჰქონდა უვადო შრომითი ხელშეკრულება; გასაჩივრებული განჩინების გამოტანის დროისათვის, სს „ს. რ-ი“ არსებობდა ის საშტატო ერთეული – სს „ს. რ-ის“ ფილიალ „მგზავრთა გადაყვანის“ ოპერაციათა მართვის დეპარტამენტის სამატარებლო ერთეულების ბრიგადირის თანამდებობა, რომელიც გათავისუფლებამდე დაკავებული ჰქონდა ვ. კ-ეს.
საპელაციო სასამართლომ აქვე ხაზგასმით აღნიშნა, რომ სადავო ბრაძანებაში მითითებული არ იყო მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების ფაქტობრივი საფუძველი. ასეთზე რაიმე დამაჯერებელი არგუმენტი მოპასუხის წარმომადგენელს არც სასამართლო სხდომაზე წარუდგენია. მოპასუხე თავის შესაგებელს და დავის განხილვის პროცესში ახსნა-განმარტებას ამყარებდა მხოლოდ იმ გარემოებაზე, რომ სს „ს. რ-ა“, როგორც დამსაქმებელი, უფლებამოსილი იყო, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეუნქტით და ამავე კანონის 38-ე მუხლით აღიარებული მხარეთა ნების თავისუფლების ფარგლებში, საპატიო მიზეზის გარეშე, მოეშალა დასაქმებულთან ხელშეკრულება.
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში პირველი ინსტანციის სასამართლომ გააკეთა სწორი სამართლებრივი შეფასებები საქმისათვის მნიშვნელოვან საკითხებთან დაკავშირებით და სწორად შეაფასა მხარეთა შორის არსებული მატერიალურ-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე მხარეთა უფლება-მოვალეობები, რის შედაგადაც სასამართლო მივიდა სწორ გადაწყვეტილებამდე.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, შრომის კოდექსის პირველი მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესზე მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად განსაზღვრა, რომ რამდენადაც მხარეებს შორის სადავო არ იყო მათ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების შრომითსამართლებრივი ხასიათი, განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ სამართლებრივი ურთიერთობის მოწესრიგება არ ექცეოდ რაიმე სპეციალური კანონით გათვალისწინებულ მოწესრიგების სფეროში და იგი ექვემდებარებოდა შრომის კოდექსის შესაბამისი ნორმებით დადგენილ რეგულირებას. ამასთან, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტისა და სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლის დანაწესზე მითითებით, სასამართლომ სწორად განმარტა, რომ მოქმედი შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით მხარეთათვის მინიჭებული ხელშეკრულების მოშლის უფლება არ არის შეუზღუდავი, რადგან არ არსებობს აბსოლუტური, შეუზღუდავი სამოქალაქო უფლება. იგი ყოველთვის შემოფარგლულია მისი განხორციელების მართლზომიერებით. სასამართლოს უპირველესი ამოცანაც სამოქალაქო უფლების მართლზომიერად განხორციელების უზრუნველყოფაში მდგომარეობს. ნებისმიერი დავის განხილვისას, როგორც წესი, სასამართლო ამოწმებს უფლების გამოყენებისა და ვალდებულების შესრულების მართლზომიერების საკითხს და მის საფუძველზე აფასებს მხარეთა მიერ სასამართლოს წინაშე დაყენებულ მოთხოვნათა მართებულობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში, სასამართლოსათვის მიმართვის უფლება თავის მნიშვნელობას კარგავს. უფლების გამოყენების მართლზომიერების შესაფასებლად კი აუცილებელია მისი გამოყენების განმაპირობებელი გარემოებების მართლზომიერების შეფასება.
რამდენადაც საქმეზე დადგინდა, რომ მხარეთა შორის სახელშეკრულებო ურთიერთობა შეწყდა 2012 წლის 1 იანვარს, ამასთან, აღნიშნული ურთიერთობის შეწყვეტა დამსაქმებლის მხრიდან განხორციელდა არამართლზომიერად, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ საფუძვლიანი იყო მოსარჩელის მოთხოვნები სამუშაოდან მისი გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილობის, სამუშაოზე აღდგენისა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა სს „ს. რ-ამ“. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას, რასაც ასაბუთებს შემდეგნაირად:
სასამართლომ არასწორად განმარტა შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტი. კანონის დასახელებული ნორმა შრომითი ხელშეკრულების მოშლის დამოუკიდებელ საფუძველს წარმოადგენს. უშუალოდ ხელშეკრულების მოშლის წესს ადგენს ამავე კოდექსის 38-ე მუხლი. მითითებული მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, მხარეთა შორის არსებული შრომითი ურთიერთობა შეიძლება შეწყდეს ერთ-ერთი მხარის ინიციატივით. ხელშეკრულების მოშლა შეუძლია როგორც დასაქმებულს, ისე დამსაქმებელს. ხსენებული დათქმით კანონმდებელმა აღიარა მხარეთა ნების თავისუფლება შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში. დაუშვებელია შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის იმგვარად განმარტება, რომ დამსაქმებელს დაეკისროს დასაბუთების ვალდებულება. მოქმედი შრომის კოდექსი დასაქმებულთან შრომითი ხელშეკრულების მოშლის საფუძვლით ურთიერთობის შეწყვეტისას, დამსაქმებელს არ ავალდებს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილების დასაბუთებას. დამსაქმებელი თავად წყვეტს, ვისთან და როდის შევიდეს შრომითსამართლებრივ ურთიერთობაში და როდის შეწყვიტოს მასთან ეს ურთიერთობა. აქ, მას არ შეიძლება დაეკისროს და მოქმედი შრომის კოდექსით არც ეკისრება რაიმე დასაბუთების ვალდებულება;
ზემოთ მოყვანილი მიდგომიდან გამომდინარე, საქართველოს შრომის კოდექსი ასევე არ იცნობს სამსახურში აღდგენის ინსტიტუტს, განსხვავებით მაგალითად, „საჯარო სამსახურის შესახებ“ საქართველოს კანონისგან;
იმის გათვალისწინებით, რომ ამჟამად ს. რ-ი არ არის მატარებლის ბრიგადირის ვაკანსია, ვ. კ-ის სამუშაოზე აღდგენის შემთხვევაში უნდა მოხდეს იმ კეთილსინდისიერი თანამშრომლის გათავისუფლება, რომელმაც დადგენილი წესისა და პროცედურის გავლის შემდეგ დაიკავა მითითებული თანამდებობა;
სასამართლოს არ გაუთვალისწინებია ის გარემოება, რომ რომ ს. რ-სა და ვ. კ-ეს შორის დადებული შრომითი ხელშეკრულების განუყოფელ ნაწილს წარმოადგენდა შრომის შინაგანაწესი, რომლის მე-12 მუხლის მე-2 და მე-3 პუნქტებით რეგლამენტირებულია, თუ რა წესით ხდება ხელშეკრულების მოშლა. როგორც დასაქმებული, ასევე დამსაქმებელი უფლებამოსილია ნებისმიერ დროს მოშალოს ხელშეკრულება (ამ პუნქტით განსაზღვრული საფუძველი განიხილება, როგორც მხარეთა შორის შეთანხმება). აღნიშნულის თაობაზე მეორე მხარეს უნდა ეცნობოს წერილობით ერთი თვით ადრე მაინც. მოცემული პირობის დაცვის შემთხვევაში, დამსაქმებელი თავისუფლდება შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული ანაზღაურების გაცემისაგან;
ვ. კ-ან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა №1670 ბრძანების თანახმად, შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტისა და 38-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად. შრომის კოდექსის 38-ე მუხლის თანახმად, მოსარჩელეს შრომითი ხელშეკრულების მოშლის გამო მიეცა ერთი თვის კომპენსაცია. ამდენად, დაუსაბუთებელია სასამართლოს მიერ შრომის კოდექსის 31-ე და 32-ე მუხლების საფუძველზე ვ. კ-ის იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება, ვინაიდან მასთან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა მოქმედი კანონმდებლობის მოთხოვნათა სრული დაცვით.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (360 ლარი) 70% – 252 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (360 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 4 აპრილი, საგადასახადო დავალება № 598) 70% – 252 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე
