№ ას-56-52-2013 3 ივნისი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ. ა-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ი. ა-ი, ნ. ა-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 ნოემბრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა, უძრავი ნივთის ნაწილზე მოპასუხეთა საკუთრების უფლების გაუქმება და მოსარცელის საკუთრების უფლების აღიარება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ა-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი. და ნ. ა-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა: ბათილად იქნეს ცნობილი თ. ა-ის 1989 წლის 17 მაისის ანდერძი; ბათილად იქნეს ცნობილი 1992 წლის 17 ნოემბერის ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა; გაუქმდეს ი. და ნ. ა-ის საკუთრების უფლება ქ.თბილისში, სოფელ წ-ი მდებარე უძრავი ნივთის (მიწის ნაკვეთი ფართობით 1351 კვ.მ., მასზე არსებული № 1,2,3, შენობა-ნაგებობები, საკ. კოდით ...) ^1/2 ნაწილზე და აღნიშნულ უძრავ ნივთზე აღიარებულ იქნას გ. ა-ის საკუთრების უფლება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 12 ივლისის გადაწყვეტილებით გ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ა-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტიელბის მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით გ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1987 წლის 17 მაისს თ. ა-მა მთელი თავისი ქონება - საცხოვრებელი ბინის 1/2 უანდერძა შვილს - გ. ა-ს და შვილიშვილს - ი. ა-ს, ხოლო 1/2 ნაწილი შვილიშვილებს: ხ. და ნ. ა-ს. თ. ა-ი გარდაიცვალა 1989 წლის 3 ივნისს.

1992 წლის 17 ნოემბერს თ. ა-ის სამკვიდროზე გაიცა ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობა გარდაბნის რაიონის სოფელ წ-ი მდებარე სახლთმფლობელობაზე, რომელიც შედგებოდა 4 საცხოვრებელი ოთახისგან (საცხოვრებელი ფართი 102,01 კვ.მ.), დამხმარე ფართი - 50,29 კვ.მ. სამეურნეო ფართი - 420 კვ.მ. სასარგებლო ფართი - 152,24 კვ.მ. მემკვიდრეებად ცნობილი იქნენ ქონების ½ ნაწილზე გ. და ნ. ა-ი, ხოლო ½ ნაწილზე ნ. და ი. ა-ი.

ნ. ა-ი გარდაიცვალა 1996 წლის 18 მაისს და მისი სამკვიდრო მიიღო გარდაცვლილის დამ - ნ. ა-მა. შესაბამისად, სადავო უძრავი ნივთის ნ. ა-ის კუთვნილი ¼ ნაწილი საკუთრებაში გადაეცა ნ. ა-ს.

გ. ა-ი გარდაიცვალა 2011 წლის 11 აგვისტოს. გ. ა-ი წარმოადგენს გ. ა-ის პირველი რიგის მემკვიდრეს.

სადავო უძრავი ნივთი - წ-ი მდებარე მიწის ნაკვეთი 1351 კვ.მ. მასზე არსებული შენობა-ნაგებობებით, რომელთაგან N1 (ლიტ „ა“) საცხოვრებელი სახლია, ხოლო N2 (ლიტ „ბ“) და N3 (ლიტ „ვ“) დამხმარე ფართები, სამკვიდრო გახსნის მომენტისათვის წარმოადგენდა მამკვიდრებელ თ. ა-ის საკუთრებას.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102 და 105-ე მუხლებზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ სადავო უძრავი ნივთი სამკვიდროს გახსნის მომენტისათვის (03.06.1989წ.) წარმოადგენდა არა მამკვიდრებელ თ. ა-ის, არამედ - გ. ა-ის საკუთრებას, ეკისრებოდა მოსარჩელე მხარეს, ვინაიდან სასარჩელო მოთხოვნა ანდერძისა და სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის თაობაზე, სწორედ დასახელებულ გარემოებებს ეფუძნებოდა. პალატის განმარტებით, განსახილველ შემთხვევაში, აპელანტის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი იმ გარემოების დამადასტურებელი შესაბამისი მტკიცებულებები, რომ თ. ა-ის სამკვიდრო მასაში შესული სადავო უძრავი ქონება, მამკვიდრებლის გარდაცვალების დროისათვის (03.06.1989წ.) წარმოადგენდა გ. ა-ის საკუთრებას. სადავო გარემოების დასტურად ვერ განიხილება მხარის მიერ აპელირებული 11.04.2006 წლის ტაბახმელის საკრებულოს გამგეობის ცნობა (ტ. I. ს.ფ. 113), რომლითაც დგინდება მხოლოდ ის გარემოება, რომ გ. ა-ს სოფ. წ-ი 1998 წლიდან და არა 1989 წლის მდგომარეობით, ერიცხებოდა 0,95 ჰა მიწის ნაკვეთი და საცხოვრებელი სახლი საკუთრების უფლებით. ამასთან, საქმის მასალებით არ დგინდება ცნობაში მითითებული სახლის მდებარეობა და მისი პარამეტრები. აპელანტის მიერ მითითებული საკადასტრო რუკით და საკადასტრო აზომვითი ნახაზით (ტ. I. ს.ფ. 114, 81-82) დასტურდება მხოლოდ ის გარემოება, რომ გ.ა-ე ირიცხებოდა 0,15 ჰა, 0,44 ჰა და 0,36 ჰა სამი მიწის ნაკვეთი (ჯამში 0,95 ჰა) და რომ 0,15 ჰა მიწის ნაკვეთის მოსაზღვრედ აღმოსავლეთის მხრიდან მითითებულია „გ-ი შ.“. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სადავო ქონების აპელანტის მამისადმი კუთვნილების ფაქტის დასადგენად, მოსაზღვრე ნაკვეთის მფლობელზე მითითება, საკმარის მტკიცებულებად ვერ მიიჩნეოდა. ამასთან, აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ საქმეში წარდგენილი 06.10.2011წ. საარქივო ცნობით, გარდაბნის რაიონის სახალხო დეპუტატთა რაისაბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 23.09.1881წ. N377 გადაწყვეტილებით და 24.09.1992 წ. სახლის ექსპლუატაციაში მიღების აქტით დასტურდება, რომ საცხოვრებელი სახლი - სახლთმფლობელობა, რომელიც შედგება 4 საცხოვრებელი ოთახისგან (საცხოვრებელი ფართი 102,01 კვ.მ.), დამხმარე ფართი - 50,29 კვ.მ. სამეურნეო ფართი - 420 კვ.მ. სასარგებლო ფართი - 152,24 კვ.მ., რომელზეც გაიცა სამკვიდრო მოწმობა, აშენებულია მიწის ნაკვეთზე, რომელიც მამკვიდრებელ თ. ა-ის გარდაცვალების მომენტისათვის ირიცხებოდა მის სახელზე, როგორც კომლის ერთადერთ წევრზე და აღნიშნული მიწის ნაკვეთზე გ. ა-ს რაიმე უფლება არ გააჩნდა.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე და 150-ე მუხლებით.

იმ დადგენილი გარემოების გათვალისწინებით, რომ სადავო უძრავი ნივთი - წავკისში მდებარე მიწის ნაკვეთი 1351 კვ.მ. მასზე არსებული შენობა-ნაგებობებით, რომელთაგან N1 (ლიტ „ა“) საცხოვრებელი სახლია, ხოლო N2 (ლიტ „ბ“) და N3 (ლიტ „ვ“) დამხმარე ფართები, სამკვიდრო გახსნის მომენტისათვის წარმოადგენდა მამკვიდრებელ თ. ა-ის საკუთრებას, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ უსაფუძვლო იყო მოსარჩელის მოთხოვნა ანდერძისა და სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის თაობაზე, რაც თავის მხრივ გამორიცხავდა, უძრავი ნივთის ნაწილზე მოპასუხეთა საკუთრების უფლების გაუქმებისა და მოსარჩელის საკუთრების უფლების აღიარების ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 28 ნოემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ა-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრებები და უგულებელყო საქმეში არსებული მტკიცებულებები, შესაბამისად, არასწორად დაადგინა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, რაც გახდა მიზეზი საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანისა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინებით გ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ა-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ა-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (3000) ლარის 70% – 2100 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ა-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს გ. თ-ის მიერ 2013 წლის 4 თებერვალს საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (3000) ლარის 70% – 2100 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე