საქმე №ას-274-261-2013 8 ივლისი, 2013 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ქ. გ-ის უფლებამონაცვლე მ. გ-ე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. კ-ე, ს. გ-ე (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევა, მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ქ. გ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. კ-სა და ს. გ-ის მიმართ 2010 წლის 31 ოქტომბერს გარდაცვლილ ვ. გ-ის კუთვნილ ქ.თბილისში, მ-ის ქუჩა №4-ში მდებარე სამკვიდრო ქონებაზე ლ. კ-ის კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევის, საჯარო რეესტრში ს. გ-ის სახელზე რეგისტრირებული ქ,თბილისში, მ-ის ქუჩა №4-ში მდებარე უძრავი ქონებიდან (მიწის საკადასტრო კოდი №... და №...) 1/6 წილზე ქ. გ-ის მესაკუთრედ ცნობის, ნოტარიუს ლ. გ-ის მიერ 2011 წლის 5 მაისს (რეესტრის №110450479) ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონებაზე ს. გ-ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით:
1999 წლიდან ვ. გ-სა და ლ. კ-ეს შორის ქორწინება ფაქტობრივად შეწყდა და ისინი ცხოვრობდნენ ცალ-ცალკე. შეს.მისად, ლ. კ-ეს უნდა ჩამოერთვას მემკვიდრეობის უფლება და სამკვიდრო ქონებიდან მისი ¼ წილი, რომელზეც მან უარი თქვა შვილის – ს. გ-ის სასარგებლოდ, გადანაწილდეს დანარჩენ კანონისმიერ მემკვიდრეებს შორის თანაბარწილად.
მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და განმარტეს, რომ ლ. კ-სა და ვ. გ-ეს შორის ქორწინება არ შეწყვეტილა. ლ. კ-ე წარმოადგენს მამკვიდრებლის პირველი რიგის მემკვიდრეს, შეს.მისად, მისი კუთვნილი წილი კანონიერად გადაეცა შვილს – ს. გ-ეს. ამასთან, მოპასუხე მხარემ სარჩელი ხანდაზმულად მიიჩნია და განმარტა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1450-ე მუხლით გათვალისწინებული შედავების ორთვიანი ვადა გასულია. 2011 წლის 5 მაისს მოსარჩელემ აიღო სამკვიდრო მოწმობა, რის შედეგადაც მისთვის ცნობილი გახდა, რომ მიიღო სამკვიდრო ქონების ¼ წილი, ხოლო მან სარჩელი სასამართლოში აღძრა 2011 წლის 22 აგვისტოს, ორთვიანი ვადის გასვლის შემდეგ.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 3 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ლ. კ-ეს ჩამოერთვა კანონით მემკვიდრეობის უფლება 2010 წლის 31 ოქტომბერს გარდაცვლილ ვ. გ-ის სამკვიდროზე, ქ. გ-ე ცნობილ იქნა საჯარო რეესტრში ს. გ-ის სახელზე რეგისტრირებულ ქ.თბილისში, მ-ის ქუჩა №4-ში მდებარე უძრავი ქონებების (მიწის (უძრავი ქონების) საკადასტრო კოდი N...და N...) 1/6 წილის მესაკუთრედ, ქ. გ-ის სარჩელი სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის თაობაზე ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ს. გ-ის 2/4 წილიდან ქ. გ-ის მიკუთვნებული 1/6 წილის გათვალისწინებით, დადგინდა შესაბამისი ცვლილებების შეტანა ნოტარიუს ლ. გ-ის მიერ 2011 წლის 5 მაისს (რეესტრის N110450479) ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონებაზე ს. გ-ის სახელზე გაცემულ სამკვიდრო მოწმობაში.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ს. გ-ემ და ლ. კ-ემ გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 იანვრის გადაწყვეტილებით ს. გ-სა და ლ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და მ. გ-ის (ქ. გ-ის უფლებამონაცვლე) სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ასევე გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 22 აგვისტოს განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
მამკვიდრებელი ვ. გ-ე გარდაიცვალა 2010 წლის 31 ოქტომბერს.
ვ. გ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა ქ.თბილისში, მ-ის ქუჩა №4-ში მდებარე უძრავი ქონება.
ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონების მიღების მიზნით, მამკვიდრებლის გარდაცვალებიდან სამკვიდროს მიღებისათვის დადგენილ ექვსთვიან ვადაში, ნოტარიუსს მიმართეს მამკვიდრებლის პირველი რიგის მემკვიდრეებმა: დედამ – ქ. გ-ემ, რეგისტრირებულ ქორწინებაში მყოფმა მეუღლემ – ლ. კ-ემ და შვილებმა – ს. და ა. გ-მა.
2011 წლის 17 იანვარს ლ. კ-ემ უარი თქვა ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონებაზე შვილის – ს. გ-ის სასარგებლოდ.
მხარეებმა ერთმანეთისაგან დამოუკიდებლად, ცალ-ცალკე 2011 წლის 5 მაისს ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონებაზე აიღეს სამკვიდრო მოწმობები, რომლის მიხედვით წილები განაწილებული იყო შემდეგნაირად: ქ. გ-ეს მიეკუთვნა 1/4 წილი, ა. გ-ეს – 1/4 წილი, ხოლო ს. გ-ეს – 2/4 წილი.
აღნიშნული სამკვიდრო მოწმობების საფუძველზე, მემკვიდრეები შესაბამისი წილებით დარეგისტრირდნენ საჯარო რეესტრში.
სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 128-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევის, სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე ხანდაზმულია.
სასამართლოს მითითებით, ხანდაზმულობის ვადაში მოიაზრება დრო, რომლის განმავლობაშიც უფლებამოსილ პირს შეუძლია, თავისი უფლების რეალიზაცია ან დაცვა. სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი ხანდაზმულობის დაწყებას მოთხოვნის წარმოშობის მომენტს უკავშირებს, ხოლო მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად მიიჩნევა დრო, როდესაც პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისათვის უმნიშვნელოვანესია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა. ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი შეესაბამება დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება, გარდა კანონით პირდაპირ გათვალისწინებული შემთხვევებისა, როდესაც მოთხოვნის წარმოშობის ვადის განსაზღვრა ზოგადი წესისაგან განსხვავებულადაა რეგულირებული, მისი წარმოშობა დაკავშირებულია მომენტთან, როდესაც პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო უფლების დარღვევის თაობაზე.
კონკრეტულ შემთხვევაში, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, მათ შორის, თვით მოსარჩელის განმარტებით, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოება: ის გარემოება, რომ ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონებიდან მან მემკვიდრეობით მიიღო ¼, ქ. გ-ის ცნობილი გახდა სამკვიდრო მოწმობის მიღებისას 2011 წლის 5 მაისს. ასევე დადასტურებულია, რომ მან მემკვიდრეობით მიღებული ქონება სასწრაფოდ აჩუქა შვილს – მ. გ-ეს. ჩუქების ხელშეკრულება გაფორმდა 2011 წლის 7 მაისს. ჩუქების შედეგად მიღებული უძრავი ქონება, ანუ 1/4 წილი, საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მ. გ-ის სახელზე.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა საქმის მასალებში წარმოდგენილ ქ. გ-ის 2010 წლის 10 ნოემბრის სანოტარო წესით დამოწმებულ განცხადებაზე, რომლითაც დასტურდება, რომ შვილის – 2010 წლის 31 ოქტომბერს გარდაცვლილი ვ. გ-ის სამკვიდროს მისაღებად ქ. გ-ემ ნოტარიუსს მიმართა წერილობით და აღნიშნა, რომ ვ. გ-ის მემკვიდრეებს წარმოადგენენ თავად ქ. გ-ე, მეუღლე ლ. კ-ე და შვილები – ს. და ა. გ-ი. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ლ. კ-ე, ვ. გ-ის პირველი რიგის მემკვიდრედ (მამკვიდრებლის მეუღლე), თვითონვე დაასახელა ქ. გ-ემ.
სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლისა და 1450-ე მუხლის მიხედვით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ვ. გ-ის სამკვიდრო ქონებიდან მემკვიდრეობით 1/4-ის და არა 1/3-ის მიღების ფაქტი შეიტყო 2011 წლის 5 მაისს. ქ. გ-ემ სამკვიდროდან 1/3 წილის ნაცვლად ¼ წილის მიღება სადავო გახადა და სასამართლოს განსახილველი სარჩელით მიმართა მხოლოდ 2011 წლის 22 აგვისტოს, სამკვიდროს მიღებაზე შედავების კანონით განსაზღვრული ორთვიანი ვადის გასვლის შემდეგ. ამდენად, მოსარჩელის მოთხოვნა კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევის, სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე, ხანდაზმულია.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ მოსარჩელემ კანონით დადგენილ ორთვიან ვადაში დაიწყო დარღვეული უფლების აღდგენისათვის გარკვეული მოქმედებების განხორციელება, დოკუმენტების მოძიება, რაც საბოლოოდ რეალიზდა სასამართლოში სარჩელის შეტანის გზით.
სასამართლომ დაადგინა, რომ 2011 წლის 4 ივლისს, ლ. (ლ.) კ-ის მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევის, ს. გ-ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და უკანონოდ მიღებული 1/4 სამკვიდრო წილის თანამემკვიდრეებს შორის გადანაწილების მოთხოვნით, სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. მ-მა, როგორც მ. გ-ის წარმომადგენელმა.
2010 წლის 22 ნოემბერს ქ. გ-ემ მ. გ-ის სახელზე გასცა მინდობილობა, რომლითაც მინდობილ პირს მიანიჭა უფლებამოსილება, წარედგინა მისი ინტერესები ყველა ორგანიზაციასა და დაწესებულებაში. აგრეთვე მერიაში, გამგეობაში, არქივში, სრს სამსახურში, სრს საინფორმაციო-სამისამართო ბიუროში, საჯარო რეესტრში, ტექბიუროს არქივში, სანოტარო ბიუროში, უძრავი ქონების დაკანონება-დარეგისტრირებასთან დაკავშირებით აეღო ცნობები, მოწმობები და სხვა საჭირო დოკუმენტაცია, წარედგინა მოთხოვნის ადგილზე, მისი სახელით შეეტანა განცხადება, გაეკეთებინა აზომვითი ნახაზი, გადაეხადა ყოველგვარი გადასახადები, აეღო უძრავ ქონებაზე ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, მის მაგივრად მოეწერა ხელი და ასევე, განეხორციელებინა ყველა ის მოქმედება, რაც დაკავშირებული იყო ამ დავალების შესრულებასთან გაყიდვის უფლების გარეშე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 93-ე-101-ე მუხლების საფუძველზე სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში წარმოდგენილი მინდობილობის დათქმა – წარმოადგინოს ქ. გ-ის ინტერესები ყველა ორგანიზაციასა და დაწესებულებაში, არ მოიაზრებს მ. გ-ის უფლებამოსილების მინიჭებას სასამართლოში საქმის წარმოების შესახებ.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ მინდობილობა წარმოადგენს სასამართლოში საქმის წარმოების შესახებ წარმომადგენლის უფლებამოსილების დამადასტურებელ დოკუმენტს, რომელიც უფლებას აძლევს რწმუნებულს მარწმუნებლის სახელით შეასრულოს ყველა საპროცესო მოქმედება, გარდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლში ჩამოთვლილი საპროცესო მოქმედებებისა. ამასთან ერთად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 98-ე მუხლში მითითებულ მოქმედებათა შესრულება მას შეუძლია მხოლოდ მაშინ, როდესაც მარწმუნებლის მიერ გაცემულ მინდობილობაში სპეციალურადაა აღნიშნული ამ მოქმედებათა შესრულებისათვის უფლებამოსილების მინიჭების შესახებ. ეს საპროცესო მოქმედებები უკავშირდება მარწმუნებლის მიერ თავისი მატერიალურ-სამართლებრივი უფლების განკარგვას და ამიტომ მათ შესახებ სპეციალურად უნდა იყოს აღნიშნული მინდობილობაში.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2010 წლის 22 ნოემბერს ქ. გ-ის მიერ მ. გ-ის სახელზე გაცემული მინდობილობის მიხედვით, წარმომადგენელს არ გააჩნდა მარწმუნებლის სახელით სარჩელის აღძვრის და საქმის სასამართლოში წარმოების უფლებამოსილება. ამდენად, ნ. მ-ს, როგორც ქ. გ-ის წარმომადგენელს, არ გააჩნდა სასამართლოში საქმის წარმოების უფლებამოსილება (მით უფრო, რომ მ. გ-ეს ქ. გ-ან მისი ინტერესების დაცვის უფლებამოსილება ყველა ორგანიზაციასა და დაწესებულებაში მინიჭებული ჰქონდა სხვა პირებისათვის გადანდობის უფლების გარეშე) და მას არც აღუძრავს სარჩელი ქ. გ-ის სახელით. საქმეში წარმოდგენილი სასარჩელო განცხადებით დგინდება, რომ 2011 წლის 4 ივლისს სასამართლოს სარჩელით მიმართა ნ. მ-მა, როგორც მ. გ-ის წარმომადგენელმა. მოწინააღმდეგე მხარე ქ. გ-ე გარდაიცვალა 2012 წლის 9 მარტს.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 11 ოქტომბრის განჩინებით ქ. გ-ის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა მ. გ-ე.
სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ხანდაზმულობის ვადა, მიმართულია სამოქალაქო ურთიერთობის მონაწილეთა წინდახედულობისაკენ, დროულად იზრუნონ თავიანთი უფლების განხორციელებასა და დაცვაზე და ურთიერთობათა სტაბილურობისა და სიმყარის შენარჩუნებაზე.
სასამართლომ დაასკვნა, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს, ვინაიდან დადგენილია, რომ წინამდებარე სარჩელი დაინტერესებული პირის მიერ აღძრულია ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდგომ და პირველი ინსტანციის სასამართლოში მოპასუხე მხარე მიუთითებდა სარჩელის ხანდაზმულობაზე. ხანდაზმულობის ვადის გასვლა მატერიალური თვალსაზრისით, გამორიცხავს პირის მოთხოვნის იძულებით განხორცილების შესაძლებლობას.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება მ. გ-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. პალატა გადაწყვეტილების ფაქტობრივ და სამართლებრივ დასაბუთებაში არასწორად აღნიშნავს, რომ ქ.გ-ის მოთხოვნა კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევის, სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობისა და მესაკუთრედ ცნობის თაობაზე ხანდაზმულია.
სასამართლომ მიუთითა ქ. გ-ის მიერ 2010 წლის 17 ნოემბერს ნოტარიუსთან დაწერილ განცხადებაზე, რითაც დადგენილ გარემოებად ჩათვალა ქ. გ-ის მიერ ლ. კ-ის პირველი რიგის მემკვიდრედ აღიარების ფაქტი.
აღსანიშნავია, რომ ნოტარიუსი მოქმედებდა ტენდენციურად და კანონსაწინააღმდეგოდ. ქ.გ-ემ აბსოლუტურად გარკვევით განაცხადა, რომ ლ. კ-ეს არ მოიხსენიებდა მემკვიდრეთა სიაში, მაგრამ, რადგან იგი ოფიციალურად განქორწინებული არ იყო, ნოტარიუსმა მამკვიდრებელს თითქმის იძულებით ჩააწერინა განცხადებაში ლ. კ-ე და მოაწერინა ხელი, როცა ვალდებულიც კი იყო, განემარტა მისთვის, თუ რა შედეგი შეიძლება მოჰყოლოდა მემკვიდრეთა წრეში ლ.კ-ის მოხსენებას. აღნიშნულს ნოტარიუსს ავალებს საქართველოს კანონი „ნოტარიატის შესახებ“. სასამართლოს მითითებულთან დაკავშირებით არ უმსჯელია.
სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის თანახმად, მართალია, ქ. გ-ე 2010 წლის 17 ნოემბრის განცხადებაში მოიაზრებს ლ. კ-ეს, როგორც მემკვიდრეს, მაგრამ უფლების დარღვევად უნდა ჩაითვალოს არა თვითონ ფაქტის ცოდნა, არამედ განხორციელებული ქმედების შეტყობის ფაქტი, კონკრეტულად კი – 2011 წლის 5 მაისს სამკვიდრო მოწმობის აღების თარიღი.
სასამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებაში არასწორად განმარტა, რომ ქ. გ-ემ სამკვიდრო წილის 1/4-ის მიღება შეიტყო 2011 წლის 5 მაისს და სარჩელით სადავოდ გახადა 2011 წლის 22 აგვისტოს. პალატას საერთოდ არ გამოუყენებია სამოქალაქო კოდექსის 138-ე მუხლი, რითაც სასამართლომ იგნორირება გაუკეთა იმ ქმედებებსა და ფაქტებს, რაც ქ. გ-ემ მისი წარმომადგენლების – მ. გ-სა და ნ. მ-ის მეშვეობით განახორციელა.
კონკრეტულ შემთხვევაში დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებაა, რომ 2011 წლის 22 აგვისტომდე ნ. მ-მა, როგორც ქ. გ-ის წარმომადგენელმა, 2011 წლის 15 ივნისს მიმართა ნოტარიუსს, რათა გარკვეულიყო, რატომ მიიღო სამკვიდროს 1/4, ნაცვლად 1/3-სა, მაგრამ ნოტარიუსიდან მიიღო უარი. ამის შემდეგ, 2011 წლის 17 ივნისს ნ. მ-მა მიმართა საჯარო რეესტრს ლ. კ-ის რეგისტრაციის შესახებ ინფორმაციის მისაღაბად, რაზეც, ასევე, ეთქვა უარი.
2011 წლის 17 ივნისს ნ.მ-მა მიმართა სასამართლოს სარჩელის აღძვრამდე მტკიცებულების უზრუნველყოფის თაობაზე, 2011 წლის 4 ივლისს კი, სარჩელი აღძრა სასამართლოში ლ. კ-ის მემკვიდრეობის ჩამორთმევის შესახებ.
მართალია, ნ.მ-მა საჯარო რეესტრს და სასამართლოს მიმართა როგორც მ. გ-ის წარმომადგენელმა, მაგრამ მისი და მ. გ-ის ქმედებები აშკარად მიმართული იყო ქ. გ-ის ინტერესებისა და უფლებების დასაცავად.
ამასთან, გასათვალისწინებელია ისიც, რომ მ. გ-ეს 2010 წლის 22 ნოემბერს ჰქონდა ქ. გ-ან ნოტარიულად მინიჭებული უფლებამოსილება, წარედგინა მისი ინტერესები ყველა ორგანიზაციაში და დაწესებულებებში, აგრეთვე მერიაში, გამგეობაში, არქივში, სრს სამსახურში, სანოტარო ბიუროში, საჯარო რეესტრში და ა.შ, მის მაგივრად მოეწერა ხელი და განეხორციელებინა ყველა ის მოქმედება, რაც დაკავშირებული იქნებოდა ამ დავალების შესრულებასთან.
ამრიგად, 2011 წლის 4 ივლისის ზემოაღნიშნული სარჩელი თავისი შინაარსითა და მოთხოვნებით აშკარად მიმართული იყო ქ. გ-ის ინტერესების დასაცავად.
ქ. გ-ემ თავისი დარღვეული უფლებების აღსადგენად მოქმედება დაიწყო არა 2011 წლის 22 აგვისტოს, როგორც ამას სასამართლო თვლის, არამედ 2011 წლის 15 ივნისს, როდესაც მან ნოტარიუსს მიმართა საჭირო დოკუმენტაციის მოთხოვნის მიზნით, რაც რეალიზებულ იქნა 2011 წლის 4 ივლისს სასამართლოში შეტანილი სარჩელით. შესაბამისად, ქ. გ-ემ კანონით დადგენილ ორთვიან ვადაში დაიწყო დარღვეული უფლებების აღდგენა.
გაუგებარია, რატომ მიიჩნევს სასამართლო, რომ ნ. მ-ს ქ. გ-ის მიერ 2011 წლის 7 მარტს გაცემული მინდობილობით ჰქონდა სასამართლოში წარმოების უფლებამოსილება.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 აპრილის განჩინებით ქ. გ-ის უფლებამონაცვლე მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ქ. გ-ის უფლებამონაცვლე მ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შეს.მისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ მ. გ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. მ-ის მიერ 2013 წლის 11 მარტს №1 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 437 ლარის 70% – 305,9 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ქ. გ-ის უფლებამონაცვლე მ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ მ. გ-ეს (პირადი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით ნ. მ-ის მიერ 2013 წლის 11 მარტს №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი 437 ლარის 70% – 305,9 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
პ. ქათამაძე
