№ას-303-288-2013 20 სექტემბერი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ვ-ო“

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 იანვრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – თანხის გადახდის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს „ვ-ომ“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ს. რ-ის“ წინააღმდეგ და მოითხოვა სს „ს.ს რ-ის“ შპს „ვ-ოს“ სასარგებლოდ 11 896 ლარის და 87 თეთრის დაკისრება იმ საფუძვლით, რომ 2011 წლის 22 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შპს „ვ-ომ“ სს „ს. რ-ას“ მიაწოდა ღორღი. სს „ს. რ-ამ“ ნაწილობრივ აანაზღაურა მიწოდებული პროდუქციის ღირებულება და გადასახდელად უნდა დაეკისროს დარჩენილი დავალიანება 11 896 ლარი და 87 თეთრი;

მოპასუხე სს „ს. რ-ამ“ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ შპს „ვ-ომ“ დაარღვია ხელშეკრულების სპეციფიური პირობების 3.6 პუნქტი და ღორღი მიაწოდა დაგვიანებით. სს „ს. რ-ამ“ ხელშეკრულების 8.1 პუნქტიდან გამომდინარე შპს „ვ-ოს“ დააკისრა პირგასამტეხლო 11 896 ლარი და 87 თეთრი და სამოქალაქო კოდექსის 442-447-ე მუხლების საფუძველზე განახორციელა ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 24 სექტემბრის გადაწყვეტლებით მოსარჩელე შპს ”ვ-ოს” სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე სს ”ს. რ-ას” მოსარჩელე შპს ”ვ-ოს” სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა 11896.87 (თერთმეტი ათას რვაას ოთხმოცდათექვსმეტი ლარი და ოთხმოცდა შვიდი თეთრი) ლარი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 იანვრის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2011 წლის 22 ივნისს ერთის მხრივ, სს ”დ. ჰ-სა” და მეორეს მხრივ, შპს ”ს. რ-ას” შორის გაფორმდა საქონლის (ღორღის) ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც სს „დ. ჰ-ი“ ვალდებული იყო შპს „ს. რ-ის“ მოთხოვნის საფუძველზე მიეწოდებინა ღორღი, ხოლო შპს „ს. რ-ა“ ვალდებული იყო გადაეხადა მიწოდებული ღორღის საფასური (ტ. I, ს.ფ. 21-28).

საქონლის მიწოდების პერიოდულობა და რაოდენობა განისაზღვრა შემსყიდველის წერილობითი მოთხოვნის შესაბამისად (ხელშეკრულების 3.3 პუნქტი). საქონლის მიწოდების საშუალებას წარმოდგენდა ვაგონებში საქონლის ჩატვირთვა (ხელშეკრულების 3.4 პუნქტი) საქონლის დასატვირთი ვაგონების მიმწოდებლისთვის მიწოდებას და დატვირთული ვაგონების გამოტანას, ვაგონების სამანევრო სამუშაოებს უზრუნველყოფდა შემსყიდველი. შემსყიდველის მიზეზით ვაგონების მიუწოდებლობის შემთხვევაში პირგასამტეხლოს ათვლის ვადა გადაიწევა მიუწოდებელი ვაგონების დაყოვნების პროპორციულად. საქონლის ვაგონებში ჩატვირთვას უზრუნველყოფდა მიმწოდებელი შემსყიდველის მიერ წინასწარი მოთხოვნის (ვაგონების რაოდენობის გათვალისწინებით) ვაგონების დატვირთვის ადგილას მიწოდებიდან 24 საათის განმავლობაში. ვაგონების დატვირთვის ადგილად განისაზღვრა სს „დ. ჰ-ის“ ბაზალტის ღორღის გადამამუშავებელი ქარხნის დატვირთვის მოედანი, მდებარე მარნეულის რაიონი, სოფელი ყ-ო (ხელშეკრულების 3.5 პუნქტი).

2012 წლის 1 მაისს სს „დ. ჰ-ი“ შეერწყა მისი აქციების 100%-ის მესაკუთრე კომპანიას შპს „ვ-ოს“ (ტ. I, ს.ფ 14-16).

სსიპ საწარმოთა მართვის სააგენტოს 2012 წლის 12 აპრილის №1-3/269 ბრძანებით შპს „ს. რ-ა“ გარდაიქმნა სს „ს.ს რ-ად“ (ტ. I, ს.ფ 32 ).

2012 წლის 1 მაისის №2 შეთანხმებით ცვლილება შევიდა საქონლის შესყიდვის №შს/11-186 ხელშეკრულებაში და სს „დ. ჰ-მა“ სრულად გადასცა შპს „ვ-ოს“ 2011 წლის 22 ივნისის №შს/11-186 ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები და ხელშეკრულებიდან გამომდინარე უფლებები, თავის მხრივ შემსყიდველმა სს „ს. რ-ამ“ თანხმობა განაცხადა №შს/11-186 ხელშეკრულებიდან გამომდინარე შესრულება მიეღო შპს „ვ-ან“ და ანგარიშსწორება ეწარმოებინა მის ანგარიშზე (ტ. I, ს.ფ 31).

პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხარეთა შორის სადავო არ გამხდარა, რომ სს „ს. რ-ამ“ შპს „ვ-ოს“ ღორღის ღირებულების ასანაზღაურებელი თანხიდან დაუკავა პირგასამტეხლო 11 896,87 ლარი პროდუქციის მიწოდების ვადის დარღვევის გამო.

პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე, 219-ე, 377-ე, 380-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოება მასზე, რომ მოსარჩელემ სს „ს. რ-ას“ მიაწოდა მოთხოვნილზე 15 მ3-ით ნაკლები პროდუქცია, ვერ გახდებოდა სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანი, ვინაიდან სააპელაციო პალატა ვერ იმსჯელებდა ისეთ ფაქტობრივ გარემოებებზე, რომლებზეც პირველი ინსტანციის სასამართლოში მხარეებს არ მიუთითებიათ და შესაბამისად, ისინი სასამართლოს კვლევისა და შეფასების საგანი არ გამხდარა. სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ მოთხოვნილზე ნაკლები პროდუქციის მიწოდებაზე ახალი ფაქტის მითითების მიუხედავად, აპელანტი სააპელაციო საჩივარში ადასტურებდა, რომ პირგასამტეხლოს დარიცხვა განხორციელდა პროდუქციის ვადის დარღვევით მიწოდების საფუძვლით (ტ. I, ს.ფ 102).

სს „ს. რ-ამ“ წერილობითი შეტყობინება ღორღის მოწოდების თაობაზე შპს „ვ-ოს“ ჩააბარა 2011 წლის 25 ნოემბერს და მოსთხოვა შპს „ვ-ოს“ დაეტვირთა 960 ტონა (800 მ3) სალიანდაგო ღორღი სადგურ მარნეულში (ტ. I, ს.ფ 70; იხ.: სააპელაციო სასამართლოს 23.01.2013წ. სხდომის ოქმი).

სააპელაციო პალატამ მიაჩნია, რომ საქმის მასალებით არ დადასტურებულა გარემოება მასზე, რომ სს „ს. რ-ამ“ შპს „ვ-ოს“ ვაგონები მიაწოდა დროულად, თუმცა მომწოდებელმა ვერ უზრუნველყო ვაგონების დატვირთვის ადგილას მიწოდებიდან 24 საათის განმავლობაში ვაგონებში პროდუქციის ჩატვირთვა. ზემოაღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

პალატამ მიიჩნია, რომ მტკიცების ტვირთის განაწილების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსში მოქმედი სტანდარტის გათვალისწინებით, იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა შორის გაფორმებული ხელშეკრულებით პროდუქციის ჩასატვირთად ვაგონების მიწოდების ვალდებულება ეკისრებოდა სს „ს.რ-ას“, ხოლო წინამდებარე დავა შეეხება პროდუქციის დაგვიანებით მიწოდების საფუძვლით დარიცხული პირგასამტეხლოს კანონიერებას, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ სს „ს. რ-ამ“ მოსარჩელეს ვაგონები მიაწოდა დროულად, თუმცა მომწოდებელმა ვერ უზრუნველყო ვაგონების დატვირთვის ადგილას მიწოდებიდან 24 საათის განმავლობაში ვაგონებში პროდუქციის ჩატვირთვა, ეკისრებოდა სწორედ მოპასუხე სს “ს. რ-ას“, რომელსაც პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდენილ შესაგებელში ვაგონების დაგვიანებით მიწოდების ფაქტი სადავოდ არ გაუხდია და, შესაბამისად, არც აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება წარუდგენია. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის პასიურობა სათანადო მტკიცებულებების წარმოუდგენლობაზე უნდა განხილულიყო როგორც მისი მტკიცების ტვირთის ნაკლი და არა მოსარჩელის მიერ სარჩელში მითითებული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებების არარსებობა.

შპს „ვ-ომ“ სს „ს. რ-ას“ ღორღი მიაწოდა 2011 წლის 1 დეკემბერს (ტ. I, ს.ფ 72).

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 316.1-ე, 317-ე, 417-ე, 418-ე, მე-400 და 401-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დადასტურებულა ის გარემოება, რომ სს „ს. რ-ამ“ მომწოდებელს ვაგონები მიაწოდა დროულად, თუმცა მომწოდებელმა ვერ უზრუნველყო მასში ვაგონების დატვირთვის ადგილას მიწოდებიდან 24 საათის განმავლობაში პროდუქციის ჩატვირთვა. ამდენად, არ არსებობს პროდუქციის დაგვიანებით მიწოდების საფუძვლით შპს „ვ-ის“ პირგასამტეხლოს დარიცხვის საფუძველი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად დააკისრა სს „ს. რ-ას“ მოსარჩელე შპს ”ვ-ოს” სასარგებლოდ პროდუქციის დაგვიანებით მიწოდების საფუძვლით ჩამოჭრილი პირგასამტეხლოს თანხის, 11896.87 ლარის გადახდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ საფუძვლით, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა, რომ ღორღის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადის დარღვევით მიწოდება გამოწვეული იყო სს „ს. რ-ის“ მხრიდან ვაგონების დაგვიანებით მიწოდებით, რაც გამორიცხავს შპს „ვ-ოს“ მხრიდან ხელშეკრულების არაჯეროვნად შესრულებას, ვინაიდან აღნიშნული საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდებოდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 აპრილის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (594.84 ლარი) 70% – 416.39 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს.რ-ას“ დაუბრუნდეს მის მიერ 2012 წლის 7 დეკემბერს №... საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (594.84 ლარი) 70% – 416.39 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე