№ ას-457-433-2013 27 სექტემბერი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – მ. ფ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – სსიპ გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხელთუბნის საჯარო სკოლა, მ. ტ-ი (დირექტორი)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 თებერვლის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ფ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხელთუბნის საჯარო სკოლის (დირექტორი მ. ტ-ი) წინააღმდეგ და მოითხოვა სსიპ გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხელთუბნის საჯარო სკოლის დირექტორის 2012 წლის 14 სექტემბრის #1/კ-64 ბრძანების ბათილად ცნობა, მოსარჩელე მ. ფ-ის აღდგენა დაწყებითი კლასის მასწავლებლის თანამდებობაზე და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება შემდეგი საფუძვლით: მოსარცელის განმარტებით, მხარეთა შორის 2011 წელს დადებული შრომის ხელშეკრულების ვადა გავიდა 2012 წლის 1 სექტემბერს, მაგრამ შრომითი ურთიერთობა მხარეთა შორის გაგრძელდა ვადის გასვლის შემდეგ ავტომატურად, რასაც ადასტურებს მოსარჩელის გამოცხადება სკოლაში (სამსახურში გამოცხდების აღრიცხვის ჟურნალში -”ტაბელზე” ხელისმოწერა). სადავო ბრძანებაში სამსახურიდან განთავისუფლების საფუძვლად მიეთითა ხელშეკრულების ვადის გასვლა, რაც არ შეესაბამება სინამდვილეს. სამსახურიდან განთავისუფლების საფუძველს წარმოადგენდა მოსარჩელის დისკრიმინაცია.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ შრომითი ურთიერთობა მოსარჩელესთან შეწყდა 2011 წლის 1 სექტემბერს დადებული შრომითი ხელშეკრულების ვადის გასვლის გამო. აღნიშნული ფაქტი დამატებით დადასტურდა სადავო ბრძანებით.

გორის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მ. ფ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ფ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 თებერვლის განჩინებით მ. ფ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მ. ფ-სა და სსიპ გორის მუნიციპალიტეტის სოფელ ხელთუბნის საჯარო სკოლას შორის შრომითი ურთიერთობა 2012 წლის 1 სექტემბრის შემდეგ არ გაგრძელებულა.

2011 წლის 1 სექტემბრიდან 2012 წლის 1 სექტემბრამდე მხარეთა შორის არსებობდა წერილობითი ფორმის ხელშეკრულებით განსაზღვრული შრომითი ურთიერთობა (იხ. ფაქტობრივი გარემოება 2.1).

2012 წლის 1 სექტემბრიდან მ. ფ-ს მასწავლებლის საათები მოპასუხე დაწესებულებაში არ ჰქონია და არც სხვა სახის სამუშაო შეუსრულებია სკოლაში. 2012 წლის 1 სექტემბრიდან მას ასევე ხელფასი, როგორც მოცემული საჯარო სკოლის მასწავლებელს ან სკოლის სხვა სახის თანამშრომელს, აღარ მიუღია (იხ. ფაქტობრივი გარემოება 2.4).

პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2, 6.1-ე, 6.3-ე, მე-7 მუხლებით და განმარტა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, საქმიანობისა და შრომითი ხელშეკრულების სპეციფიკიდან გამომდინარე, სკოლის მხრიდან არანაირი მოქმედება არ შეიძლება განხილულიყო, როგორც კონკლუდენტური, რადგან პედაგოგებთან გაფორმებული ხელშეკრულების პირობები ითვალისწინებს მთელ რიგ დეტალებს, რომლებიც დაკავშირებულია სასწავლო საათების განსაზღვრასთან. სკოლის მხრიდან კონკლუდენტური მოქმედებით ხელშეკრულების იგივე პირობებით გაგრძელების ნების გამოხატვას ვერ ექნებოდა ადგილი, მეტადრე მაშინ, როდესაც 2012 წლის 03 სექტემბრის კათედრის N1 სხდომის ოქმის შესაბამისად, მ. ფ-ს შესთავაზეს წინა ხელშეკრულებიდან განსხვავებული პირობები. ამ გარემოებაზე მსჯელობისას ასევე გასათვალისწინებელია ის ფაქტიც, რომ სკოლასთან 2012 წლის 01 სექტემბერს ამოწურული ხელშეკრულებაც სწორედ წერილობითი ფორმით იყო დადებული, რაც გონივრული ვარაუდის საფუძველს აძლევდა დასაქმებულ მხარეს იმის თაობაზე, რომ ახალი შრომითი ხელშეკრულებაც უნდა დადებულიყო სწორედ წერილობითი ფორმით და არა ზეპირი შეთანხმებით.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება მასზე, რომ 2012 წლის 1 სექტემბრიდან 2012 წლის - 14 სექტემბრამდე მან იცოდა, რომ სკოლა უგრძელებდა შრომით ურთიერთობას და ჰქონდა საათები მისაღებ კლასში იგივე 18 საათის დატვირთვით.

პალატამ საქმის მასალებით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მ. ფ-ს დამსაქმებელმა ორგანიზაციამ ნამდვილად შესთავაზა შრომითი ურთიერთობის გაგრძელება, მხოლოდ შეცვლილი პირობებით. ეს ფაქტი ასევე დაადასტურა მოწინააღმდეგე მხარემაც. მოსარჩელის მიერვე წარმოდგენილი 2012 წლის 03 სექტემბრის კათედრის N1 სხდომის ოქმისა (ს/ფ 41 ტომი I) და პედაგოგიური საბჭოს 2012 წლის 14 სექტემბრის N2 ოქმის (ს/ფ 17 ტომი I) საფუძველზე დადგინდა, რომ მ. ფ-მა უარი განაცხადა შეთავაზებულ 13 კვირეულ საათზე და 2012-2013 სასწავლო წლისათვის დასადებ ხელშეკრულებას ხელი არ მოაწერა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე აღნიშნული გარემოების საპირისპიროს დამადასტურებელი მტკიცებულება მხარეს არ წარმოუდგენია. შესაბამისად, პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ მას შეთავაზებულ 13 საათზე უარი არ განუცხადებია და ოქმებში ასახული ინფორმაცია არ შეესაბამება სინამდვილეს.

ამდენად, იმ ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, რომ მ. ფ-ან დადებული შრომითი ხელშეკრულება ამოიწურა 2012 წლის 01 სექტემბერს, ხოლო 2012 წლის 03 სექტემბერს შეთავაზებული პირობებით შრომითი ურთიერთობის გაგრძელებაზე აპელანტმა თავად განაცხადა უარი, პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ფ-სა და საჯარო სკოლას შორის 2012 წლის 1 სექტემბრიდან შრომითი ურთიერთობა აღარ გაგრძელებულა.

პალატამ საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტზე მითითებით აღნიშნა, რომ მოსარჩელესთან შრომით ურთიერთობაში ყოფნის სურვილი ხელშეკრულების 7.1 პუნქტის მიხედვით, დამსაქმებელმა გამოთქვა 2012 წლის 1 სექტემბრამდე, რასაც ხელშეკრულებაზე ხელისმოწერით დაეთანხმა დასაქმებული. სადავო ბრძანების ფაქტობრივი საფუძველი გახდა სწორედ შრომითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გასვლა. ასეთ შემთხვევაში გათავისუფლების საფუძველი ხელშეკრულებიდანვე გამომდინარეობდა და დამსაქმებელი შეზღუდული არ იყო სადავო ბრძანების გამოცემაში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში არ არსებობდა მ. ფ-ის გათავისუფლების შესახებ გამოცემული ბრძანების ბათილად ცნობის საფუძველი, რაც გამორიცხავდა დანარჩენი სასარჩელო მოხოვნის დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო სასამართლო დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ფ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება სემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტი და არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ 2012 წლის 1 სექტემბრის შემდგომ შრომითი ურთიერთობა გაგრძელდა ზეპირი ფორმით, რასაც ადასტურებდა საქმეში არსებული არაერთი მტკიცებულება. ამასთან, კასატორის აზრით, რომც არ ყოფილიყო მხარეთა შორის შრომითი ურთიერთობა გაგრძელებული ზეპირი ფორმით, მხოლოდ საქართველოს შრომის კოდექსის 37-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, არ უნდა გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია პროცესუალური ნორმები, კერძოდ, მას არ ჩაჰბარებია მოწინააღმდეგე მხარის შესაგებელი დროულად და იგი მხოლოდ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებულ განჩინებასთან ერთად ჩაჰბარდა.

კასატორი მიიჩნევს, რომ დაირღვა კონსტიტუციითა და ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაციით დაცული მისი უფლებები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 მაისის განჩინებით მ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, მ. ფ-ი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ფ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე