საქმე №ას-244-234-2013 10 ოქტომბერი, 2013 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ლევან მურუსიძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები: 1. შპს “ს. რ-ის“ უფლებამონაცვლე სს “ს. რ-ა“ (მოსარჩელე)

2. „ბ. ო. ი. ლ-ი“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა: 1. გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

2. გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ დაკმაყოფილება და სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ასევე სააპელაციო პალატის 2012 წლის 9 ნოემბრის იმ საოქმო განჩინებების გაუქმება, რომლითაც „ბ. ო. ი. ლ-ს“ უარი ეთქვა მტკიცებულების საქმისათვის დართვაზე, ასევე არ დაკმაყოფილდა შუამდგომლობა ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ

დავის საგანი - ვაგონის მოცდენის გამო მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს “ს. რ-ამ“ სარჩელით მიმართა სასამართლოს „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მიმართ გადაზიდვის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ზიანის - 846 125 ლარის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგი გარემოებების გამო:

2004 წლიდან შპს “ს. რ-ის“ მეშვეობით კომპანია „ბ. ო. ი. ლ-ი“ ახორციელებდა საქართველოს ტერიტორიაზე ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების საერთაშორისო სარკინიგზო გადაზიდვას სხვადასხვა მოცულობით. მიუხედავად შპს “ს. რ-ის“ მხრიდან საკუთარი ვალდებულებების ჯეროვნად შესრულებისა, გადაზიდვის ხელშეკრულების მონაწილე მეორე მხარე, რომელიც იმავდროულად იყო ტვირთმიმღები, ვერ უზრუნველყოფდა დანიშნულების ადგილზე მიტანილი ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების დროულად მიღებასა და დაცლას, რის გამოც, ვაგონ-ცისტერნები ყოვნდებოდა, როგორც ფოთის, ასევე გზად მდებარე სადგურებში (ფილიალ „სადგურ თბილისი მახარისხებელში“, „სადგურ თბილისი საკვანძოში“, „სადგურ ზესტაფონში“). ვაგონების გამოყენებისა და ტვირთის შენახვისათვის მოპასუხე ორგანიზაციის მიერ გადასახდელი საფასური განისაზღვრება “ს. რ-ის სატარიფო პოლიტიკის შესახებ“ საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2002 წლის 3 იანვრის №1 ბრძანების შესაბამისად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოპასუხეზე შპს “ს. რ-ის მიერ, მოქმედი ნორმატიული აქტებისა და ტარიფების შესაბამისად, 2005 წლის იანვრიდან სარჩელის აღძვრამდე დარიცხულია და გადახდას ექვემდებარება 846 125 ლარი.

„ბ. ო. ი. ლ-მა“ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი დასაბუთებით მოითხოვა:

სადავო ურთიერთობიდან გამომდინარე, ტვირთმიმღებს წარმოადგენდა ფოთის ერთ-ერთი ტერმინალის ოპერატორი კომპანია „ჩ. ე-ი“. სარკინიგზო კოდექსის მე-2 მუხლის საფუძველზე ტვირთმიმღები განმარტებულია, როგორც ტვირთის მიღების უფლებამოსილების მქონე პირი. სწორედ ასეთ პირს წარმოადგენდა „ჩ. ე-ი“, რომელიც აწარმოებდა ტვირთის მიღებასა და მომსახურებას, რასაც, ცხადია, „ბ. ო. ი-ი“, როგორც არარეზიდენტი კომპანია, რომელიც არ არის საქართველოში რეგისტრირებული და არ არის დაკავებული მსგავსი საქმიანობით, ვერ განახორციელებდა. ამასვე ადასტურებს „ბ. ო. ი. ლ-სა“ და „ჩ. ე-ის“ შორის არსებული 2003 წლის 30 დეკემბრის ხელშეკრულებაც, რომლის საფუძველზეც, დანიშნულების ადგილას ტვირთის მიტანის შემდგომ ფოთის პორტის სატვირთო ტერმინალში ტვირთის გადმოტვირთვის და მისი რეზერვუარებში დროული განთავსების ვალდებულება ეკისრებოდა „ჩ. ე-ის“. იგივე დასტურდება მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი ყველა ზედნადებით, რომლებშიც ტვირთმიმღების გრაფაში პირდაპირ არის მითითება „ჩ. ე-ე“. „ბ. ო. ი-ს“ არ აკავშირებდა რაიმე სახელშეკრულებო ურთიერთობა მოსარჩელესთან, თავად არ აწარმოებდა ტვირთის გადაზიდვებს და გადაზიდვებთან დაკავშირებულ საქმიანობაში არ იღებდა მონაწილეობას. ამ საქმიანობას ახორციელებდნენ სრულიად დამოუკიდებელი გადამზიდავი კომპანიები, შესაბამისად, „ბ. ო. ი-ს“ არ დაურღვევია სახელშეკრულებო ვალდებულებები და გამორიცხულია მისი პასუხისმგებლობა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს “ს. რ-ის“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, „ბ. ო. ი. ლ-ს“ შპს “ს. რ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 390 946,57 ლარის გადახდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ.

მოცემული საქმე არაერთხელ იქნა განხილული ზემდგომი სასამართლოების მიერ, საბოლოოდ, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინებით „ბ. ო. ი. ლ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შპს “ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:

სააპელაციო პალატის მითითებით, ამავე სასამართლოს 2011 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებით, ერთი მხრივ, „ბ.-ო. ი. ლ-ის“ და, მეორე მხრივ, შპს “ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა. უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 14 აპრილის გადაწყვეტილება. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებით სს “ს. რ-სა“ და „ბ. ო. ი. ლ-ის“ საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. საკასაციო პალატამ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველად მიუთითა მტკიცებულებათა არასრულ გამოკვლევასა და მის საფუძველზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების და, შესაბამისად, დავის სამართლებრივი შეფასების არასარწმუნოობაზე. პალატამ მიუთითა მოცემულ დავაზე სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილად ცნობილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

„ბ.-ო. ი. ლ-ი“ დიდ ბრიტანეთში რეგისტრირებული კომპანიაა და საქართველოში არ აქვს წარმომადგენლობა. მისი დაკვეთით ტვირთს აზერბაიჯანიდან საქართველოში (ფოთში) სარკინიგზო ტრანსპორტის მეშვეობით აგზავნიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია „ს-ი“. ტვირთის მესაკუთრე იყო „ბ. ო.ი“, რომელიც წინასწარ იხდიდა ტვირთის გადაზიდვის ღირებულებას. შპს „ჩ-ე-სა“ და „ბ.ო.ს“ შორის 2003 წლის 25 დეკემბერს დაიდო ხელშეკრულება „დასაწყობებისა და გადატვირთების შესახებ“, რომლის პირველი და მეორე მუხლების თანახმად, „ბ.ო.ი“ არის სივრცისა და მომსახურების მყიდველი (მომხმარებელი), ხოლო „ჩ. ე-ი“, სივრცისა და მომსახურების გამყიდველი. „ჩ. ე-ი“ მდებარეობს ფოთში და წარმოადგენს სანაპირო რეზერვუარებს ფოთის საზღვაო პორტში. ხელშეკრულებით „ბ.ს“ თავისი ხარჯებით „ჩ. ე-ის“ უნდა მიეწოდებინა დიზელის საწვავი და ბენზინი 2003 წლის 30 დეკემბრიდან 2004 წლის 30 დეკემბრამდე. ხელშეკრულების მე-5 მუხლით, „ბ.“ ვალდებული იყო, „ჩ. ე-ან“ შეეთანხმებინა გაგზავნისა და მიწოდების პროგრამა თითოეული თვის ბოლომდე, რათა განსაზღვრულიყო მომდევნო თვის მიწოდების გრაფიკი მოცდენების თავიდან აცილების მიზნით. მე-8 მუხლის თანახმად, ტერმინალზე დასაწყობებული პროდუქციის საკუთრების უფლება ეკუთვნოდა „ბ.ს“. 2004 წლის 14 იანვარს შპს “ს. რ-სა“ და შპს „ს-ა-ას“ (შემკვეთი, ექსპედიტორი) შორის დადებული №მც-20 ხელშეკრულების №2.2.4 პუნქტით, „ს-ა-ა“ უზრუნველყოფს გადაზიდვის დაწყებამდე სარკინიგზო გადაზიდვის ღირებულებას და სხვა დამატებითი სამუშაოების საფასურის გადახდას. ამავე ხელშეკრულების №2.2.4 პუნქტით „ს-ა-ამ“ იკისრა მხოლოდ გადაზიდვის დაწყებამდე გადაზიდვის ღირებულების გადახდა.

საკასაციო სასამართლომ სრულიად გაიზიარა სააპელაციო პალატის დასკვნა, რომ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გამოკვლევით „ბ.ო. ი. ლ-ი“ ტვირთმიმღებს და, შესაბამისად, მოცემულ დავაში სათანადო მოპასუხეს წარმოადგენდა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებაზე, რომლითაც „ბ. ო. ი. ლ-სა“ და სს “ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 3 ოქტომბრის განჩინება და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ „ბ. პ. ო. ი. ლ-სა” და შპს “ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივრებში მითითებული გარემოებები არ წარმოადგენდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე და 394-ე მუხლებით გათვალისწინებულ პროცესუალურ-სამართლებრივ საფუძვლებს. სასამართლოს მითითებით, ის ეთანხმება საქალაქო სასამართლოს მსჯელობას და აღნიშნა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, საქმის ხელახლა განმხილველი სასამართლოს მიერ, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინების თანახმად, უნდა შემოწმებულიყო ვაგონების მოცდენაში სს “ს. რ-ის“ პასუხისმგებლობის საკითხი და სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლის თანახმად, შეფასებულიყო ტვირთმიმღების მოქმედების კანონიერება.

დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ „ბ. ო. ი. ლ-ი“ დიდ ბრიტანეთში რეგისტრირებული კომპანიაა და საქართველოში არ აქვს წარმომადგენლობა; „ბ. ო. ი. ლ-ის“ დაკვეთით ტვირთს (საწვავს) აზერბაიჯანიდან საქართველოში (ქ. ფოთში) სარკინიგზო ტრანსპორტის მეშვეობით (ვაგონ-ცისტერნებით) აგზავნიდა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ნავთობკომპანია „ს-ი“. ტვირთის მესაკუთრე იყო „ბ. ო. ი. ლ-ი“, რომელიც წინასწარ იხდიდა ტვირთის გადაზიდვის ღირებულებას. თანხის წინასწარ გადახდის ფაქტი დადასტურდა სასამართლოს სხდომაზე მოსარჩელის წარმომადგენლის მიერ; შპს „ჩ-ე-სა“ და „ბ. ო. ი. ლ-ს“ შორის 2003 წლის 25 დეკემბერს დადებულ იქნა ხელშეკრულება დასაწყობებისა და გადატვირთვების შესახებ, რომლის პირველი და მე-2 მუხლების თანახმად, „ბ. ო. ი. ლ-ი“ სივრცისა და მომსახურების მყიდველი (მომხმარებელი), ხოლო „ჩ. ე-ი“ კი, სივრცისა და მომსახურების გამყიდველი იყო. საწარმო კი, რომლის მომსახურებითაც უნდა ესარგებლა „ბ. ო. ი. ლ-ს“ მდებარეობდა ქ.ფოთში და წარმოადგენდა სანაპირო რეზერვუარებს ფოთის საზღვაო პორტში. ხელშეკრულება შეეხებოდა დიზელის საწვავისა და ბენზინის მიწოდებას, რომელიც „ბ.-ს“ „ჩ. ე-ის“ უნდა მიეწოდებინა 2003 წლის 30 დეკემბრიდან 2004 წლის 30 დეკემბრამდე. ხელშეკრულების მე-5 მუხლით, „ბ.“ ვალდებული იყო, საწვავი მიეწოდებინა თავისი ხარჯებით და „ჩ. ე-ან“ შეეთანხმებინა გაგზავნისა და მიწოდების პროგრამა თითოეული თვის ბოლომდე, რათა განსაზღვრულიყო მომდევნო თვის მიწოდების გრაფიკი მოცდენების თავიდან აცილების მიზნით. მე-8 მუხლის თანახმად, ტერმინალზე დასაწყობებული პროდუქციის საკუთრების უფლება ეკუთვნოდა „ბ.ს“.

2004 წლის 14 იანვარს შპს “ს. რ-სა“ და შპს „ს-ა-ას“ (შემკვეთი, ექსპედიტორი) შორის დადებული №მც-20 ხელშეკრულების №2.2.4 პუნქტით, „ს-ა-ა“ უზრუნველყოფს გადაზიდვის დაწყებამდე სარკინიგზო გადაზიდვის ღირებულებას და სხვა დამატებითი სამუშაოების საფასურის გადახდას. ამავე ხელშეკრულების №2.2.4 პუნქტით „ს-ა-ამ“ იკისრა მხოლოდ გადაზიდვის დაწყებამდე გადაზიდვის ღირებულების გადახდა. დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ „ბ. ო. ი. ლ-ი“ წარმოდგენდა ტვირთმიმღებსა და, შესაბამისად, მოცემულ დავაში სათანადო მოპასუხეს. ეს გარემოება პალატამ დაადგინა 2011 წლის 3 ოქტომბრის გადაწყვეტილების 4.4. პუნქტით თვით „ბ. ო. ი. ლ-სა“ და შპს „ჩ--ე-ს“ შორის 2003 წლის 25 დეკემბერს დადებული „დასაწყობებისა და გადატვირთვების შესახებ“ ხელშეკრულების ანალიზით, რაც ასევე გაზიარებულ იქნა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებით. საკასაციო პალატამ შესაბამისი დასაბუთებით „ბ. ო. ი. ლ-ის“, როგორც ტვირთმიმღების, გამომრიცხველ გარემოებად, ასევე არ გაიზიარა მისი არგუმენტი, რომ იგი წარმოადგენდა არარეზიდენტ კომპანიას, რომელსაც საქართველოში არ ჰყავდა წარმომადგენლობა, დაქირავებული პერსონალი და სამეწარმეო საქმიანობა.

შპს “ს. რ-ის“ მოთხოვნას წარმოადგენდა 2004 წლის ოქტომბერში, ნოემბერსა და დეკემბერში „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობა, კერძოდ, გადაზიდული ტვირთის ვადაში მიუღებლობით მიყენებული ზიანი, რამაც ვაგონ-ცისტერნების მოცდენა გამოიწვია. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, მითითებული საფუძვლით მოპასუხისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრებისათვის სასამართლომ უნდა დაადგინოს ის გარემოება, შეასრულა თუ არა შპს “ს. რ-ამ“ თავისი ვალდებულება, კერძოდ, განახორციელა თუ არა „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მისამართით ტვირთის მიღების შესახებ შეტყობინება და თავის მხრივ „ბ.ო. ი. ლ-მა“ საქართველოს ტრანპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2003 წლის 16 აპრილი N26 ბრძანებით დამტკიცებული რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების 352-ე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, შეტყობინების მიღების უზრუნველსაყოფად გამოყო თუ არა შეტყობინების მიმღები პასუხისმგებელი პირი, რომლის გვარი, ტელეფონის, ფაქსის ან ტელექსის ნომერი წერილობით ეცნობა დანიშნულების სადგურს; პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის, 102-ე მუხლის პირველი და მე-3 ნაწილების შესაბამისად, განმარტა, რომ მტკიცების ტვირთი ერთნაირად ეკისრებათ მხარეებს და ეს ტვირთი თანაბრად ნაწილდება მათ შორის. მტკიცების ტვირთის გადანაწილებას უმეტესწილად სადავო ურთიერთობის მომწესრიგებელი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმა აწესრიგებს. ასეა მოცემულ შემთხვევაშიც. კერძოდ, საქართველოს ტრანპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2003 წლის 16 აპრილის N26 ბრძანებით დამტკიცებული რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების 352-ე მუხლის თანახმად, განსაზღვრულია შეტყობინების წესი, ამავე წესების 353-ე მუხლის პირველი ნაწილით, თუ სადგური ტვირთის მიტანის შესახებ არ შეატყობინებს ტვირთმიმღებს, ტვირთმიმღები თავისუფლდება ვაგონებით (კონტეინერებით) სარგებლობისა და ტვირთის შენახვის საფასურის გადახდისაგან ტვირთის მიტანის შეტყობინების მიღებამდე. რკინიგზის მიერ რკინიგზის სადგურში ტვირთის მიტანის შესახებ ტვირთმიმღებისათვის შეტყობინების ვალდებულებას ასევე ითვალისწინებს საქართველოს სარკინიგზო კოდექსის 25-ე მუხლის პირველი ნაწილი. ზემოაღნიშნული ნორმების თანახმად, მართალია, ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის თაობაზე შეტყობინების ვალდებულება და ამ მოქმედების განხორციელების მტკიცების ტვირთი აკისრია გადამზიდველს, თუმცა, ამავდროულად სარკინიგზო კოდექსის 25-ე მუხლის მე-2 ნაწილი და 22-ე მუხლის მე-7 ნაწილი შეტყობინების ვალდებულებისაგან და, შესაბამისად, მისი მტკიცების ტვირთისაგან, რკინიგზას ათავისუფლებს იმ შემთხვევაში, თუ რკინიგზა ტვირთის მიტანის შესახებ ვერ ატყობინებს ტვირთმიმღებს ამ უკანასკნელის ბრალეული მიზეზით. სასამართლომ მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ „ბ. ო. ი. ლ-ის“ წარმომადგენლებმა „რ-ის“ საკონტაქტო რეკვიზიტების მიუწოდებლობის შესახებ განმარტეს, რომ აღნიშნული განპირობებული იყო იმ გარემოებით, რომ იგი არ წარმოადგენდა ტვირთმიმღებს და, შესაბამისად, მას არ ეკისრებოდა საკონტაქტო რეკვიზიტების შპს “ს. რ-ის“ მიწოდების ვალდებულება. ასეთი ვალდებულება ეკისრებოდა „ჩ. ე-ს“, რადგან ტვითმიმღები სწორედ ის იყო და არა „ბ. ო. ი. ლ-ი“. მოპასუხის ამ განმარტებას პალატა არ დაეთანხმა იმ საფუძვლით, რომ მხარე კვლავ სადავოდ ხდიდა გარემოებას, რაც სამივე ინსტანციის სასამართლომ დადგენილად ცნო. ზემოხსენებული ნორმატიული აქტების გათვალისწინებით, შეტყობინების მიღების უზრუნველსაყოფად შეტყობინების მიმღები პასუხისმგებელი პირი უნდა გამოეყო ტვირთმიმღებს, მასვე წერილობით ეცნობება დანიშნულების სადგურისათვის პასუხისმგებელი პირის გვარი, ტელეფონის, ფაქსის ან ტელექსის ნომერი. აღნიშნული კანონისმიერი ვალდებულება „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მიერ არ შესრულებულა. აღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებაზე მოპასუხის წარმომადგენლებმა მიუთითეს სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში საქმის ხელახლა განხილვისას წარმოდგენილ თავიანთ წერილობით მოსაზრებასა და 2012 წლის 9 ნოემბრის სასამართლო სხდომაზე ზეპირი ახსნა–განმარტებისას.

გამომდინარე იქიდან, რომ საქმის მასალებით არ დადასტურდა შპს “ს. რ-ის“ მიერ ვალდებულების – ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის შეტყობინების სათანადოდ შეუსრულებლობა იმ გარემოებაზე მითითებით, რომ შპს “ს. რ-ის“ მიერ ტვირთის მიტანის შესახებ შეტყობინების განუხორციელებლობა გამოწვეული იყო ტვირთმიმღების - „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მიზეზით, პალატამ ჩათვალა, რომ არ არსებობდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მითითების შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლით გათვალისწინებული, რკინიგზის ბრალით ზიანის გამოწვევის ფაქტობრივი საფუძვლები. სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას მხარეებს შეეთავაზათ საქმის სადავო ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით მათ ხელთ არსებული მასალების წარმოდგენა, თუმცა მათ მიერ ასეთი დოკუმენტები ვერ იქნა წარმოდგენილი. ამდენად, იმ გარემოების დადგენილად მიჩნევის გამო, რომ სს “ს. რ-ის“ მიერ ტვირთის მიტანის შესახებ შეტყობინების განუხორციელებლობა გამოწვეული იყო ტვირთმიმღების „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მიზეზით, სარკინიგზო კოდექსის 25-ს მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, პასუხისმგებლობა ვაგონის (კონტეინერის) დაყოვნებისა და ტვირთის შენახვისათვის უნდა დაკისრებოდა ტვირთმიმღებს.

სასამართლომ მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ „ბ. ო. ი. ლ-მა“ სააპელაციო სასამართლოში მოცემული საქმის ხელახლა განხილვისას წარმოადგინა ექსპერტიზის დასკვნა ვაგონების მოცდენის თაობაზე და მოითხოვა საქმეზე მისი მტკიცებულების სახით დართვა, რაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ნოემბრის საოქმო განჩინებით 380-ე მუხლზე მითითებით არ დაკმაყოფილდა. მოცემულ შემთხვევაში დადგენილი იყო, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოში „ბ. ო. ი. ლ-ი“ სადავოდ არ ხდიდა ვაგონების მოცდენის ფაქტს, იგი სადავოდ ხდიდა ვაგონების მოცდენაში მისი ბრალეულობის საკითხს, თუმცა შემდგომ, საქმის განხილვის დროს სადავოდ გახადა ცალკეული ქმანები, სადაც მითითებული არ იყო ვაგონების მოცდენის დრო. სააპელაციო პალატა კი მივიდა დასკვნამდე, რომ არსებობდა მტკიცებულებები, რომლებიც ცალსახად მიუთითებდა ვაგონების მოცდენის დროს და, შესაბამისად, ამ ვაგონების მოცდენის დროის არსებული ტარიფებით დაანგარიშების ბუღალტრული დოკუმენტი მიიჩნია სათანადო მტკიცებულებად და თავისი განჩინება დააფუძნა სწორედ ამ ფაქტობრივ გარემოებებს. სააპელაციო სასამართლოში, ისევე, როგორც პირველი ინსტანციის სასამართლოში, „ბ. ო. ი. ლ-ს“ სადავო გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება ექსპერტიზის დასკვნის სახით არ ჰქონდა წარმოდგენილი. ამასთან, აღსანიშნავი იყო ის გარემოება, რომ უზენაესმა სასამართლომ თავის განჩინებით გააუქმა რა, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ნაწილობრივ და ხელახლა განსახილველად დააბრუნა, სასამართლოს კონკრეტულად მიუთითა იმ საკითხზე თუ რა ფაქტობრივი გარემოებები უნდა ყოფილიყო გამოკვლეული, რა გარემოებები უნდა დაედგინა სასამართლოს და მოეხდინა მისი სამართლებრივი შეფასება. თანხის ოდენობის გაანგარიშების, მოცდენის საათების და ტარიფებთან მიმართებაში ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის მიზნით უზენაეს სასამართლოს სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოსათვის საქმე ხელახლა განსახილველად არ დაუბრუნებია. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ, ჯერ ერთი, არ არსებობდა 215-ე მუხლით გათვალისწინებული საპატიო მიზეზი, რის გამოც შეიძლებოდა წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნა სასამართლოს დაშავებად მიეჩნია და, მეორეც, არ არსებობდა ის ფაქტობრივი გარემოება, რაც სააპელაციო სასამართლოს განხილვის საგანს წარმოადგენდა უზენაესი სასამართლოს განჩინების მითითების საფუძველზე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს “ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება (სს „რ-ის“ სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა) და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება უკანონოა და იურიდიულად დაუსაბუთებელი, რადგან სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. სააპელაციო სასამართლომ წარმოდგენილი მტკიცებულებების: მიმღებ-ჩამბარებლის სამახსოვრო №77, მხარეებს შორის 2006 წლის 31 დეკემბერს დადებული L62 მარკის დიზელის საწვავზე გირავნობის მოხსნისა და უზრუნველყოფის სახით თანხის დეპონირების შესახებ ხელშეკრულებისა და ვაგონების მიწოდება-აკრეფის ყოველთვიური უწყისების საფუძველზე დადგენილად ცნო, რომ 2004 წლის 26 ნოემბრიდან 2007 წლის 26 მარტამდე დანიშნულების სადგურ ფოთში გირავნობის უფლებით გაჩერებული იყო „ბ. ო.ის“ 8 ვაგონ-ცისტერნაში განთავსებული ტვირთი (ნავთობ-პროდუქტი), რადგან „ბ. ო.ს“ ვაგონების მოცდენის გამო ერიცხებოდა საკმაოდ სოლიდური დავალიანება. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება წინააღმდეგობრივია, ვინაიდან, ერთი მხრივ, სასამართლო აღიარებს სამოქალაქო კოდექსის 685-ე და სარკინიგზო კოდექსის 58-ე მუხლებით რ-ისთვის მინიჭებულ უფლებას ტვირთის გირავნობაზე, მაგრამ იმავდროულად უარს ამბობს გირავნობის ნაწილში დარიცხული ვაგონის მოცდენის ღირებულების ანაზღაურებაზე. მითითებული ნორმების თანახმად რკინიგზას გადაზიდვების ხელშეკრულებიდან წარმოშობილი ხარჯების გამო აქვს ტვირთზე გირავნობის უფლება, ვიდრე იგი უფლებამოსილია განკარგოს ეს ტვირთი. რკინიგზას, მართალია, გირავნობის საგანი არ განუკარგავს, მაგრამ 2004 წლის 26 ნოემბრიდან 2007 წლის 26 მარტამდე, „ბ. ო.ის“ 8 ვაგონი გირავნობის უფლებით გაჩერებული იყო დანიშნულების სადგურ ფოთში. რკინიგზა მთელ ამ პერიოდზე (2004 წლის 26 ნოემბრიდან 2007 წლის 26 მარტამდე) კი არ ითხოვდა ვაგონების მოცდენის საფასურის დარიცხვას, არამედ 2005 წლის დეკემბრის ჩათვლით, ანუ სარჩელის აღძვრამდე. სააპელაციო სასამართლომ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარი სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლის საფუძვლით განაცხადა და განმარტა, რომ რკინიგზას შეეძლო განეხორციელებინა გირავნობის საგნის რეალიზაცია ან საწვავი განეთავსებინა რეზერვუარებში. გირავნობის საგანი იყო არა იმპორტის საბაჟო რეჟიმით შემოტანილი, არამედ ტრანზიტის საბაჟო რეჟიმში მყოფი ტვირთი, რაც იმჟამად მოქმედი საბაჟო კოდექსის მე-15 მუხლის თანახმად, ნიშნავდა საქონლის უცხო სახელმწიფოთა შორის გადაადგილებას საქართველოს ტერიტორიის გავლით, საქონლის მიმართ ეკონომიკური პოლიტიკის ღონისძიებათა გამოუყენებლად, ანუ ტრანზიტით გადაადგილებული საქონელი უნდა დარჩენილიყო უცვლელ მდგომარეობაში (იმ დროს მოქმედი) საბაჟო კოდექსის 16.1 „ა“ მუხლის შესაბამისად. ამდენად, (იმ დროს მოქმედი) საბაჟო კოდექსი იმპერატიულად კრძალავდა ტრანზიტის საბაჟო რეჟიმში მყოფი ტვირთის საქართველოში განკარგვას. სასამართლომ გირავნობის საგნის რეალიზაციის საკითხთან დაკავშირებით არ გამოიყენა საბაჟო კოდექსი, რაც უნდა გამოეყენებინა, რასაც შედეგად მოჰყვა საქმეზე უსწორო გადაწყვეტილების გამოტანა. უსაფუძვლოა, ასევე, სასამართლოს მითითება, რომ რკინიგზას შეეძლო გირავნობის საგანი განეთავსებინა რეზერვუარებში და აეცილებინა ზიანი. რკინიგზას რეზერვუარები ან ე.წ სასაწყობო მეურნეობა არ გააჩნია. სამოქალაქო და სარკინიგზო კოდექსების თანახმად, სარკინიგზო გადაზიდვა სრულდება დანიშნულების სადგურში ტვირთის მიტანით, ხოლო ტვირთის დროულ დაცლაზე და ვაგონების გამოთავისუფლებაზე პასუხისმგებლობა ეკისრება ტვირთმიმღებს. ხელშეკრულება „ბ. ო.ს“ დადებული ჰქონდა „ჩ-ე-ან“, სწორედ „ჩ-ე-ან“ შეუთანხმებლად, ტვირთის გადაზიდვისა და რეზერვუარებში თავისუფალი სათავსის არქონის გამო, „ბ. ო.ის“ ვაგონები იყო გაჩერებული დანიშნულების სადგურ ფოთსა და გზადმდებარე სადგურებში. ანუ ადგილის უქონლობის გამო ტვირთს არ იღებდა „ბ. ო.ის“ კონტრაქტორი ტერმინალი. ამიტომ სასამართლოს მითითება, რომ რკინიგზას შეეძლო ტვირთი რეზერვუარებში განთავსება, უსაფუძვლოა. სააპელაციო სასამართლომ გირავნობის ნაწილში რკინიგზის მოთხოვნის უარსაყოფად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ დაკავებული ვაგონების საფასურის საბაზისო განაკვეთი გაიზარდა 300%-ით, რამაც, სასამართლოს აზრით, მნიშვნელოვნად გაზარდა ვაგონების მოცდენის ხარჯი, რაც არასწორია რადგანაც სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის ამჟამინდელი რედაქციის 258-ე (დღევანდელი 256-ე) მუხლი. კონკრეტულ შემთხვევაში 8 ვაგონში განთავსებული ტვირთის გირავნობა უზრუნველყოფდა: ა)ძირითად მოთხოვნას – 2004 წლის 26 ნოემბრის მდგომარეობით რკინიგზის მიმართ რიცხულ „ბ. ო.ის“ დავალიანებას; ბ) მასთან დაკავშირებულ სხვა დამატებით უფლებას, რაც სადავო შემთხვევაში გულისხმობს გირავნობის საგნით – ნავთობპროდუქტებით დატვირთული ვაგონების მოცდენის გამო, სარკინიგზო კოდექსის 22-23-ე და რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკის 32-ე მუხლების საფუძველზე დარიცხულ ვაგონით სარგებლობის საფასურს. რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკა კი კანონქვემდებარე ნორმატიული აქტია და სავალდებულოა გადაზიდვაში მონაწილე ყველა მხარისთვის. ამდენად, სასამართლოს მოსაზრება, რომ რკინიგზამ თავად შეუწყო ხელი ზიანის წარმოშობას, უსაფუძვლოა, სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლი, რაც არ უნდა გამოეყენებინა, ამასთან არ გამოიყენა ამავე კოდექსის 258-ე მუხლი.

სააპელაციო პალატის ზემოაღნიშნული განჩინება, ასევე 2012 წლის 9 ნოემბრის საოქმო განჩინებები, რომლითაც „ბ. ო. ი. ლ-ს“ უარი ეთქვა მტკიცებულების საქმისათვის დართვაზე, ასევე არ დაკმაყოფილდა შუამდგომლობა ექსპერტიზის დანიშვნის შესახებ, საკასაციო წესით გაასაჩივრა ასევე „ბ. ო. ი. ლ-მა“, მოითხოვა მათი გაუქმება და სს “ს. რ-ის“ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან. სარკინიგზო კოდექსის 52-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, გარემოებები, რომლებიც სარკინიგზო მიმოსვლის მონაწილეთა პასუხისმგებლობის საფუძველს წარმოადგენს, დასტურდება კომერციული, ტექნიკური და საერთო ფორმის აქტებით. საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის №26 ბრძანებით დამტკიცებული „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ 436-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, საერთო ფორმის აქტში უნდა აღინიშნოს მისი შედგენის საფუძველი, ხოლო, ამავე მუხლის მე-3 პუნქტის თანახმად, თუ გადაზიდვა სვლის გზაზე ისეთი საფუძვლით იქნა შეჩერებული, რაც ამ წესების მიხედვით გამოიწვევს ტვირთის მიტანის ვადის შესაბამის გახანგრძლივებას, მაშინ საერთო ფორმის აქტში აღინიშნება ვაგონების დაყოვნების მიზეზი და ხანგრძლივობა. ამავე წესების 440-ე მუხლის პირველი პუნქტის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, საერთო ფორმის აქტში აღინიშნება ვაგონის დაყოვნების მიზეზი, მისი ნომრები, დაყოვნების დაწყებისა და დამთავრების, აგრეთვე დაყოვნების ფაქტობრივი დრო. საკასაციო პალატა დადგენილი ერთგვაროვანი პრაქტიკის თანახმად, განმარტავს, რომ საერთო ფორმის აქტი წარმოადგენს იურიდიული პასუხისმგებლობის განსაზღვრის კრიტერიუმს, ამდენად, ამ დოკუმენტის შედგენის დროს დაცული უნდა იქნას ზემოაღნიშნული დანაწესები იმისათვის, რომ განისაზღვროს იურიდიული პასუხისმგებლობით დაკისრების ობიექტური და სუბიექტური ფაქტორები. უზენაესი სასამართლოს მიერ გათვალისწინებულია გარკვეული გამონაკლისიც, კერძოდ „იმ შემთხვევაში, თუ ამ აქტებში მითითებულია ვაგონების დაყოვნების ზოგადი მიზეზი, მაგრამ აქვე მითითებულია საფუძველი, რომლითაც დგინდება დაყოვნების კონკრეტული მიზეზი, სასამართლოს შეუძლია საერთო ფორმის აქტში საფუძვლად მითითებული დოკუმენტის შეფასებით დაადგინოს კონკრეტულ შემთხვევაში ვაგონების დაყოვნების კონკრეტული მიზეზები“. ამასთანავე, აღსანიშნავია, რომ უზენაესი სასამართლოს განჩინებაში საუბარია მხოლოდ დაყოვნების მიზეზებზე და არა მოცდენის დადასტურების თარიღსა და დროზე, რაც მხოლოდ და მხოლოდ ქმანით შეიძლება დადასტურდეს და არა რომელიმე სხვა დოკუმენტით. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს პოზიცია და მოცდენის ოდენობის გაანგარიშების ნაწილში გადაწყვეტილება დააფუძნა შემდეგ ქმანებს: ტომი 2, ს.ფ. 429 (ქმანი 15), ს.ფ. 430 (ქმანი 16), ს.ფ. 431 (ქმანი 17), ს.ფ.432 (ქმანი 18), ს.ფ. 433 (ქმანი 19), ს.ფ. 434 (ქმანი 20), სბფ. 435 (ქმანი 21), ს.ფ. 436 (ქმანი 22) ს.ფ. 427 (ქმანი 23), ს.ფ.438 (ქმანი 24), ს.ფ. 439 (ქმანი 24), ს.ფ. 440 (ქმანი 25). ზემოხსენებული საერთო ფორმის ქმანებიდან კი, მხოლოდ სამ ქმანში (№15, 21 და 22) არის მითითებული ვაგონების მოცდენის დაწყებისა და დასრულების თარიღი და დრო, ხოლო დანარჩენი რვა ქმანი საერთოდ არ შეიცავს მონაცემებს მოცდენის დასრულების თარიღისა და დროის შესახებ, შესაბამისად, შეუძლებელია მოცდენის ხანგრძლივობის გამოანგარიშება. ამავე რვა ქმანში არც რაიმე სხვა დოკუმენტზეა მითითება, საიდანაც შესაძლებელი იქნებოდა მოცდენის მიზეზებისა და თუნდაც თარიღისა და დროის დადგენა. ზემოხსენებულთან დაკავშირებით, “ს. რ-ის“ 2010 წლის 16 მარტის განმარტების მე-3 პუნქტში მოსარჩელე თავადვე აღიარებს იმ ფაქტს, რომ ზოგი ქმანი ხარვეზიანია და არ არის აღნიშნული მოცდენის დასრულების დრო. საქმეში არსებული თერთმეტი ქმანიდან მხოლოდ სამ ქმანში არის სრულყოფილად მითითებული მოცდენის დაწყებისა და დასრულების თარიღი და საათი. „ვაგონების გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისები“ შესაძლოა შედგეს მხოლოდ და მხოლოდ კანონის მოთხოვნათა დაცვით შედგენილ საერთო ფორმის აქტების საფუძველზე, ანუ იმ ქმანების საფუძველზე, სადაც ზედმიწევნითი სიზუსტით არის მითითებული მოცდენის დაწყებისა და დასრულების პერიოდი, შესაბამისად, სწორედ ასეთი ქმანების საფუძველზე არის შესაძლებელი რკინიგზამ დაითვალოს მოცდენის ხანგრძლივობა და დაყოვნების საფასური და არა ის, რომ ხარვეზიანი ქმანების საფუძველზე შედგენილი უწყისით მოახდინოს მოცდენის საფასურის გაანგარიშება, თანაც ისე, რომ უწყისში თვითნებურად მიუთითოს მოცდენის დასრულების დრო, მაშინ, როდესაც რეალურად ქმანში ეს დაფიქსირებული არ არის. საქმეში არსებულ კანონმდებლობით გათვალისწინებულ არც ერთ დოკუმენტში, მათ შორის საგზაო უწყისში, მოცდენის დასრულების ის თარიღი და დრო, რომელიც მოცემულია რკინიგზის უწყისებში, მითითებული არ არის. №15-25 ქმანებში არ არსებობს მოცდენის დასრულების თაობაზე მითითება და მოსარჩელის მცდელობა, დაადასტუროს აღნიშნული გარემოება დოკუმენტით, რომელიც არც ქმანშია მითითებული და საერთოდაც, დაინტერესებული მხარის მიერ ცალმხრივად არის შედგენილი, სავარაუდო მოცდენის დასრულების შემდგომ, ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობასა და უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკას. „რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების“ 436-ე და 440-ე მუხლების თანახმად, ქმანი არის ერთადერთი დოკუმენტი, რომლის საფუძველზეც უნდა დადგინდეს მოცდენის მიზეზი, დრო და ხანგრძლივობა, შესაბამისად, მას ვერანაირი სხვა დოკუმენტი, მით უმეტეს დაინტერესებული მხარის მიერ მოგვიანებით, ცალმხრივად შედგენილი ცხრილი თუ დაანგარიშება, ვერ შეცვლის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 249-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება საერთოდ არ შეიცავს საქმეში არსებული მთავარი მტკიცებულებები (ქმანების) ანალიზსა და შეფასებას. სასამართლომ სრულიად უგულებელყო „ბ. ო-ის“ პოზიცია და მოსაზრებები მტკიცებულებებთან დაკავშირებით, საერთოდ არ განიხილა ისინი და არც იმაზე ისაუბრა, თუ რატომ არ ეთანხმებოდა „ბ. ო-ის“ პოზიციას, სრულიად უსაფუძვლოდ არ დააკმაყოფილა მოპასუხის შუამდგომლობა საქმეზე ექსპერტიზის დასკვნის დართვის თაობაზე და არ დააკმაყოფილა არც შუამდგომლობა ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე. „ბ. ო-მა“ სასამართლოში წარადგინა ექსპერტის დასკვნა და მოითხოვა მისი საქმეზე დართვა 2012 წლის 9 ნოემბერს სააპელაციო სასამართლომ უარი უთხრა „ბ. ო-ს“ ამ შუამდგომლობაზე. ექსპერტის დასკვნა ეხება საქმეში წარმოდგენილი საერთო ფორმის აქტების (ქმანების) მიხედვით ვაგონების მოცდენის დროს და, შესაბამისად, დაყოვნებით გამოწვეული მოცდენის ოდენობისა და ტვირთის შენახვის საფასურის გაანგარიშებას. შპს “ს. რ-ა“ საქმეში არსებული №15-25 ქმანების საფუძველზე ითხოვს ვაგონების მოცდენისა და ტვირთის შენახვისათვის თანხის ანაზღაურებას. სწორედ ხსენებული ქმანები იქნა წარდგენილი ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნულ ბიუროში, რათა ჩატარებულიყო ფინანსური ექსპერტიზა და ექსპერტიზის ბიუროს, როგორც მიუკერძოებელ მხარეს, დაეანგარიშებინა №15-25 ქმანების მიხედვით ვაგონების მოცდენისა და ტვირთის შენახვის ღირებულება. სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, „ვაგონების დაყოვნების დრო შეადგენს სულ 18 101 საათს და 30 წუთს. 2005 წელს მოქმედი “ს. რ-ის სატარიფო პოლიტიკის“ მოთხოვნების გათვალისწინებით, ვაგონების დაყოვნების გამო, ვაგონების გამოყენების საფასური დაყოვნების დროს შეადგენს სულ 63 779 ლარს, ხოლო ტვირთის შენახვის საფასური - 41809 ლარს“. სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, თითქოს „ბ. ო-ი“ სადავოდ არ ხდიდა ვაგონების მოცდენის ფაქტს, არ შეესაბამება სიმართლეს. „ბ. ო-ი“ სასამართლო განხილვის ყველა ეტაპზე სადავოდ ხდიდა ამ გარემოებას, რაც დასტურდება პირველი ინსტანციისა და სააპელაციო სასამართლოებში წარდგენილ წერილობით პოზიციებში, ხოლო მას შემდეგ, რაც უზენაესმა სასამართლომ ცალსახად დადგენილად ჩათვალა „ბ. ო-ის“ ტვირთმიმღებობის სტატუსი, „ბ. ო-მა“, მიუხედავად იმისა, რომ არ ეთანხმება აღნიშნულ მსჯელობას, სრული კონცენტრაცია მოახდინა ვაგონების მოცდენის საკითხზე, წარადგინა სასამართლოში არა მხოლოდ დასაბუთებული არგუმენტები მოცდენის ოდენობის შესახებ, არამედ გაამყარა ეს მოსაზრებები შესაბამისი მტკიცებულებით, რომელი მტკიცებულებაც სააპელაციო სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ არ დაურთო საქმის მასალებს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოსათვის სავალდებულოა უზენაესი სასამართლოს სამართლებრივი შეფასება, თუმცა აღნიშნული მუხლი არ ზღუდავს და არ უკრძალავს სააპელაციო სასამართლოს უფრო დეტალურად გამოიკვლიოს საქმისათვის მნიშვნელოვანი სხვა გარემოებები და ფაქტები. მართალია, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ პასუხისმგებლობა ვაგონების დაყოვნებისა და ტვირთის შენახვისათვის უნდა დაეკისროს „ბ. ო-ს“, მაგრამ საქმეში არსებული მტკიცებულებებით არ დასტურდება, რომ ვაგონების დაყოვნებისა და ტვირთის შენახვის საფასურმა შეადგინა სასამართლოს მიერ დაკისრებული 390 946.57 ლარი, რაც გამორიცხავს სარჩელის დაკმაყოფილების შესაძლებლობას. ვინაიდან, ერთია ზიანზე პასუხისმგებელი პირის დადგენა და მეორე - ზიანის ოდენობა, რომელიც “ს. რ-ის“ მტკიცების ტვირთს წარმოადგენს და რისი დამადასტურებელი მტკიცებულებებიც საქმეში არ არის წარმოდგენილი. სააპელაციო სასამართლო მიუთითებს საგზაო უწყისებსა და ბუღალტრულ დოკუმენტებზე, რომელი დოკუმენტებიც ვერანაირად ვერ გახდება თანხის დაკისრების საფუძველი მოქმედი კანონმდებლობისა და უზენაესი სასამართლოს არსებული პრაქტიკის შესაბამისად. საქმეში არსებული თავად “ს. რ-ის“ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები სრულად აბათილებს „ვაგონის გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისს“, კერძოდ: ქმანი №16, ქმანი №17, ქმანი №20, ქმანი №23, ქმანი №24, ქმანი №25, რომელთა დეტალური ანალიზი ცხადყოფს, რომ გარდა იმისა, რომ ქმანები არ შეიცავს ინფორმაციას მოცდენის დასრულების დროის შესახებ, არც საგზაო უწყისებში არის მითითებული მოცდენის დასრულების ის თარიღები, რომელ თარიღებზეც უთითებს “ს. რ-ა“ სარჩელში, ხოლო სააპელაციო და პირველი ინსტანციის სასამართლოები - გადაწყვეტილებებში. ირკვევა, რომ საგზაო უწყისების თანახმად ტვირთი „ბ. ო-ს“ გადაეცა ზუსტად ამ დღეს ან ერთი დღის შემდეგ, რაც ტვირთი მივიდა ფოთის სადგურში. საქმეში არსებული მტკიცებულებების ერთობლიობით ვერანაირად ვერ დგინდება ზიანის ის ოდენობა, რაც სასამართლომ დააკისრა „ბ. ო-ს“, რის თაობაზეც მოპასუხემ მიუთითა კიდეც და სწორედ ამიტომ წარადგინა ექსპერტის დასკვნა, ასევე მოითხოვა დამატებითი ექსპერტიზის ჩატარებაც. 2011 წლის 3 ოქტომბრის განჩინებაში სააპელაციო სასამართლო მხოლოდ №16 ქმანთან დაკავშირებით უთითებს „ვაგონების გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისზე“, რომელიც ს. რ-ის მიერ ცალმხრივად, მოცდენების დასრულების შემდგომ შედგენილი დოკუმენტია, ხოლო, საგზაო უწყისების მიხედვით, გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისში მითითებულია მოცდენის დაწყებისა და დასრულების თარიღი და დრო, რაც მოცდენის თანხის დაანგარიშების უზუსტობას იწვევს. საქმეში არსებული მტკიცებულებები არ არის სრულყოფილად გამოკვლეული, საკითხის განმარტებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს საქმის გადაწყვეტისათვის, ამისათვის კი საჭიროა სპეციალური ცოდნა და ექსპერტიზის დანიშვნა. 2011 წლის 2 ივნისის და 2012 წლის 22 ნოემბერს სასამართლო სხდომაზე „ბ. ო. ი-მა“, როგორც წერილობით, ასევე ზეპირად მიუთითეს სადავო მტკიცებულებებთან დაკავშირებით, თუმცა სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა მათზე. აღნიშნულის საწინააღმდეგოდ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის დარღვევით, სააპელაციო პალატა დაეთანხმა გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებას, რომელმაც გადაწყვეტილებით დაკისრებული თანხის გაანგარიშება დააფუძნა ს. რ-ის მიერ წარმოდგენილ „ვაგონის გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისს“. სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ შპს “ს. რ-ის“ მიერ ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანის შესახებ შეუტყობინებლობა გამოწვეული იყო „ბ. ო-ის“ მიერ პასუხისმგებელი პირის გამოყოფისა და მისი მონაცემების მიწოდების ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, თუმცა, სააპელაციო სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა და არ შეაფასა ზემოთ ხსენებულ გარემოებებზე, რითაც დასტურდება, რომ საქმეში არსებული საგზაო უწყისების მიხედვით 97-ე და 98-ე გრაფებში გაკეთებულია ჩანაწერები, რომელიც ადასტურებს სხვადასხვა დროს „ბ. ო-ის“ გაკეთებულ შეტყობინებებს ტვირთის მიღებასთან და ტვირთის გადაცემასთან დაკავშირებით. ამ ფაქტს ადასტურებს ასევე სს “ს. რ-აც“, რომელიც თავის სარჩელში, შესაგებლებში და ზეპირსიტყვიერადაც სასამართლო სხდომებზე მუდმივად აცხადებდა, რომ ატყობინებდა „ბ. ო-ის“ წარმომადგენლებს ტვირთის მიღების შესახებ. ამდენად, სახეზეა თავად “ს. რ-ის“ მიერ ამ ფაქტის აღიარება, სასამართლომ არა თუ არ ისარგებლა მისთვის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით მინიჭებული უფლებამოსილებით, არამედ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში საერთოდ არ ასახა და არ შეაფასა აღნიშნული აღიარება, რითაც დაარღვია ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები. ზემოაღნიშნული საფუძვლებით კასატორი არ დაეთანხმა სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს ზიანის ოდენობასთან მიმართებაში, ამასთან იშუამდგომლა საქმისათვის 2012 წლის 18 სექტემბრის ექსპერტიზის დასკვნის დართვის თაობაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით განჩინებით სს “ს. რ-სა“ და „ბ. ო. ი. ლ-ის“ საკასაციო საჩივრები ცნობილ იქნა დასაშვებად სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე, თანახმად ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთება და თვლის, რომ სს “ს. რ-სა“ და „ბ. ო. ი. ლ-ის“ საკასაციო საჩივრები ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა.

პალატა ყურადღებას გაამახვილებს საქმეში წარმოდგენილ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებაზე, რომლითაც საკასაციო სასამართლომ ხაზგასმით გაიზიარა გასაჩივრებული განჩინების დასკვნა, რომ წინამდებარე სარჩელზე სათანადო მოპასუხეს წარმოადგენდა „ბ. ო. ი. ლ-ი“; საქართველოს საერთო სასამართლოს მოცემულ დავასთან მიმართებით გააჩნდა საერთაშორისო კომპეტენცია; არ არსებობდა ინგლისური სამართლის გამოყენების წინაპირობები.

საკასაციო პალატის მითითებით, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენდა შემდეგი: მხარეთა შორის სადავოა 2004 ოქტომბერში, ნოემბერსა და დეკემბერში ვალდებულების შეუსრულებლობა - გადაზიდული ტვირთის ვადაში მიუღებლობით მიყენებული ზიანი, რამაც ვაგონ-ცისტერნების მოცდენა გამოიწვია, შესაბამისად, არ იქნა გაზიარებული სააპელაციო სასამართლოს განმარტება სამოქალაქო კოდექსის 683-ე მუხლისა და სარკინიგზო კოდექსის 25-ე მუხლის განმარტებასთან დაკავშირებით, რამაც საბოლოო ჯამში განაპირობა სს “ს. რ-სა“ და „ბ. ო. ი. ლ-ის“ საკასაციო საჩივრების ნაწილობრივ დაკმაყოფილება, საკასაციო პალატის განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის თანახმად, მოკლებული იყო შესაძლებლობას, დაედგინა განჩინების კვლევით ნაწილში მითითებული საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები. ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 23 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნებისას, იმ შემთხვევაში, თუ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება სრულადაა გაუქმებული, საქმის ხელახლა განმხილველი სასამართლო ვალდებულია, ზემდგომი სასამართლოს მითითების უპირატესი გათვალისწინებით, არსებითად ხელახლა განიხილოს მხარეთა პრეტენზიების მართებულობა.

მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ საკასაციო სასამართლოს განჩინებით სრულყოფილად იქნა გაზიარებული ქვემდგომი სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მხოლოდ ნაწილობრივ გაუქმდა 2011 წლის 23 ოქტომბრის განჩინება, რაც არასწორია. აღნიშნული დასკვნა არ გამომდინარეობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 29 მაისის განჩინებიდან, თავის მხრივ, სააპელაციო პალატამ 2013 წლის 17 იანვრის განჩინებაში იმსჯელა მხოლოდ და მხოლოდ იმ გარემოებაზე, შეასრულა თუ არა შპს “ს. რ-ამ“ თავისი ვალდებულება, კერძოდ, განახორციელა თუ არა „ბ. ო. ი. ლ-ის“ მისამართით ტვირთის მიღების შესახებ შეტყობინება, ხოლო „ბ.ო. ი. ლ-მა“ საქართველოს ტრანსპორტისა და კომუნიკაციების მინისტრის 2003 წლის 16 აპრილი N26 ბრძანებით დამტკიცებული რკინიგზით ტვირთის გადაზიდვის წესების 352-ე მუხლის მე–3 პუნქტის თანახმად, შეტყობინების მიღების უზრუნველსაყოფად გამოყო თუ არა შეტყობინების მიმღები პასუხისმგებელი პირი. მხარეთა სააპელაციო პრეტენზიებთან მიმართებით სასამართლო შემოიფარგლა მხოლოდ იმით, რომ სააპელაციო საჩივრებში არ იყო მითითებული იმგვარი გარემოებები, რაც საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი შეიძლებოდა გამხდარიყო.

საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობას და თვლის, რომ მიღებული განჩინება არ შეესაბამება სამოქალაქო კოდექსის 249-ე, აგრეთვე 389-ე და 390-ე მუხლების მოთხოვნებს.

პალატამ აღნიშნავს, რომ იმ შემთხვევაში, როდესაც პირი სადავოდ ხდის პირველი ინსტანციის გადაწყვეტილებას, როგორც მისთვის მიუღებელსა და არადამაჯერებელს, სააპელაციო სასამართლომ დასაბუთებულად უნდა განუმარტოს აპელანტს, თუ რატომ, რომელ ფაქტებსა და ნორმებზე დაყრდნობით არ იზიარებს მის თითოეულ პრეტენზიას.

როგორც უკვე აღინიშნა, სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია არც სს “ს. რ-ის“ სააპელაციო პრეტენზიის მართებულობაზე, რომელიც სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის მართლზომიერებას შეეხებოდა და არც „ბ. ო. ი. ლ-ის“ სააპელაციო პრეტენზიებზე, რომელიც მისთვის დაკისრებული თანხის სისწორეს მიიჩნევდა სადავოდ. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილიდან გამომდინარე, სასამართლოს თავისი შეხედულებისამებრ, შეუძლია ცალკეული მტკიცებულებები არასარწმუნოდ მიიჩნიოს და არ გაიზიაროს, მაგრამ ასეთ შემთხვევაში გადაწყვეტილებაში აუცილებლად უნდა აისახოს, რა მოსაზრებებით ხელმძღვანელობდა სასამართლო.

განსახილველ შემთხვევაში, მხარეები არ ეთანხმებიან რა სააპელაციო პალატის 2013 წლის 17 იანვრის განჩინებას, საკასაციო პალატა მოკლებულია ყოველგვარ შესაძლებლობას, შეაფასოს თოთოეულ საკასაციო საჩივარში მითითებული პრეტენზიის მართებულობა მხოლოდ იმ საფუძვლით, რომ გასაჩივრებული განჩინება არ შეიცავს რაიმე დასაბუთებას ამ პრეტენზიების თაობაზე (სსსკ 394-ე მუხლის ე¹“ ქვეპუნქტი), საკასაციო სასამართლო კი, იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. გარდა ამისა, შეიძლება მხედველობაში იქნეს მიღებული ამ კოდექსის 396-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტში მითითებული ფაქტები.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ საქმე არსებითად უნდა განიხილოს მხარეთა სააპელაციო საჩივრების ფარგლების გათვალისწინებით და თითოეულ სააპელაციო პრეტენზიასთან დაკავშირებით მიიღოს დასაბუთებული გადაწყვეტილება.

რაც შეეხება „ბ. ო. ი. ლ-ის“ პრეტენზიას ექსპერტიზის დასკვნის საქმისათვის დართვაზე უარის არასწორად თქმისა და ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე აპელანტის შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორის პრეტენზიებს და თვლის, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ნოემბრის საოქმო განჩინებები უნდა დარჩეს უცვლელად.

საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს თავად „ბ. ო-ის“ განმარტებაზე, რომლის თანახმადაც, მართალია, მოპასუხე არ ეთანხმებოდა სარჩელით მოთხოვნილი თანხის ოდენობას, თუმცა ვინაიდან მისი ძირითადი შესაგებელი იყო ის, რომ არ წარმოადგენდა სარჩელზე სათანადო მოპასუხეს, ხოლო მას შემდეგ, რაც საკასაციო პალატის განჩინებით დადგინდა სათანადო მოპასუხის საკითხი, „ბ. ო-მა“ სრული კონსტატაცია მოახდინა ვაგონების მოცდენის საკითხზე და სასამართლოში წარადგინა არა მხოლოდ დასაბუთებული არგუმენტები მოცდენის ოდენობის შესახებ, არამედ გაამყარა ეს მოსაზრებები შესაბამისი მტკიცებულებებით.

პალატა აღნიშნავს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა აგენს შეზღუდვებს მხარის მიერ მტკიცებულებების წარდგენასთან დაკავშირებით, რაც მოპასუხის შემთხვევაში, რეგულირებულია ამავე კოდექსის 201-ე მუხლით, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას გათვალისწინებულია ახალი ფაქტების მოყვანისა და ახალი მტკიცებულებების წარდგენის საგამონაკლისო წესი, თუმცა ასეთ შემთხვევასთან მიმართებითაც დადგენილია შესაბამისი წინაპირობები. მოცემულ შემთხვევაში, მხარე მტკიცებულების სააპელაციო სასამართლოში წარდგენას ამყარებს სამივე ინსტანციით განხილვის შედეგად დადგენილ გარემოებას - სათანადო მოპასუხის საკითხს, რის გამოც, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 380-ე მუხლის სწორი განმარტების გზით უთხრა უარი მას ექსპერტიზის დასკვნის მიღებაზე, საყურადღებოა, რომ მხარის ზემოაღნიშნული მითითება ვერ იქნება მიჩნეული სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებული საპატიო მიზეზის კონტექსტშიც (სსსკ 215-ე მუხლი).

რაც შეეხება შუამდგომლობას, სასამართლოს მიერ ექსპერტიზის დანიშვნის თაობაზე, პალატა მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმადაც თუ საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ საკითხზე მოსამართლეს სპეციალური ცოდნა არ გააჩნია, სასამართლოს შეუძლია თავისი ინიციატივით დანიშნოს ექსპერტიზა საქმის განხილვის ნებისმიერ სტადიაზე, მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ აღნიშნული საკითხის განმარტებას არსებითი მნიშვნელობა აქვს საქმის გადაწყვეტისათვის და მის გარეშე გადაწყვეტილების გამოტანა შეუძლებელია. ასეთ შემთხვევაში სასამართლოს გამოაქვს მოტივირებული განჩინება. იმ გარემოების გთვალისწინებით, რომ სასამართლოს მიერ ექსპერტიზის დანიშვნის საკითხის გადაწყვეტა ხდება სადავო მტკიცებულების კვლევისათვის საჭირო სპეციალური ცოდნის გათვალისწინებით და ექსპერტიზის დანიშვნა ასეთ დროს მთლიანად სასამართლოს შეხედულებაზეა დამოკიდებული, ამასთან, ვინაიდან სააპელაციო პალატამ ხელახლა უნდა განიხილოს საქმე მხარეთა სააპელაციო საჩივრების ფარგლებში, პალატა თვლის, რომ ამ ეტაპზე არ არსებობს ქვემდგომი სასამართლოსათვის ექსპერტიზის დანიშვნის დავალდებულების წინაპირობა.

პალატა ასევე მიიჩნევს, რომ არც „ბ. ო-ის“ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების - ექსპერტიზის დასკვნისა და ვაგონების გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისის საქმისათვის დართვის საჭიროება არ არსებობს, კერძოდ, როგორ უკვე აღინიშნა, საკასაციო ინსტანცია არ წარმოადგენს ფაქტების დამდგენ სასამართლოს, არამედ ამ ინსტანციაში განიხილება საქმეში არსებული მტკიცებულებების გამოკვლევის გზით დადგენილი გარემოებების სამართლებრივი შეფასების სისწორე, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო მოკლებულია ყოველგვარ შესაძლებლობას მიიღოს და საქმეს დაურთოს ახალი მტკიცებულებები (სსსკ 407.2).

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არა აქვთ. აღნიშნულის გათვალისწინებით, პალატა მიიჩნევს, რომ „ბ. ო. ი. ლ-ს“ უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

სასამართლო ხარჯებთან დაკავშირებით, პალატა აღნიშნავს, რომ წინამდებარე განჩინებით საქმის განხილვა არ დასრულებულა, არამედ იგი უბრუნდება სააპელაციო სასამართლოს ხელახლა განსახილველად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯების საკითხი უნდა გადაწყდეს შემაჯამებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს “ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. „ბ. ო. ი. ლ-ის“ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

3. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 17იანვრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

4. „ბ. ო. ი. ლ-ს უარი ეთქვას თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 9 ნოემბრის საოქმო განჩინებების გაუქმებაზე.

5. კასატორ „ბ. ო. ი. ლ-ს“ დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულება - სსიპ „ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნა და ვაგონის გამოყენებისა და ტვირთის შენახვის უწყისი N1 12 (თორმეტი) ფურცლად.

6. საკასაციო საჩივრებზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

7. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: ლ. მურუსიძე

პ. სილაგაძე