№ას-659-626-2013 30 ოქტომბერი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ამხანაგობა „ქ ქ.1-2007“

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ვ-ი-ი“

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 7 მაისის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 2 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს „ვ-ი-ის“ სარჩელი მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქ.1-2007-ის“ მიმართ, რომლითაც მან მოითხოვა ამხანაგობა „ქ ქ.1-2007-ის“ მის სასარგებლოდ 117348.92 ლარის დაკისრება, ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა:

მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 16924.6 ლარის გადახდა;

სარჩელი დანარჩენ ნაწილში არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ვ-ი-მა“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებულ ნაწილში ამ გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

ამავდროულად, საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში სააპელაციო საჩივრით სადავოდ გახადა ამხანაგობა „ქ ქ.1-2007-მა“. დასახელებულმა აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 7 მაისის გადაწყვეტილებით შპს „ვ-ი-ის“ სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება:

შპს „ვ ი-ის“ სარჩელი სრულად დაკმაყოფილდა;

ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ს“ შპს „ვ-ი-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 117348.92 ლარის გადახდა;

მასვე მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 3521 ლარის და სააპელაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 4016.98 ლარის ანაზღაურება.

ამავე გადაწყვეტილებით ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული N2/10969-10 გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით, მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” დაევალა მის მიერ მოსარჩელე შპს „ვ-ი-ის” ტერიტორიაზე გათხრილი ქვაბულის ამოვსება იმგვარად, რომ შესაძლებელი გამხდარიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება.

2011 წლის 2 მაისს, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიამ 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილების იძულებითი აღსრულების მიზნით გასცა სააღსრულებო ფურცელი.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2011 წლის 5 მაისის წერილით, მოვალე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” მიეცა წინადადება, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილების შესრულების შესახებ.

მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-მა” არ აღასრულა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულება, რომლითაც მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” ევალებოდა მის მიერ მოსარჩელე შპს „ვ-ი-ის” ტერიტორიაზე გათხრილი ქვაბულის ამოვსება იმგვარად, რომ შესაძლებელი გამხდარიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება.

აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2011 წლის 30 მაისის ოქმით დგინდება, რომ 2011 წლის 2 მაისს გაცემული N2/10969-10 სააღსრულებო ფურცლის მოთხოვნის უზრუნველყოფის მიზნით აღმასრულებელი გამოცხადდა მისამართზე, ქ ქ.N1, სადაც იმყოფებოდნენ მოვალის და კრედიტორის წარმომადგენლები. ოქმის თანახმად, კრედიტორის წარმომადგენლმა განმარტა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტის მოთხოვნა, რაც გულისხმობდა ქვაბულის ამოვსებას იმგვარად, რომ შესაძლებელი გამხდარიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება, მოვალემ მითითებულ ვადაში არ შეასრულა. კრედიტორის წარმომადგენლის განმარტებით, ვინაიდან მიწის ნაკვეთზე მიმდინარეობდა სამშენებლო სამუშაოები, დაუყოვნებლივ იყო საჭირო სასაზღვრო მიჯნის გავლება, რის გამოც კრედიტორი მიზანშეწონილად მიიჩნევდა ქვაბულის ამოვსების ისე უზრუნველყოფას, რომ შესაძლებელი ყოფილიყო სასაზღვრო მიჯნის გავლება და შემდეგ მოვალესთან შეუთანხმებლობის შემთხვევაში გაწეული ხარჯების მოვალისათვის მოთხოვნას. ოქმში ასევე აღნიშნული იყო, რომ მოვალის წარმომადგენლის განმარტებით, მას შესრულებული ჰქონდა სააღსრულებო ფურცლის მოთხოვნა.

სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 21 ივნისის დასკვნის თანახმად, 2011 წლის 21 ივნისის მდგომარეობით მიწის ნაკვეთი, რომლის საკადასტრო კოდია ..., წარმოადგენდა სამშენებლო მოედანს და მოწყობილი იყო ქვაბული. აღნიშნულ მიწის ნაკვეთს არ გააჩნდა მყარი საზღვარი მის გვერდით მდებარე მიწის ნაკვეთთან, რომლის საკადასტრო კოდია .... აზომვების შედეგად მიღებული მონაცემებით დადგინდა, რომ ამოღებული ქვაბულის ნაპირი შეჭრილი იყო მის მეზობლად მდებარე მიწის ნაკვეთის საზღვრებში და 2011 წლის 21 ივნისის მდგომარეობით არ იყო ამოვსებული.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხეს აღნიშნული მტკიცებულების საწინააღმდეგო რაიმე მტკიცებულება არ წარუდგენია. 2011 წლის 23 ივნისს, შპს „ვ-ი-ის“ წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს. განმცხადებელმა განმარტა, რომ მოვალე, ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007” არ ასრულებდა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტს და მოითხოვა სააღსრულებო ბიუროს კრედიტორისათვის უფლება მიეცა, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 86-ე მუხლის საფუძველზე შეესრულებინა მოვალის ვალდებულება.

აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2011 წლის 25 ივნისის A11024875-009/002 მომართვაში აღნიშნულია, რომ მოვალემ არ შეასრულა 2011 წლის 2 მაისს გაცემული N2/10969-10 სააღსრულებო ფურცლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნა, რაც გულისხმობდა შპს „ვ ი-ის“ ტერიტორიაზე ქვაბულის ამოვსებას (რისი შესრულების ვალდებულებაც აიღო კრედიტორმა, 2011 წლის 30 მაისის). ამავე მომართვაში თბილისის სააღსრულებო ბიურომ კრედიტორს განუმარტა, რომ მას „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 86-ე მუხლის საფუძველზე უფლება ჰქონდა, საკუთარი ხარჯით შეესრულებინა სააღსრულებო ფურცლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნა, რომელიც სასამართლო წესით დაეკისრებოდა მოვალე მხარეს.

ამდენად, დადგინდა, რომ იძულებითი აღსრულების პროცესში მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-მა” არ შეასრულა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულება. ამასთან, დადგინდა ასევე, რომ აღნიშნული ვალდებულების თავად კრედიტორის მიერ საკუთარი ხარჯით და შემდგომში ანაზღაურების მოთხოვნის უფლებით შესრულების უფლება სააღსრულებო ბიუროს მეშვეობით განემარტა კრედიტორს – შპს „ვ- ი-ს“.

შპს „ვ-ი-მა“ შეასრულა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულება, რომლითაც მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” დაევალა მის მიერ მოსარჩელე შპს „ვ ი-ის” ტერიტორიაზე გათხრილი ქვაბულის ამოვსება იმგვარად, რომ შესაძლებელი გამხდარიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება.

2011 წლის 22 ივლისს, ერთი მხრივ, შპს „ვ-ი-ს“ და მეორე მხრივ, შპს „ა-ს-ი-ე-ს” შორის გაფორმდა ნარდობის ხელშეკრულება, რომლითაც მენარდემ ვალდებულება აიღო, შეესრულებინა შემკვეთის მფლობელობაში არსებულ ობიექტზე (ქ.თბილისი, ქ ქN1-ში მდებარე ნაკვეთი N38/41) სამშენებლო სამუშაოები. ხელშეკრულების 1.2. პუნქტის თანახმად, სამშენებლო სამუშაოები მოიცავდა:

ა. ქვაბულის ნაწილის ამოვსებას, რომელიც შეჭრილი იყო შპს „ვ-ი-ის“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, საკადასტრო კოდით .... აღნიშნული დადასტურდა სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 22 ივნისის დასკვნით;

ბ. მეზობელ მიწის ნაკვეთთან (საკადასტრო კოდით ...) კედლის ამოყვანას, ისე, რომ შესაძლებელი ყოფილიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება.

ამდენად, დგინდებოდა, რომ 2011 წლის 22 ივლისს, ერთი მხრივ, შპს „ვ-ი-ს“ და მეორე მხრივ, შპს „ა-ს-ი-ე-ს” შორის გაფორმებული ნარდობის ხელშეკრულების საგანს წარმოადგენდა სწორედ იმ სამუშაოების შესრულება, რაც თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით დაევალა მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” – შპს „ვ-ი-ის” ტერიტორიაზე გათხრილი ქვაბულის ამოვსება იმგვარად, რომ შესაძლებელი გამხდარიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება.

ხელშეკრულების 5.1 პუნქტით, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 117348.92 ლარს, რომელიც მოიცავდა შესასრულებელი სამუშაოების ხარჯებს და კანონმდებლობით გათვალისწინებულ გადასახადებს. ხელშეკრულებას ერთვოდა შესასრულებელი სამუშაოების ჩამონათვალი და ხარჯთაღირცხვა.

მოპასუხემ – ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-მა”, სადავოდ გახადა 2011 წლის 22 ივლისის ნარდობის ხელშეკრულებაში მითითებული სამუშაოების შესრულების ფაქტი იმ საფუძვლით, რომ საქმეში წარდგენილი არ იყო შპს „ვ-ი-სა“ და შპს „ა-ს-ი-ე-ს” შორის გაფორმებული მიღება-ჩაბარების აქტები, რითაც შეიძლება დადასტურებულიყო ნარდობის ხელშეკრულებაში მითითებული სამუშაოების შესრულების ფაქტი.

ზემოაღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ნარდობის ხელშეკრულების მარეგულირებელი ნორმების (სამოქალაქო კოდექსის 629-656-ე მუხლები) არც ერთი დანაწესით კანონმდებელი იმპერატიულად არ აწესებს ვალდებულების შესრულებულად მიჩნევის შესაძლებლობას მხოლოდ მიღება-ჩაბარების აქტის შედგენის გზით. მართალია, ხელშეკრულების მხარეები შეთანხმდნენ შესრულებული სამუშაოს მიღება-ჩაბარების ფორმაზე, მაგრამ მიღება-ჩაბარების აქტის შეუდგენლობა, იმ შემთხვევაში, თუ სხვა მტკიცებულებით უტყუარად დადასტურდებოდა ვალდებულების შესრულების ფაქტი, არ შეიძლებოდა საფუძვლად დადებოდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების შეუსრულებლად მიჩნევას. აქვე, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ ზემოაღნიშნული მსჯელობა შესაბამისობაში იყო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დამკვიდრებულ ერთგვაროვან სასამართლო პრაქტიკასთან (იხ.: საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2011 წლის 1 დეკემბრის განჩინება, საქმეზე №ას-323-307-2011).

კონკრეტულ შემთხვევაში დადგინდა, რომ 2011 წლის 24 ოქტომბერს შპს „ვ-ი-ის“ წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს და მოითხოვა, რომ საარსრულებო ბიუროს წარდგენილი ფოტომასალისა და ადგილზე დათვალიერების საფუძველზე დაედგინა სააღსრულებო ფურცლის მე-5 პუნქტის მოთხოვნის კრედიტორის მიერ შესრულების ფაქტი. აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს აღმასრულებლის მიერ 2011 წლის 26 ოქტომბერს შედგენილი ოქმის შესაბამისად, აღმასრულებელი სააღსრულებო ფურცლის უზრუნველყოფის მიზნით და კრედიტორის განცხადების საფუძველზე გამოცხადდა მისამართზე – ქ.თბილისი, ქ ქ.N1, სადაც აღმასრულებელმა დააფიქსირა, რომ კრედიტორმა თავისი ხარჯებით შეასრულა (აღასრულა) მე-5 პუნქტის მოთხოვნა, კერძოდ, ქვაბული ამოვსებული იყო (ტომი 1, ს.ფ.90).

ყოველივე ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ვ-ი-მა“ შეასრულა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულება, რომლითაც მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” დაევალა მის მიერ მოსარჩელის შპს „ვ-ი-ის” ტერიტორიაზე გათხრილი ქვაბულის ამოვსება იმგვარად, რომ შესაძლებელი გამხდარიყო მასზე სასაზღვრო მიჯნის გავლება.

ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” პირველი ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში სადავოდ არ გაუხდია ის გარემოება, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულების აღსასრულებლად არ იყო აუცილებელი კრედიტორის მიერ გაფორმებულ ნარდობის ხელშეკრულებაში მითითებულ სამუშაოთაგან რომელიმე. ამასთან, აღნიშნული გარემოება სადავოდაც რომ ყოფილიყო მიჩნეული, მოპასუხეს რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულების აღსასრულებლად კრედიტორის მიერ გაფორმებულ ნარდობის ხელშეკრულებაში მითითებული სამუშაოებიდან რომელიმეს საჭიროების არარსებობას, საქმეში წარდგენილი არ იყო და ასეთ მტკიცებულებაზე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007“ ვერ უთითებდა.

შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, დაუსაბუთებელი იყო მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ კრედიტორს უნდა ანაზღაურებოდა მხოლოდ შესრულებული სამუშაოების ნაწილის ღირებულება იმ საფუძვლით, რომ ზოგიერთი სამუშაოს შესრულება არ იყო აუცილებელი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულების აღსასრულებლად. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007“-ს დაევალა არა უბრალოდ ქვაბულის ამოვსება, არამედ მისი ამოვსება იმგვარად, რომ მასზე შესაძლებელი ყოფილიყო მეზობელ მიწის ნაკვეთებს შორის მიჯნის გავლება.

შპს „ვ-ი-ის“ მიერ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულების შესრულების ღირებულება შეადგენდა 117348.92 ლარს. 2011 წლის 22 ივლისს, ერთი მხრივ, შპს „ვ ი-ს“ და მეორე მხრივ, შპს „ა-ს-ი-ე-ს” შორის გაფორმებული ნარდობის ხელშეკრულების 5.1 პუნქტი ადგენდა, რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 117348.92 ლარს, რომელიც მოიცავდა შესასრულებელი სამუშაოების ხარჯებს და კანონმდებლობით გათვალისწინებულ გადასახადებს. ხელშეკრულებას ერთვოდა შესასრულებელი სამუშაოების ჩამონათვალი და ხარჯთაღირცხვა. ამხანაგობა „ქ ქ.N1-2007-ის” წარმომადგენლის განმარტებით, შესასრულებლად მიღებული საგადახდო დავალებები არ ადასტურებდა გადახდას, ამასთან, შესაძლო იყო შპს „ვ-ი-ს“ მართლაც ჰქონდა გადახდილი თანხები შპს „ა-ს-ი-ე-ის“, მაგრამ ამ თანხებს არანაირი შეხება არ ჰქონდათ ამხანაგობა „ქ ქ.N1-2007-ან” (იხ.: 08.04.2013წ. სხდომის ოქმი 15:33:00).

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარდგენილ ელექტრონულ საგადახდო დავალებებზე, რომელთა შესაბამისად, 2011 წლის 22 ივლისს და 2011 წლის 28 სექტემბერს შპს „ვ ი-მა“ განახორციელა შპს „ა-ს-ი-ე-ის“ 36560 ლარის და 80 789 ლარის (ჯამში 117 349 ლარის) ოდენობის თანხის გადარიცხვა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის მიხედვით, მოდავე მხარეებს თანაბარი შესაძლებლობა აქვთ, განსაზღვრონ ფაქტები თავიანთი მოთხოვნებისა თუ შესაგებლის დასასაბუთებლად და თვითონვე მიიღონ გადაწყვეტილება, თუ რომელი მტკიცებულებებით უნდა იქნეს დადასტურდეს ეს ფაქტები. ამავე კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, ე.ი. მხარეს ეკისრება როგორც ფაქტების მითითების, ასევე მათი დამტკიცების ტვირთი, რაც სათანადო მტკიცებულებების წარდგენით უნდა განახორციელოს. მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხეს არ წარუდგენია რაიმე მტკიცებულება, რაც იმაზე მიუთითებდა, რომ შპს „ვ-ი-მა“ შპს „ა-ს-ი-ე-ის“ თანხები გადაიხადა სხვა ვალდებულებების შესასრულებლად და არა 2011 წლის 22 ივლისს გაფორმებული ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ საქმის მასალებით დასტურდებოდა ამ ხარჯების მოსარჩელის მიერ ანაზღაურება.

სააპელაციო სასამართლომ, დავის გადაწყვეტისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, ამავე კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 86-ე მუხლით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოპასუხე ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ს” არ შეუსრულებია თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულება, ხსენებული ვალდებულება სააღსრულებო ბიუროს ნების გამოვლენის (განმარტების) შესაბამისად შეასრულა კრედიტორმა შპს „ვ-ი-მა“, სააპელაციო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია სარჩელი თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 21 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მე-5 პუნქტით განსაზღვრული ვალდებულების შესრულებისთვის გაწეული ხარჯის ამხანაგობა „ქ ქუჩა N1-2007-ის“ დაკისრების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-მა“. კასატორი მოითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების, აგრეთვე, სარჩელის უზრუნველყოფის შესახებ თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 20 ნოემბრის განჩინებისა და ამავე სასამართლოს 2012 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილების გაუქმებას.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები მდგომარეობს შემდეგში:

ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ის“ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს მეზობლად ემიჯნება შპს „ვ-ი-ის“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი. ამ უკანასკნელს არ სურს, რომ ამხანაგობამ თავის მიწის ნაკვეთში კანონიერად ააშენოს მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი. ამ მიზნით მან არაერთხელ მიმართა ადმინისტრაციულ და სასამართლო დაწესებულებებს, თუმცა მათგან დასაბუთებული უარი მიიიღო. 2009 წელს, მოდავე მხარეების მომიჯნავე საზღვრებს შორის, „ყაზგასტრანსის“ სამსახურმა, გაზის მილსადენების განსათავსებლად მათი საზღვრის გასწვრივ მთელ სიგრძეზე გათხარა მიწის პერიმეტრი, რომლის ერთი ნაწილი იყო ღრმულის ფორმის. დროთა განმავლობაში ამოუვსებელმა ღრმულმა სტიქიისგან დაზიანება განიცადა და მოსარჩელის ტერიტორიის ნაწილიდან ჩამოიშალა მიწის მასა, რომელიც შეიჭრა მეზობლის ტერიტორიაზე და დააზიანა ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ის“ მიწის ფართობის ნაწილი. ამავე ღრმულის გვერდით, თუმცა ამხანაგობის მიწის ფართობის ფარგლებში, გაითხარა სახლის მშენებლობისათვის გათვალისწინებული ფუნდამენტის ღრმული, რომელსაც შპს „ვ-ი-ის“ ტერიტორიასთან პირდაპირი და მიჯნითი შემხებლობა არ გააჩნდა. მას შემდგომ, რაც შპს „ვ-ი-მა“ ვერ მიაღწია კასატორის მიერ დაწყებული მშენებლობის აკრძალვას, მან წამოიწყო სასამართლო დავა და ამ გზით შეეცადა მშენებლობისათვის ხელის შეშლას;

სასამართლომ არ გამოარკვია, თუ რა ტიპის კერძოსამართლებრივ ურთიერთობებს ჰქონდა ადგილი მოდავე მხარეებს შორის, არსებობდა თუ არა ვალდებულების წარმოშობის სამართლებრივი საფუძველი ან, წარმოადგენდა თუ არა კასატორი სათანადო მოპასუხეს. მხარეებს შორის ადგილი ჰქონდა სამოქალაქო კოდექსის 174-182-ე მუხლებით გათვალისწინებულ სამეზობლო დავას, ხოლო სასამართლომ გადაწყვეტილება დაამყარა სამოქალაქო კოდექსის 316-317-ე მუხლებს და დაასკვნა, რომ სახეზე იყო სახელშეკრულებო ვალდებულება. სასამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესულ გადაწყვეტილებაზე, მაგრამ გაურკვეველია, თუ რომელ გადაწყვეტილებაზე გაკეთდა აქცენტი და რა კავშირშია ეს გადაწყვეტილება განსახილველ საკითხთან;

მხარეებს შორის რეალური დავის საფუძველი სამეზობლო დავის მხოლოდ ფორმალურ ნიშნებს შეიცავს, სინამდვილეში დავა უნდა წარმოშობილიყო აღნიშნულ მხარეებსა (როგორც თანამოსარჩელეებს) და შპს „ყ-ს“ შორის, რადგან თხრილის არსებობა და ღრმულების წარმოშობა დაკავშირებულია იმ სამუშაოებთან, რომელიც ამ სამსახურმა განახორციელა. აქედან გამომდინარე, მასვე უნდა მოეხდინა ამოვსების სამუშაოები;

სასამართლომ არ გამოარკვია და არ დაადგინა, თუ ვისი ბრალით წარმოიქმნა სადავო ღრმულები და ვინ იყო პასუხისმგებელი სუბიექტი. აღნიშნულ გარემოებას დავის გადაწყვეტისათვის განმსაზღვრელი მნიშვნელობა ჰქონდა, რადგან მხარეებს შორის არსებული უმთავრესი საკითხი უკავშირდება დავის საგანს და ვალდებულების მატარებელ სუბიექტებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (5847.50 ლარი) 70% – 4093.25 ლარი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ უნდა დაკმაყოფილდეს კასატორის მოწინააღმდეგე მხარის - შპს „ვ-ი-ის“ შუამდგომლობა მის მიერ ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის კასატორისათვის დაკისრების თაობაზე შემდეგ გარემოებთა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არაუმეტეს ამ კოდექსის 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ოდენობისა. ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას.

ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსი ითვალისწინებს ერთ-ერთი მხარისათვის მეორე მხარის მიერ წარმომადგენლის დახმარების გამო გაწეული ხარჯების ანაზღაურების დაკისრების შესაძლებლობას, თუკი დავა ამ უკანასკნელის სასარგებლოდ დასრულდება. ამასთან, ასეთი ხარჯების ოდენობის განსაზღვრის კრიტერიუმად კანონმდებელი ადგენს „გონივრულ ოდენობას“, რომელიც არ უნდა აღემატებოდეს კოდექსის 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებულ ოდენობას. მითითებული 47.2 მუხლის თანახმად, ადვოკატი მიიღებს ანაზღაურებას დავის საგნის ღირებულების 4%-მდე ოდენობით.

მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარემ მის მიერ ადვოკატის მომსახურებისათვის გაღებული ხარჯის დასადასტურებლად წარმოადგინა 2013 წლის 15 ივლისის საადვოკატო მომსახურების ხელშეკრულება და საგადახდო დავალება. დასახელებული მტკიცებულებების მიხედვით, შპს „ვ ი-მა“ ადვოკატის მომსახურებისათვის გადაიხადა 2215 ლარი. საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მითითებული თანხა უნდა დაეკისროს კასატორს, ვინაიდან მისი საკასაციო საჩივარი დაუშვებლობის გამო დარჩა განუხილველად, ანუ საკასაციო სასამართლოს მიერ გადაწყვეტილება გამოტანილ იქნა კასატორის მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ. ამასთან, საკასაციო სასამართლო ითვალისწინებს იმ გარემოებას, რომ მოცემულ შემთხვევაში, კასატორის მოწინააღმდეგე მხარის მიერ ადვოკატის მომსახურებისათვის გაღებული ხარჯის ოდენობა არ აღემატება დავის საგნის ღირებულების 4%-ს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ს“ შპს „ვ-ი-ის“ სასარგებლოდ დაეკისროს 2215 ლარის გადახდა ადვოკატის მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის ასანაზღაურებლად;

3. კასატორ ამხანაგობა „ქ ქუჩა №1-2007-ს“ დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (5847.50 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 4 ივლისი, საგადახდო დავალება № 1) 70% – 4093.25 ლარი;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე