საქმე №ას-937-895-2013 24 ოქტომბერი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

თეიმურაზ თოდრია, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ფ. ა-ე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ა-ე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 4 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთების გამოთხოვა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ფ. ა-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში მ. ა-ის მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ძვირფასეულობის გამოთხოვისა და მიკუთვნების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით:

2007 წლის 14 ივნისიდან მხარეები იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში და ჰყავდათ შვილი.

2012 წელს, მხარეთა შორის არსებული კონფლიქტის გამო, მოპასუხემ დატოვა მეუღლე.

სახლიდან წასვლისას მან წაიღო მოსარჩელის, მისი ოჯახის წევრებისა და ახლობლების მიერ სამახსოვროდ და ქორწინების აღსანიშნავად შეძენილი ოქროს სამკაულები, რომლებსაც მოსარჩელის თანხმობით ატარებდა. ისარგებლა რა კონფლიქტური სიტუაციით, ოჯახიდან წაიღო მთელი რიგი ოქროს სამკაულები, როგორიცაა: ათგრამიანი ბრილიანტის ბეჭედი, 2 ცალი ბაჯაღლოს ბრილიანტის ბეჭედი, ოქროს კოლიე, 13-გრამიანი ოქროს სამაჯური, 10-გრამიანი ოქროს ყელსაბამი, ბრილიანტის საყურეები, ოქროს ბეჭედი ე.წ. „პაპუგაი“, 3 ცალი ბრილიანტის ბეჭედი, ბრილიანტის ბეჭედი ე.წ. „ბაღჩა“, ბრილიანტის ბეჭედი ე.წ. „გოზინაყი“, მამაკაცის 8-გრამიანი თვლიანი ბრილიანტის ბეჭედი, 5-გრამიანი ოქროს სამაჯური, რაც უნდა დაუბრუნდეს მოსარჩელეს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო სამკაულები მეუღლეებმა მიიღეს საქორწინო საჩუქრად, თუმცა, მძიმე ეკონომიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, თანაცხოვრების განმავლობაშივე გაყიდეს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 24 იანვრის გადაწყვეტილებით ფ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 4 ივნისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ა-ე ფაქტობრივად არ ფლობს იმაზე მეტ ძვირფასეულობას, ვიდრე მას, როგორც ერთ-ერთ მეუღლეს, მეუღლეთა ერთობლივი თანასაკუთრების კონტექსტში, უფლება აქვს, ფლობდეს.

სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე, 1162-ე მუხლების საფუძველზე ჩათვალა, რომ განსახილველ შემთხვევაში დავა ეხება თანასაკუთრებაში არსებული ძვირფასეულობის ერთი მეუღლის მიერ მეორე მეუღლის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვას. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ განმარტა, რომ საერთო თანასაკუთრების რეჟიმში, როდესაც ინდივიდუალიზებული არ არის თითოეულის იდეალური წილის შესაბამისი რეალური ქონება, ვინდიკაციური სარჩელის ავტორმა უნდა ამტკიცოს მოპასუხის მფლობელობაში იმაზე მეტი ქონების არსებობის ფაქტი, ვიდრე მისი კუთვნილი იდეალური წილის შესაბამისი რეალური ქონება იქნებოდა. შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ ფ. ა-ის მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას წარმოადგენდა იმ ფაქტის დადასტურება, რომ მ. ა-ის ინდივიდუალურ მფლობელობაში იმაზე მეტი ძვირფასეულობაა, ვიდრე მას მეუღლეთა თანასაკუთრების რეჟიმი ქონების გაყოფის შემთხვევაში ამის უფლებას აძლევდა.

ამდენად, სასამართლოს მოსაზრებით, სარჩელის დაკმაყოფილების მიზნებისათვის არაარსებითია ფ. ა-სა და მოწმეთა ჩვენებები იმის თაობაზე, რომ მ. ა-ემ სახლიდან წასვლის დროს გარკვეული ძვირფასეულობა წაიღო. ყველა მოწმესთან მიმართებით, ცალსახად დასტურდება ფაქტი იმის თაობაზე, რომ არც ერთი მოწმე არ ამტკიცებს მ. ა-ის მიერ იმაზე მეტი ძვირფასეულობის წაღებას, ვიდრე იგი სახლიდან წასვლის დროისათვის დანიშნულებისამებრ ატარებდა. უფრო მეტიც, თავად აპელანტის განმარტებით, იგი ვერ ადასტურებს ფაქტს იმის თაობაზე, რომ მ. ა-ემ იმაზე მეტი ნივთები წაიღო, ვიდრე მას სახლიდან წასვლის დღეს ეკეთა. მტკიცებულების არარსებობის პირობებში, გონიერი ვარაუდის ფარგლებში, მ. ა-ეს სასარჩელო მოთხოვნაში ჩამოთვლილი ძვირფასეულობის ½ -ზე მეტი, რაოდენობრივი თვალსაზრისით, ვერ ეკეთებოდა. ძვირფასეულობის ღირებულებას და აღნიშნული ღირებულების შესაბამისად უკანონო მფლობელობიდან ნივთების გამოთხოვას სარჩელი არ ეფუძნებოდა და არც შესაბამისი მტკიცება განხორციელებულა.

ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების მიზნებისათვის მოსარჩელეს უნდა ემტკიცებინა არა ის ფაქტი, რომ მ. ა-ემ სახლიდან წასვლის დროს ძვირფასეულობის ნაწილი წაიღო, არამედ ის, რომ მ. ა-ემ სახლიდან წასვლის დროს იმაზე მეტი ძვირფასეულობა წაიღო, ვიდრე მას მეუღლეთა თანასაკუთრებაში არსებული ძვირფასეულობიდან თავისი წილის შესაბამისად ერგებოდა. სწორედ ამგვარი მტკიცების განხორციელება იყო საჭირო მ. ა-ის უკანონო მფლობელობის დადასტურების მიზნებისათვის ქორწილში ნაჩუქარ ძვირფასეულობაზე, ამგვარი მტკიცების არარსებობის პირობებში, არ არსებობს ვინდიკაციური სარჩელის დაკმაყოფილების უმთავრესი წინაპირობა – უკანონო მფლობელობიდან გამოსათხოვ ქონებაზე მოპასუხის არამართლზომიერი მფლობელობა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ფ. ა-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლოში საქმის განხილვისას მოწმეთა ჩვენებებით დადასტურდა, რომ სადავო ნივთები ჰქონდა მ. ა-ეს. აღნიშნული ნივთები ფ. ა-ემ საჩუქრად მიიღო მშობლებისა და ნათესავებისგან. მ. ა-სა და მისი წარმომადგენლის განმარტებით, სადავო ძვირფასეულობა, სხვადასხვა საჭიროების გამო, მ. ა-ემ მას შემდეგ გაყიდა, რაც ფ. ა-ის საცხოვრებელი სახლიდან წავიდა.

ამდენად, სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1161-ე, 1162-ე მუხლები. სასამართლომ მითითებული ნორმები გამოიყენა მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ მაშინ, როდესაც ისინი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 სექტემბრის განჩინებით ფ. ა-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორის სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ფ. ა-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ფ. ა-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ბ. ალავიძე

მოსამართლეები: თ. თოდრია

პ. ქათამაძე