№ას-1307-1233-2012 7 ნოემბერი, 2013 წელი,

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ბესარიონ ალავიძე, პაატა სილაგაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – გ. მ-ი (მოსარჩელე, მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - დ. ზ-ა, რ. მ-ი, ი. მ-ი (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა, ძირითადი სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება (ძირითად სარჩელში) სამკვიდრო მასიდან მეუღლეთა თანასაკუთრებიდან კუთვნილი წილის ამორიცხვა (შეგებებულ სარჩელში)

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

გ. მ-მა თბილისის საქალაქო სასამართლოში დ. ზ-ას, ი. და რ. მ-ის წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა მამკვიდრებელ ი. მ-ის ანგარიშზე გარდაცვალების დროისათვის რიცხული თანხიდან 1/4 წილის შესავსებად 2900 აშშ დოლარის მიკუთვნების მოთხოვნით. მოსარჩელის განმარტებით, იგი ი. მ-ის პირველი რიგის მემკვიდრეა და მიღებული აქვს დანაშთი ქონების ¼ წილი. ი. მ-ის გარდაცვალების შემდეგ, სამკვიდროს მმართველად დაინიშნა მისი მეუღლე დ. ზ-ა, რომელმაც განკარგა მამკვიდრებლის ანგარიშზე არსებული თანხა გ. მ-ის წილის ჩათვლით.

დ. ზ-ამ, ი. და რ. მ-მა სასამართლოში შეგებებული სარჩელი აღძრეს და მოითხოვეს დ. ზ-ას ქ .თბილისში, მ-ის ქ.N18ა-ში მდებარე უძრავი ქონების 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობა, აღნიშნული წილის ამორიცხვა 2005 წლის 21 თებერვალს გარდაცვლილი ი. მ-ის სამკვიდრო მასიდან და ამ ნაწილში ნოტარიუს ე. ჯ-ის მიერ 2010 წლის 17 მაისს გ. მ-ის სასარგებლოდ გაცემული N100466872 სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა.

მოსარჩელეთა განმარტებით, ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება არ წარმოადგენდა ი. მ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებას, არამედ მეუღლეთა თანასაკუთრება იყო, შესაბამისად, ი. მ-ის გარდაცვალების შემდეგ სამკვიდრო ქონების ნახევარზე გაიხსნა. რაც შეეხება გ. მ-ის სარჩელს, იგი უსაფუძვლოა, ვინაიდან საქმეში არსებობს კანონიერ ძალაში შესული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, რომლის საფუძველზე გ. მ-ს უარი ეთქვა ი. მ-ის სამკვიდროს 1/8 წილის მიკუთვნებაზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 5 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, დ. ზ-ას გ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 799 აშშ დოლარისა და 35 ცენტის ეკვივალენტი ლარის გადახდა. ამავე გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა დ. ზ-ას შეგებებული სარჩელი. დ. ზ-ა ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№18ა-ში მდებარე, გარდაცვალების დროისათვის ი. მ-ის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონების (საკადასტრო კოდი №...) 1/2-ის მესაკუთრედ, აღნიშნული წილი ამორიცხულ იქნა 2005 წლის 21 თებერვალს გარდაცვლილი ი. მ-ის სამკვიდრო მასიდან და ამ ნაწილში ცვლილება შევიდა ნოტარიუს ე. ჯ-ის მიერ 2010 წლის 17 მაისს გ. მ-ის სასარგებლოდ გაცემულ №100466872 სამკვიდრო მოწმობაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 ივნისის განჩინებით დ. ზ-ას, ი. და რ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა გ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 5 ოქტომბრის გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, დ. ზ-ას მოთხოვნას წარმოადგენს გადაწყვეტილების იმ ნაწილის გაუქმება, რომლითაც მას დაეკისრა გ. მ-ის სასარგებლოდ 799,35 აშშ დოლარის გადახდა. გაუქმების საფუძვლად იგი მიუთითებს იმ გარემოებას, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ პრეიუდიციული მნიშვნელობა არასწორად მიანიჭა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილებას, და არ გამოიყენა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება (ტ.1. ს.ფ. 29-31), რომლითაც გ. მ-ს უარი ეთქვა სარჩელის (მათ შორის საბანკო ანაბარის 1/8 მიკუთვნების მოთხოვნის) დაკმაყოფილებაზე.

სააპელაციო პალატამ ეს მოსაზრება დაუსაბუთებლად მიიჩნია და განმარტა, რომ საქმეში წარმოდგენილი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილებიდან (ტ.1. ს.ფ. 184 – 198) ირკვევა, რომ მხარეებს წარმოადგენდნენ გ. მ-ი, დ. ზ-ა, ი. მ-ი, რ. მ-ი, ნოტარიუსი ე. ჯ-ე, სსიპ ნოტარიუსთა პალატა. ანუ იგივე პირები, რომლებიც წარმოადგენენ მხარეებს განსახილველ დავაზეც (გარდა ნოტარიუსთა პალატისა). გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით დადგენილ იქნა, რომ ნოტარიუსს უნდა გაეცა სამკვიდრო მოწმობები ოთხივე მემკვიდრეზე 1/4 წილით ი. მ-ის დანაშთ ქონებაზე. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტით ეს გარემოება პრეიუდიციულად ითვლება (ვინაიდან უცვლელად იქნა დატოვებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 9 მარტის განჩინებით (ტ.1. ს.ფ. 93 – 104) და ამდენად, აპელანტის დასაბუთება ამ კუთხით უსაფუძლოა. პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიანიჭა პრეიდიციული მნიშვნელობა 2009 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილით დადგენილ იმ გარემოებას, რომ ოთხივე მემკვიდრე თანაბარ წილში იყო მემკვიდრე.

რაც შეეხება 2007 წლის 22 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოუყენებლობას, სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ თავის 2010 წლის 9 მარტის განჩინებაში (ტ.1. ს.ფ. 103) განმარტა, რომ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანისას საქმზე მხარეებს წარმოადგენდნენ მხოლოდ გ. მ-ი და დ. ზ-ა. მოცემულ დავის განხილვისას კი მხარეებს გ. მ-ის სარჩელზე, გარდა ზემოხსენებული პირებისა, ასევე წარმოდგენენ რ. და ი. მ-იც და სასარჩელო მოთხოვნა თანხის დაკისრების თაობაზე მათ წინააღმდეგაცაა მიმართული.

სააპელაციო პალატამ ასევე აღნიშნა, რომ გ. მ-ი სარჩელით თანხის დაკისრებას სამ ფიზიკურ პირისათვის: დ. ზ-ის, რ. და ი. მ-ის ითხოვდა, მაშინ, როდესაც პირველი ინსტანციის სასამართლომ თანხა მხოლოდ დ. ზ-ას დააკისრა და არ დაასაბუთა, თუ რატომ არ უნდა დაკისრებოდა ეს თანხა რ. და ი. მ-ს როგორც თანამემკვიდრეებს. პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას თავად მიიღოს ამის თაობაზე გადაწყვეტილება ვინაიდან დ. ზ-ას მიერ გასაჩივრებულ იქნა თანხის დაკისრება და იგი თვლის რომ მას თანხა საერთოდ არ უნდა დაკისრებოდა, ხოლო გ. მ-ის მიერ კი გასაჩივრდა მხოლოდ დასაკისრებელი თანხის ოდენობა. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის პირველი ნაწილიდან გამომდინარე, პალატამ არ იმსჯელა იმ საკითხზე, რაც მხარეებს სააპელაციო საჩივრით სადავოდ არ გაუხდიათ.

რაც შეეხება გ. მ-ის სააპელაციო საჩივარს, პალატამ ყურადღება მიაქცია სარჩელში მითითებულ იმ გარემოებას, რომ გ. მ-ს უკვე მიღებულ აქვს სამკვიდროდან 1301 აშშ დოლარი. საქმეში წარმოდგენილი სს „ს. ბ-ის“ ცნობით (ტ.1. ს.ფ. 40) 2005 წლის 21 თებერვლისთვის ი. მ-ს ანგარიშზე ერიცხებოდა 16802,77 აშშ დოლარი. ამ ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, პალატა სრულად იზიარებს პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ, სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლიდან გამომდინარე, ი. მ-ის სამკვიდრო მასამ შეადგინა ზემოხსენებული თანხის ნახევარი 8401.35, რომლის 1/4 წილიდან ,2100,35 აშშ დოლარიდან, უკვე მიღებული 1301 აშშ დოლარის გამოკლებით, დარჩენილი ნაწილი - 799,35 აშშ დოლარი სწორად მიეკუთვნა გ. მ-ს.

პალატამ არ გაიზიარა გ. მ-ის მითითება, რომ მ-ის ქ.N18-ში მდებარე უძრავი ქონება მეუღლეთა თანასაკუთრებას არ წარმოდგენდა.

სააპელაციო სასამართლომ ამ საკითხთან დაკავშირებით დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:

1. თბილისის ორჯონიკიძის სახ. რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის 1961 წლის 21 ივნისის №133 გადაწყვეტილებით ი. მ-ს ნება დაერთო ბიძის, მოქ. ა.მ. რ-ის საკუთარ ეზოში ლ-ის ქ.№59-ში აეშენებინა სამხატვრო სახელოსნო. ი.მ-ს დაევალა ხელშეკრულების დადება სამხატვრო სახელოსნოს მშენებლობაზე მთავართბილმშენთან, რის შემდეგად მიეცა მშენებლობის დაწყების უფლება. ქ.თბილისის მშენებლობისა და არქიტექტურის სახელმწიფო კონტროლის ინსპექციის 1962 წლის 27 აპრილის აქტით ექსპლუატაციაში მიღებულ იქნა ლ-ის ქ.№59-ში მდებარე ი. მ-ის მიერ აშენებული ერთსართულიანი სამხატვრო სახელოსნო( სასარგებლო ფართით 40 კვ.მ, მოცულობა 302,5 კვ.მ, ეზოს ფართი 464 კვ.მ, ეზოს საერთო განაშენიანების ფართი 183 კვ.მ);

2. 1985 წლის 21 ივნისს ი. მ-სა და ლ. ც-ას შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, ი. მ-მა ლ. ც-ას 11557 მანეთად მიჰყიდა ქ.თბილისში, ლ-ის ქ.№59/II-ში მდებარე ერთსართულიანი სამხატვრო სახელოსნო რომლის, სასარგებლო ფართი 73.43 კვ.მ, დამხმარე ფართი 73.43 კვ.მ, სამეურნეო ფართი 49.35 კვ.მ, მიწის ნაკვეთი 464 კვ.მ იყო;

3. თბილისის სახალხო დეპუტატთა საქალაქო საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1985 წლის 28 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ნება მიეცა დამსახურებულ მხატვარ-მოქანდაკე ლ. ც-ას ი-ის ქ.№18ა-ში მდებარე თავისი დაუმთავრებელი 32 კვ.მ სახელოსნო გაეცვალა დამსახურებულ მხატვარ-ფერმწერ ი. მ-ის ლ-ის ქ.№59-ში დამთავრებულ სახელოსნოზე, რომლის სამუშაო ფართობია 36.5 კვ.მ. იური მ-ს ნება დაერთო დადგენილი წესით სახელოსნოების გაცვლის გაფორმების შემდეგ იჯარის წესით დაემთავრებინა ი-ის ქ.№18ა-ში შემოქმედებითი სახელოსნოს მშენებლობა მთავარ არქიტექტურულ-დაგეგმარებით სამმართველოსთან შეთანხმებული პროექტის მიხედვით და ჩაებარებინა ის ექსპლუატაციაში. მთავარ არქიტექტურულ-დაგეგმარებით სამმართველოს ნება დაერთო შეეთანხმებინა ი.მ-ის შემოქმედებითი სახელოსნოს კორექტირებული პროექტი;

4. ქალაქის მთავარი არქიტექტორის 1985 წლის 12 დეკემბრის ბრძანებით ჩაითვალა შეთანხმებულად ქ.თბილისში, ორჯონიკიძის რაიონში ი-ის ქ.№18ა-ში მხატვარ-ფერმწერის ი. მ-ის შემოქმედებითი სახელოსნოს მშენებლობის დაწყებულის გათვალისწინებით დამთავრების წარმოდგენილი პროექტი ნაცვლად 1961 წლის 2 თებერვლის №32 ბრძანებით შეთანხმებული შემოქმედებითი სახელოსნოს (რომელიც ირიცხებოდა ლ. ც-ას სახელზე) პროექტისა;

5. ქ.თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2001 წლის 28 მარტის ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ გადაწყვეტილების თანახმად, ი. მ-მა ფაქტობრივად განახორციელა საცხოვრებელი სახლის მშენებლობა საცხოვრებელი ფართით 189.49 კვ.მ., საერთო ფართით 277.15 კვ.მ., სახელოსნოს ფართი ანტრესოლით 67.95 კვ.მ., მანსარდის სართული 56.50 კვ.მ. გადაწყვეტილებით დამტკიცებულ იქნა ქ.თბილისის „არქმშენკონტროლის„ ინსპექციის აქტი მ-ის (ყოფილი ი-ის) ქ. №18ა-ში ი.მ-ის მიერ აშენებული საცხოვრებელი სახლი-შემოქმედებითი სახელოსნოს ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ. აღნიშნული გადაწყვეტილების საფუძველზე ი. მ-ი აღირიცხა ზემოაღნიშნული უძრავი ქონების მესაკუთრედ საჯარო რეესტრში;

6. რომ სადავო უძრავი ქონების გაუმჯობესების პროცესი დაიწყო 1985 წლიდან.

პალატა ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრებას იმის თაობაზე, რომ ვინაიდან მეუღლეებს შორის ქორწინების დარეგისტრირდა 1975 წლის 12 აგვისტოს, სადავო უძრავი ქონების გაუმჯობესების პროცესი კი 1985 წლიდან დაიწყო, შესაბამისად ამ პერიოდს განკუთვნილი სადავო საკითხები უნდა მოწესრიგებულიყო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის დროისათვის მოქმედი საქართველოს სსრ საქორწინო და საოჯახო კოდექსის (1982 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით რედ.) შესაბამისი ნორმებით, ხოლო ვინაიდან უძრავი ქონების ექსპლუატაციაში მიღება მოხდა 2001 წელს, 1997 წლის 25 ნოემბრიდან 2001 წლამდე პერიოდზე უნდა გავრცელებულიყო ახალი სამოქალაქო კოდექსი. საქართველოს სსრ საქორწინო და საოჯახო კოდექსის (1982 წლის 1 იანვრის მდგომარეობით რედ.) 23-ე მუხლის ბოლო აბზაცის თანახმად, თითოეული მეუღლის ქონება შეიძლება ცნობილ იქნეს მეუღლეთა საერთო თანასაკუთრებად, თუ დადგენილი იქნება, რომ ქორწინების განმავლობაში დახარჯული თანხების შედეგად ამ ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად გადიდდა (კაპიტალური რემონტი, მშენებლობის დასრულება, გადაკეთება და სხვა). იგივე შინაარსის ნორმას შეიცავს ახალი სამოქალაქო კოდექსიც, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1163-ე მუხლის თანახმად, თითოეული მეუღლის ქონება შეიძლება ჩაითვალოს მეუღლეთა თანასაკუთრებად, თუ დადგინდება, რომ ქორწინების განმავლობაში გაწეული ხარჯების შედეგად ამ ქონების ღირებულება მნიშვნელოვნად გადიდდა (გადაგეგმარება, მშენებლობის დასრულება, გადაკეთება და სხვა). მოცემული წესი არ გამოიყენება, თუ საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ იქნება გათვალისწინებული.

სააპელაციო სასამართლოს მითიტებით, მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ რეგისტრირებული ქორწინების განმავლობაში ი. მ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონების გაცვლის შედეგად მიღებული მ-ის (ყოფილი ი-ის) ქ.№18ა-ში მდებარე დაუმთავრებელი 32 კვ.მ სახელოსნო მშენებლობის დასრულების შედეგად მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა და ქ.თბილისის მერიის ადგილობრივი მმართველობის ვაკე-საბურთალოს რაიონის გამგეობის 2001 წლის 28 მარტის ნაგებობის ექსპლუატაციაში მიღების შესახებ გადაწყვეტილების შინაარსიდან გამომდინარე, იქცა საცხოვრებელ სახლად-შემოქმედებით სახელოსნოდ საცხოვრებელი ფართით 189.49 კვ.მ, საერთო ფართით 277.15 კვ.მ, სახელოსნოს ფართი ანტრესოლით 67.95 კვ.მ, მანსარდის სართულით 56.50 კვ.მ.

პალატის მოსაზრებით, ყოველივე ზემოაღნიშნული უდავოდ მეტყველებს უძრავი ქონების ღირებულების მნიშვნელოვან გაზრდაზე. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№18ა-ში მდებარე უძრავი ქონება მართებულად მიიჩნია მეუღლეთა თანასაკუთრებად დ,ა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1168.1. მუხლზე მითითებით, სწორად გადაწყვიტა, რომ დ. ზ-ა ცნობილ უნდა ყოფილიყო ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№18ა-ში მდებარე მამკვიდრებელ ი. მ-ის სახელზე გარდაცვალების დროისათვის რიცხული უძრავი ქონების 1/2-ის მესაკუთრედ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით ორივე მხარემ გაასაჩივრა.

გ. მ-ი განჩინებას ასაჩივრებს მისი სარჩელის ნაწილობრივ დაკმაყოფილებისა და დ. ზ-ას შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში. იგი მოითხოვს საქმეზე მიღებული ახალი გადაწყვეტილებით მისი სასარჩელო მოთხოვნის სრულად დაკმაყოფილებასა და დ. ზ-ას შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ არასწორად გადაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი, კერძოდ, ნაცვლად იმისა, რომ ქონების თანასაკუთრებასთან დაკავშირებით მტკიცების ტვირთი დაეკისრებინა დ. ზ-ის, დააკისრა შეგებებულ სარჩელში მოპასუხე მხარეს - გ. მ-ს. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მიღებული გადაწყვეტილებით ი. და რ. მ-ის წილი შემცირდა, მაშინ როდესაც, არც ერთი მათგანი შეგებებული სარჩელის მოპასუხედ საქმეში ჩაბმული არ ყოფილა.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ სადავო უძრავი ქონება არასწორად მიიჩნია მეუღლეთა თანასაკუთრებად. გადაწვეტილებაში არ არის აღნიშნული, რა თანხით დამთავრდა სადავო ქონების მშენებლობა. ი. მ-სა და ლ. ც-ას შორის გაცვლასთან ერთად უძრავი ნასყიდობის ხელშეკრულებაც დაიდო. ი. მ-მა ლ. ც-ას 11557 მანეთად მიჰყიდა ლ-ის ქ. N59-ში მდებარე ერთსართულიანი 73 კვ. მ სამხატვრო სახელოსნო. ნასყიდობის ფასი მნიშვნელოვნად აღემატება სარემონტო სამუშაოების ღირებულებას, რაც თავად დ. ზ-ას მიერ წარმოდგენილი ქვითრებით დასტურდება. არც ი. მ-ის სიცოცხლეში და არც სამკვიდრო მოწმობის მიღებისას, დ. ზ-ა არ აცხადებდა პრეტენზიას თანასაკუთრებაზე, რაც სასამართლომ არ გაითვალისწინა. სასარჩელო მოთხოვნა, უსაფუძვლოს და ხანდაზმულიც იყო.

დ. ზ-ა სააპელაციო სასამართლოს განჩინებას გ. მ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში ასაჩივრებს და მოითხოვს ამ ნაწილში მიღებული ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმას.

კასატორის მტკიცებით, სასამართლომ პრეიუდიციული მნიშვნელობა არასწორად მიანიჭა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 14 სექტემბრის გადაწყვეტილებას და არ გამოიყენა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 22 მარტის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება (ტ.1. ს.ფ. 29-31), რომლითაც გ. მ-ს უარი ეთქვა სარჩელის (მათ შორის საბანკო ანაბარის 1/8 მიკუთვნების მოთხოვნის) დაკმაყოფილებაზე. სასმართლოს გადაწყვეტილება მიკერძოებულია, ვინაიდან გ. მ-ს ცნობილი პოლიტიკური ფიგურები ეხმარებიან და ზეწოლას ახდენენ საქმის განმხილველ მოსამართლეებზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება უზენაესი სასამართლოს ერთგვაროვან პრაქტიკას, ხოლო საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (625 ლარის) 70% – 437 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს ეკატერინე თევზაძის მიერ საკასაციო საჩივარზე 22.10.12 წლის N5 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი და ასევე ე. თ-ის მიერ 29.10.12 წლის N1 საგადახდო დავალებით გადახდილი 325 ლარის 70% - 227,5 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ. თბილისი, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

პ. სილაგაძე