საქმე №ას-468-444-2013 11 ნოემბერი, 2013 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ე (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ჯ-ე, ნ. გ-ი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა და უძრავ ნივთზე მესაკუთრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
გ. გ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ჯ-ის მიმართ და მოითხოვა, ბათილად იქნეს ცნობილი 2011 წლის 3 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულება გ. გ-ის წარმომადგენელ ნ. ჯ-ეს და ნ. ჯ-ეს შორის ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე ბინა №33-ის ½ იდეალური წილის ნასყიდობის შესახებ, ასევე, ბათილად იქნეს ცნობილი 2009 წლის 17 ივნისს ნ. გ-ს, გ. გ-სა და ნ. ჯ-ეს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ნ. გ-სა და ნ. ჯ-ეს შორის ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე ბინა №33-ის ½ იდეალური წილის ნასყიდობის ნაწილში, აღიარებულ იქნეს 2009 წლის 17 ივნისის ნასყიდობის ხელშეკრულება, დადებული ნ. გ-სა და გ. გ-ეს შორის აგრეთვე მითითებული მოთხოვნების დაკმაყოფილების შედეგად უძრავი ნივთი - ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე საცხოვრებელი №33 ბინა საკუთრების უფლებით აღირიცხოს გ. გ-ის სახელზე შემდეგი საფუძვლებით:
ნ. ჯ-სა და გ. გ-ეს შორის არსებობს მეგობრული ურთიერთობა. გ. გ-ეს ჰყავს ცოლშვილი, რომლებიც ცხოვრობენ საზღვარგარეთ და ვინაიდან მოსარჩელეს, ჯანმრთელობის გამო ესაჭიროება მოვლა-პატრონობა, იგი შეუთანხმდა ნ. ჯ-ეს სამისდღეშიო რჩენის თაობაზე. 2009 წლის 16 ივნისს მოსარჩელემ გაყიდა ქ. თბილისში მდებარე მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთი და მეორე დღეს, 2009 წლის 17 ივნისს, იყიდა ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე ბინა №33, მაგრამ ნ. ჯ-ემ ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმებისას ისარგებლა გ. გ-ის ავადმყოფობით, ნდობით და ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მყიდველად ისიც ჩაიწერა, ნაცვლად იმისა, რომ გაფორმებულიყო სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულება. ნ. ჯ-ე წავიდა თურქეთის რესპუბლიკაში სამუშაოდ და არ ასრულებდა სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულებით ნაკისრ ვალდებულებას. 2010 წლის 28 დეკემბერს გ. გ-ე იმყოფებოდა ზესტაფონის რაიონის სოფელ მ-ი, ნ. ჯ-ემ მიაკითხა და სთხოვა, გაეფორმებინა მინდობილობა იმისათვის, რომ მისთვის შესაძლებელი ყოფილიყო უძრავ ნივთზე კომუნალური გადასახადების გადახდა, რაზეც დაეთანხმა გ. გ-ე და სანოტარო წესით გააფორმა მინდობილობა, რომელიც არ წაიკითხა და ისე მოაწერა ხელი, აღმოჩნდა, რომ ნ. გ-ემ ის მოატყუა და გაფორმდა მინდობილობა უძრავი ნივთის განკარგვის უფლებით, რის შემდეგაც, 2011 წლის 3 იანვარს, მოპასუხემ საკუთარ თავთან დადო გარიგება უძრავი ნივთის ნასყიდობის შესახებ და ბინა გადაიფორმა საკუთარ სახელზე. გ. გ-ემ განმარტა, რომ მას არ მიუცია უფლება, ნ. ჯ-ის დაედო ნასყიდობის ხელშეკრულება, მათ შორის არსებობდა გარიგება სამისდღეშიო რჩენის შესახებ. ამასთან, ნ. ჯ-ეს არ გადაუხდია ბინის საფასური.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო შემდეგი საფუძვლებით: ნ. ჯ-ე ცოლქმრულ ურთიერთობაში იმყოფებოდა გ. გ-ან, რომელმაც ნებაყოფლობით გააფორმა მინდობილობა, რომ ბინა გადაეფორმებინა ნ. ჯ-ის სახელზე და სამისდღეშიო რჩენაზე არ შეთანხმებულან. ნ. ჯ-ემ გასწია ხარჯი ზესტაფონის რაიონში მდებარე საცხოვრებელ სახლზე და ამ ხარჯების ანაზღაურების მიზნით, გ. გ-ემ დათმო საკუთარი წილი. აღნიშნულს ადასტურებს გ. გ-ის სანოტარო წესით დამოწმებული 2010 წლის 6 აგვისტოს განცხადება, სადაც აღნიშნულია, რომ გ. გ-ე თანახმაა, ქ. რუსთავში არსებული საცხოვრებელი ბინის წილი აღირიცხოს ნ. ჯ-ის სახელზე და გაცნობიერებული აქვს, რომ კარგავს საკუთრების უფლებას ბინაზე. მოპასუხე არ დაეთანხმა მას ნ. გ-ს შორის არსებული ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობის თაობაზე და აღნიშნა, რომ ბინა შეიძინეს მისი და გ. გ-ის ერთობლივი თანხით და მოსარჩელის მითითება უსაფუძვლოა.
ნ. გ-აც სარჩელი არ ცნო და განაცხადა, რომ მასთან ბინის ნასყიდობის შესახებ მოლაპარაკებებს მართავდა ნ. ჯ-ე, რომელმაც განაცხადა, რომ ბინის ყიდვას აპირებდა მეუღლესთან ერთად. მოპასუხის განმარტებით, რადგან ბინა იპოთეკით იყო დატვირთული, გაყიდა იაფად. ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროს ნოტარიუსთან იყო როგორც ნ. ჯ-ე, ისე გ. გ-ე. თანხა ნ. ჯ-ემ გადაიხადა. სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულების შესახებ მისთვის ცნობილი არ იყო და ასევე არ იცის, ვის ეკუთვნოდა გადახდილი თანხა.
რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, ქ.რუსთავში, ფ-ის ქ. №3ა-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა №3-ის ½ იდეალური წილი (საკადასტრო კოდი №...) საკუთრებაში დაუბრუნდა გ. გ-ეს (პირადი №...) 2011 წლის 3 იანვრის ხელშეკრულების გაუქმების გამო, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ნაწილობრივ გაუქმდა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2011 წლის 13 ივლისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღა მოეხსნა ქ. რუსთავში, ფ-ის ქ. №33ა-ში მდებარე №33 ბინის ½ იდეალურ წილს (საკადასტრო კოდი №...).
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება. ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი წარადგინა ასევე ნ. ჯ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 თებერვლის გადაწყვეტილებით გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ნ. ჯ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, შეიცვალა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 11 იანვრის გადაწყვეტილება ქ. რუსთავში, ფ-ის ქ. №3ა-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა №33-ის ½ იდეალური წილის გ. გ-ის საკუთრებაში დაბრუნების ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, გ. გ-ის სარჩელი 2011 წლის 3 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გასვლისა და ქონების (1/2 ნაწილის) დაბრუნების შესახებ არ დაკმაყოფილდა, გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ეს ნ. ჯ-ის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის ასანაზღაურებლად 320 ლარის გადახდა დაეკისრა. სააპელაციო სასამართლომ მიღებული გადაწყვეტილება დაამყარა შემდეგ გარემოებებს:
პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ. თბილისში, ლ-ოს დასახლებაში, მეოთხე კვარტალის, №3 კორპუსში მდებარე №18 ბინა, საჯარო რეესტრში აღრიცხულია გ. გ-ის სახელზე; აღნიშნული უძრავი ქონება 2009 წლის 16 ივნისს გ. გ-ემ 10 000 ლარად მიჰყიდა ლ. ც-ს; 2009 წლის 17 ივნისს სანოტარო წესით გაფორმებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით ნ. ჯ-ემ და გ. გ-ემ ნ. გ-ან 15 000 ლარად იყიდეს ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე №33 ბინა და უძრავი ნივთი საჯარო რეესტრში საზიარო უფლებით აღირიცხა მყიდველების სახელზე; 2010 წლის 6 აგვისტოს გ. გ-ის მიერ შედგენილი განცხადებით, ის თმობს მის წილს უძრავი ქონებიდან (რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე ბინა №33). მისთვის ცნობილია ის გარემოება, რომ უარის თქმით ის კარგავს საკუთრების უფლებას ბინაზე და თანახმაა, ბინა საკუთრების უფლებით გადაფორმდეს ნ. ჯ-ის სახელზე; 2010 წლის 28 დეკემბერს გ. გ-ემ ნ. ჯ-ის სახელზე გასცა მინდობილობა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის განკარგვის უფლებით, მათ შორის ბინის თავის სახელზე გადაფორმების უფლებით; 2011 წლის 3 იანვარს გ. გ-ის წარმომადგენელ ნ. ჯ-სა და ნ. ჯ-ეს შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე ბინა №3-ის ½ წილის ნასყიდობის შესახებ. ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ ნასყიდობის საგნის ღირებულება განისაზღვრა 10 000 აშშ დოლარად, რომელიც მყიდველმა სრულად გადაიხადა;
სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ გ. გ-სა და ნ. ჯ-ეს შორის არ არსებობდა შეთანხმება სამისდღეშიო რჩენის შესახებ. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას გ. გ-ემ განმარტა, რომ თავდაპირველად ნ. ჯ-ან ჰქონდა ახლო მეგობრული ურთიერთობა. ლ-ოს დასახლებაში მდებარე ბინის გასხვისებამდე, ნ. ჯ-ეს შესთავაზა, გაჰყოლოდა ცოლად, რაზეც დასთანხმდა. გ. გ-ის ახსნა-განმარტებებით დადგინდა, რომ ისინი იყვნენ ფაქტობრივ ცოლქმრულ ურთიერთობაში (2011 წლის 15 დეკემბრის სასამართლო სხდომის ოქმი. 14:28-14:44). ამდენად, მოსარჩელის ახსნა-განმარტებები გამორიცხავს დასკვნას იმის შესახებ, რომ მხარეთა შორის არსებობდა შეთანხმება სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულებაზე. აპელანტის განმარტება იმის შესახებ, რომ ნ. ჯ-ემ მისგან მოტყუებით მოიპოვა 2010 წლის 28 დეკემბრის მინდობილობა, რომლითაც ბინის 1/2 ნაწილი აღრიცხა მის სახელზე, არ დადგინდა საქმის მასალებით. პირველი ინსტანციის სასამართლომ გაამახვილა ყურადღება გ. გ-ის მიერ ნოტარიულად დამოწმებულ 2010 წლის 6 აგვისტოს განცხადებაზე, რომელიც გამორიცხავს მოსარჩელის მითითებას, რომ ნ. ჯ-ემ მოტყუების გზით მიიღო მინდობილობა. სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეს სრულად გააზრებული ჰქონდა საკუთარი მოქმედებისა და ნების გამოვლენის შედეგები.
პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 941-ე, საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ და მე-2 ნაწილებზე. მოცემულ შემთხვევაში, საქმის მასალებით არ დადასტურდა სამისდღეშიო რჩენის ხელშეკრულებაზე შეთანხმების ფაქტი. რაც შეეხება აპელანტის პრეტენზიას ნ. ჯ-ეს 2009 წლის 17 ივნისს, ქ. რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე №33 ბინის შეძენისას თანხა არ გადაუხდია, ასეთის დადასტურებულად მიჩნევის შემთხვევაში, არ არსებობს ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობისა და უძრავი ნივთის მოსარჩელისათვის დაბრუნების სამართლებრივი საფუძველი. მოსარჩელის მიერ მითითებული გარემოება მის მიერ ნასყიდობის ფასის სრულად გადახდის შესახებ, არ წარმოადგენს აღნიშნული სახსრებით შეძენილი სადავო ქონების საკუთრებაში გადაცემის საფუძველს. მხარეს შეუძლია, მოითხოვოს მის მიერ გაღებული თანხის ანაზღაურება და არა ბინის საკუთრებაში გადაცემა (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 986-ე მუხლი).
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის (გ. გ-ის უფლებამონაცვლის) განმარტება იმის შესახებ, რომ ქ. თბილისში, ლ-ოს დასახლებაში მდებარე ბინა გაიყიდა 14 800 აშშ დოლარად და ამ თანხით ქ.რუსთავში ბინა შეიძინა. ნასყიდობის ხელშეკრულებით დადასტურდა, რომ ლ-ოს დასახლებაში მდებარე ბინა გაიყიდა 10 000 ლარად, ხოლო ქ. რუსთავში შეიძინეს 15 000 ლარად. გ. გ-ის განმარტებით, დადგინდა, რომ მას სხვა სახსრები, გარდა ლ-ოს დასახლებაში მდებარე ბინის გაყიდვის შედეგად მიღებული თანხისა, არ გააჩნდა. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა ნ. ჯ-ის განმარტება იმის შესახებ, რომ რუსთავში მდებარე ბინის შეძენისას თავად გადაიხადა 5000 ლარი.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 477-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად ნასყიდობის ხელშეკრულებით გამყიდველი მოვალეა, გადასცეს მყიდველს საკუთრების უფლება ქონებაზე, მასთან დაკავშირებული საბუთები და მიაწოდოს საქონელი. 477-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, მყიდველი მოვალეა, გადაუხადოს გამყიდველს შეთანხმებული ფასი და მიიღოს ნაყიდი ქონება. 2011 წლის 3 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულებაში მითითებულია, რომ ნასყიდობის საგნის (ქ. რუსთავი, ფ-ის ქ. №3ა-33, 51.40 კვ.მ.) ღირებულება განისაზღვრა 10 000 აშშ დოლარით, რომელიც მყიდველმა სრულად გადაიხადა.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 369-ე მუხლიდან გამომდინარე, დადგენილია, რომ 2010 წლის 6 აგვისტოს გ. გ-ის მიერ შედგენილი განცხადებით ის თმობს მის წილს უძრავი ქონებიდან (რუსთავში, ფ-ის ქუჩა №3ა-ში მდებარე ბინა №33). მისთვის ცნობილია, რომ უარის თქმით ის კარგავს საკუთრების უფლებას ბინაზე და თანახმაა, ბინა საკუთრების უფლებით გადაფორმდეს ნ. ჯ-ის სახელზე, ხოლო 2010 წლის 28 დეკემბერს გ. გ-ემ ნ. ჯ-ის სახელზე გასცა მინდობილობა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთის განკარგვის უფლებით, მათ შორის ბინის თავის სახელზე გადაფორმების უფლებით, ასევე, დადგენილია, რომ მოცემულ პერიოდში გ. გ-ე ცხოვრობდა სოფელში. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ გ. გ-ეს გააზრებული ჰქონდა მის მიერ შედგენილი განცხადებისა და მინდობილობის შინაარსი და რომ არა ნ. ჯ-ის მიერ ბინის ღირებულების გადახდის ფაქტი, ის არ გასცემდა მინდობილობას, რომლითაც ნ. ჯ-ეს ანიჭებდა უფლებამოსილებას, ბინა გადაეფორმებინა თავის სახელზე. ამდენად, ნ. ჯ-ის პრეტენზია იმასთან დაკავშირებით, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად დაადგინა მოპასუხის მიერ თანხის გადაუხდელობის ფაქტი საფუძვლიანია, მით უფრო მაშინ, როდესაც აღნიშნული ფაქტი სასამართლომ დაადგინა წარმომადგენლის ახსნა-განმარტების საფუძველზე, რაც არასწორია. წარმომადგენლის ახსნა-განმარტება, არ შეიძლება მიჩნეული იყოს ფაქტის აღიარებად, ვინაიდან წარმომადგენელი მხარეს უწევს სამართლებრივ დახმარებას და მის მიერ მიცემული ახსნა-განმარტება საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით არ იქნება მიჩნეული ფაქტის დადასტურებად.
სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ემ, მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანის დროს არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, ასევე არასწორად განმარტა კანონი, რითაც დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის „ა-ბ-გ“ პუნქტები, შესაბამისად, ამავე მუხლის მესამე ნაწილით საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება გამოიტანა. სასამართლომ დაარღვია საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქვეპუნქტები, რადგან გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის დასაბუთებული და იგი იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია. ასევე, სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, მე-5 და 377-ე მუხლის მოთხოვნები, რადგან გ. გ-ის მიერ ქ.თბილისში მდებარე ბინას 14800 აშშ დოლარად გაყიდვის ფაქტი და მოწმე ლ. ც-ის მიერ ამავე თანხის გადახდის შესახებ მისი დაკითხვის შუამდგომლობა გ. გ-ემ წამოაყენა პირველ ინსტანციაში იმ მიზნით, რომ საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოება დადასტურებულიყო, რადგან პირველმა ინსტანციამ თავისი არასწორი და დაუსაბუთებელი განჩინებით უარი უთხრა მოსარჩელეს შესაბამისი მტკიცებულების მიღებაზე – მოწმის გამოძახებასა და დაკითხვაზე. შუამდგომლობის მიუხედავად, სააპელაციო სასამართლომ არც იმსჯელა ლ.ც-ის დაკითხვის შესახებ, რითაც დაარღვია შეჯიბრებითობის პრინციპი.
სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლით განსაზღვრული შეჯიბრებითობის პრინციპი, რადგან საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების დადგენის პროცესში, პირველ ინსტანციაში მონაწილეობა არ მიუღია მოპასუხე ნ. ჯ-ეს, ის მოერიდა თავისი მოწმეებით გ.გ-ის წინაშე გამოჩენას და სასამართლო დაეყრდნო ნ.ჯ-ის წარმომადგენლის დაუსაბუთებელ განმარტებებს, თითქოსდა ნ. ჯ-ეს ვალდებულება შესრულებული ჰქონდა მყიდველ ნ. გ-ის წინაშე.
სასამართლომ მხოლოდ ნ.ჯ-ის და მისი წარმომადგენლის განმარტება მიიჩნია საკმარის მტკიცებულებად – 2009 წლის 17 ივნისის ხელშეკრულებაში ნ. ჯ-ის მიერ ვალდებულების შესრულების შესახებ –15000 ლარიდან 5000 ლარი გადაიხადა ჯ-ემ, რომლის შესახებ სასამართლოს არ უმსჯელია. არ შეიძლება დავასკვნათ, რომ ხელშეკრულების მხარეა ნ.ჯ-ე – ეს გარემოება მას სხვა მტკიცებულებებით უნდა დაემტკიცებინა. სასამართლოს მიერ არასათანადოდ არის გამოკვლეული საქმის ფაქტობრივი გარემოებები ნ.ჯ-ის 2009 წლის 17 ივნისის ხელშეკრულების შესრულების ნაწილში. თანხის გადახდის ნაწილში აღნიშნულზე მხარემ არ წარმოადგინა სათანადო მტკიცებულება, ე.ი არ არსებობს სათანადო მტკიცებულება ნ.ჯ-სა და გ.გ-ის მიერ თანასაკუთრებით – თანაზიარად გარიგების საფუძველზე საკუთრების შეძენის შესახებ. ჯ-ეს მხარე ედავება იმაზე, რომ მას თავისი წილი თანხა არ გადაუხდია, მხოლოდ სადავო სანოტარო ხელშეკრულება არ შეიძლება მიღებულ იქნეს საკმარის მტკიცებულებად. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად, არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. ამ მუხლის მოთხოვნები სასამართლომ მთლიანად დაარღვია. ამავე კოდექსის 102-ე და 103-ე მუხლთან მიმართებით და ცხადია, რომ სასამართლოს დასკვნა არ ემყარება მტკიცებულებათა ყოველმხრივ სრულ და ობიექტურ განხილვას.
კასატორის აზრით, სასამართლომ დაარღვია 102-ე მუხლის პირველი ნაწილის მოთხოვნა. სასამართლომ შეგნებულად გვერდი აუარა ამავე მუხლის მეორე ნაწილის მოთხოვნებს, რადგან მხარემ ვერ წარმოადგინა ერთი მხრივ 5000 ლარის, ხოლო, მეორე მხრივ 10000 აშშ დოლარის გადახდის დამადასტურებელი მტკიცებულებები, ასევე მხარეთა შორის თანაზიარად საერთო ქონების შეძენის გარიგების დამადასტურებელი წერილობითი მტკიცებულება, რადგან საერთო თანაზიარი საკუთრება (სკ-ის 172-ე მუხლის თანახმად), წარმოიშობა გარიგების ან კანონის საფუძველზე. მათ შორის არ არსებობდა კანონისმიერი ვალდებულებითი ურთიერთობა. გარდა სამისდღეშიო რჩენისა, ხოლო რაიმე წერილობითი გარიგება არც საქმეში და არც არსად არ მოიპოვება მათ მიერ თანაზიარად ქონების შეძენის თაობაზე. სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია, რომ მხარეები იმყოფებოდნენ ცოლ-ქმრულ ურთიერთობაში და მათ შორის არ არსებობს შეთანხმება სამოქალაქო რჩენით უძრავი ქონების გადაცემის შესახებ. პალატის დასკვნა, რომ საქმეში სამისდღეშიო რჩენაზე შეთანხმების დეტალები არ დასტურდება, არ ემყარება საქმის მასალებს, რადგან გ.გ-ის ხელმოწერით დამატებით სასარჩელო განცხადებაში მითითებულია, რომ უნდა მოევლო და ეპატრონა მისთვის, სანაცვლოდ კი, ხელშეკრულება უნდა დადებულიყო უძრავი ქონების ნახევრის გადაცემით.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 მაისის განჩინებით გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება რ. ლ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით რ. ლ-ის მიერ 2013 წლის 16 აპრილს №2 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 350 ლარის, 2013 წლის 15 მაისს №2 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 150 ლარის, სულ 500 ლარის 70% – 350 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ გ. გ-ის უფლებამონაცვლე ვ. გ-ეს (პირადი № ...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით რ. ლ-ის მიერ 2013 წლის 16 აპრილს №2 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 350 ლარის, 2013 წლის 15 მაისს №2 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 150 ლარის, სულ 500 ლარის 70% – 350 ლარი. .
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: თ. თოდრია
პ. ქათამაძე
