№ას-979-937-2013 26 ნოემბერი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ვ. ტ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. მ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 24 იანვარს ნ. მ-მა სარჩელით მიმართა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხე ვ. ტ-ის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისაგან მის მიერ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანის - 2351,97 ლარის ანაზღაურება, საიდანაც 2001,97 ლარი შეადგენს საცხოვრებელი სახლის იატაკის, ჭერის, კედლების აღდგენის ღირებულებას, ხოლო 350 ლარი შეადგენს ავეჯის აღდგენის ღირებულებას.

მოსარჩელის განმარტებით, 2012 წლის 25 ოქტომბერს მის საცხოვრებელ ბინაში მოპასუხის საცხოვრებელი ბინიდან ჩავიდა წყალი, რითაც დაზიანდა კედლები, იატაკი, ჭერი და ავეჯი.

რუსთავის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 02 მაისის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე ვ. ტ-ეს ნ. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა - 2001,97 ლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, ნ. მ-მა საცხოვრებელ ბინაში წყლის ჩადინების გამო მიიღო - 2001,97 ლარის ოდენობის ზიანი, ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ წყლის ჩადინების დროს 2012 წლის 25 ოქტომბერს ბინის მესაკუთრეს წარმოადგენდა ვ. ტ-ე. შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ნ. მ-ის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება უნდა დაეკისროს - ვ. ტ-ეს.

საქალაქო სასამართლომ მოსარჩელის მოთხოვნა ავეჯის აღდგენისათვის მოთხოვნილი თანხის - 350 ლარის ოდენობით დაკისრების ნაწილში უსაფუძვლოდ მიიჩნია და სარჩელი არ დააკმაყოფილა, ვინაიდან წარმოდგენილი ექსპერტიზის დასკვნით ვერ დადგინდა, თუ რისგან იყო გამოწვეული ავეჯის დაზიანება.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ტ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 26 ივლისის განჩინებით ვ. ტ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა რუსთავის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა საქმის მასალებით დადგენილ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

საჯარო რეესტრის ამონაწერების საფუძველზე დადგენილი იქნა, რომ ქ.რუსთავში, ... ქ. N7-ში მდებარე N44 და N45 ბინები წარმოადგენდა ნ. მ-ის საკუთრებას, ხოლო ქ. რუსთავში, ... ქ.N7/47-ში მდებარე ბინა 2012 წლის 25 ოქტომბერს წარმოადგენდა ვ. ტ-ის საკუთრებას;

2012 წლის 25 ოქტომბერს ნ. მ-ის საცხოვრებელ ბინაში ვ. ტ-ის საცხოვრებელი ბინიდან ჩავიდა წყალი, რითაც დაზიანდა კედლები, იატაკი, ჭერი, რაც დაადასტურეს სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხულმა პირებმა - ჯ. კ-მა და მ. ჯ-ემ, რომლებმაც განმარტეს, რომ ნ. მ-ის ბინაში წყალი ჩავიდა ვ. ტ-ის ბინიდან, რის გამოც დაიბზარა კედლები, დაზიანდა იატაკი, ჭერი და ავეჯი. წყლის ჩაშვების ფაქტი არ უარყო სასამართლო სხდომაზე მოწმის სახით დაკითხულმა მოპასუხის მამამ - გ. ტ-ემ. ასევე, N47 ბინიდან წყლის ჩაშვების ფაქტი არ უარყო აპელანტმა, თუმცა მისი განმარტებით წყლის ჩაშვება მოხდა დამქირავებლის ბრალით და სწორედ იგი იყო ვალდებული, აენაზღაურებინა ზიანი;

2013 წლის 20 იანვრის საინჟინრო ექსპერტიზის N000138613 დასკვნით დადასტურებული იქნა, რომ ქ. რუსთავში, ... ქ. N7/43-ში წყლის ჩადინების შედეგად მიყენებული ზიანის აღმოფხვრის საორიენტაციო სახარჯთაღრიცხვო ღირებულება 2012 წლის მე-3 კვარტალის დონეზე განისაზღვრა - 195,11 ლარით, ხოლო ბინა N44-ში - 1806,86 ლარით დღგ-სა და სხვა დანარიცხების გათვალისწინებით;

სააპელაციო სასამართლომ საქმის გარემოებების შეფასების შედეგად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის ბინაში წყალი ჩასული იყო მოპასუხის ბინიდან, მართალია, ექსპერტიზა ჩატარდა წყლის ჩასვლიდან გარკვეული დროის გასვლის შემდეგ, თუმცა ის გარემოება, რომ წყალი ნამდვილად ჩასული იყო მოსარჩელის ბინაში მოპასუხის ბინიდან სადავო არ გამხდარა. მოპასუხეს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლების მოთხოვნათა გათვალისწინებით არ განუხორციელებია მისი წილი მტკიცების ტვირთი, არ წარმოუდგენია იმ გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები, რომ წყლის ჩასვლის შედეგად მოსარჩელემ განიცადა ბევრად უფრო ნაკლები ზიანი, ვიდრე ეს ექსპერტიზის დასკვნით იქნა დადგენილი.

სააპელაციო სასამართლომ, დავის გადაწყვეტისას იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 115-ე, 548-ე და 992-ე მუხლებით, ასევე ,,ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილით, ამავე კანონის მე-20 მუხლის პირველი პუნქტითა და 21-ე მუხლის პირველი ნაწილის ,,ა“ ქვეპუნქტით.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-11 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამავე კანონის ამოქმედებით დაფუძნებულად ითვლება ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა ისეთ მრავალბინიან სახლში, რომელიც განთავსებულია ერთ მიწის ნაკვეთზე და რომელშიც მდებარეობს ორზე მეტი ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინა. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ, განსახილველ შემთხვევაში, გამომდინარე იქიდან, რომ მხარეები წარმოადგენენ მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლში მდებარე საცხოვრებელი ბინების მესაკუთრეებს, შესაბამისად, მათზე ვრცელდება ამ კანონით დადგენილი უფლება-მოვალეობანი. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-20 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრს უფლება აქვს, საკუთარი შეხედულებისამებრ, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის სხვა წევრებთან შეუთანხმებლად, ფლობდეს და სარგებლობდეს და განკარგავდეს თავის ბინას, გამორიცხოს მასზე სხვა პირთა ყოველგვარი ზემოქმედება, თუ ამით იგი არ არღვევს კანონს ან მესამე პირთა უფლებებს. ამავე კანონის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრი ვალდებულია, ისეთ მდგომარეობაში შეინარჩუნოს და იმგვარად გამოიყენოს ინდივიდუალური საკუთრება, რომ ამით სხვა მესაკუთრეს არ მიადგეს ზიანი.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოპასუხემ, როგორც მრავალბინიანი სახლის ბინის მესაკუთრემ, სათანადოდ ვერ უზრუნველყო მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ბინის ისეთ მდგომარეობაში შენარჩუნება, რომ არ დარღვეულიყო მეზობლად მცხოვრები ნ. მ-ის კანონიერი ინტერესები.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგოდ, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. კანონის აღნიშნული ნორმიდან გამომდინარე, ზიანი ანაზღაურდება, თუ არსებობს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შემდეგი პირობები: უნდა არსებობდეს მართლსაწინააღმდეგო ქმედებით გამოწვეული ზიანი, ზიანის დადგომაში ზიანის მიმყენებლის ბრალი (განზრახვა ან გაუფრთხილებლობა) და მართლსაწინააღმდეგო ქმედებასა და ზიანს შორის მიზეზობრივი კავშირი.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებათა ერთობლიობით დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელისათვის მიყენებული ზიანი გამოწვეული იყო მოპასუხის ბინიდან ჩადინებული წყლის ზემოქმედების შედეგად, შესაბამისად არსებობდა მიზეზობრივი კავშირი ზიანსა და მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო ბრალეულ ქმედებას შორის.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ ვ. ტ-ეს წყლის ჩადინების დროს ბინა გაქირავებული ჰქონდა ვინმე ვ.ს-ე, რომელიც არის პასუხისმგებელი მიყენებული ზიანის ანაზღაურებაზე და განმარტა, რომ საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ სწორედ ვ. ს-ს ჰქონდა დაქირავებული ვ. ტ-ის ბინა და რომ მისი ბრალეული ქმედებით მიადგა ნ. მ-ს ზიანი, ვინაიდან მოპასუხის მიერ წარდგენილი ქირავნობის ხელშეკრულება ვ. ტ-სა და ვ. ს-ს შორის გაფორმებული იყო წყლის ჩასვლის შემდეგ - 2012 წლის 6 ნოემბერს.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ ქირავნობის ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი 2012 წლის 25 ოქტომბრის მდგომარეობით კიდეც რომ დადასტურებულიყო, აღნიშნული სამართალურთიერთობის არსებობა ვ. ტ-ეს მეზობელი უძრავი ქონების მესაკუთრისათვის მისი კუთვნილი ბინიდან მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებისაგან, ზემოაღნიშნული სამართლებრივი საფუძვლებიდან გამომდინარე, მაინც არ გაათავისუფლებდა, თუ დაზარალებული მეზობელი მესაკუთრისაგან სათანადო სამართლებრივი საფუძვლით ზიანის ანაზღაურებას მოინდომებდა. ასეთ ვითარებაში მესაკუთრე (გამქირავებელი), რომელიც თავისი ბრალის გარეშე (დამქირავებლის ბრალით) აგებს მის საკუთრებაში არსებული ქონებიდან მომდინარე ზიანზე პასუხს, დაზარალებული მეზობლისათვის მის მიერ ანაზღაურებული ზიანი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 548-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დამქირავებლის მიერ მისთვის, როგორც გამქირავებლისათვის მიყენებულ ზიანს წარმოადგენდა, შესაბამისად, მას ჰქონდა ყველა ის უფლება, რაც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის მიხედვით გამქირავებელს დამქირავებლის ბრალით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების კუთხით გააჩნდა.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ტ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივარი მოტივირებულია შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა განსახილველი საქმის გადაწყვეტისათვის უმნიშვნელოვანესი გარემოება, რომ ვ. ტ-ე არ ცხოვრობდა N47 ბინაში. შესაბამისად, მისი ქმედებით ზიანი ვერ მიადგებოდა მოსარჩელეს. აღნიშნული ბინა 2012 წლის 7 ოქტომბრიდან იყო გაქირავებული ქირავნობის ზეპირი ხელშეკრულების საფუძველზე. ამასთან, საქმეში არსებული საპატრულო პოლიციის ოქმით დასტურდებოდა, რომ წყლის ჩაშვების დროს სახლში ცხოვრობდა დამქირავებელი - ვ. ს-ი, რომელიც აღიარებდა რომ მისი ბრალით დადგა ზიანი, მაგრამ იგი სადავოდ ხდიდა ზიანის ოდენობას;

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაიზიარა ექსპერტიზის დასკვნა, რომელიც ჩატარდა 87 დღის დაგვიანებით, როდესაც ფაქტიურად შეუძლებელი იქნებოდა ზუსტი გარემოებების დადგენა. შესაბამისად, ექსპერტის დასკვნის უსაფუძვლოდ გაზიარების საფუძველზე, სასამართლომ ასევე არასწორად განსაზღვრა მიყენებული ზიანის ოდენობა;

სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1004-ე მუხლის მე-2 ნაწილი, რომლის თანახმად, თუ ზიანი მიყენებულია შენობიდან საგნის გადაგდებით, გადავარდნით ან გადაღვრით, პასუხს აგებს პირი, რომელსაც დაკავებული აქვს სადგომი, გარდა იმ შემთხვევებისა, როდესაც ზიანი დადგა დაუძლეველი ძალის მოქმედებით ან დაზარალებულის ბრალით.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 548-ე მუხლი, ვინაიდან აღნიშნული ნორმა არეგულირებს გამქირავებელსა და დამქირავებელს შორის არსებულ სამართლებრივ ურთიერთობას, რომელიც შეეხება მიმდინარე რემონტის ჩატარებას და ითვალისწინებს მის რეკონსტრუქციას და გადაკეთებას გამქირავებლის თანხმობით, რომლის დარღვევის შემთხვევაში დამქირავებელი ვალდებულია აუნაზღაუროს გამქირავებელს ამით მიყენებული ზიანი.

სააპელაციო სასამართლომ ვ. ტ-ან მიმართებაში არასწორად გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რადგან ვ. ტ-ის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია მართლსაწინააღმდეგო ქმედებას, რომელმაც ზიანი გამოიწვია. სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 85-ე მუხლი და ვ. ტ-ე უნდა ეცნო არასათანადო მოპასუხედ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 21 ოქტომბრის განჩინებით ვ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% - 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. ტ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ვ. ტ-ეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი, გადახდის თარიღი – 2013 წლის 11 ოქტომბერი, საგადასახდო დავალება № 1) 70% – 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე