№ას-1662-1650-2011 11 დეკემბერი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

პაატა ქათამაძე, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – სს „ჰ. ა. ს-ო“

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ი-ე, მ. ს-ე

მესამე პირი – შპს „თ-ი“

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, მესერის (ღობის) დემონტაჟი, რკინის ავზის აღება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 20 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს დ. ი-ემ და მ. ს-ემ მოპასუხე სს „ჰ. ა. ს-ოს“ მიმართ და მოითხოვეს:

1. მათ საკუთრებაში არსებული ქ. თბილისში, ს. სამხედრო გზის მე-12 კილომეტრზე მდებარე 20543 კვ.მ №012/084 მიწის ნაკვეთის ნაწილის _ 261.35 კვ.მ-ის მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა;

2. ზემოაღნიშნულ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული მესერის დემონტაჟი;

3. მოპასუხის კუთვნილი რკინის ავზის მოსარჩელეების მიწის ნაკვეთიდან გატანა (ტომი I, ს.ფ. 1-11, 179-184, 186).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით მოცემულ საქმეში მესამე პირად ჩაება შპს „თ-ი“ (ტომი I, ს.ფ. 112-114).

ამავე სასამართლოს 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილებით დ. ი-სა და მ. ს-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა: სს „ჰ. ა. ს-ოს“ უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა თბილისში, ს. სამხედრო გზის მე-12 კილომეტრზე მდებარე 20543 კვ.მ მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) ნაწილი - 232,63 კვ.მ და იგი გადაეცა მის მესაკუთრეებს დ. ი-სა და მ. ს-ეს; მოპასუხეს დაევალა თბილისში, ს. სამხედრო გზის მე-12 კილომეტრზე მდებარე 20543 კვ.მ მიწის ნაკვეთის საზღვრებში განთავსებული მესერის (ღობის) დემონტაჟი; მასვე დაევალა კუთვნილი რკინის ავზის გადატანა თბილისში, ს. სამხედრო გზის მე-12 კილომეტრზე მდებარე 20543 კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან (ტომი I, ს.ფ. 199-203).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ჰ. ა. ს-ომ“. აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი I, ს.ფ. 209-218).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 სექტემბრის განჩინებით სს „ჰ. ა. ს-ოს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 აპრილის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ საქმეში არსებული სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 1 აპრილის №3454/03/1 დასკვნით, მასზე თანდართული ნახაზებითა და ექსპერტების მიერ სასამართლო სხდომაზე გაკეთებული განმარტებებით სწორად მიიჩნია დადასტურებულად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ა. მოსარჩელეების _ დ. ი-სა და მ. ს-ის თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთისა (საკადასტრო კოდი ...) და მოპასუხე სს „ჰ. ა. ს-ოს“ საკუთრებაში არსებულ 2000 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული საკადასტრო საზღვრები ერთმანეთს ფარავენ და გადაფარვის ფართი შეადგენს 28.72 კვ.მ-ს;

ბ. საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული საზღვრები ფარავს მოსარჩელეთა თანასაკუთრების მიწის ნაკვეთსა (საკადასტრო კოდი ...) და იმ 1000 კვ.მ მიწის ფართს შორის, რომელიც მოპასუხე სს „ჰ. ა. ს-ოს“ ეკუთვნის 2029 კვ.მ №04/004 მიწის ნაკვეთიდან (საკადასტრო კოდი ...). ამჯერად გადაფარვის მოცულობა შეადგენს 319.03 კვ.მ-ს;

გ. სს „ჰ. ა. ს-ოს“ კუთვნილი სადავო მესერი (ღობე) კვეთს მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) საზღვარს და, საჯარო რეესტრის მონაცემთა შესაბამისად, რეგისტრირებულ საზღვართა შორის გადაფარვების ჯამური მაჩვენებლის გამოკლებით, აღნიშნული მესერი მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთს ამცირებს 232.63 კვ.მ-ით (ექსპერტთა განმარტებით, გადაფარვების ფართებისა და გადაფარვის გარეთ მოპასუხის მფლობელობაში არსებული ფართის საერთო მოცულობა (ჯამი) შეადგენს 580.38 კვ.მ-ს, შესაბამისად, 580.38_319.03_28.72=232.63-ს;

დ. სს „ჰ. ა. ს-ოს“ კუთვნილი სადავო ავზი ნაწილობრივ კვეთს მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) საზღვარს და ამდენად, სადავო ავზის ამ ადგილზე განთავსებით მისი მესაკუთრე _ მოპასუხე სს „ჰ. ა. ს-ო“ იკავებს მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთის ფართს;

ე. მოსარჩელეები ... საკადასტრო კოდის მქონე მიწის ნაკვეთიდან ნაცვლად საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული 20543 კვ.მ ფართისა (დაზუსტებული), ფაქტობრივად ფლობენ 19540.56 კვ.მ-ს;

ამდენად, საქმეში არსებული მტკიცებულებებით, მოსარჩელეებმა შეძლეს იმ გარემოებების დადასტურება, რომ სს „ჰ. ა. ს-ოს“ კუთვნილი სადავო მესერი (ღობე) კვეთდა მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) საზღვარს და მის ფართს ამცირებდა 232.63 კვ.მ-ით. სწორედ მითითებული ფართობის მიწის ნაკვეთის მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვას ითხოვდნენ მოსარჩელეები, რაც, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სავსებით საფუძვლიანად დაკმაყოფილდა, რადგან სს „ჰ. ა. ს-ომ“ სასამართლოს ვერ წარუდგინა სადავო ფართზე მისი მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი მტკიცებულება.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით დასაბუთებულად იქნა დადგენილი მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთის საზღვრებში განთავსებული მოპასუხის კუთვნილი მესერის (ღობის) დემონტაჟი.

სააპელაციო სასამართლო ასევე დაეთანხმა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას მოსარჩელეთა თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებიდან მოპასუხის კუთვნილი ლითონის ავზის გადატანის შესახებ.

რაც შეეხებოდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მოცემულ საქმეზე სწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები, რის შედეგად დასაბუთებულად დაასკვნა, რომ მოპასუხეს არ გააჩნდა სადავო ნივთის (232,63 კვ.მ. მიწის ფართის) ფლობის მართლზომიერი საფუძველი. ამასთან, მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთის საზღვრებში სადავო ღობისა და ლითონის ავზის განთავსება, მესაკუთრეებს ხელს უშლიდა საკუთრებაში არსებული ნივთით სარგებლობაში, რის გამოც სარჩელი უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

აპელანტის მითითებაზე იმის შესახებ, რომ სს ,,ჰ. ა. ს-ო“ არ სარგებლობდა მოსარჩელეთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთის ნაწილით და აღნიშნული დროისათვის მას საკუთრების უფლებით ეკუთვნოდა საერთო ჯამში 8005 კვ.მ ოდენობის მიწის ნაკვეთი, რაც, დასტურდებოდა საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა შემდეგი:

საქმეში წარდგენილი ამონაწერებით საჯარო რეესტრიდან დგინდება სს ,,ჰ. ა. ს-ოს” საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების შესახებ მონაცემები, კერძოდ, ეს მიწის ნაკვეთებია:

1. 255 კვ.მ (საკადასტრო კოდი ....) მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს, ქ. თბილისში, დ. ა-ის ხეივნის, მე-12 კმ-ის მიმდებარედ (ნაკვეთი 14/508);

2. 2000 კვ.მ (საკადასტრო კოდი ...) მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს, ქ. თბილისში, ს. სამხედრო გზაზე, მუხათგვერდის სასაფლაოზე ასახვევ გზასა და ფირმა ,,შ-ს” შორის;

3. 738 კვ.მ (საკადასტრო კოდი ...) მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს, ქ. თბილისში, დ-ის სასწავლო საცდელი მეურნეობაში;

4. 2600 კვ.მ (საკადასტრო კოდი ...) მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს, ქ. თბილისში, დ. ა-ის ხეივნის მე-13 კმ-ზე;

5. 402 კვ.მ (საკადასტრო კოდი ...) მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობს, ქ. თბილისში, სოფ. ზ-ის მიმდებარედ (ტომი 2. ს.ფ. 106-115).

აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ დავის საგანს, მოცემულ შემთხვევაში, არ წარმოადგენდა ზემოთ დასახელებული მიწის ნაკვეთები, წინამდებარე საქმეზე სადავო იყო მიწის ნაკვეთის ის ნაწილი (232.63 კვ.მ ფართი), რომელიც მდებარეობს ქ. თბილისში, ს. სამხედრო გზის მე-12 კილომეტრზე განთავსებული მოსარჩელეთა თანასაკუთრებაში არსებულ 20543 კვ.მ ფართის მქონე მიწის ნაკვეთში. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მიერ მითითებულ მიწის ნაკვეთებზე მისი საკუთრების უფლების არსებობა, ვერ ცვლიდა სადავოდ ქცეული მიწის ნაკვეთის სამართლებრივ მდგომარეობას.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მითითება სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ წარმოებული საექსპერტო კვლევის შედეგად 2010 წლის 1 აპრილს გაცემული №3454/03/1 დასკვნის უზუსტობის თაობაზე და მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, სამართალწარმოება მიმდინარეობს შეჯიბრებითობის საფუძველზე, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. სამოქალაქო სამართალწარმოებისას მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთის განაწილება წარმოებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის დებულებათა შესაბამისად, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზეც ის ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხეს არ წარუდგენია ისეთი მტკიცებულება, რომელიც სხვაგვარად წარმოაჩენდა სადავო მიწის ნაკვეთზე არსებულ სამართლებრივ მდგომარეობას და სასამართლოს მისცემდა განსხვავებული დასკვნის გამოტანის შესაძლებლობას.

რაც შეეხება აპელანტის მითითებას მოცემული საქმის წარმოების შეჩერების აუცილებლობის შესახებ სს ,,ჰ. ა. ს-ოს” იმ ადმინისტრაციულ სარჩელზე გადაწყვეტილების გამოტანამდე, რომლითაც იგი ითხოვდა მოსარჩელეთა თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე განხორციელებულ სარეგისტრაციო ჩანაწერში ცვლილების შეტანას, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მან აპელანტის ეს შუამდგომლობა დააკმაყოფილა. ამასთან, ამ ადმინისტრაციულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 18 თებერვლის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურის მიერ განხორციელებული მესამე პირების _ დ. ი-ის და მ. ს-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაციის ჩანაწერი 28.7 კვ.მ-ის ნაწილში მიწის ნაკვეთზე საკადასტრო კოდით №..., თუმცა ამ ნაწილში (28,7 კვ.მ-ის ნაწილში) გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სარჩელი არ იქნა დაკმაყოფილებული ანუ მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ 232.63 კვ.მ მიწის ფართში არ შედის მითითებული 28.7 კვ.მ. შესაბამისად, აღნიშნულ ადმინისტრაციულ დავაზე მიღებული გადაწყვეტილება ზეგავლენას ვერ იქონიებდა სააპელაციო საჩივრით გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაზე.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ წარდგენილი სააპელაციო საჩივარი დაუკმაყოფილებლობას, ხოლო საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვებას ექვემდებარებოდა (ტომი II, ს.ფ. 120-128).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა სს „ჰ. ა. ს-ომ“, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის ზემოაღნიშნული მოთხოვნა შემდეგ არგუმენტებს ემყარება:

სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები, შესაბამისად, არასწორად გამოიყენა და არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლები.

გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში მითითებულია, რომ მოსარჩელეების მიწის ნაკვეთსა (...) და მოპასუხის კუთვნილი მიწის ნაკვეთების საკადასტრო საზღვრებს შორის (... და ...) დგინდება გადაფარვა. გარდა ამისა, გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში აღნიშნულია, რომ გადაფარვის მიზნით სს „ჰ. ა. ს-ოს“ ფაქტობრივად დაკავებული აქვს მოპასუხეების მიწის ნაკვეთიდან (...) 232.63 კვ.მ-ის ოდენობის ფართი, ამავე ნაკვეთზე განლაგებულია საწვავის ავზი, რომელიც ასევე წარმოადგენს მოპასუხის საკუთრებას. აღნიშნული გარემოების შეფასებისას სასამართლო ეყრდნობა ექსპერტიზის დასკვნას, რომელიც, თავის მხრივ, შეიცავს მრავალ უზუსტობას, კერძოდ, საზღვრები მითითებულია ფაქტობრივი მდგომარეობის მიხედვით და არა რეგისტრირებული საკადასტრო მონაცემების მიხედვით. უზუსტობებია დასკვნაში მითითებული მიწის ნაკვეთების საკადასტრო კოდებში. სასამართლო გადაწყვეტილება, რომელიც შეეხება ნაკვეთების ურთიერთგადაფარვისა და თითქოს მოპასუხის მიერ მოსარჩელეების კუთვნილი ფართის მითვისების ფაქტს, გამოწვეულია იმ გარემოებით, რომ მოსარჩელეებმა 2005 წლის შემდგომ (როდესაც შეიძინეს მიწის ნაკვეთი) არაერთხელ შეცვალეს მათი კუთვნილი საკადასტრო საზღვრების კონფიგურაცია, რამაც გამოიწვია საზღვრების ურთიერთდარღევა. აღნიშნული ფაქტის გამო, იმავე მხარეებს შორის წარმოებს ადმინისტრაციული დავა მოსარჩელეთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთის საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო ჩანაწერების ბათილად ცნობის თაობაზე. ადმინისტრაციული საქმის წარმოების დასრულება, რეალურად ნათელს გახდის საქმის ნამდვილ გარემოებებს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით სს „ჰ. ა. ს-ოს“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

სს „ჰ. ა. ს-ომ“ განცხადებით მომართა საკასაციო სასამართლოს და, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, მოითხოვა საკასაციო სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმის წარმოების შეჩერება თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში არსებული საქმის განხილვამდე. განმცხადებლის განმარტებით, ადმინისტრაციული სარჩელის დავის საგანს წარმოადგენს საჯარო რეესტრის მიერ გამოცემული იმ ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა, რომლითაც დარეგისტრირდა დ. ი-სა და მ. ს-ის საკუთრების უფლება დღევანდელი კონფიგურაციით, რომლითაც ხდება სს „ჰ. ა. ს-ოს“ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის გადაფარვა. სწორედ აღნიშნული მიწის ნაკვეთის გამონთავისუფლებას, მასზე მდებარე ღობის მოშლას და რკინის ავზის აღებას მოითხოვენ მოსარჩელეები იმ მოტივით, რომ მითითებული მიწის ნაკვეთი მათი საკუთრებაა. ამდენად, სს „ჰ. ა. ს-ოს“ ადმინისტრაციული სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაში, მოსარჩელეთა მოთხოვნას გამოეცლება საფუძველი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2012 წლის 12 მარტის განჩინებით სს „ჰ. ა. ს-ოს“ განცხადება საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ დაკმაყოფილდა, შეჩერდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის წარმოებაში არსებული სამოქალაქო საქმის (№ას-1662-1650-2011) განხილვა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში არსებული ადმინისტრაციული საქმის (№3/7454-11) განხილვამდე.

სს „ჰ. ა. ს-ომ“ განცხადებით მომართა საკასაციო სასამართლოს და მოითხოვა საკასაციო სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმის წარმოების განახლება იმ საფუძვლით, რომ 2013 წლის 20 მარტის განჩინებით დაუშვებლად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის საკასაციო საჩივარი (მესამე პირები დ. ი-ე და მ. ს-ე), შესაბამისად ძალაში დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 19/04.2012 წლის გადაწყვეტილება, რომლითაც ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული აქტები, რომლის საფუძველზედაც დარეგისტრირდა დ. ი-სა და მ. ს-ის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთზე მოქმედი კონფიგურაცია. აღნიშნულის საფუძველზე საჯარო რეესტრის #... (31.05.2013 წ) გადაწყვეტილებით აღსრულებულ იქნა 2012 წლის 19 აპრილის სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება და გაუქმდა ... მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრები.

ვინაიდან ზემოაღნიშნულ ადმინისტრაციულ საქმეზე სასამართლო წარმოება დასრულდა და აღარ არსებობდა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წარმოებაში არსებულ სამოქალაქო საქმეზე წარმოების შეჩერების საფუძველი, საკასაციო სასამართლოს 2013 წლის 2 დეკემბრის განჩინებით საქმეზე განახლდა წარმოება.

დ. ი-სა და მ. ს-ის წარმომადგენელმა ნ. შ-მა შუამდგომლობით მომართა საკასაციო სასამართლოს და მოითხოვა საკასაციო სასამართლოს წარმოებაში არსებული სამოქალაქო საქმის წარმოების შეჩერება, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, იმ საფუძვლით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში (საქმე #3/2341-13) იხილებოდა დ. ი-სა და მ. ს-ის სარჩელი, რომელშიც, მისივე განცხადებით მხარეებს წარმოადგენდნენ სს „ჰ. ა. ს-ო“ და შპს „გ-ა“ (ყოფილი შპს „თ-ი“), სადაც დავის საგანი იყო იმ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობა, რომლითაც იზღუდებოდა მოსარჩელეთა საკუთრების უფლება #... მიწის ნაკვეთზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ 2013 წლის 5 დეკემბრის განჩინებით საქმის წარმოების შეჩერების შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთებულობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ჰ. ა. ს-ოს“ საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და უნდა დაკმაყოფილდეს.

გასაჩივრებული განჩინებით დადგენილია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელეებს _ დ. ი-ეს და მ. ს-ეს თანასაკუთრებაში აქვთ 20543 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი ...).

მოპასუხე სს „ჰ. ა. ს-ო“-ს საკუთრებაში აქვს 1000 კვ.მ მოცულობის მქონე მიწის ფართი 2029 კვ.მ ფართის მქონე №04/004 მიწის ნაკვეთიდან (საკადასტრო კოდი ...).

საქმეში არსებული სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 1 აპრილის №3454/03/1 დასკვნით, მასზე თანდართული ნახაზებითა და ექსპერტების მიერ სასამართლო სხდომაზე გაკეთებული განმარტებებით დადასტურდა, რომ ზემოაღნიშნულ ნაკვეთებზე სს „ჰ. ა. ს-ოს“ კუთვნილი სადავო მესერი (ღობე) კვეთდა მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) საზღვარს და საჯარო რეესტრის მონაცემთა შესაბამისად რეგისტრირებულ საზღვართა შორის გადაფარვების ჯამური მაჩვენებლის გამოკლებით, აღნიშნული მესერი (ღობე) მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთს ამცირებდა 232.63 კვ.მ-ით. ამასთან, სს „ჰ. ა. ს-ოს“ კუთვნილი სადავო ავზი ნაწილობრივ კვეთდა მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ...) საზღვარს, რითაც სს „ჰ. ა. ს-ო“ იკავებდა მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთის ფართს;

სწორედ მითითებული ფართობის მიწის ნაკვეთის მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვას ითხოვდნენ მოსარჩელეები, რაც, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სავსებით საფუძვლიანად დაკმაყოფილდა, რადგან სს „ჰ. ა. ს-ომ“ სასამართლოს ვერ წარუდგინა სადავო ფართზე მისი მართლზომიერი მფლობელობის დამადასტურებელი მტკიცებულება. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით ასევე დასაბუთებულად იქნა დადგენილი მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთის საზღვრებში განთავსებული მოპასუხის კუთვნილი მესერის (ღობის) დემონტაჟი და ლითონის ავზის გადატანა.

სააპელაციო სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების შესაბამისად, დაასკვნა, რომ მოპასუხეს არ გააჩნდა სადავო ნივთის (232,63 კვ.მ მიწის ფართის) ფლობის მართლზომიერი საფუძველი. ამასთან, მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთის საზღვრებში სადავო ღობისა და ლითონის ავზის განთავსება, მესაკუთრეებს ხელს უშლიდა საკუთრებაში არსებული ნივთით სარგებლობაში, რის გამოც მოსარჩელეთა მოთხოვნა დასაბუთებული იყო და სს „ჰ. ა. ს-ოს“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

საკასაციო პალატა ყურადღებას მიაქცევს იმ გარემოებაზე, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში იყო ადმინისტრაციული საქმე, რომლის მხარეებიც იყვნენ: მოსარჩელეები - სს „ჰ. ა. ს-ო“ და შპს „გ-ა“ (ყოფილი შპს „თ-ი“), მოპასუხეები - საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური, დ. ი-ე და მ. ს-ე. ადმინისტრაციული სარჩელის დავის საგანს წარმოადგენდა საჯარო რეესტრის ჩანაწერის ბათილად ცნობა, კერძოდ, მოსარჩელეები მოითხოვდნენ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2005 წლის 27 ივნისის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობას, რომლის საფუძველზეც განხორციელდა მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) სარეგისტრაციო ჩანაწერები დ. ი-სა და მ. ს-ის სახელზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა - სს „ჰ. ა. ს-ოს“ და შპს „გ-ას“ (ყოფილი შპს „თ-ის“) სარჩელი. ბათილად იქნა ცნობილი საჯარო რეესტრის მიერ გამოცემული აქტი (სარეგისტრაციო ჩანაწერი), რომლითაც #... მიწის ნაკვეთზე გაიცა 2005 წლის 27 ივნისის საკადასტრო გეგმა და დაევალათ მოპასუხეებს N...მიწის ნაკვეთის საკადასტრო ჩანაწერები მოეყვანათ 2005 წლის 27 ივნისამდე არსებულ მდგომარეობასთან შესაბამისობაში. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2012 წლის 14 სექტემბრის განჩინებით სსიპ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის და მესამე პირების - დ. ი-სა და მ. ს-ის სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 19 აპრილის გადაწყვეტილება. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 14 სექტემბრის განჩინებაზე შეტანილი საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის და მესამე პირების - დ. ი-სა და მ. ს-ის საკასაციო საჩივრები საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2013 წლის 20 მარტის განჩინებით მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად. აღნიშნულის საფუძველზე საჯარო რეესტრის #... (31.05.2013 წ.) გადაწყვეტილებით აღსრულდა 2012 წლის 19 აპრილის სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება და გაუქმდა ... მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვრები.

საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ აღნიშნულ ადმინისტრაციულ საქმეზე მიღებულ გადაწყვეტილებას აქვს პრეიუდიციული მნიშვნელობა განსახილველი სამოქალაქო საქმის გადაწყვეტისათვის, ვინაიდან ადმინისტრაციული სარჩელის დაკმაყოფილებით ფაქტობრივი საფუძველი გამოეცალა სამოქალაქო სარჩელს.

ამდენად, ამჟამად, საქმეში არსებული მასალებით დასტურდება, რომ კანონიერ ძალაში შესული სასამართლოს გადაწყვეტილებით ბათილად არის ცნობილი საჯარო რეესტრის მიერ გამოცემული აქტი (სარეგისტრაციო ჩანაწერი), რომლითაც მოსარჩელეთა სახელზე რიცხულ N... მიწის ნაკვეთზე გამოიცა 2005 წლის 27 ივნისის საკადასტრო გეგმა. შესაბამისად, აღარ არსებობს მოსარჩელეთა მოთხოვნის ფაქტობრივი საფუძველი, ვინაიდან, აღარ დასტურდება ის გარემოება, რომ მათ თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრებში არსებულ ფართს ფლობს სს „ჰ. ა. ს-ო“ და მოპასუხის კუთვნილი 1000 კვ.მ მოცულობის მქონე მიწის ფართის ნაწილი (№04/004 მიწის ნაკვეთი, საკადასტრო კოდი ...) ფარავს მოსარჩელეთა საკუთრებაში არსებულ მიწის ფართს.

სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლების ანალიზიდან გამომდინარე, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა და მხოლოდ მესაკუთრეა უფლებამოსილი მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევისა როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება.

ზემოაღნიშნული ნორმების ანალიზიდან და საქმის ფაქტობრივი მდგომარეობის ურთიერთშეჯერებიდან გამომდინარე საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მიაჩნია, რომ სს „ჰ. ა. ს-ოს“ საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია, უნდა დაკმაყოფილდეს და მიღებულ უნდა იქნეს ახალი გადაწყვეტილება დ. ი-სა და მ. ს-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე გათავისუფლებული იყოს სახელმწიფო ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება, აგრეთვე, სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას, ხოლო, მე-3 ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო შეცვლის გადაწყვეტილებას ან გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, შესაბამისად, შეცვლის სასამართლო ხარჯების განაწილებასაც.

მითითებული ნორმის მიხედვით, იმ შემთხვევაში, როდესაც საკასაციო სასამართლო გამოიტანს ახალ გადაწყვეტილებას, იგი ვალდებულია, შეცვალოს სასამართლო ხარჯების განაწილებაც. ამ დროს მხედველობაში მიიღება არა მარტო საკასაციო საჩივრისათვის გადახდილი ბაჟი, არამედ, ის ხარჯებიც, რომლებიც გაიღეს მხარეებმა ქვემდგომ ინსტანციებში საქმეთა განხილვისას.

მოცემულ შემთხვევაში დ. ი-ემ და მ. ლ-ემ სს „ჰ. ა. ს-ოს“ უნდა აუნაზღაურონ სააპელაციო და საკასაციო სასამართლოში ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი, სულ 460 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 411-ე მუხლით და

გ ა დ ა წ ყ ვ ი ტ ა :

1. სს „ჰ. ა. ს-ოს“ საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 26 სექტემბრის განჩინება და საქმეზე მიღებულ იქნეს ახალი გადაწყვეტილება;

3. დ. ი-ის და მ. ს-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდეს;

4. დ. ი-ეს და მ. ს-ეს სოლიდარულად დაეკისროთ სს „ჰ. ა. ს-ოს“ სასარგებლოდ სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციის სასამართლოში გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 460 ლარის ანაზღაურება;

5. საკასაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე: ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: პ. ქათამაძე

ბ. ალავიძე