№ას-629-598-2013 9 დეკემბერი, 2013 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ. ნ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ბ. გ-ე, ნ. ბ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 აპრილის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ნ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბ. გ-სა და ნ. ბ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მოპასუხეებისათვის, მის სასარგებლოდ, ზიანის ასანაზღაურებლად 55394.81 ლარის სოლიდარულად დაკისრება.

მოპასუხეებმა სარჩელი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ოზურგეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 25 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ნ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 აპრილის განჩინებით მ. ნ-ის სააპელაციო საჩვარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2012 წლის 17 აპრილის განაჩენით ბ. გ-ე და ნ. ბ-ე ცნობილ იქნენ დამნაშავედ საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 180-ე მუხლის მე-2 ნაწილის "ა" და "ბ" ქვეპუნქტებით (ორი ეპიზოდი) გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის. ამავე განაჩენით, დადგენილია, რომ ბ. გ-სა და ნ. ბ-ის ქმედების შედეგად მ. ნ-ეს მიადგა 13 260 ლარის ოდენობის მატერიალური ზიანი. 2012 წლის 22 მარტის ურთიერთშეთანხმების აქტით ნ. ბ-სა და ბ. გ-ის მიერ დანაშაულით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მიზნით, ნ. ბ-ის მეუღლემ ნ. ტ-ემ მ. ნ-ეს გადაუხადა 5000 ლარი, ხოლო 8260 ლარის სანაცვლოდ მ. ნ-ის სახელზე აღირიცხა ოზურგეთის რაიონის სოფელ შ-ი მდებარე უძრავი ქონება.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ მ. ნ-ეს აუნაზღაურდა 13 260 ლარის ოდენობის მატერიალური ზიანი .

საქმეში წარმოდგენილი აუდიტორული დასკვნით დადგენილად იქნა ცნობილი, რომ ქ.მცხეთაში, რ-ის ქ. №72-ში მდებარე მ. ნ-ის საცხოვრებელი სახლის საბაზრო ღირებულება შეადგენს 20 400 აშშ დოლარს.

განთავსებული აღსრულების ეროვნული ბიუროს მცხეთა-მთიანეთის სააღსრულებო ბიუროს 2009 წლის 28 მაისის განკარგულებით დადგენილია, რომ მ. ნ-ის საკუთრება, სესხის 17 669 აშშ დოლარის დავალიანების დაფარვის მიზნით, ნატურით გადაეცა კრედიტორ ნ. ხ-ს. აღნიშნული სესხისა და იპოთეკის ხელშეკრულებასთან დაკავშირებით, დამნაშავეებად იქნენ ცნობილი ბ. გ-ე და ნ. ბ-ე, შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ ნაწილობრივ გაიზიარა მ. ნ-ის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ სწორედ მოპასუხეთა ბრალეული ქმედებით მიადგა ზიანი, რაც გამოიხატა იმაში, რომ დაკარგა 20 400 აშშ დოლარად ღირებული საცხოვრებელი სახლი, რომელიც გადაეცა კრედიტორ ნ. ხ-ს, თუმცა პალატის განმარტებით, აღნიშნული გარემოება არ არის საკმარისი საფუძველი სარჩელის ამ ნაწილის საფუძვლიანობის დასადასტურებლად, რამეთუ მოპასუხე სარჩელის უსაფუძვლობასთან ერთად მიუთითებს მის ხანდაზმულობაზეც, რასაც კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოც ეთანხმება. სახელდობრ: დადგენილია, რომ მ. ნ-ის საცხოვრებელი სახლის გასხვისდა, ნივთი ნატურით გადაეცა 2009 წლის 28 მაისს, ხოლო სარჩელი დარღველი უფლების დასაცავად მან სასამართლოში შეიტანა 2012 წლის 5 ნოემბერს, ე.ი. ხანდაზმულობის 3-წლიანი ვადის გასვლის შემდგომ, რაც სარჩელს - ხანდაზმულს ხდის. რაც შეეხება მ. ნ-ის სასარჩელო მოთხოვნას სხვა სახის ზიანის არსებობისა და ამ ზიანში მოპასუხეების ქმედებებთან მიზეზ-შედეგობრივი კავშირის შესახებ, პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია იმ მოტივით, რომ მოსარჩელეს სასამართლოსათვის არ წარმოუდგენია შესაბამისი მტკიცებულებები აღნიშნულის დასადასტურებლად.

იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ ნ. ბ-სა და ბ. გ-ის მიმართ სისხლის სამართლის საქმეზე დამდგარია საბოლოო შემაჯამებელი გადაწყვეტილება – გამამტყუნებელი განაჩენი, რაც შევიდა კანონიერ ძალაში, სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე მითითებით, დადგენილად მიიჩნია მათი დანაშაულებრივი ქმედებით მ. ნ-ის ზიანის მიყენების ფაქტი. თუმცა აღნიშნა, რომ საქართველოს საქმოქალაქო კანონმდებლობა იცნობს ხანდაზმულობის ინსტიტუტს.

ხანდაზმულობასთან მიმართებით, პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 128-ე, 129-ე, 1008-ე, 130-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ მ. ნ-ის მისი საკუთრების ნ. ხ-ის გადაცემის შესახებ ცნობლი გახდა 2009 წლის 28 მაისს, ხოლო ამ უკანასკნელმა დარღვეული უფლების დასაცავად სასამართლოს მიმართა 2012 წლის 5 ნოემბერს, ანუ სამწლიანი ვადის დარღვევით, შესაბამისად, პალატის მოსაზრებით, მ. ნ-ის სარჩელი ამ ნაწილში ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით, როგორც ხანდაზმული, დაკმაყფოილებას არ ექვემდებარებოდა.

მ. ნ-ის სასარჩელო მოთხოვნა სხვა სახის ზიანის არსებობისა და ამ ზიანის მოპასუხეების მიერ მიყენების ფაქტისა და უშუალო შედეგთან დაკავშირებით, იმის გამო, რომ მოსარჩელემ აღნიშნული ფაქტი შესაბამისი მტკიცებულებებით ვერ დაადასტურა, პალატამ მიიჩნია, რომ სარჩელი ხანდაზმულობასთან ერთად უსაფუძვლო იყო.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 აპრილის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ნ-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, მართალია მოწინააღმდეგე მხარემ ფაქტობრივად აანაზღაურა 13260 ლარი, მაგრამ არ გადაუხდია ბრალეული ქმედებით მისთვის მიყენებული ზიანი. სასამართლომ ნაწილობრივ კი, დაადასტურა კასატორის მიერ მოთხოვნილი ზიანის სამართლიანობა, თუმცა ხანდაზმულობის მოტივით სარჩელი არამართებულად არ დააკმაყოფილა, არ გაითავლისწინა სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლის მოთხოვნა, ვინაიდან საქმეში არსებული მტკიცებულებებით უდავოდ დგინდებოდა, რომ ხანდაზმულობის ვადის დენა შეწყდა 2009 წლის 29 დეკემბერს, ხოლო პირობების შეუსრულებლობის გამო, განახლდა 2010 წლის მაისიდან, რაც ცხადყოფს, რომ ხანდაზმულობის 3-წლიანი ვადა არ გასულა.

კასატორის აზრით, დაუსაბუთებელია სასამართლოს უარი ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნის სხვა ნაწილში, მაშინ, როდესაც ბანკის სესხი მან აიღო იპოთეკის სესხის დასაფარად, რომელიც გადასცა მოწინააღმდეგე მხარეს, რომელიც მათ მიითვისეს, რაც დადგინდა სასამართლო განაჩენით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 24 ივნისის განჩინებით მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, კასატორი მ. ნ-ე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადხდის ვალდებულებისგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე