№ას-826-784-2013 9 დეკემბერი, 2013 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ. უ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ჩ-ე, ა. ფ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება, ქონებრივი და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა მ. უ-მა მოპასუხეების – გ. ჩ-სა და ა. ფ-ას მიმართ.

მოსარჩელის მოთხოვნები:

1. მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ ნასყიდობის საგნის საფასურის გადაუხდელი თანხის, 1540 ლარის დაკისრება;

2. მოპასუხეებისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ მიუღებელი შემოსავლის სახით 10720.19 ლარის დაკისრება;

3. მოპასუხეებისგან მოსარჩელის სასარგებლოდ მორალური ზიანის სახით 50000 ლარის ანაზღაურება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 29 მარტის გადაწყვეტილებით მ. უ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. უ-მა.

აპელანტის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 27 ივნისის განჩინებით მ. უ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2004 წლის 28 მაისს ერთი მხრივ, მ. უ-ს, როგორც გამყიდველს და მეორე მხრივ, გ. ჩ-სა და ა. ფ-ას, როგორც მყიდველებს შორის გაფორმდა სანოტარო აქტი – უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, გამყიდველმა მყიდველებს თანაბარწილად მიყიდა მის საკუთრებაში არსებული უძრავი ქონება – ქ.თბილისში, ა.წ-ის გამზირის №111-ში მდებარე 221კვ.მ არასაცხოვრებელი ფართი. ხელშეკრულებით ნასყიდობის ფასი განისაზღვრა 77350 ლარით.

2004 წლის 28 მაისის უძრავი ნივთის ნასყიდობის ხელშეკრულებით შეთანხმებული ფასის გადახდა მოხდა ეტაპობრივად, უცხოურ ვალუტაში, კერძოდ, 2004 წლის 1 ივლისს მყიდველებმა გამყიდველს გადაუხადეს 30000 აშშ დოლარი, 2004 წლის 16 დეკემბერს – 2000 აშშ დოლარი, 2004 წლის 30 დეკემბერს – 3000 აშშ დოლარი და 2005 წლის 14 თებერვალს – 5000 აშშ დოლარი. გარდა ამისა, გამყიდველისთვის მოგვიანებით გადაიხადეს 7000 აშშ დოლარი. მთლიანობაში გ. ჩ-ემ და ა. ფ-ამ მ. უ-ს გადაუხადეს 47000 აშშ დოლარი.

საქმეში წარდგენილი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 19 თებერვლის განჩინებით, რომლითაც უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილება (კანონიერ ძალაშია შესული), დადასტურდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომლის თანახმადაც, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი არ იყო პრეიუდიციული მნიშვნელობის ფაქტი გ. ჩ-სა და ა. ფ-ას მიერ მ. უ-ის ნასყიდობის ფასზე 7000 აშშ დოლარის ზედმეტად გადახდის თაობაზე. პრეიუდიციულად დადგინდა მხოლოდ ნასყიდობის ფასის სრულად გადახდა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი და სწორად დააკისრა მოსარჩელეს (გ. ჩ-ეს, ა. ფ-ას) სარჩელის საფუძვლად მითითებული იმ გარემოებების მტკიცების ტვირთი, რომ მათ მოპასუხეს (მ. უ-ს) ვალდებულების გარეშე ზედმეტად გადაუხადეს 7000 აშშ დოლარი, ასევე იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მხარეთა შორის არსებობდა შეთანხმება ფართის რემონტის თაობაზე, რისთვისაც ნასყიდობის ფასზე ზედმეტად მოპასუხისათვის გადახდილ იქნა 7000 აშშ დოლარი, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ აღნიშნული მტკიცების ტვირთი მოსარჩელეებმა ვერ დაძლიეს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ გ. ჩ-ემ და ა. ფ-ამ მ. უ-ს ნასყიდობის ფასის ანგარიშში გადაუხადეს 7000 აშშ დოლარი, შესაბამისად, 47000 აშშ დოლარის გადახდით მოპასუხეებმა მ. უ-ს ნასყიდობის ფასი სრულად გადაუხადეს. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებაზე, რომ მ. უ-ი სხვა დავებში თავადვე ადასტურებდა გ. ჩ-სა და ა. ფ-ას მიერ 7000 აშშ დოლარის მისთვის სწორედ ნასყიდობის ფასის ანგარიშში გადახდას. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ“ ქვეპუნქტზე და განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმით დადგენილია ფაქტების პრეიუდიცია, რაც სწორედ იმას ნიშნავს, რომ სასამართლოს მიერ ერთხელ უკვე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გაბათილება სხვა რაიმე სახის მტკიცებულებით პრაქტიკულად შეუძლებელია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ გ. ჩ-სა და ა. ფ-ას მ. უ-ის ნასყიდობის საფასურის სახით მთლიანობაში გადახდილი ჰქონდა 47000 აშშ დოლარი, რითაც მათ სრულად გადაიხადეს უძრავი ქონების ნასყიდობის თანხა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის (მოსარჩელის) მოთხოვნა მოპასუხეებისათვის იმ სხვაობის დაკისრების თაობაზე, რაც ლარებში შეფასებული ნასყიდობის საგნის ღირებულების უცხოურ ვალუტაში გადახდამ განაპირობა და რომლის სხვაობა გადახდის დროისთვის არსებული ეროვნული ბანკის მიერ ლარის მიმართ დადგენილი გაცვლითი კურსის შესაბამისად შეადგენდა 1540 ლარს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 128-ე, 129-ე მუხლებზე. მისი განმარტებით, ხანდაზმულობა სამოქალაქო სამართალში გამოხატავს იმ აზრს, რომ რომელიმე ურთიერთობას, მდგომარეობას, მოვლენას ადგილი ჰქონდა იმდენად დიდი ხნის წინ, რომ ხანგრძლივი დროის გასვლა განსაზღვრული სახით გავლენას ახდენს პირთა უფლებებსა და ვალდებულებებზე. ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაში პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებითი განხორციელება ან დაცვა. ამ ვადის გასვლა სპობს უფლების იძულებით განხორციელების შესაძლებლობას. ხანდაზმულობის ვადის დასაწყისი კი, ეფარდება იმ დღეს, როდესაც წარმოიშვა მოთხოვნის უფლება. მოთხოვნის უფლება წარმოიშობა იმ დღიდან, როცა პირმა გაიგო ან უნდა გაეგო თავისი უფლების დარღვევის შესახებ.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე განმარტა, რომ ხანდაზმულობის ვადის სწორად გამოთვლისათვის მნიშვნელოვანია მისი დენის დაწყების მომენტის განსაზღვრა. სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლის თანახმად, ხანდაზმულობა იწყება მოთხოვნის წარმოშობის მომენტიდან. მოთხოვნის წარმოშობის მომენტად ჩაითლება დრო, როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო უფლების დარღვევის შესახებ. ნორმის აღწერილობითი ნაწილის მითითება – როცა პირმა შეიტყო ან უნდა შეეტყო, არ შეიძლება გაგებულ იქნეს იმგვარად, რომ გარემოების შეტყობა რაიმე განსაკუთრებულ ფაქტს ან მოვლენას უნდა დაუკავშირდეს. კანონის ზემოაღნიშნული დანაწესი, პრაქტიკულად ერთმანეთის თანმხვედრია და ორიენტირებულია ვალდებულების დარღვევის მიმართ კრედიტორის ობიექტურ აღქმაზე.

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, განსახილველ შემთხვევაში, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ფულადი ვალდებულების შესრულების თაობაზე მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის ათვლა დაიწყო 2005 წლის თებერვლიდან, ანუ იმ მომენტიდან, როდესაც მოსარჩელე მ. უ-მა ნასყიდობის საფასური სრულად მიიღო მოპასუხეებისგან. სასამართლოში სარჩელი წარდგენილ იქნა 2012 წლის 26 დეკემბერს. შესაბამისად, გასული იყო სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით დადგენილი 6-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ სარჩელის წარდგენას აბრკოლებდა ისეთი გარემოება, რაც დაკავშირებული იყო უ-ის სასჯელაღსრულების სამკურნალო დაწესებულებაში ყოფნითა და მკურნალობით, რის გამოც მას არ ჰქონდა შესაძლებლობა დაექირავებინა წარმომადგენელი.

აღნიშნულ საკითხთან მიმართებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 132-136-ე მუხლებზე, რომლითაც დადგენილია ხანდაზმულობის ვადის დენის შეჩერების კონკრეტული შემთხვევები და აღნიშნა, რომ აპელანტის მიერ მითითებულ გარემოებას კანონით გათვალისწინებული არც ერთი შემთხვევა არ მოიცავდა. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ იგი არ გაიზიარა.

მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, ვინაიდან უსაფუძვლო იყო ძირითადი თანხის დაკისრების მოთხოვნა, შესაბამისად, უსაფუძვლო იყო ამ თანხის გადაუხდელობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნაც. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 145-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, მთავარი მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადის გასვლასთან ერთად ხანდაზმულობის ვადა გასულად ითვლება დამატებითი მოთხოვნებისთვისაც, მაშინაც კი, როცა ამ მოთხოვნათა ხანდაზმულობის ვადა ჯერ არ გასულა. შესაბამისად, ვალდებულების დროული შეუსრულებლობით გამოწვეული მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნაც ხანდაზმულად უნდა მიჩნეულიყო.

მორალური ზიანის ანაზღაურების თაობაზე სარჩელის მოთხოვნასთან მიმართებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 413-ე მუხლის პირველ ნაწილზე. ამ მუხლის თანახმად, არაქონებრივი ზიანისათვის ფულადი ანაზღაურება შეიძლება მოთხოვნილ იქნას მხოლოდ კანონით ზუსტად განსაზღვრულ შემთხვევებში, გონივრული და სამართლიანი ანაზღაურების სახით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით, სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისთვის ვნების მიყენების შემთხვევებში დაზარალებულს შეუძლია მოითხოვოს ანაზღაურება არაქონებრივი ზიანისთვისაც.

სააპელაციო სასამართლომ, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლზე დაყრდნობით განმარტა, რომ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების დასაკისრებლად აუცილებელია ერთდროულად შემდეგი პირობების არსებობა: 1.უნდა არსებობდეს მართლსაწინააღმდეგო მოქმედება; 2. სახეზე უნდა იყოს ზიანი; 3. უნდა არსებობდეს მიზეზობრივი კავშირი დამდგარ შედეგსა (ზიანს) და მართლსაწინააღმდეგო მოქმედებას შორის; 4. ზიანის მიმყენებელს უნდა მიუძღოდეს ბრალი. ამ პირობების ერთობლიობა წარმოადგენს იურიდიულ შემადგენლობას და თუნდაც ერთ-ერთი მათგანის არარსებობა გამორიცხავს ზიანის მიყენებისათვის პასუხისმგებლობის დაკისრების შესაძლებლობას.

განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხეების ქმედებით მოსარჩელეს ზიანი არ მიდგომია, შესაბამისად, მისი მოთხოვნა მორალური ზიანის ანაზღაურების ნაწილშიც უსაფუძვლოდ ჩაითვალა და არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. უ-მა.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი, კერძოდ, სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლით და ყურადღება გაამახვილა ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყების მომენტზე. სასამართლომ ხანდაზმულობის ვადის საწყისად მიიჩნია შეთანხმებული ნასყიდობის საგნის ფასის ბოლო ნაწილის გადახდის მომენტი, 2005 წლის 14 თებერვალი. საკითხის ამგვარად განმარტება უსაფუძვლო და კანონსაწინააღმდეგოა. სასამართლოს უფლება, განმარტოს კანონი, შეზღუდულია ნორმის არსის შენარჩუნების ფარგლებით. უდავოდ დადგენილ გარემოებას წარმოადგენს ის, რომ მყიდველებმა ანგარიშსწორება მოახდინეს 1540 ლარის დანაკლისით. აღნიშნული გაზიარებულია თავად სააპელაციო სასამართლოს მიერ. ყოველივე აღნიშნულის გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლოს მიერ ნასყიდობის საგნის ღირებულების სრულად გადახდის თარიღად და, შესაბამისად, ხანდაზმულობის ვადის ათვლის დასაწყისად 2005 წლის 14 თებერვლის მიჩნევა ალოგიკურია;

სააპელაციო სასამართლომ ობიექტურად არ განიხილა საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებები, რასაც შედეგად სამართლებრივად არასწორი დასკვნის გამოტანა მოყვა. კერძოდ, კონტექსტიდან ამოგლეჯილად იქნა განხილული და ავტორისვე საწინააღმდეგოდ გამოყენებული მ. ა-ის განცხადება იმის თაობაზე, რომ მყიდველები იხდიდნენ დოლარებით, მათ უნდა სცოდნოდათ, რომ გაცვლითი კურსი მუდმივად მერყეობს და განიცდის ცვლილებას და შესაბამისად უნდა მოეხდინათ ანგარიშსწორება. სასამართლოს განმარტებით, უ-ი არ აღიარებდა ნასყიდობის ფასზე მეტი თანხის მიღებას და გადახდილ 7000 დოლარს ყოველთვის განიხილავდა, როგორც ნასყიდობის ფასში შემავალ თანხას. აღნიშნული განმარტება მოყვანილ იქნა არასრული სახით, მისი ნამდვილი შინაარსი შემდგში მდგომარეობს: „საქმის მასალებით დადგენილია, რომ მ. უ-ი არც წინა დავის პერიოდში და არც მოცემულ დავაში არ აღიარებდა სყიდვის ფასზე მეტი თანხის მიღებას, არამედ ის 7 000 აშშ დოლარის მიღების ფაქტს ყოველთვის განიხილავდა, როგორც სყიდვის ფასში შემავალი თანხის გადახდას და მიაჩნდა, რომ აღნიშნულის გათვალისწინებითაც სრულად არ არის გადახდილი ნასყიდობის საგნის ფასი, რაც წარმოადგენდა მისი სარჩელის საფუძველს“;

ყურადღება არ გამახვილებულა საქმეში არსებულ მტკიცებულებაზე – თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2008 წლის 16 იანვრის გადაწყვეტილებაზე (საქმე №2/800-07), რომელშიც მყიდველი, გ. ჩ-ე აღნიშნავს, რომ 7000 აშშ დოლარის უ-ს გადაეცა ფართის მოწესრიგება-შეკეთების მიზნით, რაც არ შესრულდა. 7 000 აშშ დოლარის გადახდა მოხდა შეცდომით;

მტკიცებულების სახით წარდგენილ სხდომის ოქმში (2007 წლის 19 იანვარი, საქმე №2/11987) ასახულია მოწმე დ. გ-ის ჩვენება, რომლითაც დასტურდება, რომ შეთანხმება მოხდა 90000 აშშ დოლარის ოდენობით საფასურზე. მ. უ-ის განმარტებით, მყიდველებმა მართლაც გადაიხადეს დამატებით 7000 აშშ დოლარი, თუმცა, არა ზედმეტად, არამედ, შეთანხმებული 90000 აშშ დოლარის ფარგლებში;

ზემოაღნიშნული გარემოების ნამდვილობის გასამყარებლად გამოდგება ის ფაქტი, რომ 2006 წლის 10 აგვისტოს მ. უ-მა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას მოპასუხეებთან შეთანხმებული ფასის – 90000 აშშ დოლარის განსაზღვრის მოთხოვნით. ამასთან, იგი ითხოვდა დარჩენილი თანხის, 43000 აშშ დოლარის გადახდას და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურებას. დასახელებულ საქმეზე სასამართლომ დაადგინა, რომ მყიდველებმა ნასყიდობის ფასის ანგარიშში (77350 აშშ დოლარი) კი არ გადაუხადეს თანხა, არამედ 90000 აშშ დოლარის ანგარიშში;

საქმეში არსებული სანოტარო აქტით (№1-6514) დასტურდება, რომ მყიდველებმა გადაიხადეს 30000 აშშ დოლარი და გადასახდელი დარჩა 60000 აშშ დოლარი;

წარდგენილი მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ მყიდველებმა 47000 აშშ დოლარის გადახდით სრულად არ გადაიხადეს შეთანხმებული 90000 აშშ დოლარი და დანაკლისი წარმოადგენს 43000 აშშ დოლარს;

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღების მიღმა დატოვა ის გარემოება, რომ ხანდაზმულობის ვადის დინება შეწყდა თბილისის საქალაქო სასამართლოში ნასყიდობის ფასის გადახდაზე, ფულადი ვალდებულების დასაკმაყოფილებლად სარჩელის შეტანით (2007 წლის 3 აპრილის განჩინება, საქმეზე №2/11987; 2007 წლის 18 სექტემბრის განჩინება, საქმეზე №2ბ/734-07, 2008 წლის 23 იანვრის განჩინება, საქმეზე №ას-881-1189-07);

სასამართლოს 2008 წლის 23 იანვრის გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის მომენტიდან ხანდაზმულობის შეწყვეტილი ვადის დინება დაიწყო თავიდან. შესაბამისად, განსახილველი სარჩელის წარდგენის დროისთვის გასული იყო დაახლოებით 5 და არა 6 წელი, როგორც ეს სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა. აღნიშნული ადასტურებს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება კანონის დარღვევით მიიღო, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს წარმოადგენს;

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 144-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის თანახმად, ხანდაზმულობის ვადის გასვლის შემდეგ ვალდებული პირი უფლებამოსილია, უარი თქვას მოქმედების შესრულებაზე. მითითებული ნორმა საფუძვლად დაედო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ გადაწყვეტილებას. სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა – სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი, რომლის თანახმად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ, მიუღებელი შემოსავლისთვისაც;

უდავოდ დადგენილი გარემოებაა, რომ ხელშეკრულებით შეთანხმებულ ფასსა და გადახდილი თანხის ოდენობას შორის სხვაობა შეადგენს 1540 ლარს. ვალდებულების ჯეროვნად შესრულების შემთხვევაში, მითითებული თანხის სადეპოზიტო ანგარიშზე განთავსების შედეგად კასატორი მიიღებდა შემოსავალს დარიცხული პროცენტის სახით. სასამართლომ, მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარს საფუძვლად დაუდო მსჯელობა, რომლის თანახმადაც, მ. უ-ს არასდროს ქონია გახსნილი სადეპოზიტო ანგარიში საბანკო დაწესებულებაში. მსგავსი მიდგომა ეწინააღმდეგება საქართველოს კონსტიტუციით აღიარებული პიროვნების თავისუფალი განვითარების უფლებას;

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში ასევე უკანონოა, ვინაიდან, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია საქმეზე წარდგენილ დოკუმენტებს, რომლებითაც დასტურდება, რომ მ. უ-ს მეორე ჯგუფის ინვალიდობა დაუდგინდა 2005 წლის 8 თებერვალს სამედიცინო სოციალური ექსპერტიზის დიაგნოზით, რასაც შედეგად საპენსიო ბარათში შესაბამისი ჩანაწერის განხორციელება მოყვა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. უ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. უ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 20 სექტემბრის განჩინებით კასატორი გათავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „მ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. უ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე