№ას-496-472-2013 9 იანვარი, 2014 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
ბესარიონ ალავიძე, პაატა სილაგაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – გ. გ-ე (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. ტ-ი (მოსარჩელე)
თავდაპირველი მოპასუხე - მ. ჯ-ა
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 13 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი - საზიარო უფლების გაუქმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ტ-მა თბილისის საქალაქო სასამართლოში გ. გ-სა და მ. ჯ-ას წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა და მოითხოვა ნ. ტ-ის, მ. ჯ-სა და გ. გ-ის საზიარო უფლების ნატურით გაუქმება, ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი №...), სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2012 წლის 30 მაისის №016977-2012/03/1 დასკვნის თანახმად და მხარეთა მიერ ფაქტობრივად დაკავებული ფართების შესაბამისად, რის შედეგადაც მოსარჩელე ნ. ტ-ს მიეკუთვნება მის მიერ დაკავებული 142 კვ.მ, ხოლო მოპასუხეებს, გ. გ-სა და მ. ჯ-ას - 163 კვ.მ.
მ. ჯ-ამ სარჩელი ცნო.
გ. გ-ემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს მხარეთა საერთო საკუთრებას, შესაბამისად, მიწის ნაკვეთი უნდა გაიყოს თანაბარწილად და არა ფაქტობრივად დაკავებული ფართების შესაბამისად.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 25 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ნ. ტ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ნ. ტ-ის, მ. ჯ-სა და გ. გ-ის საზიარო უფლება ნატურით ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე (საკადასტრო კოდი №...), სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2012 წლის 30 მაისის №016977-2012/03/1 დასკვნის თანახმად, რომელიც წარმოადგენს გადაწყვეტილების განუყოფელ ნაწილს. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექპსერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2012 წლის 30 მაისის №016977-2012/03/1 ექსეპრტიზის დასკვნის თანახმად, მოსარჩელე ნ. ტ-ს მიეკუთვნა 142 კვ.მ საეზოვე ფართი (მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობებით №2 და №3), ხოლო მოპასუხეებს, გ. გ-სა და მ. ჯ-ას, მიეკუთვნათ 163 კვ.მ საეზოვე ფართი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა №1).
აღნიშნული გადაწყვეტილება გ. გ-ემ სააპელაციო წესით გაასაჩივრა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 13 მარტის განჩინებით გ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დარჩა.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:
1. ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) დაზუსტებული ფართი შეადგენს 305 კვ.მ-ს. მიწის ნაკვეთზე აღმართულია №1, №2 და №3 ნაგებობები, აქედან №1 ნაგებობის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ მ. ჯ-ა და გ. გ-ე, ხოლო №2 და №3 ნაგებობის მესაკუთრეა ნ. ტ-ი. მ. ჯ-ას სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება №1 შენობა–ნაგებობიდან საერთო ფართობი 256 კვ.მ II სართული 81.78 კვ.მ, ასევე მანსარდა 72.76 კვ.მ, გ. გ-ის სახელზე აღრიცხულია №1 შენობა–ნაგებობიდან საერთო ფართობი 256 კვ.მ, I სართული 79.47 კვ.მ. (ტ. I, ს.ფ. 15,16);
2. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრეთა წილები განსაზღვრული არ არის;
3. ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე 305 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი №...) თანამესაკუთრეებს, ერთი მხრივ, გ. გ-სა და მ. ჯ-ას, ხოლო, მეორე მხრივ, ნ. ტ-ს შორის ფაქტობრივად გამიჯნულია და მხარეები უძრავი ქონებით სარგებლობენ ფაქტობრივად არსებული გამიჯვნის შესაბამისად. ამასთან ფაქტობრივად გამიჯვნის შესაბამისად ნ. ტ-ს უკავია 142 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები №2, №3), ხოლო მ. ჯ-ას და გ. გ-ეს 163 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა №1);
4. რაიონის არქიტექტორის 1985 წლის 8 თებერვლის წერილის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე საერთო სარგებლობის ეზოს ფართი შეადგენს 322 კვ.მ-ს, რომელსაც ქუჩიდან აქვს ორი შესასვლელი, ერთით სარგებლობს თ-ას ოჯახი, რომელიც მთლიანად იზოლირებულია სხვა თანამფლობელებისაგან დიდი ხნის წინათ თვითნებურად მოწყობილი ეზოს გამყოფი ღობით, მეორეთი კი მ. ჯ-ა და ჯ-ის ოჯახი (ტ.I, ს.ფ. 49);
5. სადავო არ არის, რომ მ. თ-ა წარმოადგენს ამჟამინდელი მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ქონების წინამორბედ მესაკუთრეს;
6. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის ერთ-ერთმა თანამესაკუთრემ, მოპასუხე მ. ჯ-ამ სარჩელი ცნო. ამასთან, როგორც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში გამართულ სასამართლო სხდომაზე მ. ჯ-ამ განმარტა, 1978 წლიდან, ანუ მის მიერ სადავო უძრავი ნივთის შეძენისას, მიწის ნაკვეთი უკვე იყო გამიჯნული ეზოს გამყოფი ღობით და თანამესაკუთრეები იზოლირებულად სარგებლობდნენ დაკავებული ფართებით. მ. ჯ-ას მითითებით, სწორედ მისი უშუალო მონაწილობით აშენდა ის სახლი, რომელიც ამჟამად ირიცხება მის და გ. გ-ის თანასაკუთრებაში და აღნიშნული ღობე შეიცვალა მათი კუთვნილის სახლის ყრუ კედლით, რომელიც 1991 წლიდან დღემდე ასევე იზოლირებულად მიჯნავს მიწის ნაკვეთებს. გაყოფილი ნაკვეთები ერთმანეთისაგან იზოლირებულია და გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი (იხ: თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 13.03.2013წ. სხდომის ოქმი CD დისკზე 12:55:40- 12:56:13, 12:58:06-12:58:33).
7. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვით დგინდება, რომ ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე საეზოვე ნაკვეთი ამჟამად ფაქტობრივად გაყოფილია №1 და №2 საცხოვრებელი სახლების გასწვრივ ყრუ კედლებით, რომელზეც მდებარე №1 სახლი (ორსართულიანი მანსარდით) შეადგენს 163 კვ.მ-ს, ხოლო ნაკვეთის ფართი, რომელზეც №2 და №3 საცხოვრებელი სახლები მდებარეობს, არის 142 კვ.მ; №1 და №2 საცხოვრებელ სახლებს ერთმანეთის მხარეს არ გააჩნიათ ღიობები (ფანჯარა, კარები და სხვა). გაყოფილი ნაკვეთები ერთმანეთისაგან იზოლირებულია და გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი (ტ.I, ს.ფ. 62-68);
8. აპელანტი სადავოდ არ ხდის იმ ფაქტს, რომ ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე საეზოვე ნაკვეთი ამჟამად ფაქტობრივად გაყოფილია №1 და №2 საცხოვრებელი სახლების გასწვრივ ყრუ კედლით, საცხოვრებელ სახლებს ერთმანეთის მხარეს არ გააჩნიათ ღიობები (ფანჯარა, კარები და სხვა) და გაყოფილ ნაკვეთებს გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი, თუმცა მიუთითებს, რომ ის, როგორც თანამესაკუთრე, სარგებლობს მიწის ნაკვეთის სადავო 142 კვ.მ-ით, ვინაიდან გ. გ-სა და მ. ჯ-ას კუთვნილი სახლიდან ჩამონადენი წყალი სამხრეთ გზაზე არსებულ ქ-ის ქუჩაზე გაედინება სწორედ 142 კვ.მ ფართის ეზოს მეშვეობით;
9. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2012 წლის 30 მაისის №016977-2012/03/1 დასკვნის მიხედვით, დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ა-ის №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის გაყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შესაძლებელია ისე, როგორც ის ამჟამად არის გაყოფილი, ასე გაყოფის შემთხვევაში №1 საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრის საეზოვე ნაკვეთი იქნება 163 კვ.მ, ხოლო №2 საცხოვრებელი სახლისა და №3 ნაგებობის მესაკუთრის საეზოვე ფართი - 142 კვ.მ.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ სამართლებრივ საფუძველზე, რაც გახდა მიწის ნაკვეთის მხარეთა საკუთრებაში გადაცემის საფუძველი. კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლმა საკუთრებად გამოაცხადა ის მიწის ნაკვეთები, რომლებზეც ინდივიდუალური საცხოვრებელი სახლები მდებარეობს. აღნიშნული ნორმა გარდამავალი სახისაა და წარმოშობს უფლებას სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საკარმიდამო მიწის ნაკვეთზე. ახალი სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 93-ე მუხლის თანახმად, მიწა, მისი წიაღი, წყალი და ტყე წარმოადგენდა მხოლოდ და მხოლოდ სახელმწიფო საკუთრებას და გაიცემოდა მხოლოდ სარგებლობისათვის. ამავე კოდექსის 103-ე მუხლის თანახმად, მოქალაქეთა პირად საკუთრებაში შეიძლებოდა, ყოფილიყო მხოლოდ საცხოვრებელი სახლი, ხოლო მიწა, ზემოთ მითითებული ნორმის თანახმად, რჩებოდა სახელმწიფოს საკუთრებაში.
სასამართლოს განმარტებით, ახალმა სამოქალაქო კოდექსმა ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზეც ინდივიდუალური სახლები მდებარეობს, გამოაცხადა ამ პირთა საკუთრებად და მათზე გავრცელდა უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პირთა ერთობლივ კანონიერ სარგებლობაში არსებული საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები გამოცხადდა მათ თანასაკუთრებად. ამდენად, სადავო უძრავი ქონება მიჩნეულ იქნა აღნიშნულ პირთა უფლებამონაცვლეების თანასაკუთრებად. უმეტეს შემთხვევაში, სახლის თანამესაკუთრეებმა სარგებლობაში არსებული მიწები შეთანხმების საფუძველზე ღობით ან სხვა სახის მყარი ნაგებობით გამიჯნეს ან ისინი წლების განმავლობაში სარგებლობდნენ შეთანხმებული მიწის ნაკვეთის ნაწილით. ასეთ შემთხვევაში, მათ საკუთრების უფლება წარმოეშვათ მიწის ნაკვეთის მხოლოდ იმ ნაწილზე, რომელიც მათ უშუალო სარგებლობაში იყო ამ კოდექსის ამოქმედებამდე და არა მთელს მიწის ნაკვეთზე, რომელიც მიმაგრებული იყო მათ საერთო საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლზე. ასეთ შემთხვევაში, აღნიშნული მიწა გახდა არა თანასაკუთრების, არამედ ამ პირთა დამოუკიდებელი საკუთრების საგანი. ასეთი უფლება გავრცელდა მხოლოდ იმ მიწის ნაკვეთზე, რომლითაც სარგებლობენ ეს პირები.
სასამართლოს მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, სადავო მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია №1, №2 და №3 ნაგებობები, აქედან №1 ნაგებობის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ მ. ჯ-ა და გ. გ-ე, ხოლო №2 და №3 ნაგებობის მესაკუთრეა ნ. ტ-ი. მ. ჯ-ას სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება №1 შენობა–ნაგებობიდან საერთო ფართობით 256 კვ.მ - II სართული 81.78 კვ.მ, ასევე მანსარდა 72.76 კვ.მ, გ. გ-ის სახელზე აღრიცხულია №1 შენობა–ნაგებობიდან საერთო ფართობი 256 კვ.მ I სართული 79.47 კვ.მ 305 კვ.მ მიწის ნაკვეთი თანამესაკუთრეებს, ერთი მხრივ, გ. გ-სა და მ. ჯ-ას, ხოლო, მეორე მხრივ, ნ. ტ-ს შორის ფაქტობრივად გამიჯნულია ღობით და მხარეები უძრავი ქონებით სარგებლობენ გამიჯვნის შესაბამისად. ამასთან, ნ. ტ-ს უკავია 142 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები №2, №3), ხოლო მოპასუხეებს - მ. ჯ-სა და გ. გ-ეს 163 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობა №1). ეს კი ნიშნავს, რომ ეზო წარმოადგენს არა მათ თანასაკუთრებას თანაბარი წილის უფლებით, არამედ თითოეული მათგანის საკუთრების უფლება ვრცელდება მის სარგებლობაში არსებულ ფართზე. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ საფუძვლიანია ნ. ტ-ის მოთხოვნა საზიარო ქონებიდან მისი წილის გამოყოფა მოხდეს მხარეთა მიერ ფაქტობრივად დაკავებული ფართების შესაბამისად.
რაც შეეხება გ. გ-ის პრეტენზიას ექსპერტიზის დასკვნასთან დაკავშირებით, სასამართლომ აღნიშნა, რომ სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ №025843-2012/03/1 2012 წლის 6 აგვისტოს დასკვნის შედგენისას ექსპერტიზა ჩატარდა მოპასუხე გ. გ-ის განცხადების საფუძველზე, ექსპერტიზის წინაშე დასმული შეკითხვების შესაბამისად, კერძოდ, ექსპერტიზის წინაშე დასმული იყო შემდეგი შეკითხვა: ტექნიკურად შესაძლებელია თუ არა რეალურად (ნატურით) გაიყოს ქ. თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე ეზოს ნაკვეთი მის თანამესაკუთრეთა შორის, ამ ნაკვეთზე არსებული შენობა-ნაგებობებში თითოეული მესაკუთრის ნაწილის პროპორციულად. პასუხად ექსპერტიზამ დაადგინა, რომ სახლთმფლობელობაში არსებული განაშენიანებისაგან თავისუფალი (ცარიელი) მიწის ნაკვეთის გამიჯვნა ნატურით მხარეთა შორის, შენობებში მათ მიერ დაკავებული ფართების პროპორციულად ისე, რომ არ დარღვეულიყო სამშენებლო ნორმებისა და წესების მოთხოვნები, იყო შეუძლებელი. ამდენად, აღნიშნული საექსპერტო დასკვნით მოცემულია თითოეულ თანამესაკუთრეს შორის შენობებში მათ მიერ დაკავებული ფართების პროპორციულად სახლთმფლობელობაში არსებული განაშენიანებისაგან თავისუფალი (ცარიელი) მიწის ნაკვეთის ნატურით გამიჯვნის შეუძლებლობა, მოცემულ შემთხვევაში კი, როგორც ზემოთ აღინიშნა, მიწის ნაკვეთი უნდა გაიყოს არა მის თითოეულ თანამესაკუთრეს შორის შენობებში მათ მიერ დაკავებული ფართების პროპორციულად, არამედ მათ მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ფართების შესაბამისად. აღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ დავის გადაწყვეტისას, პირველი ინსტანციის სასამართლომ მართებულად არ გაიზიარა სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს'' 2012 წლის 6 აგვისტოს დასკვნა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება გ. გ-ემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა მისი გაუქმებისა და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შემდეგი დასაბუთებით: სასამართლომ ნ. ტ-ს უპირატესობა მიანიჭა და არ გაითვალისწინა დანარჩენი მესაკუთრეების ინტერესები. არასწორად დადგინდა, რომ 142 კვ.მ-ს ნ. ტ-ი დამოუკიდებლად ფლობს. ეზოს ამ ფართობით დღემდე სარგებლობს ორივე მოპასუხე. N1 სახლის სახურავიდან ჩამონადენი და ეზოში დაგროვილი წყალი იმ 142 კვ.მ ეზოს მეშვეობით გაედინება სამხრეთით მდებარე ქვლივიძის ქუჩაზე. საკადასტრო გეგმაზე აღნიშნული არხი კარგად ჩანს. ამ გარემოებებს არც ნ. ტ-ი უარყოფდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ განიხილა საკასაციო საჩივარი, შეისწავლა საქმის მასალები, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებულობა და მიიჩნევს, რომ გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს.
სააპელაციო სასამართლომ მოცემულ საქმეზე დადგენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:
1. ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი №...) დაზუსტებული ფართი შეადგენს 305 კვ.მ-ს. მიწის ნაკვეთზე აღმართულია №1, №2 და №3 ნაგებობები, აქედან №1 ნაგებობის მესაკუთრეებს წარმოადგენენ მ. ჯ-ა და გ. გ-ე, ხოლო №2 და №3 ნაგებობის მესაკუთრეა ნ. ტ-ი. მ. ჯ-ას სახელზე საკუთრების უფლებით ირიცხება №1 შენობა–ნაგებობიდან საერთო ფართობით 256 კვ.მ, II სართული 81.78 კვ.მ ასევე მანსარდა 72.76 კვ.მ, გ. გ-ის სახელზე აღრიცხულია №1 შენობა–ნაგებობიდან საერთო ფართობით 256 კვ.მ, 79.47 კვ.მ I სართული. (ტ. I, ს.ფ. 15,16);
2. საჯარო რეესტრის მონაცემებით, მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრეთა წილები განსაზღვრული არ არის;
3. ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე 305 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (საკადასტრო კოდი №...) თანამესაკუთრეებს, ერთი მხრივ, გ. გ-სა და მ. ჯ-ას, ხოლო, მეორე მხრივ, ნ. ტ-ს შორის ფაქტობრივად გამიჯნულია და მხარეები უძრავი ქონებით სარგებლობენ ფაქტობრივად არსებული გამიჯვნის შესაბამისად. ამასთან, ფაქტობრივად გამიჯვნის შესაბამისად, ნ. ტ-ს უკავია 142 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები №2, №3), ხოლო მ. ჯ-ას და გ. გ-ეს 163 კვ.მ მიწის ნაკვეთი (მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობა №1);
4. რაიონის არქიტექტორის 1985 წლის 8 თებერვლის წერილის თანახმად, ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე საერთო სარგებლობის ეზოს ფართი შეადგენს 322 კვ.მ-ს, რომელსაც ქუჩიდან აქვს ორი შესასვლელი, ერთით სარგებლობს თ-ას ოჯახი, რომელიც მთლიანად იზოლირებულია სხვა თანამფლობელებისაგან დიდი ხნის წინათ თვითნებურად მოწყობილი ეზოს გამყოფი ღობით, მეორეთი კი მ. ჯ-ა და ჯ-ის ოჯახი (ტ.I, ს.ფ. 49);
5. სადავო არ არის, რომ მ. თ-ა წარმოადგენს ამჟამინდელი მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული ქონების წინამორბედ მესაკუთრეს;
6. პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის ერთ-ერთმა თანამესაკუთრემ, მოპასუხე მ. ჯ-ამ სარჩელი ცნო. ამასთან, როგორც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატაში გამართულ სასამართლო სხდომაზე მ. ჯ-ამ განმარტა, 1978 წლიდან, ანუ მის მიერ სადავო უძრავი ნივთის შეძენისას, მიწის ნაკვეთი უკვე იყო გამიჯნული ეზოს გამყოფი ღობით და თანამესაკუთრეები იზოლირებულად სარგებლობდნენ დაკავებული ფართებით. მ. ჯ-ას მითითებით, სწორედ მისი უშუალო მონაწილობით აშენდა ის სახლი, რომელიც ამჟამად ირიცხება მის და გ. გ-ის თანასაკუთრებაში და ღობე შეიცვალა მათი კუთვნილის სახლის ყრუ კედლით, რომელიც 1991 წლიდან დღემდე ასევე იზოლირებულად მიჯნავს მიწის ნაკვეთებს. გაყოფილი ნაკვეთები ერთმანეთისაგან იზოლირებულია და გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი (იხ: თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 13.03.2013წ. სხდომის ოქმის აუდიოჩანაწერი 12:55:40- 12:56:13, 12:58:06-12:58:33);
7. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს დასკვნით დგინდება, რომ ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე საეზოვე ნაკვეთი ამჟამად ფაქტობრივად გაყოფილია №1 და №2 საცხოვრებელი სახლების გასწვრივ ყრუ კედლებით, რომელზეც განთავსებული №1 სახლი (ორსართულიანი მანსარდით) შეადგენს 163 კვ.მ-ს, ხოლო ნაკვეთის ფართი, რომელზეც №2 და №3 საცხოვრებელი სახლები მდებარეობს, არის 142 კვ.მ; №1 და №2 საცხოვრებელ სახლებს ერთმანეთის მხარეს არ გააჩნიათ ღიობები (ფანჯარა, კარები და სხვა). გაყოფილი ნაკვეთები ერთმანეთისაგან იზოლირებულია და გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი (ტ.I, ს.ფ. 62-68);
8. აპელანტი სადავოდ არ ხდის იმ ფაქტს, რომ ქალაქ თბილისში, ა-ის ქ. №42-ში მდებარე საეზოვე ნაკვეთი ამჟამად ფაქტობრივად გაყოფილია №1 და №2 საცხოვრებელი სახლების გასწვრივ ყრუ კედლით, საცხოვრებელ სახლებს ერთმანეთის მხარეს არ გააჩნიათ ღიობები (ფანჯარა, კარები და სხვა) და გაყოფილი ნაკვეთებს გააჩნიათ ცალ-ცალკე შესასვლელი, თუმცა მიუთითებს, რომ ის, როგორც თანამესაკუთრე, სარგებლობს მიწის ნაკვეთის სადავო 142 კვ.მ-ით, ვინაიდან გ. გ-სა და მ. ჯ-ას კუთვნილი სახლიდან ჩამონადენი წყალი სამხრეთ გზაზე არსებულ ქ-ის ქუჩაზე გაედინება სწორედ 142 კვ.მ ეზოს მეშვეობით;
9. სსიპ „ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს“ 2012 წლის 30 მაისის №016977-2012/03/1 დასკვნის მიხედვით, დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ა-ის №42-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის გაყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შესაძლებელია ისე, როგორც ის ამჟამად არის გაყოფილი, ასე გაყოფის შემთხვევაში №1 საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრის საეზოვე ნაკვეთი იქნება 163 კვ.მ, ხოლო №2 საცხოვრებელი სახლისა და №3 ნაგებობის მესაკუთრის საეზოვე ფართი - 142 კვ.მ.
საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლზე მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეებს საკუთრების უფლება წარმოეშვათ მიწის ნაკვეთის მხოლოდ იმ ნაწილზე, რომელიც უშუალოდ მათ სარგებლობაში იყო ამ კოდექსის ამოქმედებამდე და არა - მთელ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც მიმაგრებული იყო მათ საერთო საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლზე. ასეთ შემთხვევაში, აღნიშნული მიწა გახდა არა თანასაკუთრების, არამედ - ამ პირთა დამოუკიდებელი საკუთრების საგანი.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ სამართლებრივად არასწორად შეაფასა ფაქტობრივი გარემოებები.
საკასაციო სასამართლო ამ შემთხვევაში, მიუთითებს მსგავსი კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკაზე (იხ. მაგ. სუსგ №ას-321-306-2013) და განმარტავს, რომ ზემომითითებული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო სასამართლო გადაწყვეტილების დასაბუთება შედგება ორ ნაწილისაგან. პირველი, სააპელაციო სასამართლო უთითებს, რომ 1997 წლამდე (ახალი სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებამდე) მხარეთა საკუთრებაში არსებული ფართების წინამორბედი მესაკუთრეები შეთანხმდნენ მათ თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის სარგებლობის წესზე და 1997 წლის შემდგომაც სარგებლობდნენ შეთანხმებული წესის დაცვით.
აქედან გამომდინარე, შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მეზობლებს შორის არსებობდა შეთანხმება თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის სარგებლობის წესზე.
ამასთან ერთად, სააპელაციო სასამართლო უთითებს, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის საფუძველზე მხარეებს საკუთრების უფლება წარმოეშვათ მიწის ნაკვეთის მხოლოდ იმ ნაწილზე, რომელიც უშუალოდ მათ სარგებლობაში იყო ამ კოდექსის ამოქმედებამდე და არა - მთელ მიწის ნაკვეთზე.
ამ მოსაზრებიდან გამომდინარე, შესაძლებელია დავასკვნათ, რომ სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობის მიხედვით, მხარეები წარმოადგენენ მესაკუთრეებს ფაქტობრივად მათ სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე, რაც განსხვავდება საჯარო რეესტრის ჩანაწერისაგან.
შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანია, შეიძლება თუ არა მხარეები შეთანხმდნენ თანასაკუთრების სარგებლობის ისეთ წესზე, რომლითაც მესაკუთრეს სამუდამოდ ეზღუდება საკუთრებით სარგებლობა? შესაძლებელია თუ არა სარგებლობის წესზე მხარეთა შეთანხმებით შეიცვალოს საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემები, იმის თაობაზე, რომ მხარეები არიან სადავო ნაკვეთის თანამესაკუთრეები, კონკრეტული წილების მითითების გარეშე?
საკასაციო პლატა განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, რომლის თანახმად, მეზობლები შეთანხმებულები იყვნენ მიწის ნაკვეთის სარგებლობის წესზე ჯერ კიდევ 1978 წლიდან, შეფასებულ უნდა იქნეს იმ დროს მოქმედი ნორმატიული აქტების საფუძველზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1507-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად.
სააპელაციო სასამართლომ მართებულად მიუთითა 1964 წლის 26 დეკემბრის სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 93-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, მიწა, მისი წიაღი, წყალი და ტყე წარმოადგენდა მხოლოდ სახელმწიფოს საკუთრებას და გაიცემოდა სარგებლობისათვის. ამავე კოდექსის 103-ე მუხლის შესაბამისად, ფიზიკურ პირთა საკუთრება ვრცელდებოდა საცხოვრებელ სახლებზე, ხოლო მიწის ნაკვეთი მათ გადაეცემოდათ სარგებლობაში.
ამასთან ერთად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ მიწის ნაკვეთის სარგებლობაში გადაცემის წესს არეგულირებდა იმ დროს მოქმედი მიწის შესახებ კანონმდებლობა, კერძოდ, იმ დროს მოქმედი მიწის შესახებ კანონმდებლობის საფუძვლების მე-3 მუხლის თანახმად, მოქალაქეს მიწის ნაკვეთი სარგებლობაში გადაეცემოდა ამ საფუძვლებისა და მოკავშირე რესპუბლიკების კანონმდებლობით დადგენილი წესით. ამ საფუძვლების მე-20 მუხლის თანახმად, მოქალაქეს უფლება ჰქონდა, საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის მიეღო მფლობელობაში მიწის ნაკვეთი და ესარგებლა ამ ნიწის ნაკვეთით სიცოცხლის ბოლომდე მემკვიდრეობით გადაცემის უფლებით. შენობა-ნაგებობაზე საკუთრების უფლების გადაცემით გადადიოდა, ასევე მიწის ნაკვეთზე მფლობელობის უფლება (საფუძვლების მე-10 მუხლი). ამასთან ერთად, მიწის მფლობელებს ჰქონდათ მათ მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთისა ან მისი ნაწილის მხოლოდ დროებით სარგებლობაში გადაცემის უფლება კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში და წესით (საფუძვლების მე-16 მუხლის მე-7 ქვეპუნქტი), ხოლო ამავე ნორმატიული აქტის 53-ე მუხლი ითვალისწინებდა უკანონო გარიგებების დადებისას პასუხისმგებლობას, რომლის თანახმად ბათილია მიწის ნაკვეთების თაობაზე დადებული ნასყიდობის, გაცვლის, ჩუქების, გირავნობის ხელშეკრულებები. ასევე გასათვალისწინებელია იმ დროს მოქმედი საქართველოს მიწის კოდექსის (1971წლის 1 ნოემბერი) 151-ე მუხლი, რომლის თანახმად მიწის ნაკვეთების ყიდვა-გაყიდვა, დაგირავება, ანდერძით დატოვება, ჩუქება, იჯარით გაცემა, თვითნებური გაცვლა და სხვა გარიგებანი, რომლებიც აშკარა თუ ფარული ფორმით არღვევს მიწაზე სახელმწიფო საკუთრების უფლებას, ბათილია.
შესაბამისად, იმ დროს მოქმედი მიწის შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, მიწის მფლობელს უფლება ჰქონდა, მხოლოდ დროებით სარგებლობაში გადაეცა მიწის ნაკვეთი, ისიც კანონმდებლობით დადგენილ შემთხვევებში და წესით, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გარიგება იყო ბათილი.
ამასთან ერთად, გასათვალისწინებელია, რომ მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლის მე-2 ნაწილი კრძალავს თანაზიარი საკუთრების უფლების სარგებლობის ისეთ წესზე შეთანხმებას, რომლითაც გაუქმების მოთხოვნის უფლება გამოირიცხება ან იზღუდება ამ წესების საწინააღმდეგოდ. ამავე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ შეთანხმებით გაუქმების მოთხოვნის უფლება გამორიცხულია სამუდამოდ ან განსაზღვრული ვადით, მაშინ პატივსადები მიზეზის არსებობისას გაუქმება მაინც შეიძლება იქნეს მოთხოვნილი.
ამდენად, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იმ შემთხვევაშიც, თუ მივიჩნევთ, რომ მეზობლები 1978 წლისათვის შეთანხმებულები იყვნენ მიწის ნაკვეთის სარგებლობის წესზე, ზემოაღნიშნული ნორმები ცხადყოფს, რომ იმ დროს არსებული კანონი არ ითვალისწინებდა საცხოვრებელი სახლის მშენებლობისათვის სახელმწიფოსაგან მფლობელობაში გადაცემული მიწის ნაკვეთის მფლობელის მიერ სხვა პირის მფლობელობაში სამუდამოდ გადაცემას. მიწის გასხვისება არ დაიშვებოდა, შესაბამისად, ამ მიწის ნაკვეთის გასხვისების ან სხვაგვარი გადაცემის ხელშეკრულება იყო ბათილი.
მოქმედი სამართლებრივ სივრცეში წარმოშობილი ურთიერთობების შემთხვევაშიც კანონი ითვალისწინებს პატივსადები მიზეზის არსებობისას გაუქმებულ იქნეს სამუდამოდ განსაზღვრული თანასაკუთრებაში არსებული ნივთით სარგებლობის შეთანახმება. ამის საწინააღმდეგო შეთანხმება ბათილია.
აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ, ფაქტობრივი გარემოებათა თავისებურების გათვალისწინებით, არასწორად განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლი.
განსახილველი ნორმის თანახმად, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზეც ინდივიდუალური სახლები მდებარეობს, სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებიდან ამ პირთა საკუთრებად მიიჩნევა და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები. უპირველეს ყოვლისა, უნდა აღინიშნოს, რომ ამ ნორმის მიზანია, აღადგინოს სამართლებრივი წესრიგი იმ ურთიერთობებში, რომლებიც წარმოიშვნენ მოქმედი სამოქალაქო კოდექსით გაუქმებული ნორმატიული აქტების საფუძველზე. როგორც ზემოთ აღინიშნა, ამ კოდექსის ამოქმედებამდე მოქმედი სამოქალაქო სამართლის კოდექსისა და მიწის შესახებ კანონმდებლობის საფუძვლების შესაბამისად, სახელმწიფოსაგან მფლობელობაში მიღებული მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე რჩებოდა სახელმწიფო, ხოლო ამ მიწის ნაკვეთზე აღმართული საცხოვრებელი სახლის მესაკუთრეს წარმოადგენდა მოქალაქე. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 150-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მიწის ნაკვეთის არსებით შემადგენელ ნაწილს განეკუთვნება შენობა-ნაგებობანი და ნივთები, რომლებიც მყარადაა დაკავშირებული მიწასთან და არ არის გამიზნული დროებითი სარგებლობისათვის, რაც ხელშეკრულებითაც შეიძლება განისაზღვროს. შესაბამისად, ის მიწის ნაკვეთი, რომელზეც აღმართულია შენობა-ნაგებობა, არ შეიძლება იყოს ცალკე უფლების ობიექტი, გარდა კანონით გათვალისწინებულ შემთხვევებისა, ამიტომ მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლი უთითებს ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთებზე. „კანონიერ სარგებლობაში“, უპირველეს ყოვლისა, იგულისხმება ინდივიდუალურ ბინათმშენებლობისათვის კანონით დადგენილი წესით გამოყოფილი მიწის ნაკვეთები, შესაბამისად, კანონის საწინააღმდეგოდ დაწვრილებით იხილეთ ზემოთ) მოპოვებული სარგებლობა არ წარმოადგენს ამ ნორმით გათვალისწინებული შედეგის წინაპირობას. ამდენად, როგორც უკვე აღინიშნა, იმ დროს მოქმედი მიწის შესახებ კანონმდებლობის თანახმად, მიწის მფლობელს უფლება ჰქონდა, მხოლოდ დროებით სარგებლობაში გადაეცა მიწის ნაკვეთი, წინააღმდეგ შემთხვევაში, გარიგება, რომლითაც ხდებოდა ამ მიწის ნაკვეთებზე ნასყიდობის, გაცვლის, ჩუქების, გირავნობის ხელშეკრულებების დადება, ბათილი იყო.
ყურადღება უნდა გავამახვილოთ სააპელაციო სასამართლოს შეფასებებზე, რომლითაც, სასამართლოს მოსაზრებით, ნ, ტ-სა და გ.გ-ის წინამორბედები სამუდამოდ შეთანხმდნენ ნაკვეთით სარგებლობის წესზე, საიდანაც გამომდინარეობს, რომ კასატორი არ იყო განაშენიანობისაგან თავისუფალი მთელი მიწის ნაკვეთის კანონიერი მოსარგებლე, და, შესაბამისად, ის ვერ იქნება ცნობილი ამ მიწის ნაკვეთის ერთ-ერთ მესაკუთრედ სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის მიხედვით. უფლებათა შორის კონფლიქტზე მიგვითითებს საჯარო რეესტრის ჩანაწერი, რომლის თანახმად, კასატორი რჩება სადავო მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრედ. მხარეები სადავო მიწის ნაკევთის თანამესაკუთრეები არიან, თუმცა განსაზღვრული არ არის მათი წილები.
სააპელაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ ამ მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ამგვარი წესი გრძელდებოდა 1997 წლის შემდეგაც, ანუ მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის პირობებში.
ამ შემთხვევაშიც, როგორც უკვე აღინიშნა, მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლი გამორიცხავს ისეთ ურთიერთობას, რომლითაც სარგებლობის წესით ისპობა საკუთრების უფლება. ამ ნორმის ზემოთ მოყვანილი განმარტებასთან ერთად უნდა აღინიშნოს, რომ ამ შემთხვევაში ყურადსაღებია საკუთრების სოციალური ფუნქცია, რომელიც გარკვეულ წილად განსაზღვრავს საკუთრების შინაარსსა და მის სოციალურ ბოჭვას, კერძოდ, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლის პირველ ნაწილში მითითებულია, რომ „მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით.. . . “
აღნიშნული დანაწესი ითვალისწინებს საკუთრების კანონისმიერი და სახელშეკრულებო ბოჭვას, მაგრამ მას გააჩნია თავისი ფარგლები, კერძოდ, არ შეიძლება, რომ საკუთრების ბოჭვამ, შეზღუდვამ მოსპოს საკუთრება. საკუთრების სუბსტანცია, რომელშიც იგულისხმება საკუთრების ინსტიტუტით გათვალისწინებული შინაარსის რეალიზაცია, უნდა შენარჩუნდეს, ამდენად, იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობის თანახმად, დაუშვებელი იყო სადავო მიწის ნაკვეთზე საკუთრების გადაცემა ან ერთი ფიზიკური პირის მიერ მეორესათვის სარგებლობის სამუდამოდ დათმობა (მიწის შესახებ კანონმდებლობის საფუძვლების მე-16, 53-ე მუხლები). მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის თანახმად, უძრავ ნივთზე საკუთრების შეძენისათვის აუცილებელია, დაცული იყოს ამავე კოდექსის 183-ე მუხლის მოთხოვნები, რომელიც მოითხოვს გარიგების წერილობითი ფორმით დადებას და შემძენზე ამ გარიგებით განსაზღვრული საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საჯარო რეესტრში, ხოლო საკუთრებაში არსებული ნივთის სხვა პირის სარგებლობით სახელშეკრულებო ბოჭვამ არ უნდა მოსპოს საკუთრების უფლება (საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 961-ე მუხლები), ამდენად, საკასაციო სასამართლო ხაზს უსვამს, რომ მხარეთა შეთანხმება მიწის ნაკვეთით სარგებლობის წესზე არ აუქმებს ან ცვლის უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების მოპოვების რეჟიმს, შესაბამისად, ამ საქმეზე მხარეთა საკუთრების უფლების დადგენისათვის უპირატესობა ენიჭება საჯარო რეესტრის ჩანაწერს.
რაც შეეხება იმ გარემოებას, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემებში არ არის მითითებული თითოეულის კუთვნილი წილი სადავო ნაკვეთზე, საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ, სამოქალაქო კოდექსის 954-ე მუხლის თანახმად, თუ სპეციალურად სხვა რამ არ არის დადგენილი, თითოეულ მოწილეს ეკუთვნის თანაბარი წილი, ხოლო იმავე კოდექსის 963-ე მუხლის თანახმად, საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით.
საკასაციო სასამართლო არ იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დასკვნას, რომ „ერთგვაროვანი ნაწილები“ ამ მუხლის მიზნებისათვის გულისხმობს სრულფასოვან დამოუკიდებელ მიწის ნაკვეთებს და არა თანაბარი ფართის მქონე ნაკვეთებს და მიუთითებს, რომ ამ ნორმაში სწორედაც რომ ტოლ ნაწილებად დაყოფის შესაძლებლობაზეა საუბარი, ვინაიდან, თუ მხარეთა წილები წინასწარ განსაზღვრული არ არის ხელშეკრულების ან საკუთრების უფლების წარმომშობი სხვა დოკუმენტის საფუძველზე, მხარეები საზიარო საგნის თანაბარი წილის უფლებით სარგებლობენ, სწორედ ამგვარად უნდა გაიყოს მათ შორის ნატურით საზიარო უფლების საგანი და დაუშვებელია, რომელიმე მესაკუთრის წილის გაზრდა სხვა მესაკუთრის ხარჯზე. ისეთ შემთხვევაში, თუ სადავო ქონება ღირებულების შემცირების გარეშე ვერ გაიყოფა თანაბარ ნაწილებად ან მხარეთა კუთვნილი წილების პროპორციულად, სამოქალაქო კოდექსის 964-ე მუხლის თანახმად, საზიარო უფლება გაუქმდება საზიარო საგნის ან მიწის ნაკვეთის გაყიდვითა და ამონაგების განაწილებით. მიწის ნაკვეთის შემთხვევაში გამოიყენება აუქციონზე უძრავი ქონების იძულებით გაყიდვის წესები. თუ დაუშვებელია საზიარო საგნის გასხვისება მესამე პირზე, მაშინ საგანი აუქციონზე უნდა გაიყიდოს მოწილეებს შორის.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად იხელმძღვანელა ექსპერტიზის დასკვნით, რომლის მიხედვითაც, მიწის ნაკვეთი შესაძლებელია, გაიმიჯნოს იმგვარად, როგორც მხარეები ფაქტობრივად ფლობენ, ვინაიდან, როგორც უკვე აღინიშნა, სარგებლობის წესზე შეთანხმება არ ცვლის საკუთრების უფლების თაობაზე საჯარო რეესტრის ჩანაწერებს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება იურიდიულად დაუსაბუთებელია და მისი დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე“ და „ე1“ ქვეპუნქტების საფუძველზე მისი გაუქმების აბსოლუტური საფუძველია.
იმავე კოდექსის 412-ე მუხლის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ საქმის გარემოებები საპროცესო ნორმების ისეთი დარღვევითაა დადგენილი, რომ ამ დარღვევების შედეგად საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილება იქნა გამოტანილი და საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა ან არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები. ამ მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიკვლიოს სადავო მიწის ნაკვეთის თანამესაკუთრეთა შორის გაყოფის შესაძლებლობები, იხელმძღვანელოს წინამდებარე განჩინების დასაბუთებით და დავა იმგვარად გადაწყვიტოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 284-ე, 412-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. გ. გ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 13 მარტის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი
მოსამართლეები ბ. ალავიძე
პ. სილაგაძე