№ას-635-598-2012 10 იანვარი, 2014 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
კასატორები – თ. კ-ი, ნ. ვ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ბ-ე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილება
კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – საჯარო რეესტრის სარეგისტრაციო ჩანაწერის ბათილად ცნობა, სამეზობლო საზღვრის გასწორება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2011 წლის 6 სექტემბერს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა გ. ბ-ემ მოპასუხეების: ფ. ვ-ის, თ. კ-ის, ნ. ვ-ის მიმართ (მესამე პირი – ე. ს-ე) და მოითხოვა:
1. საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებსა (სარეგისტრაციო ნომრებით: ... და ..., რომელთა მიხედვით, მიწის ნაკვეთის ფართის ოდენობად მითითებულია 1883კვ.მ) და 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებაში (რომელშიც გარიგების საგნის ფართის ოდენობად მითითებულია 1883კვ.მ) შესაბამისი ცვლილებების შეტანა, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის ოდენობად, 1883კვ.მ-ის ნაცვლად, 1651კვ.მ-ის მითითება;
2. თ. კ-სა და ნ. ვ-ის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებასთან (სარეგისტრაციო ნომრებით: ... და ...) დაკავშირებით რეგისტრირებულ მონაცემებში, აგრეთვე, მათსავე საერთო სარგებლობაში არსებულ 160კვ.მ ფართთან დაკავშირებით რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებების შეტანა და საერთო ჯამში დასახელებული მოპასუხეების საკუთრებაში 1651კვ.მ-ის მიწის ნაკვეთის დარეგისტრირება;
3. 25კვ.მ მიწის ნაკვეთზე არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის გაუქმება (საკადასტრო კოდით: ...);
4. თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მოსარჩელე გ. ბ-ის საკუთრებასთან დაკავშირებით სარჩელის აღძვრის დროისათვის არსებული საზღვრის 2011 წლის 10 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზით დადგენილ ფარგლებში მოყვანის დავალება, კერძოდ, ზ-ის (ანუ თ. მ-ის ქუჩის) მხარეს საზღვრის 1 მეტრით იმგვარად გადაწევა, რომ მათი ნაკვეთების საერთო სიგრძედ დადგენილიყო 20.80კვ.მ, ხოლო დ.ა-ის ქუჩის მხარეს მოსარჩელე გ. ბ-ის ნაკვეთის გვერდითი საზღვრის 46.20მ სიგრძის დონეზე საზღვარი გადაწეულიყო მოპასუხეების საკუთრებაში 2 მეტრით.
სარჩელის თანახმად, 1953 წლის 14 ივლისის ნოტარიულად დამოწმებული ხელშეკრულების საფუძველზე, მოსარჩელე გ. ბ-ის მამამ, აწ გარდაცვლილმა მ. ბ-ემ მოპასუხე ვ-ან, კერძოდ, აწ გარდაცვლილი ს. ვ-ან შეიძინა ქ.ქობულეთში, გ-ის ქ.№847-ში (ამჟამად, დ.აღმაშენებლის გამზირის №307-ში) მდებარე 600კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მასზე განთავსებული საცხოვრებელი სახლითა და დამხმარე სათავსოთი. 1953 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროს არსებული ტექაღრიცხვის მასალებით და ამ მასალებზე დაყრდნობით შედგენილი 2011 წლის 10 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნით დგინდებოდა, რომ ვ-ეების საკარმიდამო ნაკვეთის საერთო ფართი შეადგენდა 3162კვ.მ-ს. დასახელებული მტკიცებულებებით ასევე დგინდებოდა, რომ 1953 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე მოსარჩელის ოჯახის მიერ შეძენილი 600კვ.მ მიწის ნაკვეთი რეალურად გაიმიჯნა მოპასუხე ვ-ის საკარმიდამო ნაკვეთის საერთო 3162კვ.მ ფართიდან შემდეგი პარამეტრებით: ზ-ის (ანუ თ. მ-ის ქუჩის) მხარეს მოსარჩელის ნაკვეთის სიგრძე შეადგენდა 13მ-ს, ამავე ზომის იყო ნაკვეთის სიგრძე დ.ა-ის ქუჩის მხარეს, ხოლო ნაკვეთის გვერდითი ზომების სიგრძე ასევე იდენტური იყო და თითოეული შეადგენდა 46.20მ-ს (13X46.20=600.6კვ.მ-ს).
საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ ს. ვ-ის ოჯახმა შვილს, ა. ვ-ეს (მესამე პირის, ე. ს-ის მეუღლე) საკარმიდამო მიწის ნაკვეთიდან ცალკე საცხოვრებლის მოსაწყობად დ.ა-ის ქუჩის მხარეს გამოუყო 911კვ.მ (საკადასტრო მონაცემებით: ...). შესაბამისად, ტექაღრიცხვის მონაცემებზე, როგორც პირველად სარეგისტრაციო დოკუმენტაციაზე დაყრდნობით, თ. კ-სა და ნ. ვ-ის საკუთრებასა და თანასაკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საერთო ფართი უნდა ყოფილიყო 1651კვ.მ (3162-600-911=1651-ს) და არა 1845კვ.მ. როგორც გამოირკვა, 2005 წლის 20 ოქტომბერს ქობულეთის რაიონულ სასამართლოს უდავო წარმოების წესით განუხილავს მოპასუხე ფ. ვ-ის განცხადება და თავისი გადაწყვეტილებით (საქმე №2-494) ამ უკანასკნელის საკუთრებად უღიარებია ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის ქ.№309-ში მდებარე 1883კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რაც შემდგომში აღირიცხა კიდეც მის საკუთრებაში (სარეგისტრაციო მონაცემებით: ...). 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებით, მოპასუხე ფ. ვ-ემ 1883კვ.მ მიწის ნაკვეთი აჩუქა შვილებს – თ. კ-სა და ნ. ვ-ეს. აღნიშნული ქონება დაზუსტდა, კერძოდ, 1820კვ.მ მიწის ნაკვეთი დასაჩუქრებულების საკუთრებაში აღირიცხა იმავე წლის 17 სექტემბერს (სარეგისტრაციო მონაცემებით: ...). უძრავი ქონების რეალური გაყოფის შესახებ 2008 წლის 24 სექტემბრის შეთანხმებით, თ. კ-მა და ნ. ვ-ემ თანაბარწილად გაიყვეს დაზუსტებული 1820კვ.მ ფართი და საბოლოოდ, საჯარო რეესტრში თითოეულის საკუთრებად დარეგისტრირდა 830-830კვ.მ ფართები (საკადასტრო კოდებით: ... და ...). რაც შეეხებოდა 160კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართს, მასზე განთავსებული სახლით, იგი დარჩა საერთო საკუთრებაში;
სარეგისტრაციო წარმოების მასალებში არ მოიპოვებოდა სხვა რაიმე სამართლებრივი აქტი ან გარიგება (გარდა სასამართლოს 2005 წლის 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებისა) იმის დასადასტურებლად, რომ მიმდებარედ არსებულ კონკრეტულ ფართზე რომელიმე მოპასუხემ დამატებით მოიპოვა საკუთრების უფლება. გ. ბ-ემ, სასამართლოს აღნიშნულ გადაწყვეტილებით დასრულებულ საქმეზე მოითხოვა საქმის წარმოების განახლება, მაგრამ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მას მხოლოდ იმ მიზეზით ეთქვა უარი, რომ გასული იყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 426-ე მუხლის მე-4 პუნქტით გათვალისწინებული 5-წლიანი ხანდაზმულობის ვადა.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ მოპასუხეები უსაფუძვლოდ იყვნენ შეჭრილნი მის საკუთრებაში და მითვისებული ჰქონდათ 34.2კვ.მ ფართი.
მოპასუხეებმა – თ. კ-მა და ნ. ვ-ემ, სარჩელზე წარადგინეს შესაგებელი, სადაც აღნიშნეს, რომ მოსარჩელე აპელირებდა 1953 წლის მდგომარეობით არსებულ ჩანაწერებზე, რომლებითაც რეალურად არ შეიძლებოდა ზუსტი საკადასტრო წერტილების დადგენა. მათ მიერ წარდგენილი საინვენტარიზაციო დოკუმენტიდან ირკვეოდა, რომ 1883კვ.მ ფართი ფადიმე ვ-ის სახელზე ირიცხებოდა სასამართლო გადაწყვეტილების საფუძველზე და ეს ფართი მან შემდგომში აჩუქა შვილებს.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ბ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
სააპელაციო სასამართლოს 2012 წლის 1 მარტის სხდომაზე აპელანტმა (მოსარჩელემ) უარი განაცხადა სარჩელის მოთხოვნაზე, რომელიც შეეხებოდა 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებაში ცვლილებების შეტანას. ამავე სხდომაზე მან სარჩელი დააზუსტა და მოითხოვა:
1. ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-სა და თ. კ-ის საკუთრების თაობაზე საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) ბათილად ცნობა;
2. ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 830კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 9.2კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართის ნაწილში თ. კ-ის საკუთრების შესახებ საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) ბათილად ცნობა;
3. თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მიმართ სასაზღვრო მიჯნის 2011 წლის 10 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზით დადგენილ საზღვრებში გასწორება.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით:
1. გ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა;
2. გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება;
3. გ. ბ-ის სარჩელის მოთხოვნაზე 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე საქმის წარმოება შეწყდა;
4. გ. ბ-ის სარჩელის მოთხოვნა თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მიმართ სასაზღვრო მიჯნის გასწორების თაობაზე დარჩა განუხილველად;
5. გ. ბ-ის დაზუსტებული სარჩელი დაკმაყოფილდა;
6. ბათილად იქნა ცნობილი ქობულეთში, დ. ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25კვ.მ მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-სა და თ. კ-ის საკუთრებაში საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერი;
7. ბათილად იქნა ცნობილი ქობულეთში, დ. ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 830კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 9.2კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართის ნაწილში თ. კ-ის საკუთრებაში საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერი.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
სანოტარო წესით დამოწმებული 1953 წლის 14 ივლისის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, მ. ბ-ემ (მოსარჩელის მამა) ს. ვ-ან (მოპასუხეების - თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მამა) შეიძინა ქ.ქობულეთში, გ-ის ქ.№247-ში, 600კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განთავსებული ერთსართულიანი ქვის სახლი, რომელიც შედგებოდა ორი ოთახისა და დამხმარე ფართისაგან, დახურული კრამიტით. ნასყიდობის ხელშკრულების საფუძველზე უძრავი ქონება მ. ბ-ის სახელზე დარეგისტრირდა ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში, რაზეც შედგა გეგმა-ნახაზი;
მხარეთა განმარტებებითა და ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივში დაცული საინვენტარიზაციო გეგმა-ნახაზით დგინდებოდა, რომ გ. ბ-ეს უფლების დამადასტურებელი საბუთის საფუძველზე გააჩნდა ქობულეთში, დ. ა-ის ქ.307-ში 600კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული 116.9კვ.მ საცხოვრებელი სახლით, ხოლო, 490კვ.მ მიწის ნაკვეთი – უფლების დამდგენი საბუთის გარეშე, ე.ი. მთლიანობაში გ. ბ-ეს გააჩნდა 1090კვ.მ მიწის ნაკვეთი;
უფლების დამადასტურებელ საბუთს წარმოადგენდა სამკვიდრო მოწმობა, რომლითაც გ. ბ-ეს საკუთრებაში გადაეცა მ. ბ-ის მიერ ს. ვ-ან შეძენილი უძრავი ქონება;
საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, მოსარჩელე გ. ბ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული იყო ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №307-ში მდებარე 900კვ.მ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, რომელზეც განლაგებული იყო შენობა-ნაგებობები: №1-428კვმ, №2-248კვ.მ და №3-46კვ.მ, რეგისტრაციის საფუძველს წარმოადგენდა სამკვიდრო მოწმობა და ქობულეთის რაიონის გამგეობის 2005 წლის 7 დეკემბრის №116 დადგენილება;
ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი ამავე კომისიის 2005 წლის 7 დეკემბრის №116 დადგენილება, რომლითაც გ. ბ-ეს ტექაღრიცხვის მონაცემებით რიცხულ მიწის ნაკეთზე დამატებით მიეკუთვნა 490კვ.მ მიწის ნაკვეთი და ჯამში საკუთრებაში გადაეცა 1090კვ.მ ნაკვეთი, თუმცა საჯარო რეესტრში უძრავ ქონებაზე გ. ბ-ის უფლების რეგისტრაციასთან დაკავშირებით ცვლილება არ დაფიქსირებულა;
ქობულეთის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 20 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგინდა იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი იმის თაობაზე, რომ ფ. ვ-ე ნამდვილად ფლობდა ქ.ქობულეთში, ა-ის ქ.№309-ში მდებარე 1883კვ.მ მიწის ნაკვეთს და საჯარო რეესტრს დაევალა, აღნიშნული ფართის რეგისტრაციაში გატარება;
ხსენებული გადაწყვეტილება აღსრულდა და 2005 წლის 7 სექტემბერს ფ. ვ-ის სახელზე გაიცა ტექნიკური პასპორტი, რომლის მიხედვით, ფ. ვ-ის საკუთრებაში დარეგისტრირდა ქ.ქობულეთში, ა-ის ქ.№309-ში მდებარე უძრავი ქონება, კერძოდ მიწის ნაკვეთი, რომლის დაუზუსტებელი ფართი შეადგენდა 1883კვმ-ს, აგრეთვე, საცხოვრებელი სახლი, საერთო სასარგებლო ფართით 139.8კვ.მ;
2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე, ფ. ვ-ემ მის საკუთრებაში რიცხული უძრავი ქონება, 1883კვ.მ მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები აჩუქა მის ქალიშვილებს, მოპასუხეებს – თ. კ-ს და ნ. ვ-ეს თანაბარწილად, რაც რეგისტრირებულ იქნა საჯარო რეესტრში;
საქმეში წარმოდგენილი 2008 წლის 17 სექტემბრის საჯარო რეესტრის ამონაწერით დგინდება, რომ განხორციელდა მოპასუხეების, თ. კ-ის და ნ. ვ-ის მიწის ნაკვეთის დაზუსტება და მათი მიწის ნაკვეთის დაზუსტებულ ფართად, 1883კვ.მ-ის ნაცვლად, მიეთითა 1820კვ.მ, რომელიც შემდგომში რეალურად გაიყო მხარეებს შორის და ½ ნაწილი (830კვ.მ) დარეგისტრირდა თითოეულის ინდივიდუალურ საკუთრებად;
საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილებით, ქ.ქობულეთში, ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25კვ.მ მიწის ნაკვეთზე განხორციელდა ნ. ვ-ის და თ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. რეგისტრაციის საფუძვლად მიეთითა 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულება და 25კვ.მ მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი;
სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის №352-08-4 დასკვნით დადგინდა, რომ: ა. ტექნიკური აღრიცხვის ნახაზის მიხედვით, თ. მ-ის ქუჩის მხრიდან ვ-ის მიწის ნაკვეთის სიგრძე უნდა იყოს 20.80 მეტრი. ფაქტობრივად მისი სიგრძე 21.80 მეტრია. გ. ბ-ის ნაკვეთის სიგრძე უნდა იყოს 13.0 მეტრი, ფაქტობრივად მისი სიგრძე 12.0 მეტრს შეადგენს. საპასპორტო მონაცემებსა და ფაქტობრივ მდგომარეობებს შორის არსებული ერთი მეტრი დღევანდელი მდგომარეობით უკავია გ. ბ-ის მეზობლად მდებარე სახლთმფლობელობას; ბ. გ. ბ-ე ტექნიკური აღრიცხვის ნახაზის მიხედვით ფლობს 600 კვ. მეტრს და მისი პარამეტრებია: 13.00 X 46.20 მეტრზე; გ. დღეის მდგომარეობით, მეზობლად მდებარე თ. კ-ის და გ. ბ-ის მიწის ნაკვეთები ერთმანეთისაგან გამიჯნულია მყარი კაპიტალური ღობით და ეს ღობე შედის ტექნიკური აღრიცხვის ნახაზში ნაჩვენებ გ. ბ-ის კუთვნილ 600კვ.მ მიწის ნაკვეთის ფართობში. ეს ზონა მდებარეობს მათ საცხოვრებელ სახლებს შორის, სადაც შეინიშნება გ. ბ-ის კუთვნილი საინჟინრო კომუნიკაციები. გ. ბ-ის მიწის ფართობის დანაკლისი აღნიშნულ ზონაში შეადგენს 34.2კვ.მ-ს;
მხარეთა განმარტებებით გამოირკვა, რომ სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის №352-08-4 დასკვნის „გ” პუნქტში მითითებული 34.2კვ.მ მიწის ფართობი განთავსებული იყო მხარეთა საცხოვრებელ სახლებს შორის არსებულ გასასვლელში და იგი მოიცავდა ქ.ქობულეთში, ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე ნ. ვ-ის და თ. კ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ 25კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთს, ასევე, თ. კ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული 830კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 9.2კვ.მ-ს. სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის №352-08-4 დასკვნის კველევითი ნაწილით, სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე მხარეთა მიერ წარდგენილი ფოტოსურათებითა და მოსარჩელის განმარტებით დადგინდა, რომ 1953 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულების დადების დროისათვის გ. ბ-ის საცხოვრებელი სახლი ვ-ის მიწის სამეზობლო საზღვრიდან დაცილებული იყო 1.2 მეტრის სიგრძის ასასვლელი კიბით.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, 1989 წლის შემდგომ, ძველი საცხოვრებელი სახლი დაინგრა, ბ-მა ააშენეს ახალი საცხოვრებელი სახლი, ხოლო ის მიწის ნაკვეთი, რაც მოიცავდა ასასვლელ კიბეს დატოვებული იქნა მისასვლელ გზად და ვ-ის მხრიდან სადავო კაპიტალური მიჯნის აღმართვამდე წარმოადგენდა თავისუფალ მიწის ნაკვეთს, რომლითაც, სასაზღვრო კაპიტალური ღობის აღმართვამდე სარგებლობდა გ. ბ-ე.
დღევანდელი მდგომარეობით, სადავო სამეზობლო მიჯნა ნაცვლად 1.2 მეტრით მოშორებისა, გადიოდა გ. ბ-ის საცხოვრებელი სახლის კედლის მიმდებარედ, თითქმის „0”-ოვანი მიბმით.
მხარეთა განმარტებებით ირკვეოდა, რომ ბათუმის საქალაქო სასამართლოს წარმოებაში იყო იმავე მხარეებს შორის სამოქალაქო დავა იგივე სასაზღვრო მიჯნასთან დაკავშირებით. მთივე განმარტებებით ირკვეოდა, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს წარმოებაში იყო ადმინისტრაციული დავა გ. ბ-ის სარჩელისა გამო საჯარო რეეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის, ქმედების დავალდებულებისა და საჯარო რეესტრის ჩანაწერებში ცვლილების შეტანის თაობაზე, რაზეც 2011 წლის 30 მარტს, ბათუმის საქალაქო სასამართლომ მიიღო გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „გ” ქვეპუნქტსა და 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე, რომელთა შესაბამისად, სასამართლო მხარეთა განცხადებით, ან თავისი ინიციატივით შეწყვეტს საქმის წარმოებას, თუ მოსარჩელემ უარი თქვა სარჩელზე. საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით არ შეიძლება. ვინაიდან, გ. ბ-ემ, უარი განაცხადა სარჩელის მოთხოვნაზე 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნულ მოთხოვნაზე უნდა შეწყვეტილიყო საქმის წარმოება.
გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 275-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის „ე” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სასამართლო მხარის განცხადებით ან თავისი ინიციატივით განუხილველად დატოვებს სარჩელს, თუ იმავე ან სხვა სასამართლოს წარმოებაში არის საქმე იმავე მხარეებს შორის, იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით. რამდენადაც სადავოს არ წარმოადგენდა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოცემული სარჩელის წარდგენამდე ბათუმის საქალაქო სასამართლოს წარმოებაში მიღებულ იქნა გ. ბ-ის სარჩელი თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მიმართ სასაზღვრო მიჯნასთან დაკავშირებით, რომელზეც დღეისათვის საქმის წარმოება შეჩერებული იყო, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ აღნიშნული გარემოება სასაზღვრო მიჯნის გასწორების თაობაზე სარჩელის მოთხოვნის განუხილველად დატოვების საფუძველს განეკუთვნებოდა.
მოპასუხეების საკუთრებაში მიწის ნაკვეთის რეგისტრირებული მონაცემების ნაწილობრივ ბათილად ცნობასთან დაკავშირებული სარჩელის მოთხოვნაზე სააპელაციო სასამართლომ განმარტა შემდეგი:
განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხეთა საკუთრებაში უძრავი ქონების რეგისტრაციის ნამდვილობის შემოწმების მიზნით, შეფასებას საჭიროებდა მოსარჩელის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველიც;
სამოქალაქო კოდექსის 311-312-ე მუხლების შესაბამისად, საჯარო რეესტრი არის ნივთსა და არამატერიალურ ქონებრივ სიკეთეზე უფლებათა, ყადაღისა და საგადასახადო გირავნობის/იპოთეკის წარმოშობის, მათში ცვლილების და მათი შეწყვეტის, ასევე უძრავ ნივთზე საკუთრების უფლების მიტოვების წარმოშობის და მასში ცვლილების შესახებ მონაცემთა ერთობლიობა. რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე. ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისაგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი, ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა;
მართალია, საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით, გ. ბ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული იყო ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №307-ში მდებარე 900 კვმ არასასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთი, მაგრამ ქობულეთის მუნიციპალიტეტის საკრებულოს საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის 2011 წლის 29 ივლისის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი ამავე კომისიის 2005 წლის 7 დეკემბრის №116 დადგენილება, რაც საფუძვლად დაედო ტექაღრიცხვის მონაცემებით გ. ბ-ე რიცხულ 600კვ.მ მიწის ნაკეთზე დამატებით 490კვ.მ მიწის ნაკვეთის მიკუთვნებას. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საჯარო რეესტრში უძრავ ქონებაზე გ. ბ-ის საკუთრების უფლების შესახებ ჩანაწერი ნამდვილი იყო მხოლოდ 600კვ.მ მიწის ფართზე და გ. ბ-ე წარმოადგენდა რეგისტრირებული მიწის ნაკვეთიდან მხოლოდ 600კვ.მ მიწის ნაკვეთის კანონიერ მესაკუთრეს;
სამოქალაქო კოდექსის 170-172-ე მუხლების შესაბამისად, მესაკუთრეს შეუძლია, კანონისმიერი ან სხვაგვარი, კერძოდ, სახელშეკრულებო შებოჭვის ფარგლებში თავისუფლად ფლობდეს და სარგებლობდეს ქონებით (ნივთით), არ დაუშვას სხვა პირთა მიერ ამ ქონებით სარგებლობა, განკარგოს იგი, თუკი ამით არ ილახება მეზობლების ან სხვა მესამე პირთა უფლებები, ანდა, თუ ეს მოქმედება არ წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას. მესაკუთრეს შეუძლია მფლობელს მოსთხოვოს ნივთის უკან დაბრუნება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა მფლობელს ჰქონდა ამ ნივთის ფლობის უფლება;
საქართველოს 1997 წლის სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის თანახმად, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზეც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული, სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებად და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები;
სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ზემომითითებული ნორმის თანახმად, გ. ვ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა 600კვ.მ ფართის ის მიწის ნაკვეთი, რაც 1997 წლის მდგომარეობით, ტექნიკური აღრიცხვის მონაცემებით გააჩნდა მხარეს მართლზომიერ სარგებლობაში;
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილის, ამავე კოდექსის მე-4 მუხლისა და 103-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე მოქმედებს პრინციპი, რომ იმ მხარემ, რომელიც მტკიცებულებად იყენებს რაიმე დოკუმენტს, უნდა დაამტკიცოს ამ დოკუმენტში დაფიქსირებული ფაქტების ნამდვილობა, თუ აღნიშნული გახდება სადავო;
სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონული ექსპერტიზის დეპარტამენტის №352-08-4 დასკვნითა და საქმის მასალებით დადგინდა, რომ დაზუსტებული სარჩელით მოთხოვნილი 34.2კვ.მ მიწის ფართობი შედიოდა 1997 წლამდე ტექნიკური აღრიცხვის ნახაზის მიხედვით გ. ბ-ის კუთვნილ 600კვ.მ მიწის ფართობში (სადაც იმავდროულად განთავსებული იყო გ. ბ-ის კუთვნილი საინჟინრო კომუნიკაციები). გარდა ამისა, ეს მიწის ნაკვეთი განთავსებული იყო მხარეთა საცხოვრებელ სახლებს შორის არსებულ გასასვლელში და დღეისათვის იგი მოიცავდა ქ.ქობულეთში, ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე, ნ. ვ-ის და თ. კ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებულ 25კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთს (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №...), ასევე, თ. კ-ის საკუთრებაში რეგისტრირებული 830კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 9.2კვ.მ-ს (სუძრავი ქონების საკადასტრო კოდი №...);
ვინაიდან, სადავო მიჯნის აღმართვამდე ხსენებული მიწის ნაკვეთით (25+9.2=34.2კვ.მ) სარგებლობდა გ. ბ-ე, იქ განთავსებული იყო მისი კუთვნილი საინჟინრო კომუნიკაციები, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის შესაბამისად, სადავო მიწის ნაკვეთი გ. ბ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა, რომლის მოპასუხეების საკუთრებაში რეგისტრაციით ხელყოფილ იქნა გ. ბ-ის საკუთრების უფლება;
ამდენად, სამოქალაქო კოდექსის 170-172-ე მუხლებიდან გამომდინარე, დაზუსტებული სარჩელის მოთხოვნა საჯარო რეესტრის ჩანაწერების ნაწილობრივ ბათილად ცნობის თაობაზე საფუძვლიანი იყო და უნდა დაკმაყოფილებულიყო;
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე მუხლის „ბ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, მტკიცებას არ საჭიროებენ ფაქტები, რომლებიც დადგენილია ერთ სამოქალაქო საქმეზე სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით, თუ სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვისას იგივე მხარეები მონაწილეობენ. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მითითებული ნორმის თანახმად, სასამართლოს გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტებს, მხოლოდ იმ შემთხვევაში აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა, როცა ამ საქმისა და სხვა სამოქალაქო საქმეების განხილვაში ერთი და იგივე მხარეები მონაწილეობენ;
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ 2005 წლის 20 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტი, რომლის თანახმადაც, 1883კვ.მ მიწის ნაკვეთი ფადიმე ვ-ის საკუთრებას წარმოადგენდა, პრეიუდიციული მნიშვნელობის იყო, ვინაიდან მითითებული გადაწყვეტილება გამოტანილ იქნა უდავო წარმოების წესით დავის განხილვით, სადაც გ. ბ-ე მხარეს არ წარმოადგენდა;
იმის გათვალისწინებით, რომ ქ.ქობულეთში, ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე, ნ. ვ-ის და თ. კ-ის საკუთრებაში 25კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე, აგრეთვე, თ. კ-ის საკუთრებაში 830კვ.მ მიწის ნაკვეთიდან 9.2კვ.მ-ზე საკუთრების უფლება წარმოიშვა 2005 წლის 20 ოქტომბრის კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტიდან, რაც მოსარჩელემ სადავო გახადა, ხოლო მოპასუხეებს ამ სადავო ქონებაზე მათი საკუთრების უფლების დამდგენი, კანონით გათვალისწინებული სხვა მტკიცებულება არ წარუდგენიათ, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე მოპასუხეთა საკუთრების შესახებ არსებული ჩანაწერი უზუსტო იყო, რაც მისი ბათილობის საფუძველს წარმოადგენდა.
სააპელაციო სასამართლოს ზემომითითებულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანეს თ. კ-მა და ნ. ვ-ემ. მათ მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
არასწორია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში ასახული მსჯელობა, რომელიც ეყრდნობა ექსპერტიზის დასკვნას და აღნიშნულიდან გამომდინარე აკმაყოფილებს მოსარჩელის სააპელაციო საჩივარს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის შესაბამისად, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაითვალისწინა ექსპერტიზის დასკვნა, კერძოდ, დასახელებული დასკვნა დაფუძნებულია 1953 წლის მონაცემებზე, რომელიც არ წარმოადგენდა ზუსტ მონაცემებს. გ. ბ-ის მიწის ნაკვეთის სიგრძის თ. მ-ის ქუჩის მხრიდან ანალიზისას ექსპერტი მნიშვნელოვან შეცდომას უშვებს და თავის თავს ეწინააღმდეგება, კერძოდ, გამოკვლევისას ექსპერტი მიუთითებს, რომ გ. ბ-ეს თ. მ-ის ქუჩის მხრიდან ზღვაზე გასასვლელი აქვს სივრცით 18.70კვ.მ, ხოლო დასკვნაში ის აღნიშნავს, რომ მას გააჩნია 13 მეტრი. ამასთან, დასკვნიდან არ ირკვევა, თუ საიდან აქვს ექსპერტს აღებული საწყისი წერტილი;
მხარეებს შორის ადრეც არსებობდა გამმიჯნავი ღობე, მაგრამ იგი არ იყო მყარი, არამედ იყო ბადურა ღობე. მოსარჩელეს საჯარო რეესტრში დღეის მდგომარეობითაც რეგისტრირებული აქვს 900კვ.მ ფართი დაზუსტებული მონაცემებით, ანუ, წერტილოვანი სიზუსტით ასახული. ამდენად, მხარეებს იმთავითვე ჰქონდათ ერთმანეთის მიწის ნაკვეთები გამიჯნული ბადურა ღობით და პრეტენზიები 1953 წლიდან დღემდე არ გააჩნდათ. შესაბამისად, გ. ბ-ეს არც ერთი კვადრატული მეტრი ფართი არ აკლია, უფრო მეტიც, მას რეგისტრირებული აქვს 300კვ.მ და ზღვაზე გასასვლელიც, 13 მეტრის ნაცვლად, 18.70 მეტრი გააჩნია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს, უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:
საქმის მასალებით ირკვევა, რომ 2011 წლის 6 სექტემბერს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა გ. ბ-ემ მოპასუხეების - ფ. ვ-ის, თ. კ-ის, ნ. ვ-ის მიმართ და მოითხოვა:
1. საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებსა (სარეგისტრაციო ნომრებით: ... და ..., რომელთა მიხედვით, მიწის ნაკვეთის ფართის ოდენობად მითითებულია 1883 კვ.მ.) და 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებაში (რომელშიც გარიგების საგნის ფართის ოდენობად მითითებულია 1883 კვ.მ.) შესაბამისი ცვლილებების შეტანა, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის ოდენობად, 1883 კვ.მ-ის ნაცვლად, 1651 კვ.მ-ის მითითება;
2. თ. კ-სა და ნ. ვ-ის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ქონებასთან (სარეგისტრაციო ნომრებით: ... და ...) დაკავშირებით რეგისტრირებულ მონაცემებში, აგრეთვე, მათსავე საერთო სარგებლობაში არსებულ 160 კვ.მ. ფართთან დაკავშირებით რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებების შეტანა და საერთო ჯამში დასახელებული მოპასუხეების საკუთრებაში 1651 კვ.მ-ის მიწის ნაკვეთის დარეგისტრირება;
3. 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის გაუქმება (საკადასტრო კოდით: ...);
4. დაევალოს მოპასუხეებს - თ. კ-სა და ნ. ვ-ეს მოსარჩელე გ. ბ-ან არსებული საზღვრის 2011 წლის 10 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზით დადგენილ ფარგლებში მოყვანა, კერძოდ, ზღვის (ანუ თ. მ-ის ქუჩის) მხარეს საზღვრის 1 მეტრით იმგვარად გადაწევა, რომ მათი ნაკვეთების საერთო სიგრძედ დადგენილიყო 20.80მ, ხოლო დ.ა-ის ქუჩის მხარეს მოსარჩელე გ. ბ-ის ნაკვეთის გვერდითი საზღვრის 46.20მ სიგრძის დონეზე საზღვარი გადაწეულიყო მოპასუხეების საკუთრებაში 2 მეტრით.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა მოსარჩელემ.
სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელემ დააზუსტა სარჩელი და მოითხოვა:
1. ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-სა და თ. კ-ის საკუთრების თაობაზე საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) ბათილად ცნობა;
2. ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 830 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან 9.2 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის ფართის ნაწილში თ. კ-ის საკუთრების შესახებ საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) ბათილად ცნობა;
3. თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მიმართ სასაზღვრო მიჯნის 2011 წლის 10 თებერვლის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზით დადგენილ საზღვრებში გასწორება.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1 მარტის გადაწყვეტილებით:
1. გ. ბ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა;
2. გაუქმდა საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება;
3. გ. ბ-ის სარჩელის მოთხოვნაზე 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულებაში ცვლილების შეტანის თაობაზე საქმის წარმოება შეწყდა;
4. გ. ბ-ის სარჩელის მოთხოვნა თ. კ-სა და ნ. ვ-ის მიმართ სასაზღვრო მიჯნის გასწორების თაობაზე დარჩა განუხილველად;
5. გ. ბ-ის დაზუსტებული სარჩელი დაკმაყოფილდა;
6. ბათილად იქნა ცნობილი ქობულეთში, დ. ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-სა და თ. კ-ის საკუთრებაში საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერი;
7. ბათილად იქნა ცნობილი ქობულეთში, დ. ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 830 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან 9.2 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის ფართის ნაწილში თ. კ-ის საკუთრებაში საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერი.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ქუთაისის სააპელაციო სასამართლომ არსებითად განიხილა მოსარჩელის ორი მოთხოვნა, კერძოდ:
1. ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე ნ. ვ-სა და თ. კ-ის საკუთრების თაობაზე საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) ბათილად ცნობის თაობაზე;
2. ქ.ქობულეთში, დ.ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 830 კვ.მ. მიწის ნაკვეთიდან 9.2 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის ფართის ნაწილში თ. კ-ის საკუთრების შესახებ საჯარო რეესტრში არსებული სარეგისტრაციო ჩანაწერის (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...) ბათილად ცნობის თაობაზე.
საკასაციო სასამართლო ყურადღებას მიაქცევს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებას იმის შესახებ, რომ უძრავ ნივთზე რეგისტრირებულ უფლებაში ცვლილების რეგისტრაციის თაობაზე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2011 წლის 12 იანვრის გადაწყვეტილებით, ქ.ქობულეთში, ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 25.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთზე განხორციელდა ნ. ვ-ის და თ. კ-ის საკუთრების უფლების რეგისტრაცია (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...). რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებულია 2008 წლის 18 იანვრის ჩუქების ხელშეკრულება და 25.00 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის საკადასტრო აზომვითი ნახაზი.
მოსარჩელე მიიჩნევს, რომ ზემოხსენებული სარეგისტრაციო ჩანაწერით დაირღვა მისი უფლება, კერძოდ, 2011 წლის 12 იანვარს განხორციელებული რეგისტრაციით მისი კუთვნილი 25 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი მოექცა მოპასუხეთა საკუთრებაში, შესაბამისად, მოსარჩელე სადავოდ ხდის 2011 წლის 12 იანვრის ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის, სარეგისტრაციო ჩანაწერის კანონიერებას და მის ბათილად ცნობას მოითხოვს.
საქმის მასალებით ირკვევა ასევე, რომ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ქობულეთის სარეგისტრაციო სამსახურის 2008 წლის 2 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თ. კ-ის საკუთრებაში აღირიცხა ქ.ქობულეთში, ა-ის გამზირის №309-ში მდებარე 830 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი (უძრავი ქონების საკადასტრო კოდი: ...). მითითებული ფართიდან მოსარჩელე დავობს მხოლოდ 9.2 კვ.მ-ის მოპასუხის საკუთრებაში რეგისტრაციის კანონიერებაზე, ვინაიდან, მისი მოსაზრებით, ეს ფართი მის საკუთრებას წარმოადგენდა და სადავო რეგისტრაციით არასწორად აღირიცხა მოპასუხის საკუთრებაში.
საყურადღებოა, რომ მოსარჩელე თავდაპირველად მოითხოვდა საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულ მონაცემებში ცვლილებების შეტანას, ხოლო, მოგვიანებით სარეგისტრაციო ჩანაწერის ბათილად ცნობას და, ორივე შემთხვევაში, თავისი მოთხოვნის სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითებდა ადმინისტრაციულ კანონმდებლობაზე.
საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, ზემოხსენებული დავა, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 მუხლის „ა“ ქვეპუნქტის მიხედვით, ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით განსახილველ დავას წარმოადგენს. ეს დასკვნა შესაბამისობაშია მსგავსი კატეგორიის დავების განსჯადობის თაობაზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილ პრაქტიკასთან (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2013 წლის 16 მაისის, №ბს-671-657(კ-12), განჩინება).
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გ. ბ-ის სააპელაციო საჩივრის განხილვისას არ იმსჯელა იმაზე, თუ რამდენად წარმოადგენდა მოცემული საქმე სამოქალაქო სამართალაწარმოების წესით განსახილველ საქმეს და ხომ არ უნდა განეხილა იგი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით, ანუ სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა განსჯად სასამართლოზე, რომელსაც საქართველოს კანონმდებლობის მიხედვით გააჩნდა ამ საქმის განხილვის საპროცესო უფლებამოსილება.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-2 და 26-ე მუხლებით, ასევე საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-11 მუხლით დადგენილი განსჯადობის წესები, ვინაიდან გ. ბ-ის დაზუსტებულ სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებული საქმე ექვემდებარებოდა განხილვას ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით. გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კი გამოტანილია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმებზე დაყრდნობით.
ამდენად, საქმის განმხილველმა სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რაც, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებისა და ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია, ხოლო, ამავე კოდექსის 412-ე მუხლის მიხედვით, საქმე ხელახლა განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას, რომელმაც უნდა გადაწყვიტოს მოცემული დავის განსჯადობის წესების დაცვით იმავე სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატისათვის გადაცემის საკითხი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თ. კ-სა და ნ. ვ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს;
2. გაუქმდეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 1-ლი მარტის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე