№ას-735-697-2013 9 იანვარი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი –შპს „ა-ი“

მოწინააღმდეგე მხარე – გ. გ-ა, ნ. გ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 23 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – ხელშეკრულებიდან გასვლა, ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული თანხის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. გ-ამ და გ. გ-ამ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში შპს „ა-ის“ წინააღმდეგ და მოითხოვეს მოპასუხე შპს ,,ა- ის” მოსარჩელეების გ. გ-ას და ნ. გ-ას სასარგებლოდ ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული თანხის 40 419 ევროს დაბრუნების დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:

მოსარჩელის განმარტებით, მოსარჩელეებსა და მოპასუხეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც, მოპასუხემ იკისრა მოსარჩელეებისთვის საცხოვრებელი ბინის, მხარეთა შორის შეთანხმებულ ვადაში აშენებისა და საკუთრებაში გადაცემის ვალდებულება. მოპასუხემ დაარღვია ორმხრივი ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება, კერძოდ, მოპასუხემ მოსარჩელეებს ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში და მდგომარეობაში საცხოვრებელი ბინა არ გადასცა, რაც მოსარჩელეებს ხელშეკრულებიდან გასვლისა და ამ ხელშეკრულებების საფუძველზე გადაცემული თანხის დაბრუნების უფლებას ანიჭებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, შპს ,,ა-ს” უნდა დაეკისროს მოსარჩელეების მიერ ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული თანხის 40 419 ევროს დაბრუნება.

მოპასუხე შპს ,,ა-მა” სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ მოსარჩელე მხარესთან გაფორმებული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შეთანხმებულ ვადაში შეუსრულებლობა გამოწვეული იყო სხვადასხვა ობიექტური მიზეზებით. ამასთან, თავად მოსარჩელეებმაც დაარღვიეს ხელშეკრულება, კერძოდ, მათ შპს ,,ა-ის” ანგარიშზე ჩარიცხეს მხოლოდ 16 000 ევრო, ხოლო 24 419 ევრო დაიფარა შპს ,,ა-ი +”-ის მიერ მოსარჩელეებთან გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე. გარდა ამისა, მხარეთა შორის 2008 წლის 10 ივნისს დადებული ხელშეკრულების 8.2. პუნქტის მიხედვით, მყიდველის ან გამყიდველის მიერ ხელშეკრულების ცალმხრივად მოშლის შემთხვევაში, მყიდველს გადახდილი თანხა აუნაზღაურდება მხოლოდ მისი ბინის ხელახალი გაყიდვის შემდეგ, ახალი მყიდველის გადახდის გრაფიკის შესაბამისად, ან მანამდე გამყიდველის გადაწყვეტილებით. მოცემულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების მითითებული პუნქტი ამოქმედებული არ არის, რის გამოც მოსარჩელეებს მოპასუხის მიმართ მოთხოვნის უფლება არ აქვთ. მოპასუხის წარმომადგენელმა შესაგებელში, ასევე სასამართლო სხდომაზე იშუამდგომლა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ სასამართლოს გადაწყვეტილებით მოპასუხეს მოსარჩელეების სასარგებლოდ ფულადი თანხის გადახდა დაეკისრებოდა, გადაწყვეტილების აღსრულების ვადა განისაზღვრულიყო იმგვარად, რომ მოპასუხეს მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაკისრებული თანხა გადაეხადა სასამართლო გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან ერთი წლის შემდეგ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 25 იანვრის გადაწყვეტილებით ნ. გ-სა და გ. გ-ას სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს ,,ა-ს” მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა 40 419 ევროს გადახდა. ამავე გადაწყვეტილებით, შპს ,,ა-ს” მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრა 2 610 ლარის გადახდა მოსარჩელეების მიერ სარჩელზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ და 2 000 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა მოსარჩელეების მიერ წარმომადგენლის დახმარებისთვის გაწეული ხარჯის სანაცვლოდ.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ა-მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტიელბის მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 23 მაისის განჩინებით შპს „ა-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2008 წლის 10 ივნისს, გ. გ-ას, ნ. გ-ას (მყიდველი) და შპს ,,ა-ს” (გამყიდველი) შორის გაფორმდა ,,წინარე ხელშეკრულება საცხოვრებელი ბინის ნასყიდობის შესახებ”, რომლის 2.1. მუხლის თანახმად, გასაყიდ ქონებას წარმოადგენდა ქ. თბილისში, კ-ას ქ. N10-ში ასაშენებელ საცხოვრებელ სახლში ბინა სადარბაზო 1, სართული 4, ბინა N22, საერთო ფართით: 83,51 კვ.მ. ხელშეკრულების 3.1. მუხლის თანახმად, გასაყიდი ქონების ღირებულებამ შეადგინა 40 419 ევროს ექვივალენტი ლარებში. ხელშეკრულების 4.2. და 4.5. პუნქტების თანახმად, მოპასუხეს მოსარჩელეებისთვის 83,51 კვ.მ. ფართის ბინა ხელშეკრულების დანართი N1-ში აღწერილი პირობებით უნდა გადაეცა არაუგვიანეს 2011 წლის ივნისისა, ხოლო ხელშეკრულების დანართი N2-ში მითითებული სამუშაოების დასრულება უნდა მომხდარიყო არაუგვიანეს 2012 წლის თებერვლისა;

2008 წლის 10 ივნისის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ვადაში მოპასუხემ მოსარჩელეებისთვის საცხოვრებელი ბინის აშენება და საკუთრებაში გადაცემა ვერ შეძლო. ბინის მშენებლობა დავის განხილვის დროისათვის არ არის დაწყებული (მოპასუხის წარმომადგენლის განმარტება - 2013 წლის 22 იანვრის სასამართლოს სხდომის ოქმი, 18:13:24-18:14:26 სთ);

პალატამ დადგენილად მიიჩნია მოსარჩელეების მიერ ,,საცხოვრებელი ბინის ნასყიდობის შესახებ” ხელშეკრულებით განსაზღვრული თანხის - 40 419 ევროს მოპასუხისათვის სრულად გადახდის ფაქტი.

პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის საფუძვლად მითითებული გარემოება მოსარჩელეების მხრიდან ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების დარღვევის შესახებ, კერძოდ კი, იმის შესახებ, რომ მოსარჩელეებმა სრულად არ დაფარეს ნასყიდობის თანხა, რაც გამოიხატა იმაში, რომ 40 419 ევროდან მოსარჩელეების მიერ შპს ,,ა-ის’’ ანგარიშზე ჩაირიცხა მხოლოდ 16 000 ევრო, ხოლო, 24 419 ევრო კი, დაიფარა შპს ,,ა-ის“ მიერ მოსარჩელეეთან გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე;

2008 წლის 10 ივნისს გ. გ-სა და შპს ,,ა-ი +ს’’ს შორის დადებული Nდ-038 სესხის ხელშეკრულებით დასტურდება ის გარემოება, რომ შპს ,,ა-ი+ს’’ მიერ გ. გ-ე სესხის გაცემა განხორციელდა სესხის თანხის, რაც შეადგენდა 24 419 ევროს შპს ,,ა- ე’’ გადაცემის გზით (ტომი 1; ს.ფ. 49-54);. ამდენად, შპს ,,ა-ი+ს’’ მიერ 24 419 ევროს ჩარიცხვა შპს ,,ა-ის’’ ანგარიშზე განხორციელდა ნ. და გ. გ-ის მითითების საფუძველზე. ამასთან, პალატამ მიუთითა 2008 წლის 10 ივნისს, გ. გ-ას, ნ. გ-ას (მყიდველი) და შპს ,,ა-ს” (გამყიდველი) შორის გაფორმებული ხელშეკრულების 2.6. მუხლზე, რომლის თანახმად, მყიდველის მიერ ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქონების შესაძენად ან გასარემონტებლად აღებული სესხის/კრედიტის უზრუნველსაყოფად, შესაძლოა იპოთეკით ან სხვაგვარად დაიტვირთოს მყიდველის სამომავლო ქონება დამფინანსებლის სასარგებლოდ ან/და გამყიდველი თავდებად დაუდგეს მყიდველს ამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ქონების შესაძენად აღებული სესხის/კრედიტის უზრუნველსაყოფად. ამდენად, მოდავე მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებით დასაშვებად იქნა მიჩნეული მყიდველის მიერ ქონების შესაძენად სესხის აღება. შესაბამისად, პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ ნ. და გ. გ-ის მიერ ქონების შესაძენად შპს ,,ა-ი+’’-დან სესხად აღებული თანხა, რომელიც ჩარიცხული იქნა შპს ,,ა-ის’’ ანგარიშზე არ უნდა მიჩნეულიყო, როგორც გ-ის მიერ ნასყიდობის თანხის დარჩენილი ნაწილის გადახდილ თანხად.

2012 წლის 11 ოქტომბერს ნ. და გ. გ-მა წერილი გაუგზავნეს შპს ,,ა-ს” და აცნობეს ხელშეკრულებიდან გასვლის თაობაზე. ამასთან, მოითხოვეს მათ მიერ ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული თანხის უკან დაბრუნება. აღნიშნული წერილი ჩაბარდა შპს ,,ა-ს”;

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 50-ე, 327.1-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ 2008 წლის 10 ივნისს, გ. გ-ას, ნ. გ-ას (მყიდველი) და შპს ,,ა-ს” (გამყიდველი) შორის დადებული გარიგებით - Nდ/038 საცხოვრებელი ბინის ნასყიდობის წინასწარი ხელშეკრულება, წარმოიშვა ნარდობის სამართლებრივი ურთიერთობა.

სამოქალაქო კოდექსის 52-ე და 629.1-ე მუხლებზე მითითებით პალატამ აღნიშნა, რომ მხარეებს შორის დადებული ხელშეკრულების თანახმად, მოპასუხე აშენებს მრავალსართულიან საცხოვრებელს სახლს. მოსარჩელემ შეუკვეთა საცხოვრებელი ფართი მშენებარე საცხოვრებელ სახლში. ე.ი. შემკვეთმა შეუკვეთა კონკრეტულ მისამართზე მდებარე მშენებარე სახლში, კონკრეტულ სართულზე განთავსებული განსაზღვრული ფართის ბინა და გადაიხადა მისი ღირებულება. მენარდემ ხელშეკრულებით დათქმულ ვადაში არ შეასრულა ნაკისრი ვალდებულება.

სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 317.1-ე და 361.2-ე მუხლებზე მითითებით, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის დადებული 10.06.2008 წლის ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეებმა მოპასუხეს გადაუხადეს საცხოვრებელი ბინის აშენებისათვის ხელშეკრულებით განსაზღვრული თანხა, ხოლო მოპასუხემ შეთანხმებულ ვადაში ბინის აშენება და მოსარჩელეებისთვის გადაცემა ვერ შეძლო. კერძოდ, მოპასუხეს ხელშეკრულების N1დანართში მითითებული სამშენებლო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა არაუგვიანეს 2011 წლის ივნისისა, მოცემულ შემთხვევაში კი, დადგენილია, რომ საცხოვრებელი ბინა არ აშენებულა.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის მე-400, 405.1-ე მუხლებზე და აღნიშნა,რომ მოცემულ შემთხვევაში მოპასუხეს ხელშეკრულების N1დანართში მითითებული სამშენებლო სამუშაოები უნდა დაესრულებინა არაუგვიანეს 2011 წლის ივნისის თვისა, აღნიშნული თარიღიდან გასულია 12 თვეზე მეტი. ამასთან, აღნიშნული ვალდებულება დავის განხილვის დროისთვის არათუ შესრულებული არ არის, მოპასუხეს სამშენებლო სამუშაოების წარმოება არც დაუწყია. შესაბამისად, არ არსებობს მოპასუხისთვის დამატებითი ვადის მიცემის საფუძველი, ვინაიდან აშკარაა, რომ მას არავითარი შედეგი არ ექნება. ამასთან, პალატამ აღნიშნა, რომ შპს ,,ა-ის” მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების შეთანხმებულ ვადაში შეუსრულებლობისას, შემკვეთის მიერ ხელშეკრულებაზე უარის თქმისა და გადახდილი თანხის დაბრუნების მოთხოვნის უფლება გათვალისწინებულია ასევე მხარეთა შორის 2008 წლის 10 ივნისს დადებული ხელშეკრულებით. კერძოდ, ხელშეკრულების 8.6. პუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუ 4.2. პუნქტით გათვალისწინებულ ვადაში არ დასრულდა დანართი N1-ით გათვალისწინებული სამუშაოები, ვადაგადაცილებამ შეადგინა 12 თვე და წერილობითი მოთხოვნის საფუძველზე მყიდველი უარს აცხადებს წინამდებარე ხელშეკრულებაზე, იგი უფლებამოსილია სრულად მოითხოვოს მის მიერ ფაქტობრივად გადახდილი თანხების უკან დაბრუნება და არ გადაიხადოს 8.4. პუნქტით გათვალისწინებული პირგასამტეხლო.

პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 352.1-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან მოსარჩელემ გადაიხადა ბინის აშენებისათვის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული, ხოლო მენარდემ ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ ვადაში არ ააშენა ბინა, მოსარჩელეს, სამოქალაქო კოდექსის 405-ე მუხლიდან გამომდინარე, უფლება აქვს უარი თქვას ხელშეკრულებაზე და მოითხოვოს გადახდილი თანხის უკან დაბრუნება.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ 2008 წლის 10 ივნისის ხელშეკრულების 8.2. პუნქტის თანახმად, მოსარჩელეებს არ ჰქონდათ უფლება გასულიყვნენ ხელშეკრულებიდან და მოეთხოვათ გადაცემული თანხის უკან დაბრუნება;

2008 წლის 10 ივნისის ხელშეკრულების 8.2. პუნქტის თანახმად, მყიდველის ან გამყიდველის მიერ ხელშეკრულების ცალმხრივად მოშლის შემთხვევაში, მყიდველს გადახდილი თანხა აუნაზღაურდება მხოლოდ მისი ბინის ხელახალი გაყიდვის შემდეგ, ახალი მყიდველის გადახდის გრაფიკის შესაბამისად, ან მანამდე გამყიდველის გადაწყვეტილებით. მყიდველისათვის უკან დასაბრუნებელ თანხას გამოაკლდება ვადაგადაცილების პირგასამტეხლო (მისი არსებობის შემთხვევაში), პირგასამტეხლო ხელშეკრულების დადგენილ ვადაზე ადრე მოშლისათვის და გამყიდველისათვის მიყენებული სხვა ზიანი.

პალატამ აღნიშნა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად განმარტა, რომ ხელშეკრულების მითითებული პუნქტი არ არეგულირებდა მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებების დარღვევის გამო ხელშეკრულების მოშლასთან დაკავშირებულ ურთიერთობას, გამომდინარე იქიდან, რომ აღნიშნული პუნქტით გათვალისწინებული იყო ისეთი შემთხვევა, როცა შემკვეთის მიერ მოხდებოდა მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულების ვადაზე ადრე შეწყვეტა ისე, რომ სახეზე არ იქნებოდა მოპასუხის მიერ ხელშეკრულების პირობების დარღვევა. ასეთ შემთხვევაში, მოსარჩელეებს გადახდილი თანხა დაუბრუნდებოდათ მხოლოდ ბინის ხელახალი გაყიდვის შემთხვევაში. ამდენად, პალატის მოსაზრებით, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ მოსარჩელეების მოთხოვნა ხელშეკრულებიდან გასვლისა და ხელშეკრულების საფუძველზე გადაცემული თანხის უკან დაბრუნების თაობაზე იყო დასაბუთებული, რის გამოც უნდა დაკმაყოფილებულიყო და მოპასუხე შპს ,,ა-ს” მოსარჩელეების ნ. გ-სა და გ. გ-ას სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა 40 419 ევროს გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია აღსრულების ერთი წლით გადავადების შესახებ. პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 251-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში არ არსებობდა გადაწყვეტილების აღსრულების წესის განსაზღვრის საფუძველი, ვინაიდან, დადგენილია, რომ აპელანტის მიერ 2008 წლის 10 ივნისის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესრულებისთვის განსაზღვრული ვადიდან სარჩელის აღძვრამდე გასულია დაახლოებით 16 თვე, ერთ წელზე მეტი, გადაწყვეტილების აღსრულების კიდევ ერთი წლით გადავადება კი, გამოიწვევს მოსარჩელეების ინტერესების დაუსაბუთებლად შეზღუდვას.

ამასთან, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება იმის შესახებ, რომ მშენებლობის დადგენილ ვადაში დაუსრულებლობა გამოიწვია იმგვარმა ფორს-მაჟორულმა ვითარებამ, როგორიც იყო 2008 წლის აგვისტოს ომი. პალატის მოსაზრებით, 2008 წლის 8 აგვისტოს განვითარებული საომარი მოქმედებები, თავისთავად თავსდება მოვლენის საგანგებო ხასიათში, თუმცა პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა მიზეზობრივი კავშირი ამ მოვლენასა და ვალდებულების შეუსრულებლობას შორის. მართალია, „საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე საომარი მდგომარეობისა და სრული მობილიზაციის გამოცხადების შესახებ“ საქართველოს პრეზიდენტის 2008 წლის 9 აგვისტოს №402 ბრძანებულებით (ძალადაკარგულ იქნა საქართველოს პრეზიდენტის 2008 წლის 3 სექტემბრის №425 ბრძანებულებით) საომარი მდგომარეობა გამოცხადდა საქართველოს მთელ ტერიტორიაზე, მაგრამ საომარი მოქმედებები არ მიმდინარეობდა იმ ტერიტორიაზე, სადაც სახელშეკრულებო ვალდებულებიდან გამომდინარე მოქმედება – მშენებლობა უნდა განხორციელებულიყო. გარდა ამისა, საქართველოს ეკონომიკური განვითარების მინისტრის 2008 წლის 19 აგვისტოს №1-1/17/20 ბრძანებით, საომარი მდგომარეობის გამო საპატიოდ ჩაითვალა მხოლოდ 2008 წლის 9 აგვისტოდან 8 სექტემბრამდე, ანუ საომარი მდგომარეობის დასრულებამდე პერიოდში სახელშეკრულებო ვალდებულებების შეუსრულებლობა. კონკრეტულ შემთხვევაში კი დადგენილია, რომ გ-ებისათვის გადასაცემი საცხოვრებელი ბინის მშენებლობა უნდა დასრულებულიყო 2011 წლის ივნისში,ანუ აგვისტოს ომის დამთავრებიდან დაახლოებით 3 წლის შემდეგ. სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ მშენებლობა ამჟამადაც არ დასრულებულა და მოპასუხე მისი დასრულების კონკრეტულ ვადას ვერ ასახელებს. ამგვარი პირობების არსებობა კი, ვალდებულების დარღვევის უფრო სუბიექტურ ფაქტორებზე მიუთითებს და თავისთავად სცილდება დაუძლეველი ძალის ფაქტორს. ამდენად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 2008 წლის საომარ მოქმედებებს რაიმე კავშირი არ აქვთ მოცემულ შემთხვევაში ,,ა-ის“ მიერ გ. და ნ. გ-ის მიმართ ნაკისრი ვალდებულებების შეუსრულებლობასთან.

პალატამ საფუძვლიანად მიიჩნია საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სახელმწიფო ბაჟისა და წარმომადგენლის დახმარებისთვის გაწეული ხარჯის მოპასუხისათვის დაკისრების ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ა-მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტეილბის მირებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, როგორც პირველი, ისე მეორე ინსტანციის სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ მხოლოდ მოპასუხის მხრიდან ხდებოდა ხელშეკრულების პირობების დარღვევა და არ გაითვალისწინა ის ფაქტი, რომ თავის მხრივ, მოსარჩელეებიც არღვევდნენ მათზე დაკისრებულ ვალდებულებებს, კერძოდ, მოსარჩელეებმა შპს „ა-ის“ ანგარიშზე ჩარიცხეს მხოლოდ 16 000 ევრო, ხოლო 24419 ევრო დაიფარა შპს „ა-ის“ მიერ მოსარჩელეებთან გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების საფუძველზე. მართალია ქონების ღირებულება დაიფარა, მაგრამ არა მოსარჩელეების მხრიდან, სასამართლომ კი დაგვაკისრა თანხის გადახდა/დაბრუნება იმ პირისათვის, რომელსაც ეს თანხა არ გადაუხდია და არ ეკუთვნის. შესაბამისი სარჩელით მივმართეთ კიდეც თბილისის საქალაქო სასამართლოს, თუმცა არ მოგვიწევდა დამატებითი სარჩელის აღძვრა და თანხების გაღება მოცემულ საქმეზე სასამართლოს ობიექტურად რომ ემსჯელა. სასამართლომ არასწორად შეაფასა მტკიცებულება და მიუხედავად ხელშეკრულებაში ნათლად გაწერილი დებულებებისა, რომლებიც სხვადასხვა გარემოებებს არეგულირებს და ჩვენი ახსნა-განმარტებისა, ყოველგვარი საფუძვლის გარეშე აღნიშნა, რომ 8.2 პუნქტი იმ შემხთვევას ეხება თუკი მოპასუხე ვალდებულებებს არღვევს, ამ დროს კი საუბრი ხელშეკრულების მოსარჩელის მიერ ცალმხრივად მოშლის ნებისმიერ შემთხვევას ეხება.

სასამართლომ მტკიცებულებების არასწორი შეფასების შედეგად, მიუხედავად ჩვენი განმარტებისა არასწორად მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, ხელშეკრულების მითითებული პუნქტი ამოქმედებული არ არის, რის გამოც არ არსებობს მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი. ამდენად მოსარჩელე არ არის უფლებამოსილი მოსთხოვოს მოპასუხეს აღნიშნული ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულების შესსრულება.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა მხარეებს შორის დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულება ნარდობის ხელშეკრულებად, ანუ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. ამასთანავე, მან არასწორად განმარტა კანონი.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზე იყო ნარდობის ურთიერობა, კერძოდ, მოპასუხემ შეთანხმებული საზღაურის სანაცვლოდ იკისრა ვალდებულება მოსარჩელეებისთვის შეესრულებინა გარკვეული სამუშაო. ხელშეკრულება ცალსახად ნასყიდობის ხელშეკრულებაა. თანხის გადახდის სანაცვლოდ კლიენტს გადაეცემა ქონება; სასამართლოს ხელშეკრულება ნასყიდობად რომ შეეფასებინა, ხელშეკრულების პუნქტები სწორად რომ გაეანალიზებინა, ის ნორმები რომ გამოეყენებინა, რომლებიც ასეთ შემთხვევაში უნდა გამოეყენებინა, მაშინ ქონების გადაცემა უნდა დაევალებინა და არა თანხის დაბრუნება.

მიუხედავად მტკიცებულებების არარსებობისა, მოსამართლემ არ გამოიყენა კანონის აღნიშნული ნორმა და დააკმაყოფილა მოსარჩელის მოთხოვნა.

სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია უპერსპექტივოდ მოპასუხისათვის გონივრული ვადის მიცემა და ჩათვალა რომ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მშენებლობის განხორციელების რეალური მტკიცებულებები არ არსებობს. ყოველივე აღნიშნული სამართლებრივ მსჯელობას მოკლებულია, ვინაიდან გონივრული ვადის განსაზღვრა სრულიად რეალური იქნებოდა.

მოსამართლემ არ გაიზიარა მოპასუხე-სამშენებლო სექტორში არსებული მძიმე ფინანსური კრიზისი და მას დააკისრა როგორც სახელმწიფო ბაჟის აგრეთვე, მოსარჩელის წარმომადგენლისათვის გადახდილი ჰონორარის გადახდა რაც კიდევ ერთხელ მიუთითებს საქმეში არსებული მტკიცებულებების არასწორ შეფასებაზე. სასამართლომ არასწორად აღიქვა ზემოთ მითითებული ფაქტები, არსებული მტკიცებულებები და გამოიტანა სამართლებრივად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება.

ფაქტობრივი გარემოებების არასწორი შეფასების გამო სასამართლო არასწორად იყენებს 405-ე მუხლს და მიიჩნევს, რომ დამატებითი ვადის განსაზღვრას აზრი არ აქვს. არღვევს რა მხარეთა შეჯიბრებითობის პრინციპს მხოლოდ მოსარჩელეების ახსნა-განმარტებას თვლის მტკიცებულებად.

სასამართლომ უსაფუძვლოდ არ გაიზიარა მოპასუხის შუამდგომლობა თანხის დაკისრების შემთხვევაში გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლიდან აღსრულების ერთი წლის გადავადების შესახებ და სამართლებრივად ვერ დაასაბუთა მიღებული გადაწყვეტილების სისწორე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 2 აგვისტოს განჩინებით შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (4435.69 ლარის) 70% –3104.98 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ა-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ 2013 წლის 29 ივლისს №3624 საგადასახდო დავალებით და 2013 წლის 31 ივლისს №3645 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (2414.74 +2020.95 ლარის), სულ 4435.69 ლარის 70% – 3104.98 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე