№ას-767-728-2013 9 იანვარი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – გ. ს-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ზ. შ-ა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 მაისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. ს-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ზ. შ-ას, მესამე პირის – ქ. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული გამგეობის წინააღმდეგ და მოითხოვა: 1) ბათილად იქნას ცნობილი 2008 წლის 15 სექტემბერს გაცემული სამკვიდრო მოწმობა, რეესტრის №2-376, რომლის საფუძველზე ა.ა-ის მემკვიდრეობა მიიღო ზ. შ-ამ. 2) ზ. შ-ას უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილი იქნას ქ.თბილისში, ი. ჭ-ის გამზირი №42-ში, მე-3 სადარბაზო, მე-5 სართულზე მდებარე ბინა №8.

მოსარჩელის განმარტებით, იგი არის სადავო საცხოვრებელი ბინის მართლზომიერი მფლობელი, ა. ა-ის მემკვიდრეობა უკანონოდ მიიღო ზ. შ-ამ, რომელიც ასევე უკანონოდ ცხოვრობს ბინაში და ითხოვს სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობას და უკანონო მფლობელობიდან საცხოვრებელი ბინის გამოთხოვას.

მოპასუხე ზ. შ-ამ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ საცხოვრებელი ბინა იყო ა. ა-ის საკუთრება, რომელმაც იშვილა ზ. შ-ა, მოსარჩელე გ. ს-ე არის გ. ა-ის დის შვილის– გ. ჯ-ას ცოლის და, თავად გ. ჯ-ა უკანონოდ ფლობდა ქ.თბილისში, ი. ჭ-ის გამზირი №42-ში, მდებარე ბინა №8-ს და უნებართვოდ ჩაეწერა ბინაში ფართის უფლების გარეშე, იგი რამდენჯერმე შეჰპირდა ზ. შ-ას, რომ გაათავისუფლებდა ბინას, მაგრამ მცდელობა ბინის გათავისუფლების შესახებ ყოველთვის იყო უშედეგო. სარჩელიც კი აღძრა სასამართლოში გიური ჯიქიას გამოსახლების შესახებ, მაგრამ მხარეთა გამოუცხადებლობის გამო სარჩელი დატოვებული იქნა განუხილველად. გ.ჯ-ას გარდაცვალების შემდეგ საცხოვრებელ ბინაზე პრეტენზიას აცხადებს გ.ჯ-ას ცოლის და _ გ. ს-ე, რომელიც ცხოვრობდა და რეგისტრირებული იყო ძმასთან ქ.თბილისში, ს-ა, კორპუსი 16ბ, ბინა 48-ში. მოპასუხის მითითებით, უსაფუძვლოა მოსარჩელის მოთხოვნა უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვის შესახებ და გ.ს-ეს ასევე არ აქვს სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ სარჩელის იურიდიული ინტერესი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ს-ის სარჩელი მოპასუხე ზ. შ-ას მიმართ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვისა და სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 24 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ. ხოლო, ამავე სასამართლოს 2012 წლის 3 დეკემბრის საოქმო განჩინების მე-3 პუნქტით მოსარჩელის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ დარჩა განუხილველად.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა გ. ს-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება, ასევე საოქმო განჩინებების გაუქმება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 მაისის განჩინებით გ. ს-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი დასაბუთებით:

პალატამ დაუსაბუთებლად მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება, რომ გ. ჯ-ას წარმოეშვა უძრავ ნივთზე პრივატიზაციის უფლება და ეს უფლება შევიდა სამკვიდრო მასაში, რის შედეგადაც უფლება სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მემკვიდრეობით გადავიდა გ. ს-ე. საქმის მასალებით, კერძოდ, ქ. თბილისის, ორჯონიკიძის სახ. რ-ნი, სახალხო დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტის მიერ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რ-ნი სახ. სასამართლოსადმი მიწერილი 1987 წლით დათარიღებული N2/29 წერილით ირკვევა, რომ გ. ჯ-ა ა. ა-ის სახელზე რიცხულ ფართზე ჩაწერილი იყო ფართზე უფლების გარეშე (ტომი 1; ს.ფ. 143). საბინაო სამმართველოს 1972 წლის 15 ივნისით დათარიღებული №376 ცნობის მიხედვით ასევე ირკვევა, რომ ქ. თბილისში, ჭ-ის გამზირი №42-ში ფართის უფლებით ჩაწერილები იყვნენ ა. ა-ე და ზ. შ-ა, ხოლო გ. ჯ-ა ჩაწერილი იყო ფართის უფლების გარეშე (გ. ჯ-ას ჩაწერის საფუძველთან დაკავშირებით ცნობები არ ინახება) (ტომი 1; ს.ფ.142). პალატამ აღნიშნა, რომ მართალია საქმეში ასევე წარმოდგენილია საბინაო სამმართველოს 1978 წლის 5 დეკემბრით დათარიღებული ცნობა საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ, საიდანაც ირკვევა ინფორმაცია სადავო ფართში გ. ჯ-ას ჩაწერის შესახებ, მაგრამ არ არის მითითება იმის შესახებ, იგი სადავო ფართში ჩაწერილი იყო ფართზე უფლებით, თუ უფლების გარეშე (ტომი 1; ს.ფ. 301). მიუხედავად ამისა, ბოლო, 1987 წელს გაცემული ცნობა ადასტურებს გ. ჯ-ას ფართზე უფლების გარეშე ჩაწერის შესახებ გარემოებას, აღნიშნული კი თავის მხრივ ადასტურებს იმას, რომ ჩაწერის ინსტიტუტის არსებობის განმავლობაში ი. ჯ-ა სადავო ფართში ჩაწერილი იყო ფართზე უფლების გარეშე.

პალატამ მიუთითა „საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის (უსასყიდლოდ გადაცემის) შესახებ“ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის N107 დადგენილებაზე, რომლის თანახმად, ყველა პირი, ვინც პრივატიზაციის დროს ცხოვრობდა ბინაში, უნდა ჩათვლილიყო ბინის პოტენციურ თანამესაკუთრედ, იმის მიუხედავად, თუ ოჯახის რომელი წევრის სახელზე მოხდებოდა ბინის პრივატიზაცია, ვინაიდან პრივატიზაციით სახელმწიფომ საკუთრების უფლება მიანიჭა ბინის ყველა დამქირავებელს და ოჯახის წევრს. მოცემულ შემთხვევაში, გ. ჯ-ა ფართს ფლობდა ფართზე უფლების გარეშე, რის გამოც ბუნებრივია იგი ვერ მიიჩნეოდა დამქირავებლად, ვინაიდან, დამქირავებლად იმ პერიოდში მოქმედი საბინაო კოდექსით მიიჩნეოდა მოქალაქე, რომლის სახელზეც, გაცემული იყო ორდერი (მუხლი 60). ოჯახის წევრებს განეკუთვნებოდნენ: დამქირავებელთან მუდმივად მცხოვრები დამქირავებლის მეუღლე, მათი შვილები და მშობლები. დამქირავებლის ოჯახის წევრებად შეიძლება ცნობილი ყოფილიყვნენ აგრეთვე სხვა ნათესავები და შრომისუუნარო კმაყოფაზე მყოფნი, თუ ისინი მუდმივად ცხოვრობდნენ დამქირავებელთან და ეწეოდნენ საერთო მეურნეობას მასთან ერთად (მუხლი 62);

პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გ. ჯ-ა ვერ განიხილებოდა დამქირავებლად, ვინაიდან, როგორც საქმის მასალებით ირკვევა, იგი რეგისტრირებული იყო ფართზე უფლების გარეშე, ანუ, მისი იქ ცხოვრება არ განაპირობებდა რაიმე სამართლებრივ კავშირს სადავო ფართთან.

პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ მიუხედავად იმ უდავო ფაქტობრივი გარემოებისა, რომ გ. ჯ-ა წარმოადგენს დამქირავებლის ნათესავს, იგი მაინც ვერ განიხილებოდა სადავო პერიოდში მოქმედი საბინაო კოდექსის 62-ე მუხლის მეორე წინადადებით განსაზღვრულ დამქირავებლის ოჯახის წევრად. საქმის მასალებით დადგენილია, რომ გ. ჯ-ა დამქირავებლის ფართში ცხოვრობდა ფართზე უფლების გარეშე. რაც შეეხება გ. ჯ-ას დამქირავებელთან ერთად საერთო მეურნეობის გაწევის ფაქტს, ქ. თბილისის, ორჯონიკიძის სახ. რ-ნი, სახალხო დეპუტატების საბჭოს აღმასკომის საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტის მიერ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რ-ნი სახ. სასამართლოსადმი მიწერილი 1987 წლის N2/29 წერილი (ტომი 1; ს.ფ. 143), კპ ცკ-სთან არსებული პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის - სკკპ ცენტრალურ კომიტეტთან არსებული მარქსიზმ-ლენინიზმის ინსტიტუტის ფილიალის დირექტორის მოადგილის მიერ ქ. თბილისის ორჯონიკიძის რ-ნი სახ. სასამართლოსადმი მიწერილი 1987 წლის 2 სექტემბრის N1054 წერილი (ტომი 1; ს.ფ. 145) და საქმეში არსებული სხვა მასალები, მეტყველებენ იმ გარემოებაზე, რომ გ. ჯ-ას სადავო ფართში ცხოვრებასთან დაკავშირებით სასამართლოში ჰქონდა დავები, რაც თავის მხრივ ადასტურებს იმ გარემოებას, რომ გ. ჯ-ა დამქირავებელთან ერთად ვერანაირად ვერ მიიღებდა მონაწილეობას საერთო მეურნეობის გაძღოლაში.აქედან გამომდინარე, არგუმენტი იმის შესახებ, რომ გ. ჯ-ას სამკვიდრო მასაში შევიდა პრივატიზაციის უფლება, პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია და აღნიშნა, რომ გ. ჯ-ას, როგორც ფართზე უფლების გარეშე მცხოვრებ პირს, ფართზე პრივატიზაციის უფლება არ წარმოშობია, შესაბამისად, აღნიშნული უფლება სამკვიდრო მასაში ვერ შევიდოდა.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მსჯელობა მასზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ გ. ჯ-ა ჩაწერილი იყო ფართზე უფლების გარეშე, ასევე არ გაიზიარა მითითება იმ გარემოებაზე, რომ გ. ჯ-ას ჩაწერისთანავე წარმოეშვა მფლობელობის უფლება საცხოვრებელ ბინაზე და რომ ამ მფლობელობის უფლება მართლზომიერად გადავიდა მემკვიდრეობით გ. ს-ე. პალატის განმარტებით, პირის ჩაწერა ფართზე უფლების გარეშე ნიშნავს, რომ ასეთ პირს არ შეიძლებოდა წარმოშობოდა ნივთზე მფლობელობის უფლება ამ უფლების დღევანდელი გაგებით. ეს მფლობელობა ემყარება იმ პერიოდში მოქმედ კოდექსს, მათ შორის საბინაო კოდექსის 94-ე მუხლს, როდესაც, დამქირავებელს შეეძლო დროებითი ცხოვრების ნება მიეცა სხვა მოქალაქეებისათვის - დროებითი მდგმურებისათვის. იმ დროს მოქმედი სამოქალაქო კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა საკუთრების უფლებით უძრავი ნივთის შეძენას. უძრავ ნივთთან მიმართებაში ფიზიკურ პირს შეიძლებოდა ჰქონოდა მხოლოდ ერთი უფლება მფლობელობა-სარგებლობა. ფართზე უფლების არქონა კი გულისხმობდა ზემოხსენებული ერთადერთი არსებული უფლების - მფლობელობა-სარგებლობის არქონას. აქედან გამომდინარე, გ. ჯ-ა რეგისტრირებული იყო რა ფართზე უფლების გარეშე, მას ამ უფლების ერთადერთი შემადგენელი - მფლობელობა-სარგებლობის უფლება - არ წარმოშობია. აქედან გამომდინარე, ვერც მფლობელობა შევიდოდა გ. ჯ-ას სამკვიდრო მასაში.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ჯ-ას სამკვიდრო მასაში არ შესულა არც ნივთის პრივატიზაციის და არც მფლობელობის უფლება და ეს უფლებები ვერც გ. ს-ე გადავიდოდა. შესაბამისად, გ. ს-ეს მფლობელობის უფლება არ გააჩნია სადავო ფართზე. ამდენად, მოთხოვნა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან საცხოვრებელი ბინის გამოთხოვის შესახებ, პალატის მოსაზრებით, დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

პალატამ მიიჩნია, რომ სასარჩელო მოთხოვნა - სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა წარმოადგენდა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლით განსაზღვრულ აღიარებით მოთხოვნას, რომლის იურიდიული ინტერესი მდგომარეობდა სადავო უძრავ ქონებაზე გ. ს-ის საკუთრების უფლების ან მფლობელობის უფლების აღდგენაში.

პალატამ მიიჩნია, რომ არ დგინდებოდა მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი დავის საგანთან მიმართებაში, გამომდინარე იქიდან, რომ გ. ს-ე წარმოადგენდა გ. ჯ-ას მემკვიდრეს, ხოლო, გ. ჯ-ას არ გააჩნდა უფლება მოცემულ ფართზე. ამდენად, გ. ს-ეს არ შეიძლებოდა ჰქონოდა იურიდიული ინტერესი ზ. შ-ას სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილობის მიმართ. სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობით გ. ს-ე მოცემულ ფართზე რაიმე უფლებას მაინც ვერ მოიპოვებდა, რადგან, გ. ჯ-ას ამ ფართის მიმართ უფლება არ გასჩენია და ვერც მემკვიდრეობით გადასცემდა.

პალატამ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საქმეთა პალატის განხილვის საგანს წარმოადგენს ასევე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 24 ოქტომბრისა და 2012 წლის 3 დეკემბრის საოქმო განჩინებები. დადგენილია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 24 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ. ხოლო, ამავე სასამართლოს 2012 წლის 3 დეკემბრის საოქმო განჩინების მე-3 პუნქტით მოსარჩელის შუამდგომლობა მოწმეთა დაკითხვის შესახებ დარჩა განუხილველად იმ მოტივით, რომ საქალაქო სასამართლოს 2012 წლის 24 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით მოსარჩელეს ერთხელ უკვე ეთქვა უარი იმავე მოწმეების ანალოგიური საფუძვლით დაკითხვის თაობაზე. დადგენილია ასევე, რომ მოსარჩელე დასაკითხი მოწმეების ჩვენებებს უკავშირებდა თავის ერთ-ერთ მოთხოვნას, რომელიც მდგომარეობს სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობაში, ამდენად, სწორედ ამ მოთხოვნის საფუძვლიანობის დასადასტურებლად სურდა მოსარჩელეს მითითებული მოწმეების დაკითხვა.

პალატამ აღნიშნა, რომ ვინაიდან, საქმის მასალებით არ იკვეთებოდა მოსარჩელე გ. ს-ის იურიდიული ინტერესი სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის მიმართ, შესაბამისად, გასაჩივრებული საოქმო განჩინებების გაუქმების შემთხვევაშიც კი (ასეთის არსებობისას) აღნიშნული რაიმე გავლენას ვერ მოახდენდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების არსებით მხარეზე. იმის გათვალისწინებით, რომ მოწმეთა ჩვენებით დასადგენი გარემოებების მიმართ გ. ს-ეს იურიდიული ინტერესი არ შეიძლება გააჩნდეს, პალატამ მიიჩნია, რომ არ არსებობდა გასაჩივრებული საოქმო განჩინებების გაუქმების საფუძვლები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 მაისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. ს-ემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ უდავო ფაქტობრივ გარემოებად მიიჩნია, რომ ადელინა არჯევანიძეს 1976 წელს, ხოლო ზ. შ-ას 1987 წელს წარდგენილი ჰქონდა სარჩელი სასამართლოში გ. ჯ-ას გამოსახლებაზე, რის გამოც არ მიეცა ბინაში ცხოვრების უფლება და დაეყრდნო მოპასუხის მიერ ასლების სახით წარდგენილ განცხადებასა და სარჩელს, რა დროსაც არ გამოიყენა და უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 135-ე მუხლი, ვინაიდან წარდგენილი იქნა ასლის სახით დოკუმენტები, რომელთა წარდგენის რეალობა არ დასტურდებოდა სხვა მტკიცებულებით.

იგივე ფაქტობრივი გარემოება სასამართლომ უდავოდ მიიჩნია მოპასუხის ახსნა-განმარტების საფუძველზე, კერძოდ მიიჩნია, რომ ზ. შ-ას მისი, ნების მიუხედავად, არ ჰქონდა შესაძლებლობა საცხოვრებელი ბინის მფლობელობის, რა დროსაც არ გამოიყენა და უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, 103-ე მუხლი;

სასამართლომ მიიჩნია, რომ ზ. შ-ა ჩაწერილი იყო ფართის უფლებით, ხოლო გ. ჯ-ა ჩაწერილი იყო ბინაში ფართის უფლების გარეშე, რა დროსაც უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1505-ე მუხლი, რომლის მიხედვითაც ძალადაკარგულია საქართველოს სსრ საბინაო კოდექსი;

სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 311-ე და 312-ე მუხლები, ვინაიდან კონკრეტულ შემთხვევაში სადავო არ ყოფილა საცხოვრებელ ბინაზე საკუთრების უფლება;

სასამართლომ სამკვიდრო მოწმობის ბათილობასთან მიმართებაში გამოიყენა ახალი სამოქალაქო კოდექსი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1505-ე მუხლი და მის საფუძველზე 1964 წლის სამოქალაქო კოდექსის 556-ე მუხლი, რადგანაც სამკვიდოს გახსნის დრო არის ა. ა-ის გარდაცვალების თარიღი, 1978 წლის 21 აპრილი და სამკვიდროს მიღების ვადა არის სამკვიდროს გახსნიდან 6 თვე და არა 30 წელი.

სასამართლომ არ გამოიყენა გ. ს-ის, როგორც გ. ჯ-ას მემკვიდრის უფლებებთან მიმართებაში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1328-ე მუხლი, 157-ე, 158-ე, 159-ე, 160-ე, 161-ე, 162-ე მუხლები, რომლის მიხედვითაც, გ. ს-ემ მიიღო მემკვიდრეობით საცხოვრებელ ბინაზე მართლზომიერი მფლობელობის უფლება, რაც თავისთავად ადასტურებს იმ გარემოებას და ქმნის სამართლებრივ საფუძველს იმის დასადასტურებლად, რომ სასამართლოს არ უნდა მიეჩნია გ. ს-ე არადაინტერესებულ პირად, არ უნდა მიეჩნია, რომ სარჩელი წარდგენილია საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1450-ე მუხლის დარღვევით და, შესაბამისად, არ უნდა გამოეყენებინა. ასევე არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი, ვინაიდან გ. ს-ეს უკანონო სამკვიდრო მოწმობის მიმართ ჰქონდა და აქვს იურიდიული ინტერესი, რაც მდგომარეობს შემდეგში: სამკვიდრო მოწმობის ბათილობის შემთხვევაში გ. ს-ეს აღუდგება ბინით მართლზომიერი მფლობელობის უფლება, რაც შესაძლებლობას დაუბრუნებს იცხოვრობს ბინაში და საჭიროების შემთხვევაში ისარგებლოს პრივატიზაციის უფლებით.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორად მიიჩნია უდავოდ, რომ ზ. შ-ა ჩაწერილი იყო ფართის უფლებით, ხოლო გ. ჯ-ა ჩაწერილი იყო ფართის უფლების გარეშე.

არასწორად არ მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, რომ გ. ჯ-ას საბჭოური ჩაწერის ინსტიტუტიდან გამომდინარე ჩაწერისთანავე წარმოეშვა მართლზომიერი მფლობელობის უფლება სახოვრებელ ბინაზე.

სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ და უკანონოდ არ მიიჩნია, რომ გ. ჯ-ა ცხოვრობდა ა. ა-ან ერთად ბინაში არა დროებით, არამედ 30 წელზე მეტი ხნის მანძილზე, რითაც უგულებელყო ფაქტი იმის თაობაზე, რომ გ. ჯ-ა საცხოვრებელ ბინაში ცხოვრობდა 1971 წლიდან გარდაცვალებამდე და ჩაწერა (რეგისტრაცია) ბინაში გაუქმებულია მხოლოდ გარდაცვალების მიზეზით.

სასამართლომ აბსოლუტურად უკანონოდ გამორიცხა ა. ა-სა და გ. ჯ-ას საერთო მეურნეობის გაწევის შესაძლებლობა ვარაუდებზე დაყრდნობით და იმ მტკიცებულების გათვალისწინებით, რომ სასამართლოსადმი პარტიის ისტორიის ინსტიტუტის 1987 წელს მიწერილი და სხვა მასალები მეტყველებენ, რომ გ.ჯ-ას ვერ ექნებოდა საერთო მეურნეობა ა. ა-ან. გაუგებარია, თუ რას გულისხმობს სასამართლო სხვა მასალებში, თუმცა რაც შეეხება გადაწყვეტილებაში მითითებულ მტკიცებულებას, იგი მოიცავს 1987 წელს, როცა ა. ა-ე 9 წლის გარდაცვლილია, რაც თავისთავად შეუძლებელს ხდის გარდაცვლილთან საერთო მეურნეობის არსებობის შესაძლებლობას.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, რომ გ. ს-ეს მიღებული ჰქონდა მემკვიდრეობით მართლზომიერი მფლობელობის უფლება გ. ჯ-ან.

ასევე, არასწორად არ მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, რომ სამკვიდროს გახსნის დრო არის ა. ა-ის გარდაცვალების თარიღი, 1978 წლის 21 აპრილი და სამკვიდროს გახსნიდან სამკვიდრო მოწმობის გაცემამდე გასულია არა მცირედი დრო, როგორც გადაწყვეტილებაშია მითითებული, არამედ 30 წელი.

სასამართლომ არასწორად არ მიიჩნია უდავო ფაქტობრივ გარემოებად, რომ ზ. შ-ა 1978 წლის 21 აპრილიდან 1991 წლამდე ამოწერილი იყო საცხოვრებელი ბინიდან და იმყოფებოდა რუსეთში, რომ მემკვიდრესა და მამკვიდრებელს ერთი და იგივე რეგისტრაციის ადგილი არ ჰქონიათ კანონით დადგენილ ვადაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 16 სექტემბრის განჩინებით გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1300 ლარის) 70% – 910 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. გ. ს-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს ნ. ფ-ის მიერ 2013 წლის 13 აგვისტოს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1300 ლარის) 70% – 910 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე