№ას-773-734-2013 9 იანვარი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ც-ე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 13 ივნისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. ც-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს „ს. რ-ის“ წინააღმდეგ და მოითხოვა მიუღებელი სარჩოს ანაზღაურება და მოპასუხისთვის მემანქანის ხელფასის 80%-ის ოდენობით სარჩოს სხვაობისა და 2013 წლის იანვრიდან ყოველთვიურად სარჩოს სახით 1000 ლარის დაკისრება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 14 მარტის გადაწყვეტილებით თ. ც-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, სს „ს. რ-ას“ მოსარჩელე თ. ც-ის სასარგებლოდ გადასახდელად დაეკისრა, 2010 წლის იანვრიდან 2013 წლის იანვრამდე პერიოდის გადაანგარიშებული სარჩოს სხვაობის სახით სულ 18943.40 ლარის გადახდა, იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით. მოპასუხე სს „ს. რ-ას“თ. ც-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2013 წლის იანვრიდან ყოველთვიური სარჩოს, 1000 ლარის გადახდა იმ დროისთვის მოქმედი საგადასახადო კანონმდებლობით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტიელბის მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 13 ივნისის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

თ. ც-ე წლების განმავლობაში მუშაობდა მოპასუხე სს ,,ს. რ-ის” სალოკომოტივო დეპოში მემანქანედ, სადაც 1983 წლის 29 ივნისს სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას, მიიღო საწარმოო ტრავმა, რის გამოც, მან დაკარგა პროფესიული შრომის უნარი უვადოდ 80%-ით.

აპელანტის მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ არასწორადაა დაანაგრიშებული 2012 წლის ივლისში მისაღები სარჩოს ოდენობა, გამომდინარე იქიდან, რომ როგორც ეს სს ,,ს. რ-ის” 18.01.2013წ-ის N359 წერილით დგინდება მემანქანის ხელფასი 1250 ლარამდე გაიზარდა არა 2012 წლის 1 ივლისიდან, არამედ 16 ივლისიდან, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ სწორად დაიანგარიშა 2012 წლის ივლისში მისაღები სარჩოს ოდენობა, კერძოდ, სასამართლომ სს „ს. რ-ას” თ. ც-ის სასარგებლოდ სადავო 2012 წლის ივლისში, სარჩოს სახით, დაეკისრა არა 1250 ლარის 80% (რაც 2012 წლის 16 ივლისიდან წარმოადგენს ხელფასის გაზრდილ ოდენობას), არამედ ივლისის თვე გაიყო ორ ნაწილად და 15 ივლისამდე სარჩოს ოდენობა დაინაგარიშა ხელფასის ძველი ოდენობიდან (1100 ლარიდან), ხოლო 15 ივლისიდან კი, - ხელფასის მომატებული ოდენობიდან (1250 ლარიდან), რამაც საბოლოოდ შეადგინა 652.85 ლარი.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის“, როგორც ძალადაკარგული ნორმატიული აქტის შესაბამისად, სარჩოს გადაანგარიშებასთან მიმართებაში და აღნიშნა, რომ შრომითი მოვალეობის შესრულებისას თ. ც-ეს ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების მიზნით დახმარება დაენიშნა არა აპელანტის მიერ მითითებული ახალი ნორმატიული აქტით - 2013 წლის 1 მარტის N45 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის ვნების შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების დახმარების დანიშვნისა და გაცემის წესით“, რომლის მე-5 მუხლის მე-5 პუნქტის მიხედვით, „ამ წესის შესაბამისად დანიშნული დახმარება გადაანგარიშებას არ ექვემდებარება“, არამედ სარჩოს გადახდასთან დაკავშირებული მხარეთა ურთიერთობა წარმოიშვა და დარეგულირდა უფრო ადრე მოქმედი 2007 წლის 24 მარტის N53 დადგენილებით, რომელიც ამგვარ შეზღუდვას სარჩოს გადაანგარიშებასთან მიმართებაში არ აწესებს. ამასთან, 2013 წლის 1 მარტის N45 დადგენილება ამოქმედდა 2013 წლის 1 მარტიდან, ხოლო თ. ც-ის მოთხოვნა სარჩოს გადაანგარიშებასთან დაკავშირებით მოიცავდა 2010 წლის იანვრის თვიდან 2013 წლის თებერვლამდე პერიოდს.

ამასთან, პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 06 თებერვლის №53 ბრძანებულებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 09 თებერვლის №48 ბრძანებულებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი” და საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით განისაზღვრა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი. აღნიშნული წესის 1.1 მუხლის შესაბამისად, საწარმოში, დაწესებულებასა თუ ორგანიზაციაში, ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმის მიუხედავად, შრომითი მოვალეობის შესრულებისას დასაქმებულის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანი ანაზღაურდება ამ წესით, საქართველოს შრომის კოდექსითა და სამოქალაქო კოდექსით განსაზღვრულ შემთხვევებში. იგივე წესის 1.2 მუხლით, დამსაქმებელი ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც მიადგა დასაქმებულის ჯანმრთელობას შრომითი მოვალეობის შესრულებისას, თუ ზიანი გამოწვეულია დამსაქმებლის ბრალეული მოქმედებით და შრომის კოდექსი და სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას ასეთი მოქმედებისათვის. აღნიშნულიდან გამომდინარე, 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიღებული ზიანის ანაზღაურებასთან დაკავშირებული საკითხის გადაწყვეტა სწორად განისაზღვრა შრომის კოდექსისა და სამოქალაქო კოდექსის საფუძველზე.

სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლზე მითითებით, პალატამ დაასკვნა, რომ ყოველთვიური სარჩოს სახით ზიანის ანაზღაურების ოდენობის განსაზღვრის კრიტერიუმს სწორედ ხელფასის ის ოდენობა წარმოადგენდა, რასაც დაზარალებული იღებდა დაწესებულებიდან ჯანმრთელობის დაზიანებამდე შრომის უნარის დაკარგვის ხარისხთან შეფარდებით.

იმ გარემოების გათვალისწინებით, რომ სს „ს რ-ის“ მოქმედი მემანქანის ყოველთვიური ხელფასი 2010 წლის იანვრიდან 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით შეადგენდა 840 ლარს, 2011 წლის მარტში - 1000 ლარს, 2011 წლის აპრილიდან 2012 წლის ივლისამდე - 1100 ლარს, 2012 წლის ივლისიდან დღემდე - 1250 ლარს, ხოლო მიუხედავად ხელფასის ზრდისა მოსარჩელე თ. ც-ე სარჩოს სახით თვეში იღებდა 289,07 ლარს, თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ სს „ს. რ-ას“ მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა 2010 წლის იანვრიდან 2011 წლის თებერვლის ჩათვლით (14 თვის) სარჩოს სხვაობა 5361,02 ლარის ოდენობით, 2011 წლის მარტის სხვაობა 510,93 ლარის ოდენობით, 2011 წლის აპრილიდან 2012 წლის ივნისის ჩათვლით (15 თვის) სხვაობა 8863,95 ლარის ოდენობით, 2012 წლის ივლისის სხვაობა 652,85 ლარის ოდენობით, 2012 წლის აგვისტოდან დეკემბრის ჩათვლით (5 თვის სხვაობა) 3554 ლარის ოდენობით, სულ 18943,40 ლარი. ხოლო 2013 წლის იანვრიდან სს „ს. რ-ას“ ყოველთვიური სარჩოს სახით უნდა დაკისრებოდა 1250 ლარის 80%, რაც შეადგენს 1000 ლარს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილი და მიუხედავად იმისა რომ სწორად გამოიყენა ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი, არასწორად განმარტა იგი. ამასთან, სასამართლომ გამოიყენა გაუქმებული ნორმატიული აქტი, კერძოდ, საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის №53 დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესი, რომელიც 2013 წლის 1 მარტის №45 დადგენილებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა 2013 წლის 1 მარტიდან.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 1 აგვისტოს განჩინებით სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1376.63 ლარი) 70% – 963.41ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ დაუბრუნდეს მის მიერ 2013 წლის 18 ივლისის №675 საგადასახადო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1376.63 ლარი) 70% – 963.41 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე