№ას-814-772-2013 10 იანვარი, 2014 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ე. ნ-ე

მოწინააღმდეგე მხარეები – ბმა „ნ-ი“, თავმჯდომარე ი. ზ-ა, ა. გ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი – კრების ოქმის ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ე. ნ-ემ მოპასუხეების: ბმა „ნ-ის“, ი. ზ-სა და ა. გ-ის მიმართ.

მოსარჩელის საბოლოო მოთხოვნა:

ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ნ-ის“ 2011 წლის 10 მაისის კრების ოქმის ბათილად ცნობა, რომლის საფუძველზეც ამხანაგობის წევრ ა. გ-ს ნება დაერთო მის საკუთრებაში არსებულ ფართზე უნებართვოდ დაშენებული 135.35კვ.მ ფართის ლეგალიზებაზე, საიდანაც მის საკუთრებას წარმოადგენდა მხოლოდ 127კვ.მ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 17 აპრილის გადაწყვეტილებით ე. ნ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

აპელანტის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 25 ივლისის განჩინებით ე. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ განხილვის საგანს წარმოადგენდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 17 აპრილის გადაწყვეტილება რომლითაც არ დაკმაყოფილდა ე. ნ-ის მოთხოვნა 2011 წლის 10 მაისის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ნ-ის” N5 კრების ოქმის ბათილად ცნობის თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, დადგინდა, რომ:

ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ნ-ის” 2011 წლის 29 მარტის კრების ოქმის თანახმად, ამხანაგობის წევრების 2/3-ის გადაწყვეტილებით ა. გ-ს, რომელიც „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონის ამოქმედების დროისათვის ფლობდა წარდგენილ აზომვით ნახაზზე ასახულ ფართს, ნება დაერთო დაერეგისტრირებინა 135კვ.მ ფართის სათავსი;

ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ნ-ის” 2011 წლის 10 მაისის კრების ოქმის თანახმად, ა. გ-ს (კ.) ნება დაერთო მის საკუთრებაში არსებული უკანონოდ დაშენებული სხვენის (მანსარდის, ფართით 135კვ.მ) ლეგალიზების თაობაზე, ვინაიდან სხვენი დაშენებული იყო 1997 წელს, კრების ოქმს ხელი მოაწერა ამხანაგობის თავჯდომარე ი. ზ-ამ და იგი დაამოწმა ნოტარიუსმა;

თბილისის არქიტექტურის სამსახურის 2011 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა ა. გ-ის განცხადება და ლეგალიზებულად ჩაითვალა ქ.თბილისში, ლ. ა-ის ქ.N66-ში მდებარე მრავალბინიან საცხოვრებელ სახლზე უნებართვოდ დაშენებული 135.35 კვ.მ ფართი, რის თაობაზეც ეცნობა განმცხადებელს, ე. ნ-ეს, საჯარო რეესტრს და ქ.თბილისის მერიის ზედამხედველობის საქალაქო სამსახურს;

1997 წლის 17 აპრილის ნასყიდობის ხელშეკრულებით, ჯ. ე. ე-მა და ს. ვ-ამ შეიძინეს მთელი საცხოვრებელი სახლის 91/IIII პლიუს 127კვ.მ სხვენი, რომელიც მდებარეობდა: ქ.თბილისში, ლ. ა-ის ქ.N66-ში და საჯარო რეესტრში აღირიცხნენ მესაკუთრეებად;

საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების (დამოწმებული 2007 წლის 18 სექტემბერს) და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე, ა. გ-ის საკუთრებაში ირიცხება სხვენი ფართით 135.35კვ.მ.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ა. გ-ის (კ.) სახელზე რეგისტრირებულ უძრავი ქონების საჯარო რეესტრის ჩანაწერს საფუძვლად დაედო უძრავი ქონების ნასყიდობის 2007 წლის 18 სექტემბრის ხელშეკრულება და 2011 წლის 7 აპრილის ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ნ-ის” კრების ოქმი და არა სადავო 2011 წლის 10 მაისის N5 კრების ოქმი. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის გადაწყვეტილებით დგინდებოდა, რომ მანსარდის მშენებლობა ნაწარმოები იყო 1997 წელს, რაც ასევე დადასტურდა ამხანაგობის წევრების მიერ. ამავე გადაწყვეტილებით დგინდებოდა, რომ ქ.თბილისში, ლ. ა-ის ქ.N66–ში უნებართვოდ დაშნებული ობიექტი (ფართით 135.35კვ.მ) წარმოადგენდა ა. გ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებას, რაც დასტურდებოდა საჯარო რეეესტრის ამონაწერით. შესაბამისად, უნებართვოდ დაშენებული ობიექტის ლეგალიზება არ იქნა მიჩნეული ინდივიდუალური ქონების ისეთ განვითარებად, რომელიც არსებით გავლენას მოახდენდა ამხანაგობის საერთო საკუთრების გამოყენებაზე და შესაბამისად, ობიექტის ლეგალიზების შემთხვევაში არ გაიზრდებოდა ა. გ-ის წილი ამხანაგობის წევრთა საერთო საკუთრებაში არსებულ ქონებასთან მიმართებით. 2013 წლის თებერვალს შედგენილი ნოტარიალურად დამოწმებული განცხადებებით ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის 22 წევრი ადასტურებდა, რომ ა. გ-ის ოჯახის საკუთრებაში არსებულ სხვენ-მანსარდაზე, რომელიც თავის დროზე არ იყო ზუსტად აზომილი, არ გააჩნდათ პრეტენზია მთლიანი ფართის დაკანონების თაობაზე.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების პირობებში სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. გ-ის (კ.) საკუთრების უფლების წარმოშობას და ამ უფლების საჯარო რეეესტრში რეგისტრაციას საფუძვლად დაედო არა სადავო 2011 წლის 10 მაისის N5 კრების ოქმი, არამედ 2007 წლის18 სექტემბრის უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება და ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ნ-ის” 2011 წლის 7 აპრილის კრების ოქმი.

სადავო კრების ოქმთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ მოსარჩელემ ვერ წარადგინა სადავო ფაქტობრივი გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102–ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებათა დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებით, მოწმეთა ჩვენებით, ფაქტების კონსტატაციის მასალებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებითა და ექსპერტთა დასკვნებით. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტს (ე. ნ-ეს) სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარში მითითებულ სადავო ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებით არ წარუდგენია სათანადო მტკიცებულებები, მან ასევე ვერ მიუთითა აღიარებითი სარჩელის იურიდიულ ინტერესზე. სააპელაციო სასამართლომ მოიხმო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი და განმარტა, რომ ბინათმშენებლობის მესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ აღძრული სარჩელი წარმოადგენს აღიარებითი ხასიათის სარჩელს, რომლის განხილვა-გადაწყვეტისათვის აუცილებელია იურიდიული ინტერესის არსებობა სასამართლო გადაწყვეტილებით ასეთ აღიარებასთან მიმართებით. სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის მიხედვით, იურიდიული ინტერესის არსებობისათვის აუცილებელია, რომ: მხარეთა შორის არსებობდეს დავა უფლების თუ სამართლებრივი ურთიერთობის თაობაზე; მოპასუხე ეცილებოდეს მოსარჩელეს უფლებაში, ასეთი დავა ქმნიდეს უფლების მომავალში დარღვევის რეალურ საშიშროებას; აღიარებითი სარჩელის გადაწყვეტა დავის გადაწყვეტის საუკეთესო საშუალება უნდა იყოს, ამ გადაწყვეტილებას გარკვეული სარგებლობა უნდა მოჰქონდეს მოსარჩელისათვის. დასახელებულ გარემოებებზე კანონში უშუალოდ მიუთითებლობის მიუხედავად, ზემოაღნიშნული განმარტება გამომდინარეობს აღიარებითი სარჩელის სპეციალური ფორმის მიმართ მოსარჩელის სამართლებრივი ინტერესებიდან.

სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, საჯარო რეესტრის მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელემ ვერ დაასაბუთა ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების შემდეგ ა. გ-მა(კ.) განახორციელა თუ არა მიშენება საერთო სარგებლობის ფართის გამოყენებით და ამის ხარჯზე გაიზარდა თუ არა თავდაპირველი 127კვ.მ ფართი 135.35კვ.მ ფართამდე. ამის დამადასტურებელი მტკიცებულებები აპელანტს არ წარმოუდგენია.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარი დაუსაბუთებელი და უსაფუძვლო იყო, ამასთან, საქმის გარემოებებით არ დგინდებოდა კრების ოქმის ბათილად ცნობის იურიდიული ინტერესი, რადგან საჯარო რეესტრში სადავო სხვენზე საკუთრების უფლების რეგისტრაციას საფუძვლად არ დადებია გასაჩივრებული კრების ოქმი. რაც შეეხებოდა ლეგალიზაციისათვის წარდგენილ სადავო 2011 წლის 10 მაისის კრების ოქმს, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ აღნიშნული დროისათვის სადავო მანსარდი (135.35კვ.მ) საჯარო რეეესტრის მონაცემებით უკვე წარმოადგენდა ა. გ-ის ინდივიდუალურ საკუთრებას. აქედან გამომდინარე მოსარჩელეს არ შეიძლებოდა დავის მიმართ ჰქონოდა იურიდიული ინტერესი, რადგან გადაწყვეტილებით იგი ვერ მიიღებდა სარგებელს (სადავო ფართის ამხანაგობის საერთო სარგებლობაში დაბრუნება და ხელახლა განაწილება).

სააპელაციო სასამართლოს ზემომითითებულ განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ე. ნ-ემ.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, არასწორად შეაფასა საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებები, არასწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმის არსებით გარემოებებს, მხარეთა განმარტებებს. სასამართლომ ყურადღების მიღმა დატოვა ის გარემოება, რომ გასაჩივრებული კრების ოქმი გაყალბებულია, იგი არ შეიცავს სათანადო რაოდენობით ამხანაგობის წევრების ხელმოწერებს, დამოწმებისას ნოტარიუს ე.შ-ს არ მიუთითებია დამოწმებული ოქმის ნომერი და თარიღი. ეს გარემოებები ცხადყოფენ ამხანაგობის თავმჯდომარის მხრიდან დაშვებულ აშკარა კანონდარღვევებს;

საჯარო რეესტრის მონაცემების, აგრეთვე, მანამდე განხორციელებული პრივატიზაციის შესაბამისად, ა.გ-ს ეკუთვნოდა 127კვ.მ ფართი. ამიტომ, 135კვ.მ ფართის დარეგისტრირებაზე თანხმობის გაცხადება იმას ნიშნავდა, რომ მოპასუხეს სხვის ხარჯზე ეზრდებოდა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის ნაწილი, ამასთან, აღნიშნულ საკითხზე გადაწყვეტილების მიღებას ესაჭიროებოდა არა წევრების 2/3-ით, არამედ 100%-ით თანხმობა;

გამგეობაში არსებული რეგისტრაციის მონაცემების მიხედვით, ამხანაგობის თავმჯდომარეს ხელის მოწერის უფლება წარმოეშვა სანოტარო აქტზე მითითებული თარიღის შემდგომ. გარდა ამისა, ხსენებულ აქტში ნოტარიუსს საერთოდ არ მიუთითებია რიგი მონაცემები, რომელსაც აქტი უნდა შეიცავდეს. მითითებული გარემოებები ამხანაგობის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებს საეჭვოს ხდის, რაზეც სასამართლოს არ უმსჯელია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ე. ნ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ე. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. ნ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე