საქმე №ას-885-831-2012 28 იანვარი, 2014 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ბესარიონ ალავიძე, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები - შპს „ს-ა“, გ. შ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე - ა. ჩ-ე, მ. ს-ე, ა. ბ-ე, ე. გ-ე, ნ. შ-ი, ე. ტ-ა, ნ. ნ-ი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილება

კასატორების მოთხოვნა – სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი - ვალდებულების შესრულება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ჩ-ემ, მ. ს-ემ, ა. ბ-ემ, ე. გ-ემ, ნ. შ-მა, ე. ტ-ამ და ნ. ნ-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ამხანაგობა „გ-ის“ თავმჯდომარე გ. შ-სა და შპს „ს-ის“ მიმართ ვალდებულების შესრულებისა და ზიანის ანაზღაურების თაობაზე, კერძოდ, მოსარჩელეებმა მოითხოვეს: ბინათმესაკუთრეთა საერთო ქონების - მთლიანი მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის 724 270,18 ლარის, ასევე ინდივიდუალურ საკუთრებაში რეგისტრირებული ბინების რემონტისათვის საჭირო თანხის: ა. ჩ-ის სასარგებლოდ - 36 628,03 ლარის, მ. ს-ის სასარგებლოდ - 21 733,01 ლარის, ა. ბ-ის სასარგებლოდ - 22 847,15 ლარის, ე. გ-ის სასარგებლოდ - 17 866,55 ლარის, ნ. შ-ის სასარგებლოდ - 25 500,45 ლარის, ე. ტ-ას სასარგებლოდ - 19 452,39 ლარის, ნ. ნ-ის სასარგებლოდ - 13 551,49 ლარის, სულ 157 579,07 ლარის მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრება. მოსარჩელეებმა მიუთითეს შემდეგ გარემოებებზე:

2006 წლის 9 აგვისტოს ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) შესახებ ხელშეკრულების საფუძველზე შეიქმნა ამხანაგობა „გ-ი“, რომლის დამფუძნებელ წევრებს წარმოადგენდნენ: შპს „ს-ა“, გ. შ-ე და გ. გ-ი. ხელშეკრულების 4.2 პუნქტის თანახმად, შპს „ს-ის“ შენატანს წარმოადგენდა პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრები და ქ.თბილისში, გ-ის ქ№46^ბ-ში მდებარე 227კვ.მ მიწის ნაკვეთი; გ. შ-ის შენატანს – პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრები, ხოლო გ. გ-ის შენატანს – პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი საპროექტო-სამშენებლო დოკუმენტაციის შემუშავება და დამტკიცება. ამ უკანასკნელმა შეასრულა თავისი ვალდებულება ამხანაგობის მიმართ და გამგეობაში ირიცხებოდა ფიქტიურად. ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების 3.2 მუხლის მიხედვით, მშენებლობა მოიცავდა შენობის სრული კარკასის აღმართვას, ყველა აუცილებელი კომუნიკაციის მიერთებას, ფასადის შელესვასა და შეღებვას, საერთო სარგებლობის ფართების (კიბის უჯრედები, სახურავი, ავტოსადგომები, ეზო, შენობის გარშემო ტერიტორია) მოპირკეთებას. მოსარჩელეებმა ამხანაგობასთან დადეს ხელშეკრულებები და შენატანის სახით ამხანაგობაში შეიტანეს უძრავი ქონებები. ამხანაგობამ, გ-ის №46^ბ-ში ააშენა საცხოვრებელი სახლი, მაგრამ ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სახით მისი დასრულება ვერ უზრუნველყო, რაც განაპირობა გამგეობისა და მისი თავმჯდომარის არამართლზომიერმა ქმედებამ, რადგან ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული ქონება დაიტვირთა იპოთეკით სხვისი (ა. შ-ის) ვალების უზრუნველსაყოფად. ეს ქონება შემდგომში რეალიზებულ იქნა სს „თ. ბ. ს. ბ-ის“ მიმართ საკრედიტო ვალდებულებების დასაფარავად დადებული იპოთეკის ხელშეკრულებების საფუძველზე. ამჟამად, ამხანაგობას ქონება აღარ გააჩნია, გარდა ორი ბინისა (საერთო ფართით 311.85კვ.მ). მითითებული ქონების მესაკუთრეებს წარმოადგენენ შპს „ს-ის“ მოვალეები, ხოლო ამხანაგობის თავმჯდომარის სახელზე ირიცხება უძრავი ქონებები.

შპს „ს-ამ“ და გ. შ-ემ სარჩელი არ ცნეს და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით მოითხოვეს:

ამხანაგობა „გ-ის“ გამგეობის თავმჯდომარის მიერ ამხანაგობის წევრების მიმართ ნაკისრი ვალდებულება შესრულებულია და სარჩელში მითითებული ფართები მათ საკუთრების უფლებით გადაეცათ, რაც დასტურდება ამონაწერებით საჯარო რეესტრიდან. სინამდვილეს არ შეესაბამება ის გარემოება, რომ ა. შ-ის მიერ სესხად აღებული თანხები, რომლის უზრუნველსაყოფადაც იპოთეკით დაიტვირთა ამხანაგობის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთები, მშენებლობას არ მოხმარებია და ამით დაზარალდა ამხანაგობა. საწინააღმდეგოს ადასტურებს საქმეზე წარდგენილი სალაროს შემოსავლის ორდერები, რომლის თანახმადაც, სს „თ. ბ. ს. ბ-ან“ სესხად აღებული თანხა სრულად იქნა შესული კომპანიაში, ხოლო დანიშნულებაში მიეთითა: გ-ის მშენებლობის მიზნებისათვის. დასახელებული თანხების ჯამი შეადგენდა 1511649 ლარს, რაც, იმ პერიოდში არსებული კურსის შესაბამისად, იყო ბანკიდან აღებული სესხის ეკვივალენტური. თავისთავად ის ფაქტი, რომ ა. შ-ის სესხის სანაცვლოდ ამხანაგობის ქონება იპოთეკით დაიტვირთა, არ წარმოადგენდა ზიანის დამადასტურებელ გარემოებას. მნიშვნელოვანი იყო იმის დადგენა, აღნიშნული სესხი მოხმარდა მესამე პირის პირად ინტერესებს თუ ამხანაგობის საერთო მიზნის მიღწევას. წარდგენილი დოკუმენტაციით დასტურდება, რომ ა. შ-ემ ხსენებული თანხა ნაწილ-ნაწილ, მაგრამ სრულად გადასცა მისავე კომპანიას (შპს „ს-ას“), რომელმაც, თავის მხრივ, იგი გ-ის ქ№46^ბ-ში არსებული სახლის მშენებლობის მიზნებისათვის მიმართა. მოსარჩელეებმა მიუთითეს მშენებლობის დასრულების ვადების დარღვევაზე და აღნიშნულით გამოწვეულ ზიანზე, თუმცა მხარე თავადვე აღიარებს, რომ არსებულ ხელშეკრულებებში არ განსაზღვრულა კონკრეტული ვადა, რომლის დროსაც უნდა განხორციელებულიყო ობიექტის ექსპლოატაციაში მიღება, შესაბამისად, არასწორია მსჯელობა ხელშეკრულების დარღვევაზე. საწინააღმდეგო ვითარებაშიც კი, აღნიშნული გარემოება არ იყო ზიანის მომტანი მოსარჩელეებისათვის. მშენებლობის ნებართვის ვადის გადაცილება არ წარმოადგენდა ობიექტის ექსპლოატაციაში მიღების შეუძლებლობას, ნებართვა ერთხელ გაგრძელდა და მომავალშიც გაგრძელდებოდა. ამხანაგობა არ დაშლილა, ის აგრძელებდა ფუნქციონირებას თავისი ძირითადი მიზნების მისაღწევად.

სადავო თანხის მოპასუხეებისათვის დაკისრებას მოსარჩელეები მოითხოვენ სახლის მშენებლობის დასრულების მიზნით, რაც მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელეებს სურთ თავად განახორციელონ იმ ვალდებულების შესრულება, რომლის შესრულებაზე უარიც მოპასუხეს არ უთქვამს, ამასთან, მოპასუხეები არც ხელშეკრულებიდან გასულან, ამდენად, გაურკვეველია, რა იწვევს ზიანის დადგომას და რა ზიანი ადგებათ მოსარჩელეებს. ამხანაგობა „გ-ის“ დაფუძნების შესახებ 2006 წლის 9 აგვისტოს ხელშეკრულებით გაიმიჯნა ის უფლებები და ვალდებულებები, რომლებიც ამხანაგობის წინაშე გააჩნდათ მის ჩვეულებრივ და დამფუძნებელ წევრებს. დამფუძნებელი წევრები ერთიანდებოდნენ ამხანაგობის გამგეობაში, ხოლო გამგეობის ძირითად მიზანს წარმოადგენდა იმ ქონებების განკარგვა, გასხვისება, დატვირთვა და ა.შ, რომელიც შედიოდა ამხანაგობის საკუთრებაში. საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ თითოეულმა მოსარჩელემ მიიღო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფართები, ამხანაგობის გამგეობის მიერ განკარგულ დანარჩენ ფართებზე კი მათ ვერ ექნებოდათ პრეტენზია. აქედან გამომდინარე, გარიგება, რომელიც შეეხო გაუნაწილებელ ფართებს, ვერ იქნებოდა მოსარჩელეებისათვის ზიანის მომტანი, ამასთან, მათ არ მიუთითებიათ თუ რა სახის და ოდენობის ზიანი მიადგათ მოპასუხეთა მოქმედებით და კონკრეტულად რომელი ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო დადგა ეს ზიანი. მოცემულ შემთხვევაში, სადავო იყო ხელშეკრულებებიდან წარმოშობილი ზიანის ანაზღაურების საკითხი, მაგრამ არ იყო მითითებული, ხელშეკრულების რომელი კონკრეტული პუნქტი დაარღვიეს მოპასუხეებმა. ამ ხელშეკრულებების ძირითად პირობას წარმოადგენდა მოსარჩელეების მიერ მიწის ნაკვეთის შეტანა ამხანაგობაში და აშენებულ სახლში უძრავი ნივთების ამხანაგობის მიერ მოსარჩელეებისათვის გადაცემა. საქმის მასალებით ირკვეოდა, რომ ორივე დასახელებული პირობა შესრულებულია, რაც გამორიცხავს ზიანის მიყენების ფაქტის არსებობას.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 19 დეკემბრის გადაწვეტილებით მოსარჩელეების: ა. ჩ-ის, მ. ს-ის, ა. ბ-ის, ე. გ-ის, ნ. შ-ის, ე. ტ-ას და ნ. ნ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოპასუხეებს: შპს „ს-სა“ და გ. შ-ეს სოლიდარულად მოსარჩელეების ინდივიდუალურ საკუთრებაში რეგისტრირებული ბინების რემონტისათვის საჭირო თანხა, კერძოდ: ა. ჩ-ის სასარგებლოდ - 36 628,03 ლარის, მ. ს-ის სასარგებლოდ - 21 733,01 ლარის, ა. ბ-ის სასარგებლოდ - 22 847,15 ლარის, ე. გ-ის სასარგებლოდ - 17 866,55 ლარის, ნ. შ-ის სასარგებლოდ - 25 500,45 ლარის, ე. ტ-ას სასარგებლოდ -19 452,39 ლარის, ხოლო ნ. ნ-ის სასარგებლოდ - 13 551,49 ლარის გადახდა, ამავე გადაწყვეტილებით ბინათმესაკუთრეთა საერთო ქონების - მთლიანი მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულების და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად 724 270.18 ლარის დაკისრების მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე მოსარჩელეებს ეთქვათ უარი.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა და მოითხოვეს სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება.

ამავე გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანეს შპს „ს-ამ“ და გ. შ-ემ, რომლებმაც ითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვტილების გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით შპს „ს-სა“ და გ. შ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ა. ჩ-ის, მ. ს-ის, ა. ბ-ის, ე. გ-ის, ნ. შ-ის, ე. ტ-ას, ნ. ნ-ის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2011 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც შპს „ს-ას“ და გ. შ-ეს ა.ჩ-ის, მ. ს-ის, ა. ბ-ის, ე. გ-ის, ნ. შ-ის, ე. ტ-ას, ნ. ნ-ის სასარგებლოდ სოლიდარულად დაეკისრათ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონების - მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულების და ექსპლოატაციაში მიღებისათვის მოსარჩელეთა წილობრივი საკუთრების პროპორციულად 191 139 ლარის და 60 თეთრის გადახდა შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ დადგენილად ცნო, რომ 2006 წლის 9 აგვისტოს დაიდო ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა გ-ის დაფუძნების ხელშეკრულება. ამხანაგობა დააფუძნეს შპს „ს-ამ“, გ. შ-ემ და გ.გ-მა. ხელშეკრულების თანახმად, ამხანაგობის მიზანს წარმოადგენდა თბილისში გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში მდებარე 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობების დანგრევა და მათ ნაცვლად ახალი მრავალბინიანი სახლის აშენება. შპს „ს-ას“ შენატანს ამხანაგობაში წარმოადგენდა პროექტის განხორციელებისათვის საჭირო ფინანსური სახსრები, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში მდებარე 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები, რომელიც მშენებლობის მიზნებისათვის ექვემდებარება დანგრევას, ამხანაგობისათვის საკუთრებაში გადაცემული უძრავი ქონება ამ ხელშეკრულების ხელმომწერი პირების მიერ შეფასდა 168000 აშშ დოლარად.

ამხანაგობაში გ. შ-ის შენატანს წარმოადგენდა პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრები, ხოლო გ.გ-ის შენატანს - პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი საპროექტო-სამშენებლო დოკუმენტაციის შემუშავება და დადგენილი წესით დამტკიცება. ამხანაგობის თავმჯდომარე უფლებამოსილი იყო, წარმოედგინა ამხანაგობა ნებისმიერ მესამე პირებთან ურთიერთობაში.

თბილისის საქალაქო სასამართლოში გამართულ სასამართლოს მოსამზადებელ სხდომაზე მოპასუხეების: შპს „ს-სა“ და გ. შ-ის წარმომადგენლებმა განმარტეს, რომ გ. გ-ს არ შეუსრულებია ამხანაგობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები და არც რაიმე სარგებელი მიუღია ამხანაგობიდან, მას, ამხანაგობის წევრობიდან გამომდინარე, შეუწყდა უფლებამოსილება და მისი ვალდებულებები გადაინაწილეს გ. შ-ემ და შპს „ს-ამ“. მოსარჩელეების მხრიდან აღნიშნული გარემოება სადავო არ გამხდარა.

2006 წლის 12 სექტემბერს დაიდო ხელშეკრულება, ერთის მხრივ, ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, ე. ტ-სა და ნ. ნ-ს შორის. ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეებმა ამხანაგობას გადასცეს ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №1-ში მათ საკუთრებაში არსებული 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობები საერთო სასარგებლო ფართით 96.31 კვ.მ, აქედან 2/5 ნაწილი ე. ტ-ას და 3/5 ნაწილი ნ. ნ-ის საკუთრება იყო, რომელიც ექვემდებარებოდა დანგრევას, შემდგომში მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის მიზნით. ხელშეკრულების თანახმად, ე. ტ-ას, შენატანის სანაცვლოდ, საკუთრებაში ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში ასაშენებელ კორპუსში განესაზღვრებოდა 202.71 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, ხოლო ნ. ნ-ს 135 კვ.მ. ბინების მდებარეობა (სართული და სხვა) განისაზღვრებოდა შესაბამისი ინდივიდუალური ხელშეკრულების საფუძველზე.

2006 წლის 25 სექტემბერს ამხანაგობის სახელით დაიდო ხელშეკრულება, ერთი მხრივ, ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, ა. ბ-ეს შორის. ხელშეკრულების თანხმად, მოსარჩელემ ამხანაგობას გადასცა ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №3-ში მის საკუთრებაში არსებული 227 კვ.მ უძრავი ქონება: მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობა საერთო სასარგებლო ფართით 82.71 კვ.მ-ის 9/20 ნაწილი შესაბამის მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომელიც ექვემდებარებოდა დანგრევას, შემდგომში მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის მიზნით. ხელშეკრულების თანახმად, ა. ბ-ეს შენატანის სანაცვლოდ, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში ასაშენებელ კორპუსში განესაზღვრებოდა 118 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, გ-ის ჩიხის მხრიდან განლაგებული სადარბაზოს მე-5 სართულზე ამავე სადარბაზოს 36 კვ.მ საოფისე ფართი და ერთი ადგილი საერთო ავტოსადგომზე.

2006 წლის 28 სექტემბერს ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, დ. გ-ეს და ე. გ-ეს შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის თანხმადაც დ. და ე. გ-მა ამხანაგობას გადასცეს ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №15-ში მათ საერთო საკუთრებაში არსებული 219 კვ.მ უძრავი ქონება: მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობა საერთო ფართობით 54.35 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი 44.45 კვ.მ და უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე არსებული შენობა-ნაგებობა №1, რომელიც მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის მიზნით ექვემდებარებოდა დანგრევას. ხელშეკრულების თანახმად, შენატანის სანაცვლოდ დ. გ-ე საკუთრებაში მიიღებდა ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში ასაშენებელ კორპუსში 100 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, გ-ის ჩიხის მხრიდან განლაგებულ სადარბაზოს მე-3 სართულზე და ერთ ადგილს საერთო ავტოსადგომზე. ე. გ-ე შენატანის სანაცვლოდ მიიღებდა 100 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს მესამე სართულზე და ერთ ადგილს საერთო ავტოსადგომზე. 2008 წლის 22 ივლისს დაიდო უძრავ ქონებაზე სამომავლო უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად დ. გ-ემ მ. ს-ეს გადასცა ამხანაგობაში შენატანის სანაცვლოდ მისაღებ უძრავ ქონებაზე სამომავლო საკუთრების უფლება, კერძოდ 100 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, განლაგებული გ-ის ჩიხის მხრიდან არსებულ სადარბაზოს მე-3 სართულზე და ერთი ადგილი საერთო ავტოსადგომზე მდებარე გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში.

2006 წლის 3 ოქტომბერს ხელშეკრულება დაიდო, ერთი მხრივ, ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-ეს და, მეორე მხრივ, ნ. შ-ს შორის. ხელშეკრულების თანახმად ნ. შ-მა ამხანაგობას გადასცა ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №7-ში მის საკუთრებაში არსებული 265 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 156.18 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი - 98.30 კვ.მ. ხელშეკრულების თანახმად, ნ. შ-ი შენატანის სანაცვლოდ საკუთრებაში მიიღებდა, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში მდებარე ასაშენებელ კორპუსში 200 კვ.მ ფართს, გ-ის ჩიხის მხარეს განლაგებულ სადარბაზოს მე-3 სართულზე, გ-ის მე-3 შესახვევის მხარეს, 200 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს გ-ის ჩიხის მხარეს განლაგებულ სადარბაზოს მე-4 სართულზე, გ-ის მე-3 შესახვევის მხარეს ე.წ ევრორემონტით საშუალო ფასებში და ერთ ავტოსადგომს.

2006 წლის 25 სექტემბერს დაიდო ხელშეკრულება, ერთი მხრივ, ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარეს გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, ა. ჩ-ეს შორის. ხელშეკრულების თანახმად, ა. ჩ-ემ ამხანაგობას გადასცა ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №3-ში მის საკუთრებაში არსებული 82.71 კვ.მ შენობა-ნაგებობის (მათ შორის საცხოვრებელი ფართი 61.11 კვ.მ) 11/20 ნაწილი შესაბამის მიწის ნაკვეთთან ერთად. ხელშეკრულების თანახმად ა. ჩ-ე შენატანის სანაცვლოდ მიიღებდა საკუთრებაში, ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის მხარეს განლაგებულ სადარბაზოს მე-4 სართულზე ასაშენებელ კორპუსში მდებარე 185 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, ამავე სადარბაზოს მე-3 სართულზე 60 კვ.მ საცხოვრებელ ფართსა და ერთ ავტოსადგომს.

ამხანაგობამ ა. ჩ-ის მიმართ შეასრულა 60 კვ.მ ბინის გარემონტების კუთხით ნაკისრი ვალდებულება, რაც შეეხება მეორე ბინას, ამხანაგობას მეორე ბინა ა. ჩ-ის არ გაურემონტებია.

შპს „აუდიტ-სერვისის“ აუდიტორული დასკვნის შესაბამისად, მოსარჩელეთა ფართების სარემონტო სამუშაოთა სავარაუდო ღირებულება 2011 წლის 30 აგვისტოს მდგომარეობით შეადგენდა 157 579,07 ლარს, საიდანაც ე. ტ-ას 95.26 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა შეადგენდა - 19452,39 ლარს, ა. ჩ-ის 173,21 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა - 36628,03 ლარს (მეორე ბინა), ნ. შ-ის 106,49 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა - 25500,45 ლარს, ე. გ-ის 91,26 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა - 17866,55 ლარს, მ. ს-ის 104,51 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა - 21733,01 ლარს, ა. ბ-ის 110,7 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა -22847,15 ლარს, ნ. ნ-ის 65,33 კვ.მ ფართის გასარემონტებლად საჭირო თანხა - 13551,49 ლარს. მოსარჩელეთა მიერ წარმოდგენილ გაანგარიშება მოპასუხეებს სადავოდ არ გაუხდიათ. გაზიარებულ იქნა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი გარემოება, რომ სხვა დანარჩენი მოსარჩელეების მსგავსად ე. ტ-აც და ნ. ნ-აც უნდა გადასცემოდათ გარემონტებული ბინები. ამ კუთხით სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილზე და აღნიშნა, რომ როგორც საქმის მასალებით დგინდებოდა, ყველა სხვა დანარჩენ მოსარჩელეებთან დადებულ ხელშეკრულებებში კონკრეტულად იყო მითითებული, რომ მათ ბინა უნდა გადასცემოდათ გარემონტებულ მდგომარეობაში და ასევე კონკრეტულად იყო მითითებული გადასაცემი ბინების ადგილმდებარეობა. ე. ტ-სა და ნ. ნ-ის შემთხვევაში, ხელშეკრულებაში არაფერი იყო ნათქვამი რემონტის შესახებ, თუმცა ხელშეკრულებაში არც ის იყო მითითებული, რომ მათ ბინა გადაეცემოდათ ე.წ „შავი კარკასის“ მდგომარეობაში, გარდა ამისა, არც ბინის კონკრეტული ადგილმდებარეობა იყო მითითებული. პალატის შეფასებით, საყურადღებო იყო ის ფაქტიც, რომ სხვა ხელშეკრულებებისგან განსხვავებით, მათთან დადებულ ხელშეკრულებაში მითითებული იყო შემდეგი: საცხოვრებელი ბინების მდებარეობა (სართული და სხვა) განისაზღვრებოდა შესაბამისი ინდივიდუალური ხელშეკრულების საფუძველზე. საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია, რომ ე. ტ-ამ და ნ. ნ-მა, სხვა მოსარჩელეების მსგავსად, მოპასუხეებს ახალი ბინების მიღების სანაცვლოდ გადასცეს მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი შენობა-ნაგებობასთან ერთად. სასამართლომ სწორად აღნიშნა, რომ ასეთ შემთხევაში, მოპასუხეებს უნდა მიეთითებინათ, თუ რატომ დაწესდებოდა განსხვავებული სტანდარტი ე. ტ-ას და ნ. ნ-ან მიმართებაში. მხოლოდ ნეგატიური ფაქტის მითითება, სასამართლოს მოსაზრებით, საკმარისი შეცილება ვერ იქნებოდა მოპასუხეების მხრიდან მოსარჩელეების მოთხოვნის გასაქარწყლებლად. ამასთან, პალატამ ჩათვალა, რომ საქალაქო სასამართლომ მართებულად არ მიიჩნია დადგენილად, რომ მოსარჩელეებს ბინის რემონტისათვის უნდა განეხორციელებინათ დამატებითი შენატანები. საქმეში წარმოდგენილი 2011 წლის 31 მაისის კრების ოქმი არ იძლეოდა მსგავსი უტყუარი დასკვნის გაკეთების საფუძველს.

გაზიარებულ იქნა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა, რომ მოპასუხეებმა მოსარჩელეებთან მიმართებაში გადააცილეს ხელშეკრულების შესრულების ვადას და შეთანხმებულ ვადაში მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის ბოლომდე დასრულება ვერ მოხერხდა, ასევე ვერ განხორციელდა შენობის ექსპლუატაციაში მიღება და მოპასუხეებისათვის გარემონტებული ბინების საკუთრებაში გადაცემა. სააპელაციო პალატის შეფასებით, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია დადგენილად, რომ მხარეთა შორის ხელშეკრულების შესრულების ვადაზე შეთანხმება არსებობდა. ამგვარი დასკვნა გამომდინარეობდა როგორც თავად ხელშეკრულების (ნარდობის ხელშეკრულება) ბუნებიდან, ასევე მშენებლობის სპეციფიკიდან, რომელიც საჯარო რეგულირებას ექვემდებარება, თავად მხარეებმაც არ გახადეს სადავოდ, რომ პერიოდულად ხდებოდა მოპასუხეების მხრიდან მშენებლობის ნებართვებზე ვადის გაგრძელება, ამგვარი დასკვნა გამომდინარეობდა ასევე საქმეში თავად მოპასუხეების მიერ წარმოდგენილ იმ ხელშეკრულებათა ასლებიდან, რომლებიც გაფორმებული იყო იმავე მრავალბინიან სახლთან მიმართებაში, სადაც ყველაზე გვიანდელი თარიღად მშენებლობის დასრულების და შენობის ექსპლუატაციაში მიღებისათვის დასახელებული იყო 2007 წელი. სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ ეს ხელშეკრულებები არ უნდა ყოფილიყო განხილული მოსარჩელეების ხელშეკრულებებისგან განცალკევებით, ვინაიდან იგი გაფორმებულია იყო შემდგომში ამხანაგობის წევრ შპს „ს-ან“. თუნდაც იმ შემთხვევაში, თუკი გაზიარებული იქნებოდა მოპასუხეთა პოზიცია, რომ შენობის ექსპლუატაციაში მიღება და ბინების დასრულება უნდა განხორციელებულიყო 2009 წელში და მშენებლობის დასრულება შეაფერხა ომმა და ეკონომიკურმა კრიზისმა, მხოლოდ ეს განმარტება საკმარისი არ იყო მოპასუხეთა ბრალის გამოსარიცხად, ვინაიდან არ იყო დასაბუთებული და შესაბამისი მტკიცებულებებით გამყარებული, თუ რა ეტაპის სამუშაოებს კონკრეტულად რა მიზეზით წარმოეშვათ დაბრკოლება დასრულების თვალსაზრისით, რა დრომდე გრძელდებოდა შემაფერხებელი გარემოებები, როდის აღმოიფხვრა ამ გარემოებების არსებობა და რა გაკეთდა მშენებლობის დასასრულებლად.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოებაც, რომ მოსარჩელეებს მშენებარე სტატუსით გადაეცათ და საჯარო რეესტრში დაურეგისტრირდათ შემდეგი ფართები:

- ა. ბ-ეს - №24 კომერციული ფართი, მდებარე სართული პირველი, 35,23 კვ.მ, ბინა №27 ფართით 110,7 კვ.მ მდებარე მე-2 სართულზე.

- ნ. შ-ს - ბინა №25, ფართით 106,49 კვ.მ, მდებარე მე-2 სართულზე, ბინა №38, ფართობით 171,61 კვ.მ, მდებარე სართული 5.

- ე. ტ-ას - ბინა №31, ფართით 95,26 კვ.მ, მდებარე მე-3 სართულზე, სადარბაზო მე-2, ასევე ბინა №39, ფართით 95,16 კვ.მ მდებარე მე-5 სართულზე, სადარბაზო 2.

- ე. გ-ეს - ბინა №32, ფართით 91,26 კვ.მ, მდებარე მე-4 სართულზე, მე-2 სადარბაზო.

- მ. ს-ეს - ბინა №28 ფართით 104.51 კვ.მ, მდებარე მე-3 სართულზე.

- ა. ჩ-ეს - ბინა №10, ფართით 61.35 კვ.მ სართული 3, სადარბაზო პირველი, ასევე ბინა №15, ფართით 173.21 კვ.მ მდებარე მე-5 სართული, სადარბაზო პირველი.

- ნ. ნ-ს - ბინა №13, ფართით 65.33 კვ.მ, სართული 4, სადარბაზო პირველი, ასევე ბინა №36, ფართით 61,74 კვ.მ, მდებარე სართული 4, სადარბაზო 2.

ამდენად, მოსარჩელეებს ქ.თბილისი, გ-ის ქN46^ბ-ში მდებარე მრავალსართულიან სახლში საკუთრების უფლება გააჩნდათ 12 ერთეულ უძრავ ქონებაზე.

სასამართლომ მიუთითა მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ აუდიტორული ფირმა „გ.მ ფ-ის“ 2011 წლის 5 აგვისტოს დასკვნაზე, რომლითაც დგინდებოდა, რომ ქ.თბილისში, გ-ის ქN46^ბ-ში მდებარე შენობა რვასართულიანი იყო, სახლი შედგებოდა ექვსი საცხოვრებელი სართულისგან, ორი სადარბაზოთი და 36 ბინით. მიწისქვეშა ნაწილში გათვალისწინებული იყო ავტოსადგომი 24 ავტომანქანისათვის, პირველი სართული გათვალისწინებული იყო 8 საოფისე -კომერციულ ფართად. მე-8 სართული შედგებოდა დამხმარე ფართისგან (საშრობი) – 187,7 კვ.მ, ტერასა საზაფხულო ფართი 595,54, კიბის უჯრედი 7.98 კვ.მ და დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, გ-ის ქN46^ბ-ში მდებარე მრავალსართულიან სახლში განთავსებული იყო 44 ინდივიდუალური საკუთრების საგანი ( 36 ბინა და რვა საოფისე, კომერციულ ფართი). მოსარჩელეები მოითხოვდნენ ბინათმესაკუთრეთა საერთო ქონების - მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის აუცილებელი ხარჯის - 724 270.18 ლარის მოპასუხეებისათვის სოლიდარულად დაკისრებას. საქმეში წარმოდგენილი შპს „ს-ა-ი“ ფირმა „მ-ა-ის“ აუდიტორული დასკვნით განისაზღვრა ქ.თბილისში, გ-ის ქ№46-ში მშენებარე საცხოვრებელ კორპუსში დარჩენილი (დაუმთავრებელი) სამუშაოები და დადგინდა მათი ღირებულება - 700 846 ლარი (დასკვნაში მოცემულ მთლიან ჯამს გამოკლებული ცხრილის მე-5 გრაფაში მითითებული „კოტრაქტის მიხედვით გასარემონტებელი (დასამთავრებელი) ბინების მოცულობა“, 1 001 536 – 300690=700 846).

დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 629-ე მუხლის პირველი ნაწილით, მე-400 მუხლით, 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით და აღნიშნა, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ მართებულად დააკისრა შპს „ს-სა“ და გ. შ-ეს სოლიდარულად მოსარჩელეების ინდივიდუალურ საკუთრებაში რეგისტრირებული ბინების რემონტისათვის საჭირო თანხა და არ არსებობდა შპს „ს-სა“ და გ. შ-ის სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი. ამასთანავე, პალატამ მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებს უარი ეთქვათ ბინათმესაკუთრეთა საერთო ქონების - მთლიანი მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლუატაციაში მიღებისათვის აუცილებელი თანხის - 724 270,18 ლარის მოპასუხეთათვის დაკისრებაზე იმ დასაბუთებით, რომ, მოცემულ შემთხვევაში, სარჩელი სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილი იყო მოვალეების წინააღმდეგ მხოლოდ რამდენიმე მესაკუთრის (მოსარჩელის) მიერ, რომელთა მხრიდანაც წამოყენებული იყო არა საერთო საკუთრებაში მათი წილების შესაბამისი მოთხოვნა, არამედ მთლიანად საერთო საკუთრებიდან გამომდინარე მოთხოვნა, რომელიც ერთობლივად ეკუთვნოდა ყველა ბინის მესაკუთრეს და არა მხოლოდ მოსარჩელეებს, რის გამოც სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ეს დასკვნა და აღნიშნა შემდეგი: ვინაიდან დგინდება ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებები, მხოლოდ ის ფაქტი რომ სარჩელი სახელშეკრულებო ურთიერთობიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულებასთან დაკავშირებით წარმოდგენილია მხოლოდ რამდენიმე მესაკუთრის მიერ, რომელთა მხრიდანაც წამოყენებულია არა საერთო საკუთრებაში მათი წილების შესაბამისი მოთხოვნა, არამედ მთლიანად საერთო საკუთრებიდან გამომდინარე მოთხოვნა, განმსაზღვრელია მოთხოვნის მოცულობის (ოდენობა) დადგენა და არ შეიძლება მიჩნეული იქნას ამ ნაწილში სარჩელზე სრულად უარის თქმის საფუძვლად. ვინაიდან დადგენილი იყო, რომ ქ.თბილისში, გ-ის ქN46^ბ-ში მდებარე მრავალსართულიან სახლში განთავსებული იყო 44 ინდივიდუალური საკუთრების საგანი (36 ბინა და 8 საოფისე, კომერციულ ფართი), საიდანაც 12 მოსარჩელეთა ინდივიდუალურ საკუთრებას წარმოადგენდა, ამასთან დადგენილი იყო, რომ მშენებარე საცხოვრებელ კორპუსში დარჩენილი (დაუმთავრებელი) სამუშაოების ღირებულება შეადგენდა 700 846 ლარს, შპს „ს-სა“ და გ. შ-ეს მოსარჩელეთა სასარგებლოდ სოლიდარულად უნდა დაკისრებოდათ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონების - მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულების და ექსპლოატაციაში მიღებისათვის მოსარჩელეთა წილობრივი საკუთრების პროპორციულად 191 139 ლარის და 60 თეთრის გადახდა (700 846/44=15 928,3 ; 15 928,3 X12=191139,6).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს შპს „ს-ამ“ და გ. შ-ემ, მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ, იმ ნაწილში გაუქმება, რომლითაც: ა) შპს „ს-სა“ და გ. შ-ეს მოსარჩელეების სასარგებლოდ დაეკისრათ სახლის მშენებლობის დასრულების და ექსპლოატაციაში მიღებისათვის 191139.60 ლარის, ბ) მოსარჩელეების ინდივიდუალურ საკუთრებაში რეგისტრირებული ბინების რემონტისათვის საჭირო თანხის გადახდა; გ) უარი ეთქვათ სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე. კასატორებმა მიუთითეს შემდეგ გარემოებებზე:

ამხანაგობა „გ-ის“ წევრებმა (მათ შორის მოსარჩელეებმა) შეცვალეს შპს „ს-ის“ მიერ თავდაპირველად დამტკიცებული მშენებლობის პროექტი და აღნიშნული პროექტის ცვლილებების შედეგად გაზარდეს ჩასატარებელი სამუშაოების მოცულობა. აქედან გამომდინარე, გაუგებარია, თუ რატომ უნდა აანაზღაურონ შპს „ს-ამ“ და გ. შ-ემ დამატებითი სამუშაოების შესრულების ხარჯები, როგორც ზიანი. გასათვალისწინებელია ის გარემოება, რომ სამშენებლო პროექტის ცვლილებასა და დამატებითი სამუშაოების ჩატარებაზე თანხმობა კასატორებს არ მიუციათ. მიუხედავად მათი არგუმენტებისა, სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად მიიჩნია დასკვნაში სარწმუნოდ მოცემული სამუშაოების ჩამონათვალი და მათი ოდენობა. უდავოა, რომ კასატორებს გააჩნიათ სახლის მშენებლობის დასრულების და ექსპლოატაციაში მიღების ვალდებულება, რაც გათვალისწინებულია ამხანაგობა „გ-ის“ დაფუძნების შესახებ 2006 წლის 9 აგვისტოს ხელშეკრულებით. ამ ხელშეკრულების თანახმად, სახლის მშენებლობის დასრულების ვალდებულება არსებობს არა მარტო მოსარჩელეების, არამედ იმ დანარჩენი მესაკუთრეების მიმართაც, რომელთაც ამხანაგობაში სხვადასხვა შენატანი განახორციელეს, თუმცა სასამართლო წესით არ ითხოვენ ზიანის ანაზღაურებას და სურთ სახლის მშენებლობის დასრულება. ამდენად, 2006 წლის 9 აგვისტოს ხელშეკრულებით კასატორების მიერ ნაკისრი ვალდებულება ძალაშია და იგი აუცილებლად უნდა შესრულდეს. სააპელაციო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვებით, შპს „ს-ა“ და გ. შ-ე მოსარჩელეების მიმართ სახლის მშენებლობის დასრულების ვალდებულებისაგან თავისუფლდებიან, ხოლო, მეორე მხრივ, ეს ვალდებულება ძალაში რჩება დანარჩენი 42 მესაკუთრის მიმართ. ვალდებულების არსიდან და მისი სპეციფიკიდან გამომდინარე, შეუძლებელია, კასატორებმა ეს ვალდებულება შეასრულონ მხოლოდ 42 მესაკუთრის წინაშე, იმგვარად, რომ ამით სარგებელი არ მიიღონ მოსარჩელეებმა. ასეთ შემთხვევაში მოსარჩელეები იღებენ როგორც მოთხოვნილი ზიანის ანაზღაურებას, ისე ვალდებულების შესრულებას, რაც არასწორია, მით უმეტეს, რომ ზიანის თანხა შედგება სახლის მშენებლობის დასრულებისათვის აუცილებელი თანხების პროპორციისაგან. სააპელაციო სასამართლომ კასატორებისათვის დაკისრებული თანხის პროპორცია გამოიყვანა მოთხოვნილი ზიანის სრული თანხის (700849 ლარის) მოსარჩელეების ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ბინებსა და კომერციული ფართების რაოდენობასთან შეფარდებით, რაც ალოგიკურია. დაკმაყოფილებული მოთხოვნის სამართლიანად მიჩნევის შემთხვევაშიც კი, პროპორციის გამოანგარიშება უნდა განხორციელდეს არა ბინებისა და კომერციული ფართების რაოდენობის ჯამთან შეფარდებით, არამედ ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართების ოდენობასთან შეფარდებით. „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის 5.3 მუხლის თანახმად, მესაკუთრის წილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში განისაზღვრება მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის შეფარდებით მრავალბინიანი სახლის ბინათა საერთო ფართობთან. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ მოპაუხეებს გააჩნდათ მოსარჩელეების – ე. ტ-სა და ნ. ნ-ის გარემონტებული ბინების გადაცემის ვალდებულება, რადგანაც ამ გარემოების დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმის მასალებში არ მოიპოვება. მითითებულ გარემოებასთან მიმართებით სასამართლომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საწინააღმდეგოდ, მტკიცების ტვირთი არასწორად დააკისრა მოპასუხეებს. ამხანაგობის 2011 წლის 31 მაისის კრების ოქმზე დაყრდნობით სასამართლომ ასევე არასწორად არ მიიჩნია დადგენილად ის გარემოება, რომ მოსარჩელეებს არ გააჩნდათ დამატებითი შენატანის განხორციელების აუცილებლობა რემონტის სანაცვლოდ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 23 ივლისის განჩინებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტის თანახმად, შპს „ს-სა“ და გ. შ-ის საკასაციო საჩივარი ცნობილ იქნა დასაშვებად და საქმის განხილვა დაინიშნა ზეპირი მოსმენის გარეშე, თანახმად ამავე კოდექსის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილისა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ს-სა“ და გ. შ-ის საკასაციო საჩივარი საფუძვლიანია და ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა, თავის მხრივ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ე¹“ ქვეპუნქტით კანონმდებელი განსაზღვრავს, რომ გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ არსებობდა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებები, რაც განაპირობებდა სარჩელის ნაწილობრივ - მოსარჩელეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართების რემონტის, ასევე სახლის მშენებლობის დასრულებისა და ექსპლოატაციაში მიღებისათვის მოსარჩელეთა წილობრივი საკუთრების პროპორციულად თანხის დაკისრების ფაქტობრივი საფუძვლები. სააპელაციო პალატამ ზემოაღნიშნული დასკვნა დაამყარა შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებს:

2006 წლის 9 აგვისტოს დაიდო ერთობლივი საქმიანობის ამხანაგობა „გ-ის“ დაფუძნების ხელშეკრულება. ამხანაგობა დააფუძნეს შპს „ს-ამ“, გ. შ-ემ და გ. გ-მა;

ამხანაგობის მიზანს წარმოადგენდა ქ.თბილისში გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში მდებარე 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე არსებული შენობების დანგრევა და მათ ნაცვლად ახალი მრავალბინიანი სახლის აშენება;

შპს „ს-ას“ შენატანს ამხანაგობაში წარმოადგენდა პროექტის განხორციელებისათვის საჭირო ფინანსური სახსრები, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში მდებარე 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და შენობა-ნაგებობები, რომელიც მშენებლობის მიზნებისათვის ექვემდებარება დანგრევას. ამხანაგობისათვის საკუთრებაში გადაცემული უძრავი ქონება ამ ხელშეკრულების ხელმომწერი პირების მიერ შეფასდა 168 000 აშშ დოლარად;

ამხანაგობაში გ. შ-ის შენატანს წარმოადგენდა პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი ფინანსური სახსრები, ხოლო გ. გ-ის შენატანს - პროექტის განხორციელებისათვის აუცილებელი საპროექტო-სამშენებლო დოკუმენტაციის შემუშავება და დადგენილი წესით დამტკიცება;

ამხანაგობის თავმჯდომარე უფლებამოსილი იყო წარმოედგინა ამხანაგობა ნებისმიერ მესამე პირებთან ურთიერთობაში;

მხარეთა შორის სადავოს არ წარმოადგენდა და საქალაქო სასამართლოს სხდომაზე დადასტურდა, რომ გ. გ-ს არ შეუსრულებია ამხანაგობის ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულებები და არც რაიმე სარგებელი მიუღია ამხანაგობიდან, მას, ამხანაგობის წევრობიდან გამომდინარე, შეუწყდა უფლებამოსილება და მისი ვალდებულებები გადაინაწილეს გ. შ-ემ და შპს „ს-ამ“;

2006 წლის 12 სექტემბერს დაიდო ხელშეკრულება, ერთი მხრივ, ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარეს გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, ე. ტ-სა და ნ. ნ-ს შორის. ხელშეკრულების თანახმად, მოსარჩელეებმა ამხანაგობას გადასცეს ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №1-ში მათ საკუთრებაში არსებული 227 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზე მდებარე შენობა-ნაგებობები საერთო სასარგებლო ფართობით 96.31 კვ.მ, აქედან 2/5 ნაწილი ე. ტ-ას და 3/5 ნაწილი ნ. ნ-ის საკუთრება იყო, რომელიც ექვემდებარებოდა დანგრევას, შემდგომში მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის მიზნით. ე. ტ-ას, შენატანის სანაცვლოდ, საკუთრებაში ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში ასაშენებელ კორპუსში განესაზღვრებოდა 202.71 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, ხოლო ნ. ნ-ს 135 კვ. მეტრი. ბინების მდებარეობა (სართული და სხვა) განისაზღვრებოდა შესაბამისი ინდივიდუალური ხელშეკრულების საფუძველზე;

2006 წლის 25 სექტემბერს ამხანაგობის სახელით დაიდო ხელშეკრულება, ერთი მხრივ, ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, ა. ბ-ეს შორის. მოსარჩელემ ამხანაგობას გადასცა ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №3-ში მის საკუთრებაში არსებული 227 კვ.მ უძრავი ქონება: მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობა საერთო სასარგებლო ფართით 82.71 კვ.მ-ის 9/20 ნაწილი შესაბამის მიწის ნაკვეთთან ერთად, რომელიც ექვემდებარებოდა დანგრევას, შემდგომში მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის მიზნით. ა. ბ-ეს შენატანის სანაცვლოდ, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში ასაშენებელ კორპუსში განესაზღვრებოდა 118 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, გ-ის ჩიხის მხრიდან განლაგებული სადარბაზოს მე-5 სართულზე ამავე სადარბაზოს 36 კვ.მ საოფისე ფართი და ერთი ადგილი საერთო ავტოსადგომზე;

2006 წლის 28 სექტემბერს ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, დ. გ-სა და ე. გ-ეს შორის დაიდო ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც დ. და ე. გ-მა ამხანაგობას გადასცეს ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №15-ში მათ საერთო საკუთრებაში არსებული 219 კვ.მ უძრავი ქონება: მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობა საერთო ფართობით 54.35 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი - 44.45 კვ.მ და უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე არსებული შენობა-ნაგებობა №1, რომელიც მრავალსართულიანი სახლის მშენებლობის მიზნით ექვემდებარებოდა დანგრევას. შენატანის სანაცვლოდ დ. გ-ე საკუთრებაში მიიღებდა ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში ასაშენებელ კორპუსში 100 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, გ-ის ჩიხის მხრიდან განლაგებულ სადარბაზოს მე-3 სართულზე და ერთ ადგილს საერთო ავტოსადგომზე. ე. გ-ე შენატანის სანაცვლოდ მიიღებდა 100 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს მესამე სართულზე და ერთ ადგილს საერთო ავტოსადგომზე;

2008 წლის 22 ივლისს დაიდო უძრავ ქონებაზე სამომავლო უფლების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად დ. გ-ემ მ. ს-ეს გადასცა ამხანაგობაში შენატანის სანაცვლოდ მისაღებ უძრავ ქონებაზე სამომავლო საკუთრების უფლება, კერძოდ 100 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, განლაგებული გ-ის ჩიხის მხრიდან არსებულ სადარბაზოს მე-3 სართულზე და ერთი ადგილი საერთო ავტოსადგომზე მდებარე გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში;

2006 წლის 3 ოქტომბერს ხელშეკრულება დაიდო, ერთი მხრივ, ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარე გ. შ-ეს და, მეორე მხრივ, ნ. შ-ს შორის. ნ. შ-მა ამხანაგობას გადასცა ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №7-ში მის საკუთრებაში არსებული 265 კვ.მ მიწის ნაკვეთი და მასზედ მდებარე შენობა-ნაგებობა საერთო ფართით 156.18 კვ.მ, საცხოვრებელი ფართი - 98.30 კვ.მ. შენატანის სანაცვლოდ ნ. შ-ი საკუთრებაში მიიღებდა, ქ.თბილისში, გ-ის ქუჩა №46^ბ-ში მდებარე ასაშენებელ კორპუსში 200 კვ.მ ფართს, გ-ის ჩიხის მხარეს განლაგებულ სადარბაზოს მე-3 სართულზე, გ-ის მე-3 შესახვევის მხარეს, 200 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს გ-ის ჩიხის მხარეს განლაგებულ სადარბაზოს მე-4 სართულზე, გოგებაშვილის მე-3 შესახვევის მხარეს ე.წ ევრორემონტით საშუალო ფასებში და ერთ ავტოსადგომს;

2006 წლის 25 სექტემბერს დაიდო ხელშეკრულება, ერთი მხრივ, ამხანაგობის სახელით ამხანაგობის თავმჯდომარეს გ. შ-სა და, მეორე მხრივ, ა.ჩ-ეს შორის. ა. ჩ-ემ ამხანაგობას გადასცა ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის №3-ში მის საკუთრებაში არსებული 82.71 კვ.მ შენობა-ნაგებობის (მათ შორის საცხოვრებელი ფართი 61.11 კვ.მ) 11/20 ნაწილი შესაბამის მიწის ნაკვეთთან ერთად. ა. ჩ-ე შენატანის სანაცვლოდ მიიღებდა საკუთრებაში ქ.თბილისში, გ-ის მე-3 შესახვევის მხარეს განლაგებულ სადარბაზოს მე-4 სართულზე ასაშენებელ კორპუსში მდებარე 185 კვ.მ საცხოვრებელ ფართს, ამავე სადარბაზოს მე-3 სართულზე 60 კვ.მ საცხოვრებელ ფართსა და ერთ ავტოსადგომს;

ამხანაგობამ ა. ჩ-ის მიმართ შეასრულა 60 კვ.მ ბინის გარემონტების კუთხით ნაკისრი ვალდებულება, რაც შეეხება მეორე ბინას, ამხანაგობას მეორე ბინა ა. ჩ-ის არ გაურემონტებია;

მოსარჩელეებს მშენებარე სტატუსით გადაეცათ და საჯარო რეესტრში დაურეგისტრირდათ შემდეგი ფართები:

- ა. ბ-ეს - №24 კომერციული ფართი, მდებარე სართული პირველი, 35,23 კვ.მ, ბინა №27 ფართით 110,7 კვ.მ მდებარე მე-2 სართულზე;

- ნ. შ-ს - ბინა №25, ფართით 106,49 კვ.მ, მდებარე მე-2 სართულზე, ბინა №38, ფართობით 171,61 კვ.მ, მდებარე სართული 5;

- ე. ტ-ას - ბინა №31, ფართით 95,26 კვ.მ, მდებარე მე-3 სართულზე, სადარბაზო მე-2, ასევე ბინა №39, ფართით 95,16 კვ.მ მდებარე მე-5 სართულზე, სადარბაზო 2;

- ე. გ-ეს - ბინა №32, ფართით 91,26 კვ.მ, მდებარე მე-4 სართულზე, მე-2 სადარბაზო;

- მ. ს-ეს - ბინა №28 ფართით 104.51 კვ.მ, მდებარე მე-3 სართულზე;

- ა. ჩ-ეს - ბინა №10, ფართით 61.35 კვ.მ სართული 3, სადარბაზო პირველი, ასევე ბინა №15, ფართით 173.21 კვ.მ მდებარე მე-5 სართული, სადარბაზო პირველი;

- ნ. ნ-ს - ბინა №13, ფართით 65.33 კვ.მ, სართული 4, სადარბაზო პირველი, ასევე ბინა №36, ფართით 61,74 კვ.მ, მდებარე სართული 4, სადარბაზო 2.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილის ძალით სააპელაციო პალატის მიერ დადგენილი ზემოაღნიშნული გარემოებები საკასაციო სასამართლოსათვის სავალდებულო ძალის მატარებელია, ვინაიდან მათ წინააღმდეგ კასატორებს შედავება არ წარმოუდგენიათ.

სააპელაციო სასამართლომ მხარეთა შორის წარმოშობილი ზემოაღნიშნული ურთიერთობა სამართლებრივად ნარდობად მიიჩნია, ამასთანავე, ჩათვალა, რომ მოპასუხეებმა ვალდებულება არაჯეროვნად შეასრულეს, რის გამოც არსებობდა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე, 629-ე, მე-400 და 408-ე მუხლით გათვალისწინებული სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობები.

კასატორები ზიანის ანაზღაურების ვალდებულების განსაზღვრის ნაწილში არ ეთანხმებიან გადაწყვეტილების სამართლებრივ დასაბუთებას, ამასთანავე, მიიჩნევენ, რომ სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები.

საკასაციო პალატა მიუთითებს იმ გარემოებაზე, რომ, მართალია, კასატორებს ამხანაგობა „გ-ის“ მიერ მოსარჩელეებთან დადებული ხელშეკრულების სამართლებრივი კვალიფიკაცია სადავოდ არ გაუხდით, თუმცა, სასამართლოს მოსაზრებით, სასარჩელო მოთხოვნის მართებულობის კვლევისათვის გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება მხარეთა შორის წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობის სწორ კვალიფიკაციას. ამ თვალსაზრისით საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას მხარეთა შორის ნარდობის ხელშეკრულების არსებობის თაობაზე, ვინაიდან მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობების მარეგულირებელი ხელშეკრულებები (როგორც ინდივიდუალური გარიგებები, ისე ამხანაგობის დაფუძნების დოკუმენტი) მიუთითებენ ერთობლივ საქმიანობაზე და არა ნარდობაზე. ამ თვალსაზრისით პალატა განმარტავს შემდეგს:

იმისათვის, რომ ამხანაგობის ხელშეკრულება გაიმიჯნოს ნარდობის ხელშეკრულებისგან, აუცილებელია, უპირველეს ყოვლისა დავახასიათოთ ამხანაგობის ხელშეკრულების ის მხარეები, რომლითაც იგი ემსგავსება ნარდობის ხელშეკრულებას. ამხანაგობის ხელშეკრულება, როგორც კონკრეტული მიზნის მისაღწევად პირთა გაერთიანებაზე აგებული ხელშეკრულება, მოითხოვს წევრებისაგან ისეთი მოქმედებების განხორციელებას, რომლებსაც ახასიათებს სხვადასხვა ხელშეკრულებებისათვის დამახასიათებელი თავისებურებები. როდესაც ჩვენ ყურადღებას ვამახვილებთ ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ისეთ ხელშეკრულებაზე, რომელიც მიზნად ისახავს, მაგალითად, რაიმე ნაკეთობის დამზადებას, სახლის აშენებას და ა.შ ამხანაგობის წევრთა უფლება-ვალდებულებები ემსგავსება ნარდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ურთიერთობებს, მაგრამ ამ შემთხვევაში მნიშვნელობა ენიჭება მხარეთა შორის ხელშეკრულებით განსაზღვრულ ისეთ უფლება-ვალდებულებებს, რაც დამახასითებელია კოლექტიური გაერთიანებისათვის, რომელსაც ახასიათებს კორპორაციული სტრუქტურის ისეთი თვისებები, რომელიც მოიცავს, როგორც ორგანიზაციულ, ასევე, ქონებრივ ელემენტებს. ზუსტად ასეთი ტიპის გაერთიანება წარმოადგენს გარკვეულწილად იმ საშუალებათა ერთობას, რითაც საბოლოოდ უზრუნველყოფილია ამ გაერთიანების მონაწილეთა მიერ დასახული მიზნის მიღწევა. ხაზგასმით უნდა აღინიშნოს, რომ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების თავისებურება ვლინდება იმაში, რომ დასახული მიზნის მიღწევა შესაძლებელია მხოლოდ მონაწილე პირთა ერთობლივი საქმიანობით (იხ. სუსგ №ას-482-458-2013, 16 იანვარი, 2014 წელი).

საქმეში წარმოდგენილი მოსარჩელეთა ინდივიდუალური ხელშეკრულებების შესწავლით ირკვევა, რომ შენატანის შეტანის სანაცვლოდ, მოსარჩელეები გახდნენ ერთობლივი საქმიანობა „გ-ის“ ჩვეულებრივი წევრები, მათ წარმოეშვათ თანასაკუთრების უფლება მიწის ნაკვეთსა და ამხანაგობის სხვა ქონების მიმართ, წევრთა შენატანები საკუთრებაში გადაეცა ამხანაგობას დასახული მიზნის მიღწევისათვის, ხოლო შენატანის შემტანებს განესაზღვრათ ასაშენებელ კორპუსში საკუთრების ობიექტი. საყურადღებოა, რომ ამხანაგობის მიზნის მიღწევა, მხარეებმა სწორედ ხელშეკრულებებით გათვალისწინებული შენატანების შეტანას დაუკავშირეს, ამასთან, ამხანაგობიდან გასვლა მხარეებმა სწორედ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების მარეგულირებელ ნორმას - სამოქალაქო კოდექსის 938-ე მუხლს დაუკავშირეს.

საქმეში წარმოდგენილია ასევე ერთობლივი საქმიანობა „გ-ის“ დაფუძნების ხელშეკრულება, სადაც განსაზღვრულია ამხანაგობის სამართლებრივი სტატუსი, წევრთა უფლება-მოვალეობები, მათი სამართლებრივი მდგომაროება, ამხანაგობაში გაწევრიანების წესი, ერთობლივი საქმიანობის მიზანი, მისი მიღწევის საშუალება და სხვა.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 930-ე მუხლზე, რომლის თანახმადაც ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) ხელშეკრულებით ორი ან რამდენიმე პირი კისრულობს ერთობლივად იმოქმედოს საერთო სამეურნეო ან სხვა მიზნების მისაღწევად ხელშეკრულებით განსაზღვრული საშუალებებით, იურიდიული პირის შეუქმნელად. ნორმის დისპოზიციის, საქმეში წარმოდგენილი ერთობლივი საქმიანობა „გ-ის“ დაფუძნებისა და ამხანაგობის მიერ მოსარჩელეებთან დადებული ინდივიდუალური ხელშეკრულებების ერთობლიობაში შეფასებით, საკასაციო პალატა მიდის დასკვნამდე, რომ მხარეებმა გამოხატეს სწორედ იმგვარი ნება, რომელიც მიმართული იყო საერთო მიზნის ხელშეკრულებითვე გათვალისწინებული საშუალებით მიღწევისაკენ, რაც მოცემული სამართლებრივი ურთიერთობის ამხანაგობად, ხოლო მოსარჩელეების - ამხანაგობის წევრებად მიჩნევის წინაპირობას წარმოადგენს.

განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს შეფასების საგანს ამხანაგობა „გ-ის“ დამფუძნებელი წევრებისათვის ამავე ამხანაგობის „ჩვეულებრივი“ წევრების სასარგებლოდ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება წარმოადგენს.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ერთობლივი საქმიანობა (ამხანაგობა) იცნობს პასუხისმგებლობის ორ სახეს: ა) ამხანაგობის პასუხისმგებლობას მესამე პირების მიმართ; ბ) ამხანაგობის წევრთა ურთიერთპასუხისმგებლობას და დადგენილია, რომ ამხანაგობის წევრთა პასუხისმგებლობა ერთმანეთთან მათი წილის შესაბამისად განისაზღვრება, თუ ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულება კანონისაგან განსხვავებულ რეგულაციას არ ითვალისწინებს (სკ. 937.1 მუხლი), ამდენად, ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურების საკითხზე მსჯელობისას, როდესაც ეს ზიანი ხელშემკვრელ მხარეთა ურთიერთვალდებულებებს შეეხება, სავალდებულოა პასუხისმგებლობის კანონისმიერი ფარგლების უტყუარად დადგენა (თუ ხელშეკრულება ამ საკითხს განსხვავებულად არეგულირებს, მაშინ ამ რეგულაციის ფარგლების გამორკვევა).

საქმის მასალებით ირკვევა, რომ მოსარჩელეები მოთხოვნილი თანხის ანაზღაურების ფაქტობრივ საფუძვლად უთითებენ მშენებლობის დასრულებისა და გადაცემული ბინების გარემონტებისათვის საჭირო თანხის შპს „ს-სა“ და გ.შ-ის სოლიდარულად დაკისრებას (იხ. ტ.II, ს.ფ.262 სარჩელის დაზუსტება).

ამ თვალსაზრისით, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა ვალდებული პირის მიერ ნაკისრი ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულება, რაც გამოიხატა შემდეგში:

მოპასუხემ მოსარჩელეებს მშენებარე სტატუსით გადასცა და საჯარო რეესტრში დაურეგისტრირა კონკრეტული ფართები, თუმცა ამხანაგობამ დაარღვია, როგორც ვალდებულების შესრულების ვადა, ასე გარემონტებული ბინების გადაცემის ვალდებულება.

საკასაციო პალატა სავსებით იზიარებს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნას მშენებლობის ვადის დარღვევასთან მიმართებით და თვლის, რომ გადაწყვეტილების ამ ნაწილის მიმართ კასატორებს დასაბუთებული შედავება არ წარმოუდგენიათ, თუმცა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი წინაპირობების არსებობის თაობაზე არ ემყარება საქმის მასალების სრულყოფილ კვლევას.

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ მოპასუხეს მოსარჩელეებისათვის უნდა გადაეცა გარემონტებული (ევრორემონტი) ბინები, რაც არ განუხორციელებია. ამ კუთხით დაემყარა მოსარჩელეთა მიერ წარმოდგენილ აუდიტორულ დასკვნას, რომლითაც განსაზღვრულია თანხის ის სავარაუდო ოდენობა, რაც საჭიროა ხელშეკრულებით გათვალისწინებულ მდგომარეობამდე ინდივიდუალური საკუთრების საგნების მიყვანისათვის. ამ კუთხით სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მითითება საქმეში წარმოდგენილ ამხანაგობის 2011 წლის 31 მაისის ოქმის თაობაზე და განმარტა, რომ ერთობლივი საქმიანობა „გ-ის“ წევრთა საერთო კრების 2011 წლის 31 მაისის ოქმი ბინის რემონტისათვის დამატებითი შენატანის განხორციელების თაობაზე ამხანაგობის წევრთა შეთანხმების დასკვნის საფუძველს არ იძლეოდა.

საქმეში წარმოდგენილი სანოტარო წესით დამოწმებული ამხანაგობის საერთო კრების ოქმის შესწავლით კი დასტურდება, რომ ამხანაგობა „გ-მა“ საერთო კრებაზე, რომელსაც ესწრებოდნენ ამავე ერთობლივი საქმიანობის წევრები, მათ შორის მოსარჩელეები და რომლებმაც ხელმოწერით დაადასტურეს საერთო კრების გადაწყვეტილება, დაადგინეს ამხანაგობაში დამატებითი შენატანის შეტანის განხორციელება, განსაზღვრეს ამ დამატებითი შენატანის ოდენობა და მისი კონკრეტულ ვადაში შეუტანლობის ნეგატიური შედეგები, ასევე გარკვეულ პირებთან ურთიერთ მოთხოვნათა ჩათვლის თაობაზე ინდივიდუალური ხელშეკრულებების დადების შესაძლებლობა.

საქმის მასალებში არ მოიპოვება ამ გადაწყვეტილების გაუქმების დამადასტურებელი მტკიცებულება და ასეთი გარემოება არც გასაჩივრებული გადაწყვეტილებითაა დადგენილი.

კასატორები ამ მტკიცებულებაზე დაყრდნობით მიუთითებენ ერთობლივი საქმიანობის წევრების მიერ ვალდებულების დარღვევაზე, თუმცა ვინაიდან სადავო მტკიცებულების კვლევის თაობაზე გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ შეიცავს დასაბუთებულ მსჯელობას, პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, სამართლებრივი შეფასება მისცეს მას, ამასთანავე, მიიჩნევს, რომ ეს დოკუმენტი შეიცავს საქმის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე ინფორმაციას და საჭიროებს სასამართლოს მიერ საფუძვლიან შეფასებას.

რაც შეეხება კასატორების მოსაზრებას „მ-ა-ის“ დასკვნის სასამართლოს მიერ არასწორად გაზიარების თაობაზე, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს აღნიშნულს დაუსაბუთებლობის გამო და აღნიშნავს, რომ მხოლოდ ზეპირი განმარტება აუდიტის დასკვნით დადგენილი თანხების ოდენობის თაობაზე ამ მტკიცებულებაში მითითებული გარემოებების გაზიარებაზე უარის თქმის საფუძვლად ვერ იქნება მიჩნეული, ამასთანავე, საყურადღებოა ის გარემოებაც, რომ მიუხედავად საქალაქო სასამართლოს შეთავაზებისა, ბინების რემონტის ღირებულების სავარაუდო ოდენობის განსაზღვრის მიზნით მოპასუხეებს წარედგინათ მტკიცებულება, საქმეში წარმოდგენილი 2011 წლის 17 ოქტომბრის განცხადებით შპს „ს-ა“ და გ. შ-ე წერილობით დაეთანხმნენ მოსარჩელეთა მიერ წარდგენილ გაანგარიშებას (იხ. ტ.II, ს.ფ. 345), რაც საკასაციო პალატის მოსაზრებით, გამორიცხავს მოპასუხეთა მოსაზრების გაზიარების შესაძლებლობას აუდიტის დასკვნის უმართებულობის თაობაზე.

საკასაციო პალატის შეფასებით, დასაბუთებული შედავებაა და ექვემდებარება გაზიარებას კასატორთა ის არგუმენტიც, რომელიც შეეხება ე. ტ-სა და ნ. ნ-ის გარემონტებული ბინების გადაცემის ვალდებულების დადგენას. გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, დანარჩენი მოსარჩელეების მსგავსად, ე. ტ-აც და ნ. ნ-აც უნდა გადასცემოდათ გარემონტებული ბინები. ამ თვალსაზრისით სააპელაციო პალატამ, ერთი მხრივ, დაადგინა, რომ საქმის მასალების თანახმად, ყველა სხვა დანარჩენ მოსარჩელეებთან დადებულ ხელშეკრულებებში კონკრეტულად იყო მითითებული, რომ მათ ბინა უნდა გადასცემოდათ გარემონტებული და ასევე კონკრეტულად იყო მითითებული გადასაცემი ბინების ადგილმდებარეობა. ე. ტ-სა და ნ. ნ-ის შემთხვევაში, ხელშეკრულებაში არაფერი იყო ნათქვამი რემონტის შესახებ, თუმცა ხელშეკრულებაში არც ის იყო მითითებული, რომ მათ ბინა გადაეცემოდათ ე.წ „შავი კარკასის“ მდგომარეობაში, გარდა ამისა, არც ბინის კონკრეტული ადგილმდებარეობა იყო განსაზღვრული. ის ფაქტი, რომ ნ.ნ-სა და ე.ტ-ას მიმართ ამხანაგობამ გარემონტებული ბინის გადაცემის ვალდებულება იკისრა, პალატამ დაამყარა ვარაუდს, რომ საცხოვრებელი ბინების მდებარეობა (სართული და სხვა) განისაზღვრებოდა შესაბამისი ინდივიდუალური ხელშეკრულების საფუძველზე. სააპელაციო პალატის დასკვნით, ე. ტ-ამ და ნ. ნ-მა, სხვა მოსარჩელეების მსგავსად, მოპასუხეებს ახალი ბინების მიღების სანაცვლოდ გადასცეს მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი შენობა-ნაგებობასთან ერთად, რის გამოც, სააპელაციო პალატამ მოპასუხეებს დააკისრა იმისი მტკიცების ვალდებულება, თუ რატომ დაწესდებოდა განსხვავებული სტანდარტი ე. ტ-ას და ნ. ნ-ან მიმართებაში.

საკასაციო პალატის შეფასებით გასაჩივრებული გადაწვეტილების ეს დასკვნა არ გამომდინარეობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლით დადგენილი წესით საქმის მასალების სწორი შეფასებიდან, რადგან მოსარჩელეებს არ წარმოუდგენიათ მტკიცებულება, სადაც მითითებული იქნებოდა ამხანაგობა „გ-ის“ მიერ ამგვარი ვალდებულების აღება (თუნდაც მომავალში გაფორმებული ხელშეკრულება, სადაც ამხანაგობა იკისრებდა ამ უკანასკნელთათვის გადაეცა გარემონტებული ბინები). თავის მხრივ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის საფუძველზე, გარემონტებული ბინების გადაცემის თაობაზე ამხანაგობასა და ე.ტ-ას, ასევე ნ.ნ-ს შორის შეთანხმების მიღწევის დამტკიცება სწორედ ამ უკანასკნელ მოსარჩელეების ვალდებულება იყო, რაც მათ ვერ დაადასტურეს, შესაბამისად, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასკვნა ამ ნაწილში უსაფუძვლოა და ვერ იქნება გაზიარებული საკასაციო პალატის მიერ.

საკასაციო სასამართლო სავსებით იზიარებს კასატორების მოსაზრებას, მშენებლობის დასრულებისათვის საჭირო თანხის მოპასუხეებისათვის არასწორად დაკისრების თაობაზე. სააპელაციო პალატამ სარჩელის ამ მოთხოვნის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება დაამყარა შემდეგს:

სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ვინაიდან დგინდებოდა ზიანის ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოებები, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის საერთო ქონების - მრავალბინიანი სახლის მშენებლობის დასრულების და ექსპლოატაციაში მიღებისათვის მოსარჩელეთა წილობრივი საკუთრების პროპორციულად არსებობდა მშენებლობის დასრულებისათვის 191 139 ლარის და 60 თეთრის (700 846/44=15 928,3; 15 928,3 X12=191139,6) დაკისრების წინაპირობები.

მოსარჩელეები შენობის დასრულებისათვის საჭირო თანხის ანაზღაურებას, როგორც მეორად მოთხოვნას, ამყარებენ ვალდებულების არაჯეროვან შესრულებაზე, თუმცა ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულებისას, როდესაც ეს შეეხება მშენებლობის დასრულებას, წილობრივი სახით გამოთვლილი კომპენსაცია არ გამომდინარეობს სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიზნებიდან, რადგანაც თანხის ამგვარად დაკისრებით ვერ აღდგება ის სამართლებრივი პროპორცია, რასაც მოსარჩელეები მოთხოვნას უკავშირებენ (მშენებლობის დასრულება, გადახურვა, ექსპლოატაციაში მიღება და სხვა).

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ უნდა გაუქმდეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად, რომელმაც საქმეში არსებული ართობლივი საქმიანობა „გ-ის“ წევრთა საერთო კრების 2011 წლის 31 მაისის გადაწყვეტილების შესწავლით სწორად უნდა დაადგინოს დავის ფაქტობრივი გარემოებები და გადაწყვიტოს სარჩელის მოთხოვნა მოსარჩელეების მიერ მითითებული დავის ფაქტობრივი საფუძვლების გათვალისწინებით (სსსკ 412.2 მუხლი).

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი და მე-2 ნაწილების თანახმად, იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, ეკისრება მეორე მხარეს, თუნდაც ეს მხარე განთავისუფლებული იყოს სახელმწიფოს ბიუჯეტში სასამართლო ხარჯების გადახდისაგან. თუ სარჩელი დაკმაყოფილებულია ნაწილობრივ, მაშინ მოსარჩელეს ამ მუხლში აღნიშნული თანხა მიეკუთვნება სარჩელის იმ მოთხოვნის პროპორციულად, რაც სასამართლოს გადაწყვეტილებით იქნა დაკმაყოფილებული, ხოლო მოპასუხეს – სარჩელის მოთხოვნათა იმ ნაწილის პროპორციულად, რომელზედაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა. ამ მუხლში აღნიშნული წესები შეეხება აგრეთვე სასამართლო ხარჯების განაწილებას, რომლებიც გასწიეს მხარეებმა საქმის სააპელაციო და საკასაციო ინსტანციებში წარმოებისას. ამავე ნორმის მე-4 ნაწილის შესაბამისად კი, თუ სააპელაციო ან საკასაციო სასამართლო დააბრუნებს საქმეს ხელახლა განსახილველად, მთელი სასამართლო ხარჯები, რაც გაწეულია ამ საქმის განხილვასთან დაკავშირებით, სარჩელის აღძვრიდან დაწყებული, უნდა შეჯამდეს და შემდეგ განაწილდეს მხარეთა შორის ამ მუხლის მიხედვით.

მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საქმე ხელახლა განსახილველად უბრუნდება სააპელაციო სასამართლოს, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ საქმის განხილვასთან დაკავშირებული ხარჯების მხარეთა შორის განაწილების საკითხიც შემაჯამებელი გადაწვეტილების გამოტანისას უნდა განისაზღვროს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე, 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ს-სა“ და გ. შ-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს.

2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

3. საკასაციო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია.

4. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

თ. თოდრია