საქმე №ას-734-696-2013 17 თებერვალი, 2014 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, ვასილ როინიშვილი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – შპს „ვ. ს-ი“ (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-ეთ“ (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 3 ივლისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად
დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ვ. ს-ის“ მიმართ და მოითხოვა ნასყიდობის ფასის – 16717 ევროს, მიუღებელი შემოსავლის – 3558,54 ევროს, ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო, ზიანის: იურიდიული მომსახურების – 1500 ევროს, თარჯიმნისა და ნოტარიუსისათვის გადახდილი 866,72 ევროს, საქართველოში ჩამოსვლასთან და სასტუმროში განთავსებასთან დაკავშირებული ხარჯების – 592,26 ევროს ანაზღაურება შემდეგი საფუძვლებით:
2011 წლის 3 ნოემბერს ზეპირი ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-მა“ შპს „ვ. ს-ს“ მიაწოდა სამშენებლო მასალა. გამყიდველმა ჯეროვნად შეასრულა ნაკისრი ვალდებულებები, დათქმულ დროსა და ადგილას გადასცა მყიდველს პროდუქცია. მხარეთა შეთანხმებით ნასყიდობის ფასი აისახა 2011 წლის 2 ნოემბრის ანგარიშფაქტურაში, რომლის მიხედვითაც დარჩენილი გადასახდელი თანხა შეადგენდა 16717 ევროს.
გამყიდველმა თანხა არ გადაიხადა. მხარეებს შორის მსგავსი გარიგება პირველი არ ყოფილა და ტრანზაქციები ხორციელდებოდა მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის ხანგრძლივი დროის განმავლობაში. მოპასუხის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო მოსარჩელე იძულებული გახდა, მიემართა სასამართლოსათვის, რის გამოც მოუხდა მტკიცებულებათა უზრუნველსაყოფად და საკუთარი უფლებების დასაცავად ხარჯების გაღება.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს, რადგან მოთხოვნილი თანხების წარმომავლობა და გადახდა სულ სხვა მხარის ვალდებულებას წარმოადგენს. რაც შეეხება ვალდებულების შეუსრულებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურებას, მისი წარმომავლობა და დასაბუთება აბსურდულია და არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 მარტის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს „ვ. ს-ს“ შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა ნასყიდობის ფასის 16 717 ევროს, მიუღებელი შემოსავლის – 3 558,54 ევროს ეკვივალენტი ლარის, იურიდიული მომსახურებისათვის გაწეული 750 ევროს ეკვივალენტი ლარის, მტკიცებულებათა უზრუნველსაყოფად გაწეული ხარჯების – 866,72 ევროს ეკვივალენტი ლარის ანაზღაურება, რაც სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 3 ივლისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-სა“ და შპს „ვ. ს-ს“ შორის დაიდო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-მა“ გაყიდა, ხოლო შპს „ვ. ს-მა“ იყიდა სამშენებლო მასალები.
პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ რეალურად არსებობდა სამმხრივი ხელშეკრულება, რომლის მონაწილე მხარეები იყვნენ შპს „ვ. ს-ი“, შპს „ნ. ჩ.ი. ს. თ-ი“ და „რ. თ-ი“.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებებით, კერძოდ, საბაჟო დეკლარაციებით, შპს „ვ. ს-სა“ და შპს „ნ.ჩ. ი. ს. თ-ს“ შორის არსებული მიმოწერებით დასტურდება ის გარემოება, რომ ნასყიდობის ხელშეკრულება დადებული იყო შპს „ვ. ს-სა“ და შპს „ნ. ჩ.ი. ს. თ-ს“ შორის, რომლის საფუძველზეც შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-ი“ სამშენებლო პროდუქციას აწვდიდა შპს „ვ. ს-ს“, ხოლო ეს უკანასკნელი იღებდა მიწოდებულ პროდუქციას.
ნასყიდობის ხელშეკრულების ფარგლებში მხარეთა შეთანხმებით განსაზღვრული იყო ნასყიდობის ფასი, რასაც შპს „ვ. ს-ი“ ეტაპობრივად იხდიდა.
შპს „ვ. ს-ის“ დავალიანება შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-ის“ მიმართ შეადგენს 16 717 ევროს.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ სადავო იყო არა ხელშეკრულების ფასი, არამედ, ხელშეკრულების მხარეები და გადახდის ვადები, რაზეც სასამართლოს არ უმსჯელია.
ხელშეკრულების მხარეებთან მიმართებით პალატამ უკვე იმსჯელა, რაც შეეხება ხელშეკრულების ვადებს, სასამართლომ მიუთითა 2011 წლის 2 ნოემბრის №116723 ინვოისზე, სადაც აღნიშნულია, რომ თანხა უნდა ანაზღაურებულიყო საქონლის მიწოდების დროს, რაზეც აპელანტს პრეტენზია არ განუცხადებია. მეტიც, 2012 წლის 6 იანვრის წერილიდან ირკვევა, რომ ამ პერიოდისათვის თანხის გადახდის ვალდებულება წარმოშობილი იყო, აპელანტი აღიარებს თანხის გადახდის ვალდებულებას და მოსარჩელეს ბოდიშს უხდის ანგარიშსწორების დაგვიანების გამო.
ამდენად, პალატამ დაადგინა, რომ თანხის ანაზღაურება უნდა მომხდარიყო საქონლის მიწოდების დროს.
შპს „ვ. ს-ის“ ვალდებულების ჯეროვანი შეუსრულებლობის გამო, მოსარჩელეს მიადგა ზიანი მიუღებელი შემოსავლის სახით 3 558,54 ევროს ოდენობით.
პალატამ მიუთითა მოსარჩელის მიერ საქმეში წარმოდგენილ მოგების დეკლარაციაზე, სადაც ასახულია, თუ რა მოგებას მიიღებდა მოსარჩელე შპს „ვ. ს-ის“ მიერ ნაკისრი ვალდებულებები ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. ამასთან, მოპასუხეს არ წარმოუდგენია რაიმე მტკიცებულება იმის დასტურად, რომ აღნიშნული შემოსავლების მიღება მოსარჩელეს არ შეეძლო.
სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, 327-ე, 477-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის ნასყიდობის ხელშეკრულების ყველა არსებითი პირობა შეთანხმებული იყო. შპს „ნ. ჩ. ი. ს. თ-ის“ მიერ ნაკისრი ვალდებულებები შესრულებულია პირნათლად, კერძოდ, მან ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამშენებლო მასალები მიაწოდა შპს „ვ. ს-ს“. ამასთან, მოპასუხემ ვერ დაადასტურა, რომ მას ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პროდუქცია არ მიუღია ან/და მას არ ეკისრებოდა ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის გადახდა.
სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე სასამართლომ დაადგინა, რომ შპს „ვ. ს-ის“ მიერ ვალდებულება ჯეროვნად არ შესრულდა, კერძოდ, სრულად არ იქნა გადახდილი ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ფასი.
ამდენად, სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა შპს „ვ. ს-ის“ დავალიანების – 16 717 ევროს დაკისრების შესახებ.
სააპელაციო პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, 411-ე, 414-ე მუხლებზე და გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ შპს „ვ. ს-ის“ მიერ ნასყიდობის ხელშეკრულებით გათვალისწინებული თანხის დროულად გადაუხდელობის შედეგად „ნ. ჩ.ი. ს. თ-ის“ მიადგა ზიანი, რაც გამოიხატა 3558,54 ევროს ოდენობით მიუღებელ შემოსავალში.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 377-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა სასამართლო განსჯადობის საკითხი. აპელანტს (მოპასუხეს) მოცემული დავის განსჯადობის საკითხი პირველი ინსტანციის სასამართლოში სადავოდ არ გაუხდია და ვერც საპატიო მიზეზზე მიუთითა, რამაც ხელი შეუშალა ამ მოთხოვნის დაყენებაში. შესაბამისად, პალატა მოკლებულია შესაძლებლობას, შეამოწმოს პირველი ინსტანციის სასამართლოს განსჯადობა.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის საფუძვლად მითითებული გარემოება თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 მარტის საოქმო განჩინების გაუქმების თაობაზე.
სასამართლომ დაადგინა, რომ გასაჩივრებული საოქმო განჩინებით შპს „ვ. ს-ის“ წარმომადგენელ დ. კ-ის შუამდგომლობა მოცემულ საქმეში დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მესამე პირად „რ.თ-ის“ ჩართვის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 89-ე მუხლის, 90-ე მუხლის საფუძველზე დამოუკიდებელი მოთხოვნის გარეშე მესამე პირებად საქმეში ჩაბმის საკითხის გადაწყვეტისას სასამართლომ უნდა იხელმძღვანელოს 89-ე მუხლის მოთხოვნებით. .
მოცემულ შემთხვევაში, აპელანტმა (მოპასუხემ) ვერც განცხადებაში და ვერც სააპელაციო საჩივარში ვერ მიუთითა იმ გარემოებებზე, რაც სასამართლოს მისცემდა დასაბუთებული ვარაუდის საფუძველს, რომ საქმეზე მიღებული საბოლოო გადაწყვეტილება გავლენას მოახდენდა „რ. თ-ის“ უფლებებსა და მოვალეობებზე, რომელიმე მხარის მიმართ.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს „ვ. ს-მა“ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლოს მოცემულ საქმეში სავალდებულო წესით უნდა ჩაერთო მესამე პირი, რაც არ განუხორციელებია. აღნიშნულის გარეშე კი ობიექტური და დასაბუთებული გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელი იყო.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია გარიგების დადების ფაქტი და მისი ყველა შემადგენელი ნაწილი მიუხედავად იმისა, რომ, საქმის მასალების თანახმად, თანხის გადახდის ვადა დამდგარი არ იყო და ის დამოკიდებული იყო სხვა მხარის მიერ თანხის გადახდაზე. შესაბამისად, სასამართლომ გარიგების ერთ-ერთი არსებითი პირობა – თანხის გადახდის ვადა ისე დაადგინა, რომ მითითებულთან დაკავშირებით არანაირი მტკიცებულება არ არსებობდა.
საქმის განხილვისას კასატორმა დაადასტურა ის გარემოება, რომ საბოლოო პროდუქციის მიმღები მხარე მზადაა მიიღოს პროდუქცია და გადაიხადოს თანხა. სასამართლომ კი, საერთოდ არ ჩართო საქმეში მესამე მხარე, რომელიც უშუალოდ იყო მთლიანი გარიგების მონაწილე და მისი მეშვეობით ხდებოდა თითოეული შეკვეთის დაგეგმვა ისე, რომ აღნიშნულს მოჰყვებოდა გარკვეული სამმხრივი ვალდებულებები. ამდენად, გარიგების პირობები თანხმდებოდა არა ორ, არამედ სამ მხარეს შორის.
სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა საქმეში არსებული მტკიცებულებანი, კერძოდ, მოსარჩელის მიერ წარდგენილ ნათარგმნ მტკიცებულებებში დაშვებულ იქნა მნიშვნელოვანი შეცდომები, რაც სხვაგვარად წარმოაჩენს ვითარებას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 4 ოქტომბრის განჩინებით შპს „ვ. ს-ის“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა შპს „ვ. ს-ის“ საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ შპს „ვ. ს-ს“ უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით შპს „ვ. ს-სა“ და ნ. ლ-ას მიერ 2013 წლის 25 სექტემბრის №1 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 2279,37 ლარის 70% – 1595,559 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. შპს „ვ. ს-ის“ საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ შპს „ვ. ს-ს“ (საიდენტიფიკაციო კოდი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით შპს „ვ. ს-სა“ და ნ. ლ-ას მიერ 2013 წლის 25 სექტემბრის №1 საგადასახადო დავალებით გადახდილი 2279,37 ლარის 70% – 1595,559 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: თ. თოდრია
ვ. როინიშვილი
