№ას-890-848-2013 17 თებერვალი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – დ. გ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – ც. მ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 23 ივლისის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ც. მ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. გ-ის წინააღმდეგ და მოითხოვა მხარეებს შორის საზიარო უფლების გაუქმება ქ. თბილისში, ი-ის ქუჩის №1-ში მდებარე უძრავ ქონებაზე შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის განმარტებით, ქ. თბილისში ი-ის ქ. №1-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ც. მ-სა და დ. გ-ის საერთო საკუთრების უფლებით, კერძოდ, ც. მ-ი - 2/3 წილი, ხოლო დ. გ-ი - 1/3 წილი. მოსარჩელის განმარტებით, მხარეთა წილები წლების განმავლობაში ფაქტობრივად გამიჯნულია და მის მოთხოვნას წარმოადგენს აღნიშნულ უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმება.

დ. გ-მა სარჩელი ნაწილობრივ ცნო და აღნიშნა, რომ იგი ეთანხმება საზიარო უფლების გაუქმებას, თუმცა არა საჯარო რეესტრში მითითებული ფართების შესაბამისად, არამედ საზიარო უფლება უნდა გაუქმდეს რეალურად არსებული მიწის ნაკვეთის ფართიდან, რაც დაზუსტებული აზომვითი ნახაზებით შეადგენს 750 კვ.მ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 5 თებერვლის გადაწყვეტილებით ც. მ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ც. მ-სა და დ. გ-ს შორის არსებული საზიარო უფლება ქ. თბილისში, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი 589.00 კვ.მ და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობებზე. ქ. თბილისში, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის 589.00 კვ.მ და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების (საკადასტრო კოდი: ...) გამიჯვნა განხორციელდა საქმეში არსებული შპს ”ნ-ოს” 2009 წლის 16 თებერვალს შესრულებულ ურთიერთგამიჯვნის გეგმის საფუძველზე, კერძოდ, ც. მ-ს ინდივიდუალური საკუთრების უფლებით მიეკუთვნა ქ. თბილისში, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი - 392,60 კვ.მ. მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით (ლურჯი ფერით დაშტრიხული N1). დ. გ-ს ინდივიდუალური საკუთრების უფლებით მიეკუთვნა ქ. თბილისი, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი - 196,40 კვ.მ. მასზე განლაგებული შენობა-ნაგებობებით (წითელი ფერით დაშტრიხული N2). გადაწყვეტილებაში მიეთითა, რომ შპს ”ნ-ოს” 2009 წლის 16 თებერვლის ურთიერთგამიჯვნის გეგმა წარმოადგენდა აღნიშნული გადაწყვეტილების განუყოფელ ნაწილს.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. გ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 23 ივლისის განჩინებით დ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ არ გაიზიარა სააპელაციო საჩივრის საფუძვლად მითითებული გარემოება მასზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს დადგენილად უნდა მიეჩნია, რომ საზიარო საგნის ფართობი წარმოადგენდა არა საჯარო რეესტრის ამონაწერში მითითებულ ფართობს - 589 კვ.მ., არამედ, 150 კვ.მ-ით მეტს.

სამოქალაქო კოდექსის 312.1-ე მუხლზე მითითებით, პალატამ აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში, გამომდინარე იქიდან, რომ რეესტრის მონაცემებით ფართი შეადგენს 589 კვ.მ.-ს, ეს რიცხვი ითვლება სწორად და ზუსტად, მანამ სანამ, ეს მონაცემი არ შეიცვლება საჯარო რეესტრში. ამდენად, იმისათვის, რომ გაზიარებულ იქნეს მსჯელობა ფართის მოცულობად დამატებით 150 კვ.მ.-ს მიჩნევის შესახებ, ეს მონაცემი უნდა აისახოს საჯარო რეესტრში, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ აქვს.

პალატის განმარტებით, ც. მ-ის მოთხოვნას წარმოადგენს მას და დ. გ-ს შორის არსებული საზიარო უფლების გაუქმება უძრავ ქონებაზე მდებარე, ქ. თბილისში, ი-ის ქ. N1.

პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლის პირველი ნაწილით, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 953-ე, 961-ე, 963-ე, 1513-ე, 954-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ ქ. თბილისში, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი 589.00 კვ.მ და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულია დ. გ-სა და ც. მ-ის სახელზე, კერძოდ, ც. მ-ს ეკუთვნის მიწის ნაკვეთის 2/3 წილი, ხოლო დ. გ-ს - 1/3 წილი (ტომი 1; ს.ფ. 17-18 - ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან). დადგენილია ასევე, რომ ქ. თბილისში, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი 589.00 კვ.მ და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობები წლების განმავლობაში ფაქტობრივად გამიჯნულია თანამესაკუთრეების მიერ. მხარეები სადავოდ არ ხდიან იმ გარემოებას, რომ წლების განმავლობაში სარგებლობდნენ როგორც შენობა-ნაგებობის მათთვის გამიჯნული ნაწილით, ისე – მიწის ნაკვეთის ნაწილით. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმებისას გათვალისწინებული უნდა იყოს სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, საზიარო უფლება უქმდება საზიარო საგნის ნატურით გაყოფისას მხოლოდ იმ შემთხვევაში: 1. თუ საზიარო საგანი შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად და 2. მათი დაყოფა შესაძლებელია ღირებულების შემცირების გარეშე. საქმეში წარმოდგენილი შპს ”ნ-ოს” მიერ 2009 წლის 16 თებერვალს შესრულებული ურთიერთგამიჯვნის გეგმის თანახმად, ქ. თბილისში, ი-ის ქ. I ჩიხი N1-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის 589.00 კვ.მ და მასზე განთავსებული შენობა-ნაგებობების ნატურით გამიჯვნა შესაძლებელია მხარეთა შორის მათ მიერ ფაქტობრივად დაკავებული ფართების შესაბამისად (ტომი 1; ს.ფ. 27 - შპს ,,ნ-ოს’ს ურთიერთგამიჯვნის გეგმა).

ამდენად, პალატის მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ ც. მ-ის მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილებულიყო და საზიარო უფლების გაუქმება უნდა განხორციელებულიყო შპს ”ნ-ოს” მიერ 2009 წლის 16 თებერვალს შესრულებული ურთიერთგამიჯვნის გეგმის შესაბამისად.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ მიწის ნაკვეთზე საზიარო უფლების გაუქმებისას სასამართლომ არასწორად გამოიყენა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი აზომვითი ნახაზი, რომელიც შედგენილი იყო შპს ,,ნ-ოს“ მიერ და რომლის მიხედვით, დ. გ-ის წილად გამოყოფილია 196.40 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, ხოლო, ც. მ-ის წილად - 392.60 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, ვინაიდან მითითებული ნახაზი არ ასახავდა დ. გ-ის მიერ წლების განმავლობაში დაკავებული მიწის ნაკვეთის რეალურ მდგომარეობას. მის მიერ დაკავებული მიწის ნაკვეთის საზღვარი არ შეესაბამებოდა ნახაზში მითითებულ საზღვარს.

საქმის მასალებით დადგენილია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 13 სექტემბრის განჩინებით განსახილველ საქმეზე დაინიშნა სასამართლო საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა. ექსპერტს დაევალა განესაზღვრა თითოეული თანამესაკუთრის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული ფართების ოდენობა და დაედგინა ნატურით გამიჯვნის გეგმა (ტომი 1; ს.ფ. 106-107). დადგენილია ასევე, რომ დ. გ-მა უარი განაცხადა მის მიერ დაკავებულ ფართში ექსპერტის დაშვებაზე (ტომი 1; ს.ფ. 109; 14.12.2012 წლის წერილი). დადგენილია, რომ 2012 წლის 5 თებერვალს გამართულ სასამართლო სხდომაზე დ. გ-მა ასევე უარი განაცხადა ექპერტიზის ჩასატარებლად მის კუთვნილს ფართში ექსპერტის შეშვებაზე. საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 169.4. მუხლის თანახმად ,,თუ მხარე არასაპატიო მიზეზით არ ასრულებს ექსპერტის მითითებას ან სხვაგვარად ხელს უშლის ექსპერტიზის ჩატარებას, მოწინააღმდეგე მხარის პოზიცია ჩაითვლება დადასტურებულად’’. ვინაიდან არ არსებობდა ექსპერტიზის ჩატარების დამაბრკოლებელი საპატიო მიზეზები, პირველი ინსტანციის სასამართლო საზიარო უფლების ნატურით გამიჯვნისას სწორად დაეყრდნო მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილ შპს ”ნ-ოს” 2009 წლის 16 თებერვალს შესრულებულ ურთიერთგამიჯვნის გეგმას და მის საფუძველზე მართებულად გააუქმა უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 23 ივლისის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა დ. გ-მა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით, მის საკუთრებაში არსებულ საზიარო საგანზე, საზიარო უფლების გაუქმებაზე უარის თქმა. კასატორის განმარტებით, სასამართლომ წილები გაანაწილა არა რეალურად არსებული მიწის ნაკვეთისა და საინჟინრო ტექნიკური ექსპერტიზის დასკვნის საფუძვლეზე, არამედ მხოლოდ საჯარო რეესტრის ამონაწერში მითითებული წილობრივი მონაცემებით, რაც არამართებულია. კასატორის აზრით, როგორც პირველი ისნატნციის, ასევე სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო 2009 წლის შპს „ნ-ოს“ საკადასტრო ნახაზს, სადაც აღნიშნულია 2009 წლით არსებული ფაქტობრივი მდგომარეობა. არცერთი სასამართლო არ დაინტერესდა საზიარო უფლების გაუქმების შემთხვევაში, როგორ გაიყოფა შენობა-ნაგებობები და მიწის ნაკვეთი, ისე, რომ არ შემცირდეს თანამესაკუთრეების წილების ღირებულება ან როგორ გაიმიჯნება ისინი და იარსებებს დამოუკიდებლად. სასამართლოს არგუმენტაცია იმის შესახებ, რომ თითქოსდა მან უარი განაცხადა აზომვების ჩატარების შესახებ, სიცრუეა, ექსპერტმა ჩაატარა შიდა აზომვითი სამუშაოები, თუმცა თავად სასამართლომ დასვა შეცდომით კითხვები ექსპერტიზის წინაშე. განმეორებით ექსპერტიზის ჩატარებაზე კი მართლა განაცხადა უარი, ვინაიდან სასამართლომ ვერ გააგებინა თუ რისთვის იყო საჭირო განმეორებითი აზომვები და ამასთან, არ გააფრთხილა ექსპერტიზის ჩატარებაზე უარის თქმის შემთხვევაში, მოსალოდნელი შედეგის შესახებ.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ოქტომბრის განჩინებით დ. გ-ი საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

დ. გ-მა შუამდგომლობით მომართა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს და მოითხოვა საქმის წარმოების შეჩერება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე იმ მოტივით, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიაში წარადგინა ადმინისტრაციული სარჩელი, რომელიც წარმოებაშია მიღებული და მოთხოვნა ეხება ინდივიდუალურ სამართლებრივ აქტის გაცემას, რიტაც გასწორდება საჯარო რეესტრის ამონაწერში დ. გელასვილის კუთვნილი წილი. განმცხადებლის განმარტებით, აღნიშნული სარჩელის გადაწყვეტამდე შეუძლებელია საქართველოს უზენაეს სასამართლოში საქმის განხილვა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. გ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას დ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

რაც შეეხება კასატორ დ. გ-ის შუამდგომლობას საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ შუამდგომლობას უარი უნდა ეთქვას დაკმაყოფილებაზე, ვინაიდან არ აკმაყოფილებს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამსისად საქმის წარმოების შეჩერების წინაპირობებს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. დ. გ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ 2013 წლის 4 ოქტომბერს №... საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. დ. გ-ის შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე არ დაკმაყოფილდეს;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე