საქმე №ას-535-509-2013 24 მარტი, 2014 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მოსამართლეები:
ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – ნ. ს-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ხ-ა, დ. მ-ი, ბმა „ც-ა“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 მაისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და 2013 წლის 28 მარტის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილებისა და განჩინების გაუქმება
დავის საგანი – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ნ. ს-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. მ-ის, ბმა „ც-ას“, მ. ხ-ას, ა. ჭ-ის მ. ლ-სა და დ. ნ-ის მიმართ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის კრების ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით:
ქ.თბილისში, ხ-ის ქ.№4-ში ჩამოყალიბდა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ც-ა“, რომელშიც გაწევრიანდა აღნიშნულ მისამართზე მდებარე ბინის მესაკუთრეები. მოსარჩელეს არ მიუღია მონაწილეობა ამხანაგობის შექმნასა და შემდგომ საქმიანობაში, რადგან იგი ხ-ის ქ.№4-ში არსებული ბინის მესაკუთრეს არ წარმოადგენს.
ნ.ს-ის ცნობილი გახდა, რომ ამხანაგობის კრების ოქმის საფუძველზე მოსარჩელის კუთვნილი 20 კვ.მ ფართი საკუთრების უფლებით გადაეცა მ. ხ-ას დამხმარე ფართის სახით.
ფაქტობრივად, ამხანაგობის კრება არ ჩატარებულა. ამხანაგობის წევრთა მოწვევის გარეშე მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება ისეთ საკითხზე, რომლითაც შეილახა მოსარჩელის ინტერესი მრავალბინიან სახლში მდებარე მის მიერ დაკავებულ ფართთან დაკავშირებით. ამხანაგობა არ იყო უფლებამოსილი, მოსარჩელის სარგებლობაში არსებული 20 კვ.მ გადაეცა მ. ხ-ის. სადავო ფართი მოსარჩელეს გადაეცა ლენინის რაიონის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის მიერ 1981 წლის 4 დეკემბრის ორდერით.
მოპასუხე მ. ხ-ამ სარჩელი არ ცნო იმ მოტივით, რომ მის საკუთრებაში არსებული ფართი შეადგენს 20.04 კვ.მ-ს, ხოლო მოსარჩელეს ორდერით მიღებული აქვს 23 კვ.მ სულ სხვა ფართი. ნ.ს-ი არასოდეს ყოფილა სადავო ფართის მესაკუთრე და, ამდენად, არის არასათანადო მოსარჩელე.
მოპასუხეებმა დ. მ-მა, ა. ჭ-ემ, მ. ლ-ემ და დ. ნ-მა სარჩელი ცნეს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. ს-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა „ც-ის“ 2010 წლის 8 ნოემბრის №1 კრების ოქმი ბათილად იქნა ცნობილი, რაც მ.ხ-ამ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 მაისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით, ნ. ს-ის მიერ შესაგებლის წარუდგენლობის გამო, მ. ხ-ას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ნ. ს-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ნ. ს-მა სააპელაციო საჩივარზე შესაგებელი პალატის მიერ მიცემულ ვადაში არ წარადგინა, რაც, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 2321 მუხლის თანახმად, დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წინაპირობაა.
სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა მ. ხ-ას სააპელაციო საჩივარში მითითებულ შემდეგ გარემოებებზე:
საქალაქო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ მოსარჩელე ნ. ს-ი წარმოადგენს ბმა „ც-ას“ წევრს, რადგან, „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის შესაბამისად, ის წარმოადგენს ქ.თბილისში, ხ-ის ქ.№4-ში მდებარე ბინის მესაკუთრეს, მაგრამ არა ბმა „ც-ას“ ამხანაგობის წევრს.
საჯარო რეესტრში მ. ხ-ას სახელზე აღრიცხულ სადავო 20 კვ.მ-ზე ნ. ს-მა მფლობელობა მოიპოვა ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობის ნებითი მოპოვებით იქ ადრე მცხოვრები დედა-შვილის, გ. ც-სა და ქ. ი-ის გარდაცვალების შემდეგ, როგორც უპატრონოდ დარჩენილი, მაგრამ ნ. ს-მა დაკარგა აღნიშნულ ნივთზე ჯერ პირდაპირი მფლობელობის სტატუსი 1998 წლის 5 ოქტომბრიდან, როდესაც მან აღნიშნული ფართი მიაგირავა მ. ხ-ას და მის მეუღლეს. აღნიშნულის შემდეგ აპელანტი გახდა ამ ფართის პირდაპირი მფლობელი, კეთილსინდისიერად ფლობს და განკარგავს დღემდე, ვინაიდან ნ. ს-მა არ დაუბრუნა მისთვის მიცემული გირაოს თანხა – 1000 აშშ დოლარი, რისი ყოველთვიური 3% პირგასამტეხლო 2012 წლის 6 მაისამდე შეადგენს 89383.04 აშშ დოლარს.
საქალაქო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ ბ.შ. ძე ე-ს გადაეცა ქ. თბილისის ლენინის სახალხო დეპუტატთა საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1981 წლის 23 სექტემბრის №846 გადაწყვეტილებით 23.00 კვ.მ ფართის გამოთავისუფლებული ორი ოთახი. 23 კვ.მ (2 ოთახი: №7-2.50 კვ.მ და №63 – 20.92 კვ.მ) წარმოადგენდა ნ. ს-ის საკუთრებას, მაგრამ ბმა „ც-ას“ 2010 წლის 8 ნოემბრის №1 კრების ოქმით საჯარო რეესტრში მ. ხ-ას სახელზე აღირიცხა 20 კვ.მ (3 ოთახი: №56 – 56 – 2/7 კვ.მ, №78 – 7.54 კვ.მ და №77 – 9.49 კვ.მ). მ. ხ-ას მიკუთვნებული ფართი წარმოადგენს სულ სხვა ფართს, რომელიც არც კი ესაზღვრება ნ. ს-ის კუთვნილ საცხოვრებელ ბინას.
სააპელაციო პალატამ დამტკიცებულად ჩათვალა ზემოხსენებული ფაქტობრივი გარემოებები და მიიჩნია, რომ ნ.ს-ის სარჩელს უარი უნდა ეთქვას დაკმაყოფილებაზე.
სააპელაციო სასამართლოს დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაზე მოსარჩელემ შეიტანა საჩივარი.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 მარტის განჩინებით საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო პალატის მითითებით, საჩივრის ავტორმა გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმება მოითხოვა იმ საფუძვლით, რომ მას სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე-78-ე მუხლებით დადგენილი წესით სასამართლო გზავნილი არ ჩაბარებია, რის გამოც მან სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში შესაგებლის წარდგენა ვერ შეძლო.
საქმის მასალებით სასამართლომ დაადგინა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 4 მაისის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი მიღებულ იქნა განსახილველად. მოწინააღმდეგე მხარე ნ. ს-ს გაეგზავნა ზემოაღნიშნული განჩინების, მ. ხ-ას სააპელაციო საჩივრისა და დაზუსტებული სააპელაციო საჩივრის ასლები, განესაზღვრა 10-დღიანი საპროცესო ვადა და დაევალა სააპელაციო საჩივარზე სააპელაციო პასუხის (შესაგებლის) წარმოდგენა.
პალატამ ასევე დაადგინა, რომ მ. ხ-ას სააპელაციო საჩივრის ასლი და სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების შესახებ 2012 წლის 4 მაისის განჩინების ასლი ნ. ს-ს გაეგზავნა 2012 წლის 17 მაისს და მას 2012 წლის 19 მაისს სარჩელში მითითებულ მისამართზე პირადად ჩაბარდა.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ შეტყობინების დასტურზე გზავნილის მიმღები პირის სახელი და გვარი მითითებულია, როგორც გარკვევით, ისე ადრესატის შტრიხული ხელმოწერის სახით. გარკვევითაა მითითებული გზავნილის ჩაბარების თარიღი და ადრესატის პირადი ნომერი, რომელიც ემთხვევა საქმეში წარმოდგენილ პირადობის მოწმობის ასლში მითითებულ ნ. ს-ის პირად ნომერს. ამდენად, დადგენილია, რომ ნ. ს-მა სასამართლო გზავნილი კანონით დადგენილი წესით ჩაიბარა, თუმცა შესაგებლის წარდგენა სასამართლოს მიერ დადგენილ ვადაში ვერ შეძლო.
სასამართლომ არ გაიზიარა საჩივრის ავტორის მსჯელობა, რომ, ჯანმრთელობის გამო, მას შეზღუდული აქვს ნათქვამის დამოუკიდებლად გაანალიზებისა და შინაარსის გაგების შესაძლებლობა, რადგან აღნიშნულის დამადასტურებელი რაიმე მტკიცებულება საქმეში წარმოდგენილი არ არის.
დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაზე წარდგენილ საჩივარს ერთვის ჯანმრთელობის ცნობა, რომლითაც დგინდება, რომ ნ. ს-ი პენსიონერია, მისი დიაგნოზია ცენტრალური კატარაქტა, ორმხრივი სმენაჩლუნგობა, რაც შეეხება პაციენტის ქმედუუნარობას, ასეთი სახის ინფორმაციას საჩივრის ავტორის მიერ წარმოდგენილი ჯანმრთელობის ცნობა არ შეიცავს.
პალატამ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ დაუსწრებელ გადაწყვეტილებაზე საჩივრის განხილვის ეტაპზეც იმავე მისამართზე სასამართლო უწყება კვლავ პირადად ჩაიბარა ნ. ს-მა. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილია 2012 წლის 18 ივლისის ნ. ს-ის მიერ გაცემული მინდობილობა, რომლითაც დგინდება, რომ ნ. ს-მა პირადად გამოხატა ნება რწმუნებულების გაფორმებაზე და სანოტარო აქტზე პირადად მოაწერა ხელი.
სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-60 მუხლის მეორე ნაწილით, 61-ე მუხლის მესამე ნაწილით და მიიჩნია, რომ ნ. ს-ის მიერ სააპელაციო პასუხის წარდგენის ვადის ათვლა დაიწყო 2012 წლის 20 მაისიდან და ამოიწურა 2012 წლის 29 მაისს. ამ ვადაში შესაგებელი ნ. ს-ს არ წარმოუდგენია და არც სასამართლოსათვის მისი წარუდგენლობის რაიმე საპატიო მიზეზის შესახებ არ უცნობებია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ 2012 წლის 31 მაისს შესაგებლის წარუდგენლობის საფუძვლით მართებულად მიიღო დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 241-ე მუხლით გათვალისწინებული, დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი არ არსებობს.
სააპელაციო სასამართლოს დაუსწრებელი გადაწყვეტილება და განჩინება მისი უცვლელად დატოვების თაობაზე ნ. ს-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მათი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო საჩივარი თანდართული საბუთებით გაიგზავნა ხ-ის №4-ში, სადაც ცხოვრობს კასატორის ფსიქიურად დაავადებული რძალი. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ ნ.ს-ს აქვს სმენისა და მხედველობის პრობლემები. ფიზიკური მდგომარეობიდან გამომდინარე, აღნიშნულის დასადასტურებლად კასატორი მტკიცებულების წარმოდგენას ვერ შეძლებდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ შეისწავლა საკასაციო საჩივრის საფუძვლები, შეამოწმა გასაჩივრებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილებისა და მისი ძალაში დატოვების შესახებ განჩინების იურიდიული დასაბუთება და მიაჩნია, რომ ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
გასაჩივრებული განჩინებით სააპელაციო სასამართლომ უცვლელად დატოვა ნ. ს-ის მიმართ მიღებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, რომლითაც გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 13 მარტის გადაწყვეტილება და ნ.ს-ის სარჩელს უარი ეთქვა დაკმაყოფილებაზე.
ხსენებული დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების წინაპირობა გახდა მ. ხ-ას სააპელაციო საჩივარზე ნ. ს-ის სასამართლოს მიერ განსაზღვრულ ვადაში შესაგებლის წარუდგენლობის ფაქტი.
საკასაციო სასამართლო მიუთითებს, რომ მოქმედი სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობით გათვალისწინებულია დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის წანამძღვრები როგორც პირველი ინსტანციის, ისე სააპელაციო სასამართლოებში, რა დროსაც საქმის განხილვა სააპელაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რაც დადგენილია პირველი ინსტანციით საქმეთა განხილვისათვის, XLVI თავში მოცემული ცვლილებებითა და დამატებებით (სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლი).
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 387-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილები არეგულირებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაუსწრებელი გადაწყვეტილების მიღების შესაძლებლობას საქმის განხილვაზე აპელანტისა და მოწინააღმდეგე მხარის არასაპატიო მიზეზით გამოუცხადებლობისას, ხოლო ყველა სხვა შემთხვევაში გამოიყენება ამ კოდექსში ჩამოყალიბებული ნორმები პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის შესახებ. ამავე კოდექსის 2321 მუხლის მიხედვით, მოპასუხის მიერ ამ კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტით დადგენილ ვადაში პასუხის (შესაგებლის) წარუდგენლობისას, თუ ეს გამოწვეულია არასაპატიო მიზეზით, მოსამართლეს ზეპირი მოსმენის გარეშე გამოაქვს დაუსწრებელი გადაწყვეტილება. ამასთანავე, მოსამართლე დააკმაყოფილებს სარჩელს, თუ სარჩელში მითითებული გარემოებები იურიდიულად ამართლებს სასარჩელო მოთხოვნას; წინააღმდეგ შემთხვევაში მოსამართლე ნიშნავს სხდომას, რის შესახებაც ეცნობებათ მხარეებს ამ კოდექსის 70-ე–78-ე მუხლებით დადგენილი წესით. სხდომის ჩატარების შემთხვევაში მოპასუხისაგან მტკიცებულებათა მიღება არ ხდება და სასამართლო მოისმენს მოპასუხის მხოლოდ სამართლებრივ მოსაზრებებს სასარჩელო მოთხოვნასთან დაკავშირებით.
ნორმის ანალიზიდან გამომდინარე, შესაგებლის წარუდგენლობის მოტივით დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანა დაიშვება თუ: ა) მოპასუხე (მოწინააღმდეგე მხარე) სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-78-ე მუხლების მოთხოვნათა დაცვით იქნა ინფორმირებული საქმის განხილვის თაობაზე, კერძოდ, მას დადგენილი წესით ჩაბარდა სარჩელი (სააპელაციო საჩივარი) და თანდართული მასალები და ამომწურავად განემარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 201-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის ფარგლებში დანიშნული საპროცესო ვადის არასაპატიოდ დარღვევის ნეგატიური შედეგები; ბ) მოპასუხემ (მოწინააღმდეგემ მხარემ) ბრალეულად დაარღვია შესაგებლის შეტანისათვის განსაზღვრული ვადა; გ) სარჩელში (სააპელაციო საჩივარში) მითითებული გარემოებები იურიდიულად ამართლებს სასარჩელო (სააპელაციო) მოთხოვნას. აღნიშნული საფუძვლების კუმულატიურად არსებობა ქმნის დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის ფორმალურ წინაპირობას.
საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ მოთხოვნის იურიდიული მართებულობის კვლევა, თავის მხრივ, მოიაზრებს მოსარჩელის მოთხოვნის მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმის სწორად განსაზღვრასა და იმის უტყუარად შემოწმებას, სარჩელში (სააპელაციო საჩივარში) მითითებული და კანონის ძალით დადგენილად მიჩნეული გარემოებების სამართლებრივი თვალსაზრისით შეფასება იძლევა თუ არა მოთხოვნის მარეგულირებელი მატერიალური ნორმის შემადგენლობას. მითითებულ წინაპირობათაგან თუნდაც ერთ-ერთის არარსებობა, იწვევს დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანაზე უარის თქმასა და საქმის არსებითად განხილვის აუცილებლობას, იმ განსხვავებით, რომ ასეთ დროს მოპასუხისაგან (მოწინააღმდეგე მხარისაგან) მტკიცებულებების მიღება არ ხდება და სასამართლო მოისმენს მოპასუხის მხოლოდ სამართლებრივ მოსაზრებებს.
მოცემულ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო პალატის დასკვნას, რომ მ. ხ-ას სააპელაციო საჩივრის ასლი და სააპელაციო საჩივრის წარმოებაში მიღების შესახებ 2012 წლის 4 მაისის სასამართლო განჩინების ასლი ნ. ს-ს კანონის მოთხოვნათა დაცვით გაეგზავნა 2012 წლის 17 მაისს და 2012 წლის 19 მაისს სარჩელში მითითებულ მისამართზე პირადად ჩაბარდა. მხარეს შესაგებლის წარდგენა შეეძლო 10 დღის განმავლობაში, თუმცა სააპელაციო შესაგებლით სასამართლოს მიმართა 2012 წლის 30 მაისს, სასამართლოს მიერ დადგენილი ვადის გასვლის შემდეგ. ეს გარემოება, თავის მხრივ, განაპირობებს სააპელაციო საჩივარში მითითებული ფაქტობრივი გარემოებების დადგენილად მიჩნევის წინაპირობას, თუმცა ისმის კითხვა იმის შესახებ, რამდენად ამართლებდა სააპელაციო საჩივარში გამოთქმული პრეტენზიები სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნას.
აპელანტი დაზუსტებული სააპელაციო საჩივრით თბილისის საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად მიუთითებდა შემდეგ ფაქტობრივ უსწორობებზე:
ნ. ს-ი ბმა „ც-ას“ წევრს არ წარმოადგენს, ის არის ქ.თბილისში, ხ-ის ქN4-ში მდებარე ბინის მესაკუთრე.
მ. ხ-ას საკუთრებად რიცხულ სადავო 20 კვ. მეტრ ფართზე ნ. ს-მა მფლობელობა ნივთზე ფაქტობრივი ბატონობის ნებით მოპოვების გზით მოიპოვა ბინაში ადრე მცხოვრები დედა-შვილის გარდაცვალებისა და ქონების უპატრონოდ დარჩენის გამო, თუმცა 1998 წლის 5 ოქტომბრიდან ნ.ს-მა ნივთზე პირდაპირი მფლობელის სტატუსი დაკარგა ქონების აპელანტისა და მისი გარდაცვლილი მეუღლისათვის გირავნობის უფლებით გადაცემის გამო.
მ. ხ-ა ნივთზე მფლობელობას ახორციელებს კანონიერად, რადგანაც მოსარჩელეს მისთვის არც თანხა და არც პროცენტი არ დაუბრუნებია, რომელიც 2012 წლის 6 მაისის მდგომარეობით 89384,04 აშშ დოლარს შეადგენს, ამდენად, ნ.ს-ს მისი, როგორც მესაკუთრისა და მფლობელის უფლებები ნებაყოფლობით გასხვისებული ჰქონდა აპელანტზე. ამ გარემოების საწინააღმდეგოდ, მ.ხ-ა ასევე მიუთითებს საქალაქო სასამართლოს მიერ იმ ფაქტის არასწორად დადგენაზე, რომ ბ. შ. ძე ე-ის ხუთსულიანი ოჯახისათვის 23 კვ.მ ფართზე გაცემული ორდერის საფუძველზე, სადაც ოჯახის სხვა წევრებთან ერთად ფიქსირდება მოსარჩელე, 20 კვ.მ ბინაზე ამხანაგობის გადაწყვეტილებით აპელანტის სახელზე საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციით შეილახა ნ. ს-ის უფლება, რადგანაც სასამართლოს მიერ მითითებული 23 კვ.მ ფართი, მართალია, წარმოადგენს ნ. ს-ის საკუთრებას, თუმცა ბმა „ც-ას“ 2010 წლის 8 ნოემბრის N1 კრების ოქმის საფუძველზე მ. ხ-ას საკუთრებად რეგისტრირებული 20 კვ.მ ფართი წარმოადგენს არა მოსარჩელის კუთვნილ, არამედ სულ სხვა ფართს, რომელიც არც კი ესაზღვრება ნ. ს-ის ბინას.
მოსარჩელე ბინის გასხვისების შემდეგ ელექტროენერგიის გადასახადს აღარ იხდიდა, რის შედეგადაც დაგროვდა დავალიანება და აპელანტს შეუწყდა ელექტროენერგიით მომარაგება, მ.ხ-ა ელექტროენერგიის გადასახადს იხდის ნ. ს-ის სახელზე.
ნ.ს-ის მიერ ბინის დაბრუნების მოთხოვნის შემდეგ, მ.ხ-ამ ითხოვა მისგან გირაოს თანხის პროცენტებიანად დაბრუნება, რაზეც სასამართლომ არ იმსჯელა.
ზემოთ მოყვანილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი თვალსაზრისით შემოწმების გზით, საკასაციო პალატა მიდის იმ დასკვნამდე, რომ ისინი აპელანტის მოთხოვნას არ ამართლებენ, რადგანაც მხარე, ერთის მხრივ, მიუთითებს, რომ მოსარჩელე არ არის ამხანაგობის წევრი, ხოლო, მეორეს მხრივ, ადასტურებს, რომ ქ.თბილისში, ხ-ის ქN4-ში მას გააჩნია საკუთრება. ამასთან, ერთის მხრივ აპელანტი ადასტურებს ამხანაგობის გადაწყვეტილებით მისთვის გადაცემული ფართის იდენტურობას მოსარჩელისათვის ბინის ორდერით გადაცემულ ფართთან, ხოლო მეორეს მხრივ აპელანტი მიუთითებს, რომ მოსარჩელის კუთვნილი ფართი არ წარმოადგენს სადავო კრების ოქმით გასხვისებულ ობიექტს. სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში გაურკვეველია ასევე მხარეთა უფლებრივი მდგომარეობა, რადგან მ.ხ-ა, როგორც საკუთარ თავს, ისე მოსარჩელეს მიიჩნევს უძრავი ქონების მესაკუთრედ, კერძოდ, ერთ შემთხვევაში ამტკიცებს, რომ ნ.ს-ს ნივთზე მფლობელობის უფლება გააჩნია, ხოლო იმავდროულად უთითებს მისი საკუთრების უფლების წარმოშობაზე გირავნობის სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე.
საკასაციო პალატის მოსაზრებით, განსახილველ შემთხვევაში, სააპელაციო სასამართლოს სააპელაციო საჩივარში მოყვანილი ფაქტების ურთიერთგამომრიცხაობა სათანადოდ არ გამოუკვლევია, სასამართლომ იმსჯელა და დადგენილად მიიჩნია მხოლოდ რამდენიმე გარემოება და ჩათვალა, რომ არსებობდა დაუსწრებელი გადაწყვეტილების გამოტანის საკმარისი საფუძველი, რაც არ გამომდინარეობს სააპელაციო საჩივრის შინაარსიდან
საკასაციო პალატა ყურადღებას გაამახვილებს დავის გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე იმ გარემოებაზე, რომ პირველი ინსტანციის წესით საქმის განხილვისას, სხვა მოპასუხეებთან ერთად, მ. ხ-ამ აღიარა ის ფაქტი, რომ ამხანაგობის კრება, რომლის გადაწყვეტილებითაც მან სადავო ფართზე საკუთრების უფლება დაირეგისტრირა, არ ჩატარებულა. აღნიშნული გარემოება, წარმოადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით გათვალისწინებულ აღიარებას, რომელიც პირველი ინსტანციის სასამართლომ საკმარისად მიიჩნია და ერთ-ერთ საფუძვლად დაუდო მიღებულ გადაწყვეტილებას. ეს ფაქტი მნიშვნელოვანია იმდენად, რამდენადაც, სააპელაციო საჩივარი არ შეიცავს აღიარების გამაქარწყლებელ რაიმე თუნდაც ფორმალურ მითითებას (სსსკ 133-ე მუხლი).
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები, გარდა აღნიშნული მუხლის „გ“ და „ე“ ქვეპუნქტებისა. 394-ე მუხლის „ე1“ ქვეპუნქტის თანახმად კი, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილების დასაბუთება იმდენად არასრულია, რომ მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს დაუსწრებელი გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და საქმე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 2321 მუხლით დადგენილი წესით, სააპელაციო პალატამ მხარეთა დასწრებით უნდა განიხილოს.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ნ. ს-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ.
2. გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2012 წლის 31 მაისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილება, 2013 წლის 28 მარტის განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე თ. თოდრია
მოსამართლეები: ბ. ალავიძე
პ. ქათამაძე
