№ას-311-293-2014 30 აპრილი, 2014 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – სს „ს. რ-ა“
მოწინააღმდეგე მხარე – გ. ბ-ე
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 12 თებერვლის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2013 წლის 24 ივლისს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა გ. ბ-ემ მოპასუხე სს „ს. რ-ის“ მიმართ.
სარჩელის დაზუსტებული მოთხოვნები:
1. მოპასუხე ორგანიზაციისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ 2013 წლის 1 ივლისიდან ყოველთვიური სარჩოს დაკისრება 1062.50 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით;
2. მოპასუხისათვის მოსარჩელის სასარგებლოდ სარჩოს მიუღებელი სხვაობის ერთობლივად გადახდის დაკისრება 17177.04 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 22 ნოემბრის გადაწყვეტილებით გ. ბ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა:
სს „ს. რ-ას“ გ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 2013 წლის 1 ივლისიდან, ყოველთვიური სარჩოს გადახდა 1062.50 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით;
სს „ს. რ-ას“ გ. ბ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მიუღებელი სარჩოს ერთჯერადად გადახდა 17177 ლარის ოდენობით, საქართველოს საგადასახადო კოდექსით განსაზღვრული საშემოსავლო გადასახადის განაკვეთის გათვალისწინებით.
ამავე გადაწყვეტილებით სს „ს. რ-ას“ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟი – 515 ლარი.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“.
აპელანტის მოთხოვნა:
გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 12 თებერვლის განჩინებით სს „ს. რ-ის“ სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
გ. ბ-ე წლების განმავლობაში მუშაობდა ხაშურის სალოკომოტივო დეპოს მემანქანედ.
1987 წლის 11 იანვარს, სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებისას, გ. ბ-ემ მიიღო საწარმოო ტრავმა.
უბედური შემთხვევა განაპირობა, ერთი მხრივ, გ. ბ-ის მიერ შესაბამისი ინსტრუქციის წესების დარღვევამ, მეორე მხრივ, სადგურ ხაშურის გამსინჯველების ბრალით მატარებლის სამუხრუჭე მეურნეობის გაუმართაობამ. აქედან გამომდინარე, მატარებლის მოძრაობისას, საავარიო სიტუაცია შეიქმნა, როგორც მოპასუხის, ისე მოსარჩელის – მუშაკის ბრალით.
მოსარჩელეს, მიღებული ტრავმის გამო, დაკარგული აქვს პროფესიული შრომის უნარი 90%-ით, უვადოდ.
ხაშურის სალოკომოტივო დეპოს უფროსის 1988 წლის 2 თებერვლის №11 ბრძანებით, მოსარჩელე გ. ბ-ეს, მისი განცხადების საფუძველზე, დაენიშნა პენსია, რა დროსაც დაზარალებულის ბრალის გათვალისწინებით, პენსიის ოდენობიდან დაკავებულ იქნა პენსიის თანხის 5%.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ საქმის მასალებით არ დგინდებოდა მოსარჩელის – გ. ბ-ის პროფესიული შრომისუუნარობის დაზიანების ხარისხი და შპს ,,ს. რ-ის’’ ბრალი ზიანის დადგომაში, ასევე, ის გარემოება, თუ რომელ თანამდებობაზე მუშაობდა მოსარჩელე შპს ,,ს. რ-ი’’ და იღებდა თუ არა შპს ,,ს. რ-ან’’ ყოველთვიურად სარჩოს.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარდგენილი მტკიცებულებებით, კერძოდ, წარმოებასთან დაკავშირებული უბედური შემთხვევის შესახებ აქტით – ფორმა N4-ით დგინდებოდა, რომ მოსარჩელე გ. ბ-ე მუშაობდა შპს ,,ს. რ-ი’’ ელმავლის მემანქანედ, მან სამსახურეობრივი მოვალეობის შესრულებისას მიიღო საწარმოო ტრამვა და შრომითი დასახიჩრების გამო დაკარგა პროფესიული შრომითი უნარი 90%-ით, უვადოდ. საქმეში წარდგენილი ხაშურის სალოკომოტივო დეპოს უფროსის 1988 წლის 2 თებერვლის №11 ბრძანებით და ზარალის განმსაზღვრელი კომისიის სხდომის №2 ოქმით ასევე დასტურდებოდა ის გარემოება, რომ მოსარჩელე გ. ბ-ეს მისი განცხადების საფუძველზე, დაენიშნა პენსია, რა დროსაც დაზარალებულის ბრალის გათვალისწინებით, პენსიის ოდენობიდან დაკავებულ იქნა პენსიის თანხის 5%.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ზემოაღნიშნული გარემოების საპირისპიროს მტკიცების ტვირთი ეკისრებოდა სს ,,ს. რ-ას’’, გამომდინარე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლიდან, თუმცა ამ უკანასკნელმა ვერ დაადასტურა საწინააღმდეგო ფაქტის არსებობა და შესაბამისად, ვერ უზრუნველყო მისი მტკიცების ტვირთის სათანადოდ რეალიზება. რაც შეეხებოდა ,,ს. რ-ის’’ ბრალს მომხდართან მიმართებით, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ წარმოებასთან დაკავშირებული უბედური შემთხვევის შესახებ აქტი – ფორმა N4 ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ მომხდართან მიმართებით ადგილი ჰქონდა შერეულ ბრალს, კერძოდ, აქტი პირდაპირ უთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ უბედური შემთხვევა განაპირობა, ერთი მხრივ, გ. ბ-ის მიერ შესაბამისი ინსტრუქციის წესების დარღვევამ, მეორე მხრივ, სადგურ ხაშურის გამსინჯველების ბრალით მატარებლის სამუხრუჭე მეურნეობის გაუმართაობამ. ყოველივე აღნიშნული კი ადასტურებდა იმ გარემოებას, რომ მატარებლის მოძრაობისას საავარიო სიტუაცია შეიქმნა, როგორც მოპასუხის, ისე მოსარჩელის – მუშაკის ბრალით.
ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, ზემოაღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებითა და სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლზე მითითებით საქალაქო სასამართლომ სწორად მიიჩნია, რომ მოპასუხის მიერ მოსარჩელის სასარგებლოდ გადასახდელი თანხის განსაზღვრისას, პროფესიული შრომის უნარის 90%-ით დაკარგვაში მოპასუხის ბრალი განსაზღვრული იყო 85%-ით (90%-5%).
სააპელაციო სასამართლომ, საქმეზე ასევე დადგენილად ცნო, რომ:
სს „ს. რ-ა” მოსარჩელეს, საწარმოო ტრავმის გამო, ყოველთვიურად უხდიდა და უხდის სარჩოს.
ბოლო რამდენიმე წლის განმავლობაში, მოპასუხე სს „ს. რ-ა” მოსარჩელეს ყოველთვიურად უხდის სარჩოს, 398.87 ლარის ოდენობით.
2010 წლის 1 ივლისიდან 2011 წლის 1 მარტამდე პერიოდში, მემანქანის ხელფასის ოდენობა შეადგენდა 687.69 ლარს; 2011 წლის 1 მარტიდან 2012 წლის 30 მარტამდე მისი ოდენობა შეადგენდა 1050 ლარს, 2012 წლის 30 მარტიდან 2012 წლის 1 დეკემბრამდე შეადგენდა 1150 ლარს, ხოლო 2012 წლის 1 დეკემბრიდან დღემდე იგი შეადგენს 1250 ლარს.
2010 წლის 1 ივლისიდან 2011 წლის 1 მარტამდე მოსარჩელე გ. ბ-ეს, ყოველთვიური სარჩოს სახით უნდა მიეღო 584.54 ლარი (687.69 ლარის 85%). ამ პერიოდში, მოსარჩელე სარჩოს სახით, ყოველთვიურად იღებდა 398.87 ლარს. შესაბამისად, მოსარჩელე სარჩოს სახით ვერ იღებდა 185.67 ლარს (584.54 ლარი – 398.87 ლარი). ჯამში ამ პერიოდში, მოსარჩელემ სარჩოს სახით ვერ მიიღო 1485.40 ლარი (185.67 ლარი X 8 თვეზე).
2011 წლის 1 მარტიდან 2012 წლის 1 აპრილამდე პერიოდში, მოსარჩელეს, ყოველთვიურად, სარჩოს სახით უნდა მიეღო 892.50 ლარი (1050 ლარის 85%). ამ პერიოდში, გ. ბ-ე, ყოველთვიურად, სარჩოს სახით ვერ იღებდა 493.63 ლარს (892 ლარი – 398.87 ლარი). მთლიანობაში მითითებულ პერიოდში, გ. ბ-ემ სარჩოს სახით ვერ მიიღო 6417.19 ლარი (493.63 ლარი X 13 თვეზე).
2012 წლის 1 აპრილიდან 2012 წლის დეკემბრამდე პერიოდში, მოსარჩელეს, ყოველთვიურად, სარჩოს სახით უნდა მიეღო 977.50 ლარი (1150 ლარის 85%). ამ პერიოდში, გ. ბ-ე, ყოველთვიურად, სარჩოს სახით ვერ იღებდა 578.63 ლარს (977.50 ლარი – 398.87 ლარი). ჯამში ამ პერიოდში, გ. ბ-ემ სარჩოს სახით ვერ მიიღო 4629.04 ლარი (578.63 ლარი X 8 თვეზე).
2012 წლის 1 დეკემბრიდან 2013 წლის 1 ივლისამდე (და შემდეგაც) პერიოდში, მოსარჩელეს, ყოველთვიურად, სარჩოს სახით უნდა მიეღო 1062.50 ლარი (1250 ლარის 85%). ამ პერიოდში, გ. ბ-ე, ყოველთვიურად, სარჩოს სახით ვერ იღებდა 663.63 ლარს (1062.50 ლარი – 398.87 ლარი). მთლიანობაში ხსენებულ პერიოდში, მოსარჩელემ სარჩოს სახით ვერ მიიღო 4645.41 ლარი (663.63 ლარი X 7 თვეზე);
2010 წლის 1 ივლისიდან 2013 წლის 1 ივლისამდე პერიოდში, მოსარჩელემ სარჩოს სახით ვერ მიიღო 17177.04 ლარი (1485.40 ლარი + 6417.19 ლარი + 4629.04 ლარი + 4645.41 ლარი).
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ მხარეთა შორის წარმოშობილ სამართლებრივ ურთიერთობას სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა და შესაბამის სამართლებრივ ნორმებზე მითითებით სწორად ჩათვალა, რომ მხარეთა შორის ურთიერთობა გამომდინარეობდა ზიანის მიყენების შესახებ სამართლებრივი ურთიერთობიდან. შესაბამისად, სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლსა და 316-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებულ დანაწესზე მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაასკვნა, რომ გ. ბ-ის წინაშე ზიანის ანაზღაურებაზე პასუხისმგებელ პირს წარმოადგენდა სს ,,ს. რ-ა’’.
სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტი პრეტენზიას ძირითადად ამყარებდა იმ გარემოებაზე, რომ სასამართლომ არასწორად გამოიყენა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების’’ წესი, ვინაიდან, ხელფასის ზრდის გამო სარჩოს ოდენობის შეცვლის – გადაანგარიშების შესახებ სამართლებრივ ნორმას მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებს და რომ ამ მხრივ, პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლი.
უწინარესად, სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზე, რომ საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებისას არ უხელმძღვანელია საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის N53 მთავრობის დადგენილებით დამტკიცებული ,,შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების’’ წესით, საქალაქო სასამართლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებისას ძირითადად დაეყრდნო სამოქალაქო კოდექსის 408-ე და 411-ე მუხლებს.
სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ სხეულის დაზიანებით ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად დაზარალებულს წაერთვა შრომის უნარი ან შეუმცირდა იგი, ანდა იზრდება მისი მოთხოვნილებები, დაზარებულს უნდა აუნაზღაურდეს ზიანი ყოველთვიური სარჩოს გადახდით. ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის შესაბამისად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო.
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, სწორედ დასახელებული ნორმების შინაარსი აძლევდა მოსარჩელეს სამართლებრივ საფუძველს, რომ მოეთხოვა სარჩოს გადახდევინება გაზრდილი ხელფასის შესაბამისად, რამდენადაც ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოების – საწარმოო ტრავმის არარსებობის და შრომის უნარის შენარჩუნების პირობებში, გ. ბ-ე მიიღებდა გაზრდილ ხელფასს. მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის არსებითი მნიშვნელობის იყო თავად ის გარემოება, რომ მუშაკმა მიიღო სხეულის დაზიანება საწარმოო ტრავმის შედეგად და მას წაერთვა პროფესიული შრომის უნარი 90%-ით, სამუდამოდ. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სარჩოს ანაზღაურების მავლადებულებელი გარემოების დადგომა, პირს ართმევს შესაძლებლობას, ჰქონდეს სამუშაო და იღებდეს შესაბამის ანაზღაურებას. ამასთან, სარჩოს მიღების უფლება წარმოადგენს პირის შესაძლებლობას, აუნაზღაურდეს ზიანი, რაც მიიღო საწარმოო ტრავმის სახით. სარჩოს მიღებით ხდება პირისათვის შემოსავლის მიღების უზრუნველყოფა საწარმოო ტრავმის არარსებობის პირობებში შესაძლო შრომის ანაზღაურების შესაბამისად. თავად ის გარემოება, რომ საწარმოო ტრავმის მიღების გამო მოსარჩელემ დაკარგა სამუშაო და შესაბამისი ანაზღაურების მიღების შესაძლებლობა, თავის მხრივ, წარმოშობდა საფუძვლიან და კანონიერ ვარაუდს იმასთან დაკავშირებით, რომ საწარმოო ტრავმის მიუღებლობის შემთხვევაში, მუშაკი განაგრძობდა მუშაობას და იგი მიიღებდა გაზრდილ ხელფასს. ამდენად, აპელანტის პრეტენზია მოკლებული იყო დასაბუთებულობას და იგი არ წარმოშობდა საკმარის საფუძველს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გასაუქმებლად.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სარჩოს გადაანგარიშების საკითხზე მსჯელობისას სწორად იხელმძღვანელა ზემოთ მოხმობილი ნორმებით, ასევე, შრომის კოდექსის 44-ე მუხლით გათვალისწინებული ნორმით და სწორად შეაფასა, რომ მოპასუხე სს ,,ს. რ-ა’’ არამართლზომიერად არ ახდენდა მოსარჩელის სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშებას მოქმედი მემანქანის გაზრდილი ხელფასის ოდენობის გათვალისწინებით და მოპასუხე სს ,,ს. რ-ის’’ მიერ მოსარჩელისათვის მისაცემი სარჩოს ოდენობაში მემანქანის ხელფასის გაზრდილი ოდენობის გაუთვალისწინებლობით, მოსარჩელე არასრულად იღებდა სარჩოს, რითაც მას ადგებოდა ზიანი.
როგორც ზემოთ აღინიშნა, მოცემულ შემთხვევაში დადგინდა, რომ 2010 წლის 1 ივლისიდან 2013 წლის 1 ივლისამდე პერიოდში, მოსარჩელემ სარჩოს სახით ვერ მიიღო 17177.04 ლარი (1485.40 ლარი + 6417.19 ლარი + 4629.04 ლარი + 4645.41 ლარი), რის გამოც მოსარჩელე მოითხოვდა ამ თანხის მოპასუხე კომპანიისათვის დაკისრებას. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სს ,,ს. რ-ის’’ სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო, უცვლელად უნდა დარჩენილიყო თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს „ს. რ-ამ“.
კასატორის მოთხოვნა:
გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
სასამართლომ, სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითა საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის დადგენილებასა და სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლზე. კანონის მითითებული ნორმები არ აწესრიგებენ სარჩოს გადაანგარიშების წესს. უფრო მეტიც, საქართველოს მთავრობის 2007 წლის 24 მარტის დადგენილებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის“ პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, დამსაქმებელი ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, რომელიც მიადგა დასაქმებულის ჯანმრთელობას შრომითი მოვალეობის შესრულებისას, თუ ზიანი გამოწვეულია დამსაქმებლის ბრალეული მოქმედებით, შრომის კოდექსი და სამოქალაქო კოდექსი ითვალისწინებს ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას ასეთი მოქმედებისათვის და თუ არ არის გასული მოთხოვნის წარდგენის სამოქალაქო კოდექსით დადგენილი ხანდაზმულობის ვადა. აღნიშნული წესი არეგულირებს მხოლოდ დამსაქმებლის ბრალის შემთხვევაში ზიანის ანაზღაურების წესს და არა პროფესიული დაავადების გამო დანიშნული სარჩოს ანაზღაურებას;
დანიშნული სარჩოს გადაანგარიშების წესს განსაზღვრავდა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის №48 ბრძანებულებით დამტკიცებული „შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესი“. ამ წესის მე-11 პუნქტის თანახმად, დაზარალებულს ზიანი აუნაზღაურდებოდა იმავე თანრიგის სპეციალობის მუშაკის ბოლო სამი თვის სრულად ნამუშევარი ფაქტობრივად მიღებული საშუალო ხელფასიდან, იმ ოდენობით, რა ოდენობითაც დაკარგული ჰქონდა შრომის უნარის ხარისხი. მითითებული წესის მე-12 პუნქტის თანახმად, ორგანიზაციაში შრომის ანაზღაურების ან მისი მინიმალური დონის ცვლილების შესაბამისად ხდება სასამართლოს ან დამსაქმებლის მიერ ყოველთვიური სარჩოს გადაანგარიშება, მიუხედავად იმისა, თუ როდის მიიღო მან ეს დასახიჩრება. საქართველოს პრეზიდენტის 2003 წლის 11 სექტემბრის №443 ბრძანებულებით, დასახელებულ ნორმაში ცვლილება შევიდა და იგი შემდეგი რედაქციით ჩამოყალიბდა: ორგანიზაციაში შრომის ანაზღაურების მინიმალური ხელფასის ცვლილების შესაბამისად ხდება სასამართლოს ან დამსაქმებლის მიერ დადგენილი ყოველთვიური სარჩოს გადაანგარიშება, მიუხედავად იმისა, როდის მიიღო დაზარალებულმა ტრავმა. აღნიშნული დანაწესიდან გამომდინარე, 2003 წლის 11 სექტემბრიდან სარჩო შრომის ანაზღაურების ცვლილების შესაბამისად გადაანგარიშებას აღარ ექვემდებარება. საქართველოს პრეზიდენტის 2005 წლის 7 ნოემბრის №923 ბრძანებულებით, მითითებული მე-12 პუნქტი ბრძანებულებიდან საერთოდ ამოღებულ იქნა. ამდენად, სარჩოს გადაანგარიშების შესახებ მოსარჩელის მოთხოვნას, სამართლებრივი საფუძველი არ გააჩნია;
სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძვლად სასამართლო უთითებს აგრეთვე სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, აღნიშნული ნორმა ვრცელდება სახელშეკრულებო ან სამოქალაქო კოდექსით გათვალისწინებული ვალდებულების შეუსრულებლობიდან გამომდინარე ზიანის ანაზღაურებაზე, იგი არ შეიძლება გავრცელდეს ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურებაზე, რამდენადაც ამავე მუხლის მე-2 ნაწილი სპეციალური ნორმაა, რომელიც ითვალისწინებს ზიანის ანაზღაურებას სხეულის დაზიანების ან ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ყოველთვიური სარჩოს გადახდით. შესაბამისად, სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე და 992-ე მუხლები.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1257.03 ლარი) 70% – 879.921 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. სს „ს. რ-ის“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორ სს „ს. რ-ას“ დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1257.03 ლარი, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 21 მარტი, საგადახდო დავალება №890) 70% – 879.921 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე
