საქმე №ას-7-7-2014 1 აპრილი, 2014 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – სსიპ შემოსავლების სამსახური (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ლ. კ-ი, ი. კ-ი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 6 ნოემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – ქონების ყადაღისაგან გათავისუფლება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ლ. და ი. კ-მა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში სსიპ შემოსავლების სამსახურისა და შპს „ვ-ე-ის“ მიმართ ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ აღსრულების ეროვნული ბიუროს 2011 წლის 26 აგვისტოს აქტში მითითებული ნივთების ყადაღისგან გათავისუფლების შესახებ.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 17 ივლისის გადაწყვეტილებით ლ. და ი. კ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ყადაღისაგან გათავისუფლდა საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს აღსრულების ეროვნული ბიუროს თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2011 წლის 26 აგვისტოს ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ აქტში მითითებული ნივთები: 1) 1 ცალი ორადგილიანი საწოლი, 2) „გარდერობი“; 3) 2 ტუმბო; 3) „ტრილიაჟი“; 4) 1 წიგნების თარო; 5) ტელევიზორი „AKIRA“; 5) ტელევიზორის მაგიდა; 6) მტვერსასრუტი; 7) ხით გაწყობილი რკინის 4 სკამი; 8) კომპიუტერის სკამი; 9) კომპიუტერის მაგიდა; 10) „HP-ის“ ფირმის პრინტერი; 11) ტელევიზორი „SONY“; 12) „DVD პლეიერი“ „AKIRA“; 13) მაგნიტოფონი „SONY“; 14) ტელევიზორის ვერცხლისფერი მაგიდა; 15) ჟურნალების მაგიდა; 16) დივანი; 17) მაცივარი „ჰიტაჩი“; 18) ორკარიანი ყავისფერი კარადა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება მოპასუხემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 6 ნოემბრის განჩინებით სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სასამართლომ დაადგინა, რომ ქ.თბილისში, ჩ-ის ქუჩა №37-ში მდებარე 40, 80 კვ.მ ფართი წარმოადგენს ი. კ-ის საკუთრებას. აღნიშნულ ბინაში ი. კ-ან ერთად ცხოვრობენ მისი ძმები – ლ. და ბ. კ-ი.
სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 12 ივლისის №007-7348 ბრძანებით ყადაღა დაედო მოვალე შპს „ვ-ე-ის“ ქონებას.
ზემოაღნიშნული ბრძანების საფუძველზე, 2011 წლის 26 აგვისტოს აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ ყადაღის დადების შესახებ აქტით აღწერა და დააყადაღა ი. კ-ის კუთვნილ ბინაში განთავსებული ნივთები, როგორც შპს მოვალის შპს „ვ-ე-ის“ ქონება.
დაყადაღებას ესწრებოდნენ ი. და ბ. კ-ი. ყადაღის დადების შესახებ აქტზე ი. კ-მა გააკეთა შენიშვნა, რომ აღნიშნული ნივთები წარმოადგენდა მის პირად საკუთრებას.
მოვალე შპს „ვ-ე-ის“ დირექტორი და 100%-იანი წილის მფლობელია ი. კ-ი, ხოლო საწარმოს იურიდიული მისამართია თბილისი, ისნის რაიონი, ჩ-ის ქუჩა №37. საწარმო ფაქტობრივად ფუნქციონირებს სავაჭრო ცენტრ „მეგალაინში“.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-40 მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, მოცემულ შემთხვევაში მოვალეს წარმოადგენდა შპს „ვ-ე-ი“, რომლის ქონებასაც ყადაღა დაედო სსიპ შემოსავლების სამსახურის 2011 წლის 12 ივლისის №007-7348 ბრძანებით, თუმცა, როგორც ეს საქმის მასალებით დგინდება, აღსრულების ეროვნულმა ბიურომ 2011 წლის 26 აგვისტოს აღწერა და დააყადაღა მოსარჩელე ი. კ-ის კუთვნილ ბინაში განთავსებული ნივთები.
სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა „მეწარმეთა შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტზე, რომელიც შეიცავს რეგულაციას სამეწარმეო საზოგადოების პასუხისმგებლობის ფორმების შეზღუდვის შესახებ და ადგენს ქცევის იმგავრ წესს, რომლის თანახმად, შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოების პარტნიორები საზოგადოების ვალდებულებებისათვის კრედიტორების წინაშე პასუხს არ აგებენ.
პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე ი. კ-ი წარმოადგენს მოვალე შპს „ვ-ე-ის“ 100%-იანი წილის მფლობელ პარტნიორს, მისი პასუხისმგებლობა საზოგადოების ვალდებულებებისათვის კანონის დანაწესით არ დგება და ამ შემთხვევაში, საზოგადოების პასუხისმგებლობა კრედიტორების წინაშე შემოიფარგლება საზოგადოების ქონებით.
საქმის მასალებით სასამართლომ დაადგინა, რომ 2011 წლის 26 აგვისტოს ქონებაზე ყადაღის დადების შესახებ აქტით დაყადაღებული ნივთები, რომლებიც განლაგებული იყო ი. კ-ის კუთვნილ ბინაში არ ირიცხებოდა მოვალე შპს „ვ-ე-ის“ ბალანსზე.
დაყადაღებული მოძრავი ნივთები განლაგებული იყო ი. კ-ის საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ ბინაში, რომელშიც ი. კ-ან ერთად ცხოვრობდა მისი ძმა – ლ. კ-ი, სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით გათვალისწინებული პრეზუმფციით, რომლის შინაარსიდან გამომდინარე, მოძრავი ნივთის მფლობელი მიიჩნევა მის მესაკუთრედ. პალატამ განმარტა, რომ პრეზუმფცია წარმოადგენს ვარაუდს ამა თუ იმ ფაქტის არსებობის შესახებ, იგი შეიძლება წარმოიშვას მხოლოდ გარკვეული ფაქტების საფუძველზე, რომლებიც წინასწარ ცნობილია ან უნდა დადგინდეს.
კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლომ ჩათვალა, რომ არსებობს კანონით გათვალისწინებული საქმის გარემოებებისათვის დამახასიათებელი ნიშნები ფაქტის პრეზუმფციისათვის, ამიტომ 158-ე მუხლის პირველი ნაწილით ნავარაუდევი ფაქტი ნივთის ფაქტობრივი მფლობელის მესაკუთრეობის შესახებ მტკიცებას არ საჭიროებს. შესაბამისად, ი. კ-ი დამატებითი მტკიცებულებების წარდგენის გარეშეც მიიჩნევა მესაკუთრედ. ამის საპირისპიროდ მოპასუხეს (აპელანტს) კანონმდებლობით დაშვებულ ფარგლებში უნდა ემტკიცებინა საწინააღმდეგო, კერძოდ, მას უნდა ემტკიცებინა, რომ არ არსებობდა ნავარაუდევი ფაქტი ი. და ლ. კ-ის მესაკუთრეობის შესახებ. საქმეში წარმოდგენილი შესაგებელი და სააპელაციო საჩივარი კი, ამგვარ მტკიცებას არ შეიცავს.
„სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ“ საქართველოს კანონის 32-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების თანახმად, პალატამ განმარტა, რომ აღნიშნული ნორმით დადგენილია იმ პირთა უფლებების დაცვის მექანიზმი, რომელთა საკუთრებაში არსებული მოძრავი ქონება გარკვეული წინაპირობების თანხვედრის შედეგად მიიჩნევა მოვალის ქონებად და ასეთ ვითარებაში აღსრულების საგანზე საკუთრების უფლებით აღჭურვილი მესამე პირი სარგებლობს უფლებამოსილებით, აღძრას სასამართლოში სარჩელი მოვალისა და კრედიტორის წინააღმდეგ და მოითხოვოს მისი კუთვნილი ქონების ყადაღისაგან განთავისუფლება. პალატამ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ი. და ლ. კ-ის სარჩელი ყადაღისაგან მოძრავი ნივთების გათავისუფლების შესახებ სწორად დაკმაყოფილდა, რის გამოც არ არსებობს სარჩელის დაკმაყოფილების შესახებ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება სსიპ შემოსავლების სამსახურმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
სასამართლომ სათანადოდ არ გამოიკვლია საქმის ფაქტობრივი გარემოებანი და უგულებელყო სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-10, 267-ე, 102-ე და 105-ე მუხლების, „სააღსრულებო წარმოებათა შესახებ საქართველოს კანონის მე-2, 44-ე, 45-ე, 32-ე მუხლების დანაწესები.
დაუსაბუთებელია გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა სამოქალაქო კოდექსის 158-ე მუხლთან დაკავშირებით, რასაც არასწორი გადაწყვეტილების მიღება მოჰყვა.
სამართლებრივ საფუძველსაა მოკლებული სასამართლოს მიერ ამავე კოდექსის 151-ე მუხლის იმგვარად განმარტება, რომ სადავო ნივთები განიხილება საკუთვნებლად.
ფაქტობრივად, შპს „ვ-ე-ს“ გააჩნდა მოძრავი ნივთები, რომლებიც მის საკუთრებად ბალანსზე არ აღრიცხულა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 15 იანვრის განჩინებით სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. სსიპ შემოსავლების სამსახურის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: თ. თოდრია
პ. ქათამაძე
