№ას-78-75-2014 10 აპრილი, 2014 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ქ. მ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – ო. ლ-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონების ½ ნაწილის მესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 28 ივნისს ზესტაფონის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ო. ლ-ემ მოპასუხე ქ. მ-ის მიმართ.

მოსარჩელის მოთხოვნა:

ქ.ზესტაფონში, კ-ის ქ.№19-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ½ ნაწილის მესაკუთრედ ცნობა.

ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს 2013 წლის 10 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ო. ლ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა:

მოსარჩელე აღიარებულ იქნა ქ.ზესტაფონში, კ-ის ქ.№19-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის ½-ის მესაკუთრედ.

ამავე გადაწყვეტილებით მოპასუხე ქ. მ-ეს დაეკისრა ო. ლ-ის მიერ სარჩელთან დაკავშირებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 120 ლარის, სარჩელის უზრუნველყოფისათვის გადახდილი 50 ლარის, საჯარო რეესტრში მტკიცებულებების მოსაპოვებლად გადახდილი 21.66 ლარის, აგრეთვე, წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯის, 100 ლარის გადახდა ო. ლ-ის სასარგებლოდ.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

აპელანტის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 28 ნოემბრის განჩინებით ქ. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ზესტაფონის რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოსარჩელე ო.ი ლ-ე და მოპასუხე ქ. მ-ე 1982 წლიდან 2012 წლამდე იმყოფებოდნენ რეგისტრირებულ ქორწინებაში.

განქორწინების რეგისტრაცია განხორციელდა 2012 წლის 2 თებერვალს.

1991 წლის 29 იანვარს, მეუღლეთა რეგისტრირებული ქორწინების პერიოდში, ქ. მ-ემ დადო უძრავი ქონების (ქ.ზესტაფონში, კ-ის ქ.№19-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის) ნასყიდობის ხელშეკრულება და ეს სახლი ტექბიუროს საარქივო მასალების მიხედვით აღირიცხა ქ. მ-ის სახელზე.

სააპელაციო სასამართლომ, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსგავსად, დადასტურებულად არ მიიჩნია ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ გ. ლ-ემ გადასცა მოსარჩელეს 2400 აშშ დოლარი სადავო სახლის ½-ის დათმობის სანაცვლოდ, რადგან უძრავ ნივთზე ყველანაირი გარიგება რეგისტრირებული უნდა იქნეს საჯარო რეესტრში. ამასთან, გ. ლ-ე არ წარმოადგენდა ქონების მესაკუთრეს, რომელსაც გააჩნდა ამ ქონების განკარგვის უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სადავო ქონება არ წარმოადგენდა მეუღლეთა საერთო ქონებას, რადგან, სადავო ქონებაზე ქ. მ-ემ საკუთრების უფლება მოიპოვა ნასყიდობის გზით, მეუღლეთა ერთად ცხოვრების პერიოდში.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 1158-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, მეუღლეთა მიერ ქორწინების განმავლობაში შეძენილი ქონება წარმოადგენს მათ საერთო ქონებას (თანასაკუთრებას), თუ მათ შორის საქორწინო ხელშეკრულებით სხვა რამ არ არის დადგენილი. ვინაიდან სადავო ქონება ქ. მ-სა და ო. ლ-ის ქორწინების განმავლობაში შეძენილ ქონებას წარმოადგენდა, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ ტექბიუროსა და საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მიუხედავად, აღნიშნული მუხლის საფუძველზე იგი ითვლებოდა მეუღლეთა თანასაკუთრებად.

სამოქალაქო კოდექსის 1168-ე მუხლის თანახმად, იმ ქონების გაყოფისას, რომელიც მეუღლეთა თანასაკუთრებას წარმოადგენს, მეუღლეთა წილი თანაბარია, თუ მათ შორის შეთანხმებით სხვა რამ არ არის გათვალისწინებული. სამოქალაქო კოდექსის 1160-ე მუხლის შესაბამისად, იმ ქონების განკარგვა, რომელიც მეუღლეთა თანასაკუთრებაში შედის, ხორციელდება მეუღლეთა შეთანხმებით, იმისდა მიუხედავად, თუ რომელი მეუღლე განკარგავს ამ ქონებას.

ზემოთ დასახელებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ კანონშესაბამისად განიხილა და გადაწყვიტა დავა ო. ლ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების თაობაზე.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ქ. მ-ემ.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.

საკასაციო საჩივრის საფუძველი:

სადავო საცხოვრებელი სახლი, რომელიც მდებარეობს ქ.ზესტაფონში, კ-ის ქ.№19-ში, ქ. მ-ემ შეიძინა საკუთარი სახსრებით, ამასთან, მან თავისივე სახსრებით ჩაუტარა სახლს კაპიტალური რემონტი. მიუხედავად ამისა, კასატორის შვილმა გ. ლ-ემ, მოწინააღმდეგე მხარეს (ქ. მ-ის ყოფილ მეუღლეს) გადაუხადა 2400 აშშ დოლარი, რაც მან დაადასტურა მოწმის სტატუსით ჩვენების მიცემისას. ო. ლ-ე სახლიდან 2003 წლიდან არის წასული, მას არანაირი პრეტენზია არ გამოუთქვამს ქონებასთან დაკავშირებით. ამდენად, კასატორს მიაჩნია, რომ მოპასუხეს ქონებიდან არანაირი წილი არ ეკუთვნის და უარი უნდა ეთქვას სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ქ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 29 იანვრის განჩინებით კასატორი გათავისუფლდა სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ქ. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე