საქმე №ას-916-874-2013 14 აპრილი, 2014 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – რ. დ-ე (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი)
მოწინააღმდეგე მხარე – ბ. ბ-ე (მოსარჩელე, შეგებებულ სარჩელში – მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გასაჩივრებულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
დავის საგანი – თანხის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ბ. ბ-ემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში რ. დ-ის მიმართ 19 594 ლარის ანაზღაურების შესახებ. მოსარჩელის განმარტებით, იგი ქ.ბათუმში, კ-ის ქ.№14-ში მდებარე 100 კვ.მ ნაქირავებ ფართში ეწეოდა სხვადასხვა სახის პროდუქციის რეალიზაციას. გარკვეული დროის განმავლობაში მან სავაჭრო ობიექტი გადააბარა ნდობით აღჭურვილ პირს – რ. დ-ეს და გაემგაზვრა ქ.თბილისში, თუმცა დაბრუნებისას მოპასუხემ საქონლის ღირებულება სრულად არ დაუბრუნა.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს ბ. ბ-ის 23106 ლარის დაკისრების თაობაზე. მისი მითითებით, მხარეები შეთანხმდნენ ერთობლივი საქმიანობის წარმოებაზე, რასაც ახორციელებდნენ 2010 წლის 25 ოქტომბრამდე, საქმიანობის შეწყვეტამდე. პროდუქციისა და დანახარჯის დაჯამების შედეგად რ.დევიძეს ბ.ბ-ან მისაღები დარჩა 23106 ლარი.
ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 16 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით არც ერთი მხარის მოთხოვნა არ დაკმაყოფილდა, რაც ბ. ბ-ემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით, ხოლო რ. დ-ემ შეიტანა შეგებებული სააპელაციო საჩივარი.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 8 ივლისის გადაწყვეტილებით როგორ ძირითადი, ისე შეგებებული სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და ბ. ბ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რ. დ-ეს მის სასარგებლოდ დაეკისრა 8660 ლარის გადახდა, ხოლო შეგებებულ სარჩელს ეთქვა უარი შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ქ.ბათუმში, კ-ის ქ.№14-ში ნაქირავებ ფართში ბ. ბ-ე სამეწარმეო საქმიანობას ეწეოდა როგორც ინდივიდუალური მეწარმე და ახდენდა საქონლის რეალიზაციას.
ქ. ბათუმში, ტ. ა-ის ქ.№21-ში რ. დ-ე ძმის კუთვნილ ავტოფარეხში ასევე ეწეოდა სასურსათო პროდუქტებისა და სხვა პირადი მოხმარების საქონლის რეალიზაციას. ის მოელაპარაკა ბ. ბ-ეს, რომ მოამარაგებდა საკოლმეურნეო ბაზრის პროდუქტებით. შემდგომ თავად ბ. ბ-ემ შესთავაზა ერთობლივი საქმიანობა, რადგან მაღაზიას მარტო ვეღარ უძღვებოდა. რ. დ-ის პირობები მისაღები აღმოჩნდა, კერძოდ, ბ. ბ-ის მაღაზია იმყოფებოდა უფრო მომგებიან ტერიტორიაზე, იყო საკმარისი ფართი, მისაღები ქირის ოდენობა და ამავდროულად მაღაზია საკმაოდ კეთილმოწყობილი იყო ინვენტარით. იგი დაეთანხმა ბ. ბ-ის წინადადებას ერთობლივი საქმიანობის განხორციელების თაობაზე.
მხარეები ზეპირი ფორმით შეთანხმდნენ, რომ რ. დ-ე მოამარაგებდა მაღაზიას სხვადასხვა საქონლით, თან იმუშავებდა (ის დასაქმებული იყო ნავთობტერმინალში), ხოლო ბ. ბ-ე ამუშავებდა მაღაზიას დღის განმავლობაში და მოახდენდა საქონლის რეალიზაციის კონტროლს.
მხარეთა შორის ერთობლივი საქმიანობის შესახებ ზეპირი შეთანხმება მოხდა 2010 წლის ივლისის ბოლოს. მოლაპარაკების თანახმად, რ. დ-ეს მისი კუთვნილი საქონელი უნდა გადაეტანა ბ. ბ-ის მაღაზიაში. რ. დ-ემ მაღაზიაში მიიტანა 11 276 ლარის ღირებულების აღრიცხული, აღწერილი საქონელი, რომელიც მაღაზიის თანამშრომლებმა ყოველგვარი აღწერის გარეშე განათავსეს თაროებზე.
მოწმეთა ჩვენებებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ბ. ბ-ეს რ. დ-ან ერთობლივი საქმიანობის დაწყებამდე მაღაზიაში არსებული თავისი საქონელი აღწერილი არ ჰქონდა. რ. დ-ის მისვლის შემდგომაც (ანუ ერთობლივი საქმიანობის დაწყების შემდგომაც) მაღაზიაში არსებული საქონელი მხარეთა შორის არსებული სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტამდე არ აღწერილა.
ერთობლივი საქმიანობის შეწყვეტის ინიციატორი იყო ბ. ბ-ე, რომელმაც, ოჯახური მდგომარეობის გამო, გადაწყვიტა, 2010 წლის ოქტომბრის ბოლოს დევიძესთან ერთობლივი საქმიანობა შეეწყვიტა.
სასამართლომ დაადგინა, რომ 2010 წლის 26 ოქტომბერს მოდავე მხარეებმა გააფორმეს ე.წ. ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმადაც ბ. ბ-ემ რ. დ-ეს მიჰყიდა 21 844,31 ლარის ღირებულების საქონელი.
პალატამ ჩათვალა, რომ მითითებული ნასყიდობის ხელშეკრულება არის მოჩვენებითი გარიგება და იგი მხარეთა ნამდვილ ნებას არ გამოხატავს.
უდავოდ დადგენილია (თავად ბ. ბ-ის განმარტებით), რომ რ. დ-ემ ბ. ბ-ეს გადასცა 1000 აშშ დოლარი და 600 ლარი.
სასამართლომ მიიჩნია, რომ რ. დ-ემ თავისი საქონლის ბ. ბ-ის მაღაზიაში შეტანით თავისი შენატანი განახორციელა ამხანაგობაში.
პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ რ. დ-ის შენატანად ამხანაგობაში უნდა იქნეს მიჩნეული ის პროდუქტი, მოქმედება, რასაც იგი ამხანაგობის არსებობის დროს ასრულებდა, კერძოდ: საქონელი, რომელიც მან შეიტანა ბ.ბ-ის მაღაზიაში; პროდუქტები, რომელსაც იგი ყიდულობდა საკოლმეურნეო ბაზარში და პერიოდულად შეჰქონდა მაღაზიაში, სიგარეტის სტენდის მოწყობისათვის გაღებული 1000 ლარი, საიჯარო ქირის სახით გადახდილი 1400 ლარი და დისტრიბუტორთათვის გადახდილი 4109 ლარი.
პალატამ დაადგინა, რომ ბ. ბ-ის შენატანი ამხანაგობაში იყო არანაკლებ 18 000 ლარის საქონელი, რაც რ.დ-ის მისვლამდე იყო მაღაზიაში განთავსებული (როგორც ამას რ. დ-ე აღიარებს და სასამართლოც იზიარებს) და საქმიანობის განსახორციელებლად საჭირო ინვენტარი, რომლითაც აღჭურვილი იყო მაღაზია.
პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2010 წლის ოქტომბრის ბოლოს ამხანაგობამ შეწყვიტა საქმიანობა მისი ერთ-ერთი წევრის ამხანაგობიდან გასვლის გამო.
ამხანაგობის შეწყვეტის დროისათვის, ე.ი. 2010 წლის ოქტომბრისათვის, ამხანაგობის ქონება (გარდა ინვენტარისა) შეადგენდა 21 844,31 ლარს.
ბ. ბ-სა და რ. დ-ეს, როგორც ამხანაგობის წევრებს, ფუნქციებიც გადანაწილებული ჰქონდათ. რ. დ-ე ძირითადად ეწეოდა მაღაზიის მომარაგებას პროდუქტებით საკოლმეურნეო ბაზრიდან, ბ. ბ-ე კი, აკონტროლებდა სალაროს აპარატს და მაღაზიაში მომუშავე პირების საქმიანობას.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ სამართლებრივი ურთიერთობა, რომელიც ჩამოყალიბდა მოდავე მხარეთა შორის იყო ერთობლივი საქმიანობა (ამხანაგობა) და წინამდებარე დავის გადაწყვეტისათვის სწორედ ამ სამართლებრივი ურთიერთობის მომწესრიგებელი ნორმები უნდა იქნეს გამოყენებული სამოქალაქო კოდექსის სხვა დანაწესებთან ერთად.
სამოქალაქო კოდექსის 930-ე, 931-ე, 932-ე მუხლების დანაწესიდან გამომდინარე, სასამართლომ ჩათვალა, რომ მოდავე მხარეები იყვნენ ამხანაგობის წევრები, ამხანაგობა მათ დააფუძნეს ზეპირი გარიგების საფუძველზე და რადგან მათ შორის არსებული ერთობლივი ამხანაგობის ზეპირი ხელშეკრულება სხვა რამეს არ ითვალისწინებდა (ასეთ რამეს მხარეები არ ადასტურებენ), მათი შენატანები წარმოადგენს მონაწილეთა საერთო საკუთრებას.
პალატის მოსაზრებით, კანონმდებლის ნება, შენატანები მიიჩნიოს მონაწილეთა საერთო საკუთრებად, გამომდინარეობს თვით ერთობლივი საქმიანობის ხელშეკრულების სპეციფიკური პირობიდან – საერთო მიზნის არსებობიდან და ამ მიზნის მისაღწევად ერთობლივად მოქმედებიდან.
კანონმდებლის ზემოაღნიშნული ნებიდან გამომდინარე, პალატამ დაუსაბუთებლად და სამართლებრივი საფუძვლის არ მქონედ მიიჩნია მხარეთა (ამ შემთხვევაში ორთავე მხარის) პოზიცია და სურვილი იმასთან დაკავშირებით, რომ უკან მიიღონ ის, რაც უკვე აღარ არის მათი საკუთრება და ეკუთვნის ამხანაგობას.
პალატამ დამატებით მიუთითა, რომ მხარეების ნებისმიერი ფულადი შენატანი ან განხორციელებული ქმედება განიხილება, როგორც მათი შენატანი ერთობლივ საქმიანობაში. რ. დ-ის მხრიდან ეს არის მის მიერ გაწეული ფიზიკური თუ ფინანსური დანახარჯები, რომლითაც იგი საკოლმეურნეო ბაზრიდან ამარაგებდა ამხანაგობას (ამხანაგობის მაღაზიას), სიგარეტის სტენდის მოსაწყობად გაღებული 1000 ლარი, საიჯარო ქირის სახით გაღებული 1400 ლარი და დისტრიბუტორთათვის გადახდილი 4109 ლარი. მართალია, მხარეები ადასტურებენ, რომ დისტრიბუტორებისათვის მისაცემი თანხა იყო დავალიანება, რომელიც ბ. ბ-ეს გააჩნდა ამხანაგობის შექმნამდე, მაგრამ პალატამ მიიჩნია, რომ ბ. ბ-ე, შეტანილი აქტივების გარდა, სწორედ ამ დავალიანებითაც შევიდა ამხანაგობაში, მით უფრო, რომ სრულიად შეუძლებელია იმის გამიჯვნა, თუ რა ოდენობის პროდუქცია შემორჩა მაღაზიას აქტივის სახით ამხანაგობის შექმნის დროისათვის, რომელიც უკვე ბ. ბ-ის შენატანად იქცა. პალატის მითითებით, აღნიშნული მოსაზრება განმტკიცებულია სამოქალაქო კოდექსის 937-ე მუხლით. ამავე კოდექსის 939-ე მუხლის თანახმად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ერთობლივი საქმიანობის (ამხანაგობის) წევრებმა ბ. ბ-ემ და რ. დ-ემ მიიღეს გადაწყვეტილება (ბ. ბ-ის ინიციატივით), შეეწყვიტათ ერთობლივი საქმიანობა 2010 წლის ოქტომბერში. ამავე დროს მხარეებმა აღწერეს მაღაზია (ანუ ერთობლივი ქონება), რასაც ადასტურებს პირველი ინსტანციის სასამართლოში დაკითხული უკლებლივ ყველა მოწმე.
აღწერის შედეგად მაღაზიაში აღმოჩნდა 21 844.31 ლარის ღირებულების საქონელი. პალატამ მიიჩნია, რომ ეს სწორედ ის ქონებაა, რაც ამხანაგობის შეწყვეტის შემდგომ დარჩათ მონაწილეებს და, სამოქალაქო კოდექსის 940-ე მუხლის მიხედვით, უნდა განაწილდეს მათ შორის წილის შესაბამისად.
რაც შეეხება მხარეთა შორის შემდგარ ე.წ. ნასყიდობის ხელშეკრულებას, რომელიც 2010 წლის 26 ოქტომბრით თარიღდება, პალატის მოსაზრებით, იგი მხარეთა ნამდვილ ნებას არ გამოხატავს (ნიშანდობლივია, რომ გარიგების შედგენის თარიღი ზუსტად ემთხვევა ამხანაგობის შეწყვეტის დროს) და მოჩვენებითი გარიგებაა.
მტკიცებულებათა ერთობლივი შეფასებით პალატამ სარწმუნოდ მიიჩნია ის მოსაზრება, რომ რ.დ-ეს, რომელიც აპირებდა საქმიანობის გაგრძელებას იმავე მაღაზიაში და არ იყო გადამხდელად რეგისტრირებული საგადასახადო ორგანოში, ესაჭიროებოდა იურიდიული საფუძველი იმ საქონლის მესაკუთრეობის დასადასტურებლად, რომელიც ამხანაგობის შეწყვეტის შემდგომ დარჩა მაღაზიაში და მომავალში რ. დ-ეს დამოუკიდებლად უნდა გაეგრძელებინა საქმიანობა (სწორედ ამიტომ ხელშეკრულება თავად რ. დ-ემ შეადგინა და მოაწერინა ხელი ბ. ბ-ეს).
სააპელაციო პალატამ მიუთითა საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ №ას-571-879-09 საქმეზე მიღებულ 2010 წლის 30 აპრილის განჩინებაში არსებულ განმარტებაზე, რომ მოჩვენებითი გარიგების არსებობის შემთხვევაში არ არსებობს გამოვლენის გარეგანი დათქმა. ამ შემთხვევაში აუცილებელია, რომ ნების გამომვლენი და ნების მიმღები მოქმედებდნენ შეთანხმებით და ორივე აცნობიერებდეს ნების ნაკლს. მოჩვენებითი გარიგების დროს კანონი ადგენს კავშირს ფიქტიურ გარიგებასა და ნების მიმღები ადრესატის თანხმობას შორის. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 56-ე მუხლის თანახმად: „ბათილია გარიგება, რომელიც დადებულია მოსაჩვენებლად, მხოლოდ იმ განზრახვის გარეშე, რომ მას შესაბამისი იურიდიული შედეგები მოყვეს“, ამრიგად, განსახილველი ნორმით იგულისხმება ის შემთხვევა, რომლითაც, როგორც ნების გამომვლენი, ისე ნების მიმღები მოქმედებდნენ იმ განზრახვის გარეშე, რომ ამ გარიგებას შესაბამისი იურიდიული შედეგი მოჰყოლოდა. ყოველივე აღნიშნული მიუთითებს იმაზე, რომ მოჩვენებით გარიგებას ახასიათებს მხარეთა „ურთიერთშეთანხმება“, „გარიგება“ მოჩვენებით ნების გამოვლენის შესახებ. ამ შემთხვევაში ორივე მხარეს გაცნობიერებული აქვს, რომ ასეთი ნების გამოვლენას არ მოჰყვება იურიდიული შედეგი.
როგორც სასამართლო პრაქტიკამ აჩვენა, მოჩვენებითი გარიგების დადება ძირითადად მესამე პირებთან არსებულ ურთიერთობასთანაა დაკავშირებული.
კონკრეტულ შემთხვევაში შეგებებული სარჩელის ავტორის მითითება, თუ რისთვის უხდებოდათ მხარეებს ნასყიდობის ხელშეკრულების დადება, სწორედ მესამე პირთან სამომავლო ურთიერთობას (საგადასახადო ორგანოსთან) უკავშირდება.
აღნიშნულიდან გამომდინარე და იმ ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ ქონება, რომელიც ამხანაგობის შეწყვეტის შემდეგ დარჩა 21 844 ლარის ღირებულებისაა, ბ. ბ-ის სარჩელი უნდა დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ და რ. დ-ეს (გამომდინარე იქიდან, რომ საქონელი მთლიანად მასთან დარჩა) ბ. ბ-ის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს 8 660 ლარი. (იმ უდავო ფაქტობრივი გარემოების გათვალისწინებით, რომ მას ბ. ბ-ისათვის უკვე აქვს გადაცემული 600 ლარი და 1000 აშშ დოლარი, ანუ 1662 ლარი). 21 844 : 2 =10 922 ლარს. 10 922 ლარს გამოვაკლოთ 600 ლარი – 1662 ლარი (1000$)=8660 ლარს), ხოლო რ. დ-ის შეგებებული სარჩელი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება რ. დ-ემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ – ბ. ბ-ის სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით გასაჩივრებულ ნაწილში სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ რ. დ-ის შენატანად ამხანაგობაში უნდა იქნეს მიჩნეული ის პროდუქტი, მოქმედება, თუ ფულადი სახით განხორციელებული შენატანი, რასაც იგი ამხანაგობის არსებობის დროს ასრულებდა. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ რ. დ-ის შენატანად მიიჩნია დისტრიბუტორების მიმართ ბ. ბ-ის პირადი ვალის – 4109 ლარის გასტუმრება ამხანაგობის შეწყვეტის შემდეგ.
სასამართლოს უნდა დაედგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ ზემოაღნიშნული ფულადი ვალდებულება დისტრიბუტორების მიმართ ბ. ბ-ეს წარმოეშვა ამხანაგობის დაწყებამდე და წარმოადგენდა მის პირად ვალს, პალატამ კი მიიჩნია, რომ ბ. ბ-ე, გარდა შეტანილი აქტივებისა, სწორედ ამ დავალიანებითაც შევიდა ამხანაგობაში. აღნიშნულით სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 932-ე მუხლი. ამხანაგობაში შენატანები უნდა განხორციელდეს აქტივების და არა პასივების სახით. რაც შეეხება იმას, იკისრებდა თუ არა ამხანაგობა ამხანაგობის მონაწილის პირად ვალის გადახდას, მოცემული ამხანაგობის წევრების ნების გამოვლენაზეა დამოკიდებული და მსგავსი ნება მოცემულ შემთხვევაში არც ბ. ბ-ეს და არც რ. დ-ეს არ გამოუხატავთ.
მოცემულ შემთხვევაში ამხანაგობის წევრების ნებას წარმოადგენდა, მესამე პირების მიმართ ბ. ბ-ის ვალის რ. დ-ის მიერ გადახდით შესრულებულიყო ბ. ბ-ის მიმართ არსებული ის ფულადი ვალდებულება, რომლის მოთხოვნის უფლებაც ამ უკანასკნელს გააჩნდა ერთობლივი საქმიანობის შეწყვეტის შემდეგ ამხანაგობის ქონებაში მისი წილი ღირებულების სახით.
სასამართლომ რატომღაც საერთოდ არ შეაფასა მოწმეთა ჩვენებები და რ. დ-ის განმარტება იმასთან დაკავშირებით, რომ მას ერთობლივი საქმიანობის შედეგად შემოსავლები არ მიუღია. გამომდინარე იქიდან, რომ ერთობლივი საქმიანობიდან რ. დ-ის მიერ შემოსავლების მიღების ფაქტს ვერც ბ. ბ-ე ადასტურებს, სასამართლოს დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებად უნდა მიეჩნია ის გარემოება, რომ ერთობლივი საქმიანობიდან რ. დ-ეს შემოსავლები ან რაიმე სახის თანხა არ მიუღია.
მოცემული ფაქტობრივი გარემოების დადგენის შემთხვევაში კი, სასამართლოს მიერ დადგენილი სხვა ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, სასამართლო იძულებული იქნებოდა, ემსჯელა, თუ რა ბედი ეწია ამხანაგობის აქტივებს (ქონებას) გარდა ინვენტარისა, რომელიც ამხანაგობის შეწყვეტის დროისათვის შეადგენდა 21 844,31 ლარს, ნაცვლად 37073 ლარისა.
ბ. ბ-ემ ვერ წარმოადგინა რაიმე სახის მტკიცებულება, რომელიც დაადასტურებდა აქტივების შემცირების ობიექტურ მიზეზს, ხოლო, რადგან ვაჭრობასა და სალარო აპარატს იგი უწევდა კონტროლს, ცხადია, იმ ქონებრივი აქტივების ღირებულება 15228.69 (37073-21 844.31) ლარის ოდენობით მასთან უნდა ყოფილიყო. შესაბამისად, სასამართლოს უნდა დაედგინა, რომ ერთობლივი საქმიანობის შეწყვეტისას ამხანაგობის წევრებს შორის გასაყოფი აქტივები (ინვენტარის გარდა) შეადგენდა არა 21 844.31 ლარს, არამედ 37 073 ლარს.
რაც შეეხება ერთობლივი საქმიანობის შემდეგ რ. დ-ის მიერ მესამე პირების მიმართ ბ. ბ-ის პირადი ვალის – 4109 ლარის გასტუმრებას, შესრულდა ბ. ბ-ის მიმართ არსებული ის ფულადი ვალდებულება, რომლის მოთხოვნის უფლებაც ბ. ბ-ეს გააჩნდა ერთობლივი საქმიანობის შეწყვეტის შემდეგ ამხანაგობის ქონებაში, კერძოდ, ინვენტარში მისი წილის ღირებულების სახით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ერთობლივი საქმიანობის შეწყვეტის შემდეგ სასამართლოში საქმის განხილვისას რ. დ-ეს ბ. ბ-ის მიმართ შესასრულებელი არანაირი ფულადი ვალდებულება აღარ გააჩნდა. შესაბამისად, რომ არა სასამართლოს მიერ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მოთხოვნათა დარღვევა და კანონის არასწორი განმარტება, სასამართლოს უნდა გამოეტანა გადაწყვეტილება ბ. ბ-ის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 18 ოქტომბრის განჩინებით რ. დ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა რ. დ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ რ. დ-ეს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2013 წლის 9 ოქტომბრის №54 საგადახდო დავალებით გადახდილი 433 ლარის 70% – 303,1 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. რ. დ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორ რ. დ-ეს (პირადი №...) სახელმწიფო ბიუჯეტიდან (ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“, ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 300773150) დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2013 წლის 9 ოქტომბრის №54 საგადახდო დავალებით გადახდილი 433 ლარის 70% – 303,1 ლარი.
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: თ. თოდრია
პ. ქათამაძე
