ბს-678-586-კ-04 25 იანვარი, 2006 წ.

ქ. თბილისი

ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

Mმაია ვაჩაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნინო ქადაგიძე, ნუგზარ სხირტლაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები:

გორის რაიონის გამგეობა (მოპასუხე) და ა. გ.-ი (მესამე პირი)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ კ. გ.-ის უფლებამონაცვლე ს. გ.-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება

დავის საგანი – გამგეობის დადგენილების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2002 წლის 3 ოქტომბერს კ. და ს. გ.-ებმა სარჩელი აღძრეს გორის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხე გორის რაიონის გამგეობისა და მესამე პირის _ ა. გ.-ის მიმართ და გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილებისა და ¹5 ოქმის ბათილად ცნობა, უკანონოდ აშენებული სახლის აღება ან მოპასუხისათვის ფულადი კომპენსაციის დაკისრება, ეზოთი იზოლირებულად სარგებლობის უფლების მინიჭება და ეზოში დამხმარე სათავსის აღება მოითხოვა.

მოსარჩელეებმა მიუთითეს, რომ ისინი 1956 წლიდან ქ. გორში, ...-ს ქ. ¹48-ში მდებარე მშობლების კუთვნილ ბინაში ცხოვრობდნენ. აღნიშნული სახლის (434 კვ.მ ფართი) მშენებლობაზე მათ დედის _ ა. გ.-ის თანხმობა მიღებული ჰქონდათ. ამავე მიწის ნაკვეთზე 1969 წელს მოსარჩელეებმა ააშენეს საცხოვრებელი სახლი, რომელზეც, მართალია, პროექტი არ გააჩნდათ, მაგრამ გორის საქალაქო აღმასკომის 1984 წლის 27 ივლისის ¹215 გადაწყვეტილებით სახლი დაკანონდა კ. გ.-ის სახელზე, ხოლო ეზო და მიწის ნაკვეთი მათ და მესამე პირებს: ა., თ., ნ. და გ. გ.-ებს საერთო სარგებლობაში დარჩათ. აღნიშნული გორის ტექაღრიცხვის ბიუროში დაფიქსირდა. მოსარჩელეთა თქმით, ა. და გ. გ.-ები კ. გ.-ის ძმისშვილებს წარმოადგენდნენ და სარჩელი ეხებოდა სწორედ საქმეში მესამე პირად მითითებული ა. გ.-ის მიერ უნებართვოდ აშენებული სახლის კანონიერებას. მოსარჩელეთა განმარტებით, სადავო სახლი საერთო სარგებლობის ეზოში იყო განლაგებული და მათზე მათ და არც სათანადო უწყებებს ნებართვა მიღებული არ ჰქონდათ.

კ. და ს. გ.-ების თქმით, მათთვის მხოლოდ 2002 წლის 12 სექტემბერს გახდა ცნობილი, რომ გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილებითა და ¹5 ოქმით, მინისტრთა საბჭოს 1994 წლის 16 მარტის ¹156 დადგენილების შესაბამისად, სადავო შენობის დაკანონება და სამართლებრივი რეგისტრაცია განხორციელდა. მოსარჩელეთა მტკიცებით, გასაჩივრებულ დადგენილებაში არასწორად იყო მითითებული, სადავო სახლის 1987 წელს აშენება, ვინაიდან მოპასუხეებს ამის თაობაზე არანაირი მტკიცებულება არ გააჩნდათ.

მოსარჩელეები აღნიშნავდნენ, რომ სადავო სახლის აშენებით არსებითად შეილახა მათი კანონიერი უფლებები, დარღვეული იყო მშენებლობის ნორმები და მათ, როგორც საერთო ეზოს კანონიერ მოსარგეებლებს, ეზღუდებოდათ მიწით სარგებლობის უფლება.

მოსარჩელეებმა მოითხოვეს სასამართლოს ინჟინერ-ექსპერტისათვის დაევალებინა დასკვნა-ნახაზის შედგენა, რომელიც დაადგენდა საერთო ეზოდან მოდავე ოჯახებისათვის ცალ-ცალკე იზოლირებული ფართის გამოყოფის შესაძლებლობას.

მოსარჩელეებმა საბოლოოდ მოითხოვეს:

1. გორის რაიონის გამგეობის ¹53 დადგენილებისა და ¹5 ოქმის ბათილად ცნობა; 2. სადავო სახლის დანგრევა ან თმენის ვალდებულებისათვის ა. გ.-ისათვის მათ სასარგებლოდ ყოველწლიურად 500 აშშ დოლარის დაკისრება; 3. მათი ოჯახისათვის იზოლირებული ეზოს განსაზღვრა და მისი გამოყოფა საერთო სარგებლობის ფართისაგან.

გორის რაიონული სასამართლოს 2002 წლის 10 ოქტომბრის განჩინებით გორის არქიტექტურის სამსახურს დაევალა შეედგინა ნახაზი და მოემზადებინა დასკვნა, თუ როგორ იქნებოდა შესაძლებელი ქ. გორში ...-ს ქ. ¹48-ში მდებარე გ.-ების ეზოს სამ თანაბარწილად იზოლირებულად გამოყოფა ისე, რომ არ შეზღუდულიყო არც ერთი მოდავე მხარის ინტერესები.

2002 წლის 29 ოქტომბრის დასკვნით, გორის რაიონის ქალაქმშენებლობის, არქიტექტურისა და მშენებლობის სამსახურმა მიიჩნია, რომ სადავო ეზოს სამ თანაბარწილად გაყოფა მოსარგებლეთა ინტერესების შეულახავად შეუძლებელი იყო. გორის საქალაქო სასამართლოს საოქმო განჩინებებით საქმეში მესამე პირებად ჩაებნენ თ., გ. და ნ. გ.-ები.

2003 წლის 6 თებერვალს თ., გ. და ა. გ.-ებმა შეგებებული სარჩელი წარადგინეს გორის რაიონულ სასამართლოში და მიუთითეს შემდეგზე:

გ. და ა. გ.-ების პაპას და კ. გ.-ის მამას - ზ. გ.-სა და მის მეუღლეს – ა. გ.-ს ქ. გორში, ...-ის ქ. ¹47-ში (ამჟამად ...-ს ქ. ¹50), ჰქონდათ სახლი თანასაკუთრების უფლებით, რომელიც ზ. გ.-ის სახელზე იყო აღრიცხული. 1955 წლიდან, ზ. გ.-ის გარდაცვალების შემდეგ, სახლი ა. გ.-ის სახელზე აღირიცხა. ანდერძით ა. გ.-მა საცხოვრებელი სახლის 2/3 საკუთრებაში გადასცა ი. გ.-ს (ა. და გ. გ.-ების მამა), ხოლო თ. გ.-ს _ 1/3; ი. გ.-ის გარდაცვალების შემდეგ სახლი მისი შვილების: ა. და გ. გ.-ების სახელზე აღირიცხა.

შეგებებული სარჩელის ავტორთა მტკიცებით, ზ. და ა. გ.-ების სახლი განთავსებული იყო 434 კვ.მ-ზე. კ. და სურთია გ.-ებმა ხსენებულ ფართზე 70-იან წლებში სახლი ააშენეს უნებართვოდ, რომელიც გორის აღმასკომის 1984 წლის 27 ივლისის ¹215 გადაწყვეტილებით დაკანონდა და გაიცა შესაბამისი ტექპასპორტიც. ამდენად, მოსარჩელეთა განმარტებით, კ. გ.-ს ჯერ კიდევ დედის – ა. გ.-ის სიცოცხლეშივე ჰქონდა აგებული სახლი და იგი მათი ეზოდან გამიჯნული იყო ხის ღობით.

მოსარჩელეები იმ ფაქტსაც მოიხმობდნენ, რომ ზ. და ა. გ.-ებს სულ 434 კვ.მ ფართი ეკუთვნოდათ და ჰყავდათ სამი მემკვიდრე, რომელთა შორის მიწის ფართი თანაბარწილად უნდა გამოყოფილიყო, მაგრამ კ. გ.-ს, ნაცვლად 144 კვ.მ-ისა, რეალურად დაკავებული ჰქონდა 191 კვ.მ მიწა.

შეგებებულ სარჩელში მოსარჩელეები მიუთითებდნენ, რომ საერთო სარგებლობის ეზოს გამიჯვნის შემდეგ, მათ მოსარჩელეების სახლის გვერდით ამოაშენეს ტუალეტი და სააბაზანო ოთახი და მას შემდეგ უკვე მრავალი წელი იყო გასული. მოსარჩელეთა განმარტებით, აღნიშნული მოწმობდა, რომ კ. გ.-ის მიერ სახლის აშენების შემდეგ გამოყოფილი ეზო ა., გ. და თ. გ.-ების საკუთრებას წარმოადგენდა.

ა., გ., თ. და ნ. გ.-ები აქვე აღნიშნავდნენ, რომ კ. და ს. გ.-ების ვაჟიშვილის სახლში დაბრუნების შემდეგ, მშობლებთან ცუდი ურთიერთობის გამო, მან ითხოვა, დროებით მიეცათ უფლება ბიძაშვილების ეზოს მხრიდან გაეხსნა კარი და მათი კუთვნილი ეზოთი ესარგებლა. მოსარჩელეთა მითითებით, მათ მოსარჩლეთა შვილს _ ზ. გ.-ს გაუხსნეს კარი და გაუკეთეს კიბე. ამჟამად კი, ვითარების ასე გართულების გამო ითხოვდნენ, სასამართლოს მოსარჩელეებისათვის აეკრძალა მათი კუთვნილი ფართით სარგებლობის უფლება და დაენგრია მათ ეზოში არსებული კიბე.

2003 წლის 10 მარტს კ. და ს. გ.-ებმა ა., თ. და გ. გ.-ების შეგებებულ სარჩელზე სასამართლოში შესაგებელი წარადგინეს და განმარტეს, რომ მათთვის მხოლოდ ამ სარჩელით გახდა ცნობილი ა. გ.-ის მიერ ანდერძის დატოვების შესახებ. ამასთან, საქმეში წარმოდგენილია მხოლოდ ანდერძის ასლები, დედნების წარმოდგენა კი მესამე პირებმა ვერ შეძლეს. მოსარჩელეებმა საქმეზე ექსპერტიზის ჩატარება მოითხოვეს, რომელიც დაადგენდა, ანდერძზე შესრულებული ხელმოწერა ნამდვილად ეკუთვნოდა თუ არა მოანდერძე – ა. გ.-ს. მათი თქმით, თ. და ი. გ.-ებს ანდერძისმიერი მემკვიდრეობა კანონით დადგენილი წესით დროულად არ მიუღიათ, რის გამოც ძალადაკარგულად უნდა ჩათვლილიყო ა. და გ. გ.-ებზე გაცემული ანდერძისმიერი მემკვიდრეობაც. მოსარჩელეთა მოსაზრებით, ასევე ნიშანდობლივი იყო, რომ იმ დროს მოქმედი კანონმდებლობით მემკვიდრეობის უფლება წარმოიშობოდა მხოლოდ სახლზე და იგი მიწაზე არ ვრცელდებოდა.

კ. და ს. გ.-ების მტკიცებით, ა. და გ. გ.-ების მიერ მათი ნებართვის გარეშე მიშენებულმა სველმა წერტილებმა დაანესტიანეს სახლის კედელი. ამასთან, უსაფუძვლო იყო ა. და გ. გ.-ების მოთხოვნა ეზოში განთავსებული კიბის დანგრევისა და კუთვნილი ეზოთი სარგებლობის აკრძალვის შესახებ, ვინაიდან სადავო ეზო ა. და გ. გ.-ების პირად საკუთრებაში არასოდეს გადასულა და იგი ყველა ოფიციალური დოკუმენტით საერთო სარგებლობის ნაკვეთს წარმოადგენდა.

კ. და ს. გ.-ებმა საბოლოოდ მოითხოვეს: 1. ა. გ.-ის მიერ 1974 წლის 29 ნოემბერს გაცემული ანდერძის გაუქმება და მისი მტკიცებულებათა სიიდან ამორიცხვა; 2. 1990 წლის 6 ივლისს ზ. გ.-ის მიერ გაცემული ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის გაუქმება, რომლითაც მემკვიდრეობა გადავიდა გ. და ა. გ.-ებზე. 3. საერთო სარგებლობის ეზოს იზოლირებულად გაყოფა; 4. ა. და გ. გ.-ების დამხმარე სათავსების დანგრევა, რომელიც მათ კედელზე იყო მიდგმული.

გორის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 28 აპრილის განჩინებით დაკმაყოფილდა ს. გ.-ის შუამდგომლობა სარჩელის უზრუნველყოფის მიზნით ა. გ.-ისათვის მშენებლობის აკრძალვის შესახებ.

გორის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა კ. და ს. გ.-ების სარჩელი გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილებისა და ¹5 ოქმის ბათილად ცნობის შესახებ; ამავე გადაწყვეტილებით ს. გ.-ის მოთხოვნას, სადავო სახლის აღების შესახებ, ეთქვა უარი, ხოლო კ. გ.-ის მოთხოვნა ფულადი კომპენსაციის მიღების შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, კერძოდ, ა. და ნ. გ.-ებს მოსარჩელეთა სასარგებლოდ ნაცვლად 500-ისა ყოველწლიურად 300 აშშ დოლარის გადახდა დაეკისრათ.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით ა. და ნ. გ.-ებს დაევალათ ს. გ.-ის სახლის გასწვრივ ამოეშენებინათ ფანჯრები იმ მხრიდან, რომლებიც გადაჰყურებდა ს. და კ. გ.-ების ეზოს. სასამართლომ დაადგინა, რომ ეზოს გაყოფა უნდა მომხდარიყო ორ თანაბარ, იზოლირებულ ნაწილად, შესაბამისად, უნდა გაკეთებულიყო ორი დამოუკიდებელი კარი; ს. და კ. გ.-ების სახლის კედელზე მიდგმული სველი წერტილები ა. და ნ. გ.-ებს უნდა აეღოთ საკუთარი ხარჯით.

გორის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა ს. და კ. გ.-ების მოთხოვნა სამემკვიდრეო მოწმობების ბათილად ცნობის შესახებ, ხოლო ა., გ. და თ. გ.-ების სარჩელის მოთხოვნას სრულად ეთქვა უარი უსაფუძვლობის გამო.

გორის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 14 მაისის გადაწყვეტილება ა., ნ., გ. და თ. გ.-ებმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს და მიუთითეს შემდეგზე: გასაჩივრებული გადაწყვეტილება ურთიერთგამომრიცხავ გარემოებებს მოიცავდა, კერძოდ, დაუსაბუთებელი იყო გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომელიც ადგენდა, რომ მათ მიერ უნებართვოდ აშენებული სახლი არ უნდა ყოფილიყო დანგრეული, მაგრამ უნდა გაუქმებულიყო მისი რეგისტრაცია. აპელანტების თქმით, მაშინ რა სახით უნდა აღრიცხულიყო სახლი მათ სახელზე ან თუ საერთოდ არ ექვემდებარებოდა იგი დაკანონებას, მუდამ უკანონო ნაგებობად დარჩებოდა. აპელანტები აქვე განმარტავდნენ, რომ სამოქალაქო კოდექსის შესაბამისად, თმენის ვალდებულება წარმოიშობა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სახეზეა მიწაზე პირის საკუთრების უფლება, რომელიც ილახება, მოცემულ შემთხვევაში კი მიწა მოსარჩელეებს საკუთრებაში არ ჰქონდათ, სადავო ნაკვეთი საერთო სარგებლობის მიწას წარმოადგენდა.

აპელანტების მოსაზრებით, გადაწყვეტილების მიღებისას სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია იმ გარემოებას, რომ მთლიანი ეზო 434 კვ.მ-ს მოიცავდა, რომელიც სამ დედმამიშვილზე - კ., ი. და თ. გ.-ებზე უნდა განაწილებულიყო, რეალურად კი კ. გ.-ი 191 კვ.მ-ს, ანუ კუთვნილ მესამედ ნაწილზე მეტს ფლობდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2004 წლის 14 მარტის განჩინებით გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე ა., გ. და ნ. გ.-ების სააპელაციო საჩივარი გამოიყო ცალკე წარმოებად და დანარჩენ ნაწილში საქმის წარმოება შეჩერდა სადავო აქტის კანონიერების საკითხის გარკვევამდე.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 15 მარტის ახალი გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილება.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ გორის რაიონულმა სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არ მიუთითა ის მატერიალური სამართლის ნორმები, რის საფუძველზეც მოხდა გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილების ბათილად ცნობა. სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი გარემოებები: გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის ¹53 დადგენილებით (ოქმი ¹5) დაკმაყოფილდა ა. გ.-ის განცხადება და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს 1994 წლის 16 მარტის ¹156 დადგენილების შესაბამისად სამართლებრივ რეგისტრაციაში გატარდა ქ. გორში, ...-ს ქ. ¹50-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი, საერთო ფართით 60,60 კვ.მ (მათ შორის, საცხოვრებელი ფართი _ 39,76 კვ.მ, ხოლო დამხმარე - 20,50 კვ.მ), აღნიშნული სახლი აღირიცხა ა. გ.-ის სახელზე. სასამართლოს მოსაზრებით, გამგეობამ გასაჩივრებულ დადგენილებაში მიუთითა, რომ სახლი 1987 წელს იყო აშენებული და იგი საერთო სარგებლობის ეზოში იყო განლაგებული. ეზოს საერთო სარგებლობის ფაქტს კი ტექბიუროს ცნობაც ადასტურებდა და აღნიშნულს არც მხარეები ხდიდნენ სადავოდ.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ სადავო სახლის 1987 წელს აშენების შესახებ მტკიცებულების წარმოდგენა მხარემ ვერ შეძლო. აღნიშნული გარემოება კი ა. გ.-ის სახლის რეგისტრაციაში გატარებაზე უარის თქმის კანონისმიერ საფუძველს წარმოადგენდა.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ, ვინაიდან სადავო სახლი საერთო სარგებლობის ეზოში იყო განლაგებული, სამოქალაქო კოდექსის 208-ე მუხლის თანახმად, გამგეობას უნდა გამოეკვლია საქმის არსებითი გარემოებები, კერძოდ, მოესმინა საერთო სარგებლობის ეზოში მცხოვრებ პირთა მოსაზრებები და დაედგინა, ნამდვილად იყო თუ არა სადავო სახლი 1987 წელს აგებული, მაშინ, როცა აღნიშნული რაიმე სახის მტკიცებულებით არ დასტურდებოდა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, გორის რაიონის გამგეობამ 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილება გამოსცა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის ,,დ" პუნქტის დარღვევით, რაც მისი ბათილობის საფუძველი იყო.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება გორის რაიონის გამგეობამ და ა. გ.-მა საკასაციო წესით გაასაჩივრეს იმავე საფუძვლებით და მიუთითეს, რომ სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არ გამოიკვლია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და არასწორედ განმარტა იგი.

კასატორებმა მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ს. და კ. გ.-ების სარჩელის დაკმაყოფილებაზე სრულად უარის თქმა მოითხოვეს.

საკასაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას, 2004 წლის 27 ოქტომბერს სასამართლო სხდომაზე წარმოდგენილ იქნა ს. გ.-ის დეპეშა, რომლითაც იგი, კ. გ.-ის გარდაცვალების გამო, პროცესის გადადებას მოითხოვდა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2004 წლის 3 დეკემბრის განჩინებით კ. გ.-ის გარდაცვალების გამო, მისი უფლებამონაცვლის დადგენამდე, საქმის წარმოება შეჩერდა.

სასამართლოში წარმოდგენილი იქნა კანონისმიერი მემკვიდრეობითი უფლების 2005 წლის 10 ნოემბრის მოწმობა, რომლითაც კ. გ.-ის დანაშთი ქონება გადავიდა შვილზე - ზ. გ.-სა და მეუღლეზე - ს. გ.-ზე და ისინი გახდნენ უფლებამონაცვლეები. ამასთან, საკასაციო სასამართლოში წარმოდგენილი სანოტარო აქტით დგინდება, რომ ზ. გ.-მა წარმომადგენლობის უფლება გადასცა ს. გ.-ს.

2005 წლის 2 დეკემბერს სასამართლოში წარმოდგენილ იქნა 2005 წლის 16 ნოემბრის კანონიერი და ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის მოწმობა, რომლითაც თ. გ.-ის დანაშთი ქონება მიიღო გ. გ.-მა და იგი გახდა მისი უფლებამონაცვლე.

საკასაციო სასამართლოს 2005 წლის 21 ნოემბრის განჩინებით კ. გ.-ის უფლებამონაცვლის დადგენის გამო საქმის წარმოება განახლდა.

2005 წლის 3 ნოემბერს საკასაციო სასამართლოს მიმართა გორის რაიონის გამგეობამ და საკასაციო საჩივარზე უარი განაცხადა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო გაეცნო საქმის მასალებს, შეამოწმა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების კანონიერება-დასაბუთებულობა და თვლის, რომ ა. გ.-ის საკასაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება, ხოლო გორის რაიონის გამგეობის მიერ საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო, მის საკასაციო საჩივარზე საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ ამ კოდექსით სხვა რამ არ არის დადგენილი, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში გამოიყენება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დებულებანი.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გორის რაიონის გამგეობის მიერ საკასაციო საჩივარზე უარის თქმის გამო, მოცემულ საკასაციო საჩივარზე საქმის წარმოება უნდა შეწყდეს და განმარტავს შემდეგს:

საქართველოს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მიხედვით ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მხარეები სარგებლობენ საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობაში მე-3 მუხლით მინიჭებული უფლება-მოვალეობებით, რომლის შესაბამისად სამოქალაქო სამართალწარმოება აგებულია დისპოზიციურობის პრინციპზე, რაც მოცემულ საპროცესო სამართალში ნიშნავს მხარეთა ნების თავისუფლებას, შეხედულებისამებრ განკარგონ თავიანთი მატერიალური და საპროცესო უფლებები.

კონკრეტულ შემთხვევაში კასატორმა _ გორის რაიონის გამგეობამ განაცხადა რა უარი საკასაციო საჩივარზე, გამოხატა ნება თავისი საპროცესო უფლების რეალიზაციაზე, რაც სავალდებულოა სასამართლოსათვის, ვინაიდან საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 409-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლოს უფლებამოსილება განსაზღვრულია მხარეთა მოთხოვნის ფარგლებში.

საკასაციო სასამართლო მოიხმობს საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 399-ე მუხლს, რომლის შესაბამისად, საქმის განხილვა საკასაციო სასამართლოში წარმოებს იმ წესების დაცვით, რომლებიც დადგენილია სააპელაციო სასამართლოში საქმეთა განხილვისათვის, თუ საკასაციო სასამართლოში საქმის წარმოების შესახებ არსებული ნორმები განსხვავებულ დებულებებს არ ითვალისწინებს. ამავე კოდექსის 378-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა დასაშვებია სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გამოტანამდე, ხოლო მე-2 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმის შემთხვევაში, მხარეს უფლება ერთმევა კვლავ გაასაჩივროს სასამართლოს გადაწყვეტილება.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ მოცემულ შემთხვევაში ანალოგიით უნდა იქნეს გამოყენებული საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის «გ» პუნქტი, რომლის თანახმად: «საქმის წარმოება წყდება, თუ მოსარჩელემ უარი თქვა სარჩელზე». საკასაციო სასამართლოს მოსაზრებით, კასატორის მიერ საკასაციო საჩივარზე უარის თქმით უნდა შეწყდეს აღნიშნული საკასაციო საჩივრის წარმოება.

საკასაციო სასამართლო ყურადსაღებად მიიჩნევს იმ გარემოებასაც, რომ ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ადმინისტრაციულ სამართალწარმოებაში მონაწილე ადმინისტრაციული ორგანო უფლებამოსილია, საქმე მორიგებით დაამთავროს, უარი თქვას სარჩელზე ან ცნოს სარჩელი მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ ეს არ ეწინააღმდეგება საქართველოს კანონმდებლობას. საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ გორის რაიონის გამგეობის მიერ საკასაციო საჩივარზე უარის თქმა არ ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას.

საკასაციო სასამართლო, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 273-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, მხარეებს განუმარტავს, რომ საქმის წარმოების შეწყვეტის შემთხვევაში სასამართლოსათვის ხელმეორედ მიმართვა დავაზე იმავე მხარეებს შორის იმავე საგანზე და იმავე საფუძვლით აღარ შეიძლება.

ა. გ.-ის საკასაციო საჩივრის თაობაზე საკასაციო სასამართლო მოიხმობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის მე-2 ნაწილს, რომლის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის და ვინაიდან კასატორის მიერ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია, სასამართლოს დადგენილად მიაჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის ¹53 დადგენილებით (ოქმი ¹5) დაკმაყოფილდა ა. გ.-ის განცხადება და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა საბჭოს 1994 წლის 16 მარტის ¹156 დადგენილების შესაბამისად სამართლებრივ რეგისტრაციაში გატარდა ქ. გორში, ...-ს ქ. ¹50-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი, საერთო ფართით 60,60 კვ.მ (მათ შორის, საცხოვრებელი ფართი _ 39,76 კვ.მ, ხოლო დამხმარე - 20,50 კვ.მ), აღნიშნული სახლი აღირიცხა ა. გ.-ის სახელზე. გამგეობამ გასაჩივრებულ დადგენილებაში მიუთითა, რომ სახლი 1987 წელს იყო აშენებული და იგი საერთო სარგებლობის ეზოში იყო განლაგებული. ეზოს საერთო სარგებლობის ფაქტს კი ტექბიუროს ცნობა და მხარეთა ახსნა-განმარტებები ადასტურებდა.

საკასაციო სასამართლო სრულად იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობას იმის შესახებ, რომ გორის რაიონის გამგეობის 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილება გამოცემულია კანონის მოთხოვნათა დარღვევით და არსებობს მისი ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი. საკასაციო სასამართლო მოიხმობს სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების მიღებისას მოქმედ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის პირველი ნაწილის «დ» ქვეპუნქტს, რომლის თანახმადაც, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ბათილად უნდა გამოცხადებულიყო, თუ იგი ეწინააღმდეგებოდა კანონს ან არსებითად დარღვეული იყო მისი მომზადების ან გამოცემის კანონმდებლობით დადგენილი სხვა მოთხოვნები. საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას და თვლის, რომ, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 95-ე მუხლის შესაბამისად, გორის რაიონის გამგეობას გასაჩივრებული აქტის გამოცემისას ადმინისტრაციულ წარმოებაში მონაწილეობის მისაღებად უნდა მიეწვია დაინტერესებული მხარეები, ანუ კ. და ს. გ.-ები, ვინადიან სადავო მიწაზე საერთო სარგებლობის უფლება მათაც ჰქონდათ და სადავო სახლის აგებით ილახებოდა მათი კანონიერი უფლებები. ამასთან, ამავე კოდექსის 96-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოს უნდა გამოეკვლია საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე ყველა გარემოება და გადაწყვეტილება მიეღო მხოლოდ ამ გარემოებათა შეფასებისა და ურთიერთშეჯერების საფუძველზე. დაუშვებელია ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გამოცემას საფუძვლად დაედოს ისეთი გარემოება ან ფაქტი, რომელიც კანონით დადგენილი წესით არ არის გამოკვლეული ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ (96-ე მუხლის მე-2 ნაწილი).

ამდენად, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ გორის რაიონის გამგეობას 2001 წლის 7 მარტის ¹53 დადგენილების მიღებისას ადმინისტრაციულ წარმოებაში არ მიუწვევია დაინტერესებული მხარეები, ამასთან, ისე მიიჩნია, რომ სადავო სახლი 1987 წელს იყო აშენებული, რომ აღნიშნული გარემოებები ადმინისტრაციული წარმოებისას არ გამოუკვლევია, საკმარისი და კანონით გათვალისწინებული მტკიცებულება კი ა. გ.-ს არც სასამართლოში წარმოუდგენია. ამრიგად, ადმინისტრაციულმა ორგანომ სადავო აქტის გამოცემისას არსებითად დაარღვია მისი გამოცემისა და მომზადების კანონით დადგენილი წესები, რაც მისი ბათილად ცნობის საფუძველს წარმოადგენდა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიღებულია კანონის მოთხოვნათა სრული დაცვით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და სწორად განმარტა იგი. ამდენად, არ არსებობს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-394-ე მუხლებით გათვალისწინებული კანონისმიერი საფუძვლები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე და 410-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. გ.-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. გორის რაიონის გამგეობის საკასაციო საჩივარზე საქმის წარმოება შეწყდეს;

3. უცვლელად დარჩეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატის 2004 წლის 15 მარტის გადაწყვეტილება;

4. ა. გ.-ს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ გადახდეს სახელმწიფო ბაჟი 40 ლარის ოდენობით;

5. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.