№ას-185-174-2014 5 მაისი, 2014 წელი
თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორები – ი. მ-ე, დ. შ-ა, ი. ჩ-ი, რ. გ-ე, ლ. ხ-ე, ც. მ-ე
მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ხ-ე (შპს „ლ. კ-ის“ პარტნიორი და დირექტორი)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 დეკემბრის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – გარიგებების ბათილად ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :
2013 წლის 7 ივნისს ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართეს ი. მ-მ, დ. შ-ამ, ი. ჩ-მა, რ. გ-მ, ლ. ხ-მ და ც. მ-მ მოპასუხე შპს“ლ. კ-ის“ პარტნიორისა და დირექტორის, დ. ხ-ის მიმართ.
მოსარჩელის მოთხოვნები:
1. დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის ნაწილში შპს „ლ. კ-ის“ პარტნიორთა კრების 2013 წლის 8 აპრილის №2 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა;
2. შპს „ლ. კ-ის“ პარტნიორთა კრების 2013 წლის 8 მაისის №4 გადაწყვეტილების ბათილად ცნობა, პარტნიორ დ. ხ-ის მიერ პარტნიორების: ი. მ-ის, დ. შ-ას, ი. ჩ-ის, რ. ჭ-ის, რ. გ-ის, ლ. ხ-ის და ც. მ-ის მოტყუების გზით საზოგადოების საზიანოდ დირექტორის ხელფასის გაზრდის თაობაზე, ამავე საზოგადოების პარტნიორთა კრების 2013 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილების გაუქმებაზე უარის თქმის შესახებ.
ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 16 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ი. მ-ის, დ. შ-ას, ი. ჩ-ის, რ. გ-ის, ლ. ხ-ისა და ც. მ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მოპასუხეებმა.
სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა:
გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 30 დეკემბრის განჩინებით ი. მ-ის, დ. შ-ას, ი. ჩ-ის, რ. ჭ-ის, რ. გ-ის, ლ. ხ-ისა და ც. მ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
აპელანტებს, 2013 წლის 8 აპრილის მდგომარეობით, ეკუთვნოდათ შპს ,,ლ. კ-ის” შემდეგი წილები: ი. მ-ე _ 10%, დ. შ-ა _ 8%, ი. ჩ-ი _ 7%, რ. გ-ე _ 5%, ც. მ-ე _ 2%, ლ. ხ-ე _ 2%.
იმავე მომენტისათვის, დ. ხ-ს ეკუთვნოდა შპს ,,ლ. კ-ის” 31%-იანი წილი, ამავდროულად, დ. ხ-ე იყო საწარმოს დირექტორიც.
აპელანტებს და დ. ხ-ს შორის, 2013 წლის 8 აპრილამდე, დაიწყო მოლაპარაკება აპელანტების კუთვნილი წილების დ ხ-ისათვის მიყიდვის თაობაზე. თუმცა, საბოლოოდ, მხარეებს შორის ხელშეკრულება წილების ნასყიდობის თაობაზე არ დადებულა.
2013 წლის 8 აპრილს, ჩატარდა შპს ,,ლ. კ-ის” პარტნიორთა საერთო კრება, სადაც პარტნიორთა ხმების 81%-ით მიღებულ იქნა შემდეგი გადაწყვეტილებები:
ა. თანხმობა მიეცათ აპელანტებს კუთვნილი წილების დ. ხ-ისათვის მიყიდვაზე;
ბ. გაიცა თანხმობა დ. ხ-ის მიერ აპელანტების წილების შეძენის ვალდებულების უზრუნველსაყოფად საწარმოს ქონების ½ ნაწილის იპოთეკით დატვირთვაზე;
გ. გაიზარდა დირექტორის ხელფასი და განისაზღვრა 8000 ლარის ოდენობით.
ხელფასის გაზრდის შესახებ გადაწყვეტილების მიღებამდე, საკითხის განხილვისას, ი. მ-მ კრებას განუცხადა შემდეგი: ,,პირადად მე,
გამომდინარე საზოგადოების შემოსავლებიდან, იმ ძალისხმევის, ენერგიის, დროის დათმობისა და ზოგადად ხელმძღვანელობის გათვალისწინებით, რაც
საჭიროა საზოგადოების კიდევ უფრო წინსვლისა და განვითარებისათვის, მხარს დავუჭერ დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის საკითხს”. დანარჩენმა
აპელანტებმაც, აზრის გამოთქმის გარეშე, მხარი დაუჭირეს დირექტორისათვის
ხელფასის გაზრდას 8000 ლარამდე. წინააღმდეგი დარჩა ორი პარტნიორი: მ. ბ-ე (15%) და ზ. ს-ე (4%). მ. ბ-მ კრებას განუცხადა: ,,ჩვენ ვთვლით, რომ დირექტორის ხელფასის გაზრდა ხდება ხელოვნურად და იგი მიბმულია პარტნიორებს შორის არსებულ კერძო გარიგებაზე”.
2013 წლის 8 მაისს ჩატარდა შპს ,,ლ. კ-ის” პარტნიორთა კრება, სადაც პარტნიორთა ხმების 61%-ით მიღებულ იქნა გადაწყვეტილება დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის თაობაზე 2013 წლის 8 აპრილს მიღებული გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების შესახებ.
ამ გადაწყვეტილების მიღებამდე, საწარმოს 3% წილის მესაკუთრე პარტნიორმა _ დ. ზ-მა კრებას განუცხადა: ,,მოლაპარაკებას
წილების შესყიდვაზე მართავდნენ ო. ჯ-ა, ჭ-ი იურისტ ხ-ასთან ერთად”, ხოლო საწარმოს 5% წილის მესაკუთრე რ. ჭ-მა კრებას განუცხადა: ,,როდესაც შევთანხმდით ორივე მხარე და ხელი ჩამოვართვით, ვესწრებოდი მეც და ვაკეთებ ბატონი დ. ხ-ის
სიტყვების ციტირებას: ,,ჩვენი მოლაპარაკება არ გაიგონ ბ-მ და მ-მა, ე.ი. იყოს საიდუმლო და ეს მჭირდება იმისათვის, რომ კარგად იცით თქვენ როგორი 2 ძველი მელოდება სამსახურში”.
დასახელებული გარემოებების დადგენისას, სააპელაციო სასამართლო დაეყრდნო შემდეგ მტკიცებულებებს: 3.1.1 პუნქტი: 2013 წლის 8 აპრილის კრების ოქმი №2 (ს.ფ. 24-36); 3.1.2 პუნქტი: ხელშეკრულების პროექტი (ს.ფ.20-23); 3.1.3 პუნქტი: 2013 წლის 8 აპრილის კრების ოქმი №2 (ს.ფ. 24-36); 3.1.4 პუნქტი: 2013 წლის 8 მაისის კრების ოქმი №4 (ს.ფ.65-85).
სააპელაციო სასამართლოს შეფასებით, მოსარჩელეებმა (აპელანტებმა), სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე და 103-ე მუხლების შესაბამისად, ვერ წარადგინეს უტყუარი მტკიცებულებები იმ გარემოების დასადასტურებლად, რომ 2013 წლის 8 აპრილს მიღებული გადაწყვეტილება დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის თაობაზე მიღებულ იქნა მხოლოდ იმიტომ, რომ დ. ხ-ს გამოესყიდა მოსარჩელეთა (აპელანტთა) კუთვნილი წილები. 2013 წლის 8 აპრილის კრების №2 ოქმში დაფიქსირებული ი. მ-ის სიტყვები (ამ გადაწყვეტილების 3.1.3 პუნქტი) მოწმობდა, რომ დირექტორის ხელფასის გაზრდა გამოწვეული იყო საწარმოს შემდგომი განვითარებისა და ეფექტური ხელმძღვანელობისათვის.ასეთ მტკიცებულებად ვერ მიიჩნეოდა მოწმე ო. ჯ-ას ჩვენება (იხ: 2013 წლის 2 სექტემბრის სასამართლო სხდომის ოქმი), რომელმაც მართალია მიუთითა ამ გარემოების არსებობაზე, თუმცა _ დაადასტურა, რომ მას და მოსარჩელეებს (აპელანტებს) დ. ხ-სთან ჰქონდათ დაძაბული ურთიერთობა, იგი იყო ერთ-ერთი მოსარჩელის _ ც. მ-ის შვილი და ამავე დროს, შპს ,,ლ. კ-ის” კონკურენტი სამედიცინო დაწესებულების _ შპს ,,ქ. ს-ის” დირექტორის მოადგილე.
სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტები თავიანთი სარჩელის მოთხოვნებს ამყარებდნენ სამოქალაქო კოდექსის 81-ე მუხლზე, რადგან მათი მოსაზრებით, სადავო გადაწყვეტილებები მოტყუებით დადებულ გარიგებებს წარმოადგენდა. მოხმობილი მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თუ პირი გარიგების დადების მიზნით მოატყუეს, იგი უფლებამოსილია მოითხოვოს ამ გარიგების ბათილობა. ეს ხდება მაშინ, როცა აშკარაა, რომ მოტყუების გარეშე გარიგება არ დაიდებოდა.
მოცემულ შემთხვევაში, უდავო იყო, რომ შპს-ს პარტნიორთა კრებაზე მიღებული გადაწყვეტილება, როგორც პარტნიორების ნების გამოვლენა, მიმართული იყო კონკრეტული სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის, შეცვლისა თუ შეწყვეტისაკენ და წარმოადგენდა აღნიშნული კოდექსის 50-ე მუხლით გათვალისწინებულ გარიგებას. ამდენად, სადავო გადაწყვეტილებების კანონიერების შემოწმება დასაშვები იყო აპელანტების მიერ მითითებული ნორმის საფუძველზე.
სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, მოტყუება ნიშნავს განზრახ შეცდომაში შეყვანას: ამ დროს სახეზეა გარიგების ერთი მხარის ნების გამოვლენის ნაკლი, ოღონდ _ ეს ნაკლი გამოწვეული უნდა იყოს გარიგების მეორე მხარის, ან _ მესამე პირის გასაკიცხი მოქმედებით, რაც გამოხატება განზრახ არასწორი ინფორმაციის მიწოდებით, მნიშვნელოვან ფაქტობრივ გარემოებებზე მცდარი შეხედულების ჩამოყალიბებისათვის.
სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში, დ. ხ-ის მიერ აპელანტების კუთვნილი წილების გამოუსყიდველობა ვერ ჩაითვლებოდა გარიგების მოტყუებით დადებულად მიჩნევის საკმარის საფუძვლად, რადგან არ მტკიცდებოდა დ. ხ-ის მიერ აპელანტებისათვის განზრახ არასწორი ინფორმაციის მიწოდება გარიგების საგანთან დაკავშირებით. ამასთან, დ. ხ-ის მოქმედების გასაკიცხობასთან დაკავშირებით აპელანტთა მოსაზრების გაზიარების შემთხვევაში, იმავე მოტივით, ასევე გასაკიცხი იქნებოდა აპელანტთა მოქმედებაც, თუ გავითვალისწინებდით მ. ბ-ის 2013 წლის 8 აპრილის კრების №2 ოქმში დაფიქსირებულ სიტყვებს, დ. ხ-სა და აპელანტებს შორის არსებულ ფარულ გარიგებასთან დაკავშირებით, რაც მიმართული იყო სხვა პარტნიორების წინააღმდეგ, აგრეთვე _ მოწმე ო. ჯ-ას ჩვენებას, როცა მან მიუთითა, რომ მოლაპარაკება დ. ხ-სა და აპელანტებს შორის მიმდინარეობდა კლინიკის შენობის გარეთ, რადგან პარტნიორ ბ-ს და მ-ს არ შეეტყოთ ამ მოლაპარაკების არსებობის თაობაზე (იგივე განაცხადა რ. ჭ-მაც 2013 წლის 8 მაისის კრებაზეც). თუკი ჩავთვლიდით, რომ გარიგების ორივე მხარის მოქმედება გასაკიცხი იყო და ორივე მხარე მოტყუებით მოქმედებდა, მაშინ, სამოქალაქო კოდექსის 83-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არც ერთ მხარეს ექნებოდა უფლება _ მოტყუებაზე მითითებით მოეთხოვა გარიგების ბათილობა.
სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა 2013 წლის 8 მაისის კრების გადაწყვეტილებასთან დაკავშირებით, სასამართლოს შეფასებით, არც ამ გადაწყვეტილების მიღება დასტურდებოდა დ. ხ-ისაგან დანარჩენი პარტნიორების მოტყუების გამო. აღნიშნულმა გადაწყვეტილებამ ცხადყო, რომ შპს ,,ლ. კ-ისათვის” მისაღები იყო დირექტორის ხელფასის არსებობა 8000 ლარის ოდენობით.
რაც შეეხებოდა აპელანტთა მითითებას იმასთან დაკავშირებით, რომ 2013 წლის 8 მაისის კრებაზე დ. ხ-ს არ ჰქონდა კენჭისყრაში მიღების უფლება, მართალია, აპელანტები არ მიუთითებდნენ ,,მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-91 მუხლის მე-4 პუნქტზე, თუმცა _ შინაარსობრივად მათი პოზიცია სწორედ ამ ნორმას ეფუძნებოდა, რომელიც შემდეგნაირადაა ფორმულირებული: თუ გადაწყვეტილება შეეხება საზოგადოებასა და ერთ-ერთ პარტნიორს შორის დავას, მაშინ ამ პარტნიორს ხმის უფლება არა აქვს.
სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, კონკრეტულ შემთხვევაში ზემოხსენებული ნორმის ჰიპოთეზით გათვალისწინებული შემთხვევა სახეზე არ იყო, რადგან 2013 წლის 8 მაისის მდგომარეობით არ დასტურდებოდა საზოგადოებასა და პარტნიორ დ. ხ-ს შორის დავის არსებობა: პრეტენზიები პარტნიორ დ. ხ-ის მიმართ გააჩნდა არა საზოგადოებას, არამედ _ პარტნორთა გარკვეულ ჯგუფს, აპელანტების სახით. გარდა ამისა, ხაზგასასმელი იყო ის გარემოება, რომ 2013 წლის 8 აპრილის გადაწყვეტილებით გაიზარდა ზოგადად საზოგადოების დირექტორის და არა პერსონალურად დ. ხ-ის ხელფასი, ანუ _ ეს ხელფასი მიეცემოდა ყველა იმ პირს, რომელიც ამ თანამდებობაზე განმწესდებოდა.
სააპელაციო სასამართლომ დაუსაბუთებლად ჩათვალა აპელანტის პრეტენზია დ. ხ-ის იურიდიული მომსახურებისათვის გაწეული ხარჯის დაკისრების ნაწილშიც. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, იმ მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეულ ხარჯებს, რომლის სასარგებლოდაც იქნა გამოტანილი გადაწყვეტილება, სასამართლო დააკისრებს მეორე მხარეს გონივრულ ფარგლებში, მაგრამ არა უმეტეს ამ კოდექსის 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალისწინებული ოდენობისა, ხოლო 47-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, ეს ოდენობა არ უნდა აღემატებოდეს 2000 ლარს.
საქმეზე დადგინდა, რომ დ. შ-ე მოცემულ საქმეზე ახორციელებდა
დ. ხ-ის წარმომადგენლობით უფლებამოსილებას, რასთან დაკავშირებითაც მისთვის გადახდილ იქნა 2000 ლარი. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, თანხის უშუალო გადამხდელს მნიშვნელობა არ ჰქონდა: კანონის თანახმად, გაწეული ხარჯი უნდა აუნაზღაურდეს უშუალოდ იმ მხარეს, რომლის სასარგებლოდაცაა გამოტანილი სასამართლოს გადაწყვეტილება. საზოგადოების მხრიდან ამა თუ იმ ხარჯის გაწევის მიზნობრიობა შეიძლება იყოს ცალკე დავის საგანი.
ზემოაღნიშნული სამართლებრივი შეფასებების შედეგად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება კანონიერი, დასაბუთებული იყო და მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობდა, რის გამოც
სააპელაციო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.
სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ი. მ-მ, დ. შ-ამ, ი. ჩ-მა, რ. გ-მ, ლ. ხ-მ და ც. მ-მ.
საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:
არასწორია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა იმის თაობაზე, რომ 2013 წლის 8 აპრილის პარტნიორთა კრებაზე დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის შესახებ გადაწყვეტილებას კასატორებმა მხარი დაუჭირეს საწარმოს შემდგომი განვითარებისა და ეფექტური ხელმძღვანელობისათვის. სინამდვილეში, დასახელებულ კრებაზე დირექტორის ხელფასის გაზრდას მათ მხარი დაუჭირეს მარტოოდენ თავიანთი წილების შეძენაზე დ. ხ-ის დაპირების გამო.
უდავო ფაქტია, რომ მოპასუხეს მოსარჩელეებთან, როგორც საზოგადოების 34% წილის მფლობელებთან (მათ ემატება 5% წილის მფლობელი პარტნიორი რ. ჭ-ი, რომელსაც სარჩელის შეტანისას სასწრაფოდ მოუხდა ქვეყნიდან გამგზავრება და მოსარჩელედ მხოლოდ იმიტომ არ ყოფილა წარმოდგენილი), აქვს არაჯანსაღი დამოკიდებულება. მხარეებს შორის სასამართლოში არაერთი დავა მიმდინარეობს. სწორედ აღნიშნული დავების კომპლექსურად გადაჭრისა და „მშვიდობიანად“ დასრულებისაკენ იყო მიმართული 2013 წლის აპრილის თვეში მიმდინარე მოლაპარაკება და შეთანხმება წილების ნასყიდობაზე. ბუნებრივია, რომ წილების ნასყიდობაზე შეთანხმების არარსებობის პირობებში, ი. მ-ე (როგორც დ. ხ-ისათვის ყველაზე მიუღებელი პარტნიორი), მისი ინიციატივით არ მოიწვევდა პარტნიორთა რიგგარეშე კრებას და დღის წესრიგში ერთ-ერთ საკითხად არ დააყენებდა დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის საკითხს. კასატორები მიუთითებენ 2013 წლის 8 აპრილის კრების ოქმის მესამე გვერდზე დაფიქსირებულ შემდეგ სიტყვებზე: ჩვენ დავთანხმდით ბატონ დ. ხ-ის წინადადებას, მიგვეყიდა მისთვის წილები ერთობლივად, ეს ცნობილია საზოგადოების პარტნიორებისთვისას და თავად ბატონი დ. სურვილია მოხდეს ამ საკითხზე პარტნიორთა კრების თანხმობის დაფიქსირება.
უდავოა ისიც, რომ 39% წილის მფლობელი პარტნიორები 2013 წლის 8 აპრილის კრებამდე ორიოდე თვით ადრე წინააღმდეგნი იყვნენ, რომ საზოგადოების დირექტორის ხელფასი გაზრდილიყო 3000 ლარიდან 5000 ლარამდე. ამასთან, 2013 წლის 2 აპრილის ხელშეკრულების პროექტში მოწინააღმდეგე მხარის ხელითვე ჩაწერილია პირობა დირექტორის ხელფასთან დაკავშირებით, ხოლო 2013 წლის 8 აპრილის კრების ოქმის მე-8 გვერდსა და ოქმზე თანდართული პარტნიორების _ მ. ბ-ის და ზ. ს-ის განცხადებაში დაფიქსირებულია შემდეგი სიტყვები: „ჩვენ ვთვლით, რომ დირექტორის ხელფასის გაზრდა ხდება ხელოვნურად და იგი მიბმულია პარტნიორებს შორის არსებულ კერძო გარიგებაზე“.
ამდენად, სასამართლომ საერთოდ არ იმსჯელა წილთა ნასყიდობის ხელშეკრულების პროექტში დირექტორის ხელფასის შესახებ მოპასუხის მიერ გაკეთებულ მინაწერზე, რაც პირდაპირ ამტკიცებს ხელფასის საკითხის კავშირს წილების ნასყიდობასთან. სხვაგვარად, გაუგებარი და ალოგიკური იქნებოდა წილთა ნასყიდობის ხელშეკრულებაში დირექტორის ხელფასის შესახებ რაიმე პირობის არსებობა.
სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია 2013 წლის 8 აპრილის კრებაზე ი. მ-ის მიერ ნათქვამ მნიშვნელოვან სიტყვებზე, კერძოდ, როდესაც დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის საკითხთან დაკავშირებით მან მოიყვანა საზოგადოების წინსვლისა და განვითარებისათვის დირექტორის მიერ გასაწევი ძალისხმევის არგუმენტი, ამის შემდგომ ბ-მ და ს-მ ისაუბრეს დირექტორის ხელფასისა და წილების ნასყიდობის გარიგების კავშირზე, არც ი. მ-ს და არც სხვა პარტნიორებს არ უარყვიათ მითითებული ფაქტი, უფრო მეტიც, ი. მ-ის პასუხი იყო შემდეგი: „ხელფასის გაზრდის საკითხზე პარტნიორთა პოზიციების ცვლილებაზე ჩვენც შეგვიძლია ვისაუბროთ და ეს არც შეიძლება იყოს გაკვირვების საგანი პარტნიორების მიზნებიდან გამომდინარე“.
მხოლოდ საზოგადოების ქონების იპოთეკით დატვირთვის საკითხი რომ ავიღოთ, ესეც საკმარისია იმ დასკვნის გასაკეთებლად, რომ 2013 წლის 8 აპრილს მოსარჩელეებმა დაიწყეს წილთა ნასყიდობაზე მხარეთა შორის მიღწეული პირობების შესრულება და ამ პირობების იურიდიულად გაფორმება ვერ მოხერხდა მხოლოდ იმ მიზეზით, რომ დ. ხ-მ არ შეასრულა თავისი დანაპირები მოსარჩელეების წილების შეძენასთან დაკავშირებით. დანაპირების შეუსრულებლობა გასაკიცხ ქმედებას წარმოადგენს, მოწინააღმდეგე მხარის მხრიდან ზემომითითებული პირობის შეუსრულებლობის შემთხვევაში კასატორები (მოსარჩელეები) არავითარ შემთხვევაში მხარს არ დაუჭერდნენ დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის საკითხს.
როდესაც სასამართლო მსჯელობს კასატორების მიერ სხვა პარტნიორების მოტყუებაზე, მას უნდა დაესაბუთებინა, რომ ისინი მოვალენი იყვნენ ზემოხსენებული გარიგების შესახებ შეეტყობინებინათ მათთვის. არც მოქმედი კანონმდებლობით და არც საზოგადოების წესდებით, პარტნიორებს შორის წილთა ნასყიდობაზე შეთანხმება არ ითვალისწინებს ამის თაობაზე სხვა პარტნიორებისათვის შეტყობინების ვალდებულებას. ასეთი საჭიროება წესდებით დადგენილია მაშინ, როდესაც პარტნიორი წილს სხვა, არაპარტნიორ პირზე ასხვისებს. კასატორებს ბ-ისათვის არ დაუმალავთ არც გარიგების დასადებად წარმოებული მოლაპარაკება და არც მისი პირობები, მათ შორის, დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის საკითხი.
რაც შეეხება სარჩელის მეორე მოთხოვნას, სააპელაციო სასამართლომ იგი ერთადერთი მოტივით არ დააკმაყოფილა, კერძოდ, აღნიშნა რომ პარტნიორთა კრებამ ხმების უმრავლესობით მიიღო გადაწყვეტილება დირექტორისათვის ხელფასის გაზრდის გადაწყვეტილების ძალაში დატოვების თაობაზე. 2013 წლის 8 მაისის კრების აღნიშნული გადაწყვეტილების ბათილობის საფუძვლად კასატორები მიუთითებდნენ 3 გარემოებაზე, სახელდობრ: 1. 2013 წლის 8 აპრილის კრების მიერ მიღებული გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის პირობებში ბათილობას ექვემდებარებოდა 8 მაისის კრების შესაბამისი გადაწყვეტილებაც, როგორც მისი თანმდევი შედეგი; 2. არსებობდა გადაწყვეტილების მიღებაში მოპასუხის ხმის მიცემის გამომრიცხავი გარემოება; 3. მოპასუხის მიერ ნების გამოვლენა და გადაწყვეტილების მიღება ეფუძნებოდა ტყუილს. დასახელებული გარემოებებიდან სასამართლომ მხოლოდ მეორეზე იმსჯელა, რადგან მიიჩნია, რომ პრეტენზიები ხ-ის მიმართ გააჩნდა არა საზოგადოებას, არამედ _ პარტნიორთა ჯგუფს.
თუკი ჩავთვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს ზემოთ მოყვანილი მოსაზრება მართებულია და დ. ხ-ს შეეძლო ხმა მიეცა დირექტორის ხელფასზე მიღებული გადაწყვეტილების გაუქმების საკითხზე, მთავარი არგუმენტი (რაზეც კასატორებმა მიუთითეს) მაინც არსებობს, კერძოდ, პარტნიორ დ. ხ-ის მიერ გამოხატული ნება, რომ თითქოს ხელფასის გაზრდა არ უკავშირდებოდა წილების ნასყიდობაზე მიმდინარე მოლაპარაკებებს, წარმოადგენს ტყუილი. ამგვარი ტყუილის დამადასტურებელ მტკიცებულებებზე ზემოთ უკვე მიეთითა.
კანონსაწინააღმდეგოა სასამართლოს მსჯელობა და დასკვნები წარმომადგენლისათვის გადახდილი ხარჯების დაკისრებასთან დაკავშირებით. სასამართლოს მოსაზრებით, თანხის უშუალო გადამხდელს მნიშვნელობა არ აქვს, რის დასასაბუთებლადაც იგი მიუთითებს სამოქალაქო კოდექსის 53-ე მუხლის პირველი ნაწილის მხოლოდ მესამე წინადადებაზე და გვერდს უვლის ამავე მუხლის პირველ წინადადებას: „იმ მხარის მიერ გაღებული ხარჯების გადახდა...“. ამით ნათლად დასტურდება, რომ მოგებული მხარის წარმომადგენლის დახმარებისათვის გაწეული ხარჯები სწორედ ამ მხარის მიერ უნდა იყოს გაღებული და მხოლოდ ამის შემდგომ შეიძლება იგი გადასახდელად დაეკისროს მეორე მხარეს. მოცემულ დავაში, საადვოკატო მომსახურების თანხის გადამხდელი საზოგადოება მხარეს არ წარმოადგენდა და გადაწყვეტილება არც საზოგადოების სასარგებლოდ არ გამოტანილა. ალოგიკურია, პარტნიორმა დ. ხ-მ მიიღოს საადვოკატო მომსახურებაში გადახდილი თანხა, მაშინ როდესაც მას ასეთი თანხა არ გაუღია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. მ-ის, დ. შ-ას, ი. ჩ-ის, რ. გ-ის, ლ. ხ-ისა და ც. მ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. მ-ის, დ. შ-ას, ი. ჩ-ის, რ. გ-ის, ლ. ხ-ისა და ც. მ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორებს უნდა დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ლ. ხ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (მთლიანობაში 1050 ლარი) 70% – 735 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. ი. მ-ის, დ. შ-ას, ი. ჩ-ის, რ. გ-ის, ლ. ხ-ისა და ც. მ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორებს: ი. მ-ს, დ. შ-ას, ი. ჩ-ს, რ. გ-ს, ლ. ხ-სა და ც. მ-ს დაუბრუნდეთ საკასაციო საჩივარზე ლ. ხ-ის (პირადი ნომერი – .....) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (მთლიანობაში 1050 ლარი, მათ შორის: 2014 წლის 10 თებერვალს ლ. ხ-ის მიერ გადახდილი 300 ლარი, საგადახდო დავალება № 1 და 2014 წლის 7 მარტს ამ უკანასკნელის მიერ გადახდილი 750 ლარი, საგადახდო დავალება №1) 70% – 735 ლარი;
3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. ქათამაძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
ბ. ალავიძე
