№ას-379-356-2014 30 მაისი, 2014 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – მ. ჩ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ხ-ი

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 თებერვლის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 28 იანვარს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა მ. ხ-მა მოპასუხე მ. ჩ-ის მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№1-ში მდებარე №95 ბინაზე მასა და მ. ჩ-ეს შორის არსებული საზიარო უფლების გაუქმება, აღნიშნული უძრავი ნივთის რეალიზაციის გზით.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 11 სექტემბრის გადაწყვეტილებით:

1. მ. ხ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა;

2. გაუქმდა საზიარო უფლება ქ.თბილისში, მ-ის ქ.№1-ში მდებარე №95 ბინაზე მისი რეალიზაციის გზით და საზიარო საგნის რეალიზაციის შედეგად ამონაგები თანხა განაწილდა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრეებზე მათი წილების შესაბამისად, კერძოდ, მ. ხ-ე – ¾ წილი, ხოლო მ. ჩ-ე – ¼ წილი.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჩ-ემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 თებერვლის განჩინებით მ. ჩ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ.თბილისში, მ-ის ქ.N1-ში მდებარე N95 ბინის 3/4 ნაწილი ეკუთვნის მ. ხ-ს, ხოლო 1/4 ნაწილი – მ. ჩ-ეს. ეს გარემოება დადასტურდა 2013 წლის 3 იანვრის ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან;

სადავო არ არის, რომ მესაკუთრეებს შორის საზიარო უფლების ნატურით გაყოფა შეუძლებელია. შესაბამისად, ამ უფლების გაუქმება შესაძლებელია მხოლოდ საკუთრების ობიექტის რეალიზაციის გზით. სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა აღნიშნულ საკითხზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს მსჯელობა, რომელიც ემყარებოდა ექსპერტიზის დასკვნას.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტის არგუმენტი იმასთან დაკავშირებით, რომ დავა აღძრული იყო უსაფუძვლოდ, რადგან მოსარჩელის მიერ მხარეთა შორის მძიმე ურთიერთობის და ბინით სარგებლობის წესზე შეუთანხმებლობის არსებობა სინამდვილეს არ შეესაბამებოდა, არ წარმოადგენდა მტკიცების საგანში შემავალ გარემოებას.

სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, თითოეულ მოწილეს შეუძლია ნებისმიერ დროს მოითხოვოს საზიარო უფლების გაუქმება. სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ აღნიშნული დებულების თანახმად, საზიარო უფლების გაუქმებისათვის საკმარისია ერთ-ერთი მოწილის მოთხოვნა და რაიმე წინაპირობის (როგორიცაა მაგალითად მესაკუთრეთა მძიმე ურთიერთობა, თანაცხოვრების შეუძლებლობა) არსებობა ამ უფლების რეალიზაციისთვის სავალდებულო არ არის. სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლის მიხედვით, საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა და მიიჩნია, რომ საზიარო უფლების საგანი გაყოფადი არ იყო, რის გამოც მასზე საზიარო უფლების გაუქმება შესაძლებელი იყო მხოლოდ საგნის რეალიზაციით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. ჩ-ემ.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

მოცემული საქმის განმხილველმა სასამართლოებმა კასატორს არ მისცეს არასათანადო მოსარჩელის გამოვლენის შესაძლებლობა და გამოიტანეს არასწორი გადაწყვეტილება, კერძოდ, საზიარო უფლების გაუქმების მოთხოვნა დაუკმაყოფილეს იმ პირს, რომელიც სადავო ფართს საერთოდ არ ფლობს. ასეთ ვითარებაში, მ. ხ-ს არ აქვს კასატორის წინააღმდეგ სარჩელის შეტანის უფლება, ხოლო სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება;

სასამართლომ არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ სადავო ბინის ¾ ნაწილი ეკუთვნის მ. ხ-ს, ვინაიდან მითითებულ მისამართზე იგი ფართს საერთოდ არ ფლობს. საჯარო რეესტრის ჩანაწერის უზუსტობა დასტურდება სამკვიდრო მოწმობიდან;

არასწორია ასევე ექსპერტიზის დასკვნის უაპელაციოდ გაზიარება, აღნიშნული ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის მოთხოვნას, რამდენადაც ექსპერტიზის დასკვნა, ისევე როგორც სხვა მტკიცებულება, სააპელაციო სასამართლოს უნდა შეეფასებინა საქმის გარემოებებთან ერთობლიობაში;

მ. ხ-ის სახელზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობის მოთხოვნით მ. ჩ-ეს აღძრული ჰქონდა შესაბამისი სარჩელი. აქედან გამომდინარე, 2014 წლის 8 იანვარს მან სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა აღნიშნული საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე, თუმცა მიღებული განჩინების შესახებ ინფორმაციას სასამართლო სხდომის ოქმი არ შეიცავს, მასში ასახულია განჩინების მხოლოდ დასაწყისი (მცირე) ნაწილი. ამდენად, სასამართლომ უპასუხოდ დატოვა მხარის შუამდგომლობა, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების საფუძველია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, კასატორი გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან, „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის „მ^1“ მუხლის საფუძველზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ჩ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე