№ას-489-463-2014 11 ივლისი, 2014 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პაატა ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ი. ბ-ი

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. ა-ე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი – სადარბაზოს ინტერიერის აღდგენა, ზიანისა და მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2013 წლის 17 ივნისს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა თ. ა-მ მოპასუხე შპს „P. P. H-ის“ მიმართ, რაც შემდგომში დააზუსტა და მეორე მოპასუხედ დაასახელა ი. ბ-ი.

მოსარჩელის დაზუსტებული სარჩელის მოთხოვნები:

1. მიყენებული ზიანის ასანაზღაურებლად მოპასუხე ი. ბ-ისათვის ექსპერტიზის დასკვნაში მითითებული ბინის ინტერიერის და ელექტრო გაყვანილობის აღდგენის ღირებულების, 1800 ლარის დაკისრება.

2. მოპასუხე ი. ბ-ისათვის ქ.ბათუმში, მ. ა-ის 29-ში მდებარე სახლის იმ სადარბაზოს ინტერიერის აღდგენის დავალება, რომელშიც მდებარეობდა თ. ა-ის ბინა.

3. მოპასუხე ი. ბ-ისათვის მის სასარგებლოდ იჯარის ქირის სახით მიუღებელი შემოსავლის – 10800 ლარის დაკისრება.

4. მოპასუხე შპს „P. P. H-ისათვის“ სასტუმროს დამხმარე კონდიცირების, ვენტილაციისა და გათბობის დანადგარების ე.წ. „ჩილერის“ ხმაურის დასაშვებ ნორმამდე ჩახშობის, ხოლო ღამით მათი გამოყენების აკრძალვის დავალება.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 1 ოქტომბრის საოქმო განჩინებით საქმის წარმოება შეწყდა შპს „P. P. H-ის“ მიმართ, მოსარჩელის მიერ დასახელებული მოპასუხის მიმართ სარჩელის მოთხოვნაზე უარის თქმის გამო.

ამავე სასამართლოს 2013 წლის 17 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თ. ა-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.

აპელანტის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 19 მარტის გადაწყვეტილებით თ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება:

თ. ა-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა;

ი. ბ-ს თ. ა-ის სასარგებლოდ დაეკისრა მშენებლობის წარმოების დროს მიყენებული ზიანის, 1786 ლარის ანაზღაურება.

ამავე გადაწყვეტილებით ი. ბ-ს თ. ა-ის სასარგებლოდ დაეკისრა ექსპერტიზის საფასური – 200 ლარი და სასამართლოში საქმის განხილვისათვის გადახდილი ბაჟი 125 ლარის ოდენობით;

დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ.ბათუმში, მ. ა-ის ქ.№29-ში მდებარე საცხოვრებელ სახლში თ. ა-ს საკუთრებაში გააჩნია 154.91კვ.მ ბინა.

2009 წლის 1 მაისიდან 2012 წლის 9 აგვისტომდე, ქ.ბათუმში, ბ-ის ქ.№17-ში მდებარე 1561.00კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული 1615.42 კვ.მ შენობა-ნაგებობებით, საჯარო რეესტრში ირიცხებოდა ი. ბ-ის საკუთრების უფლებით.

2012 წლის 9 აგვისტოდან, ქ.ბათუმში, ბ-ის ქ.№17-ში მდებარე 1561.00კვ.მ მიწის ნაკვეთი მასზე განთავსებული 1615.42კვ.მ შენობა-ნაგებობებით, საჯარო რეესტრში ირიცხება შპს „P. P. H-ის“ საკუთრების უფლებით.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 1 ოქტომბრის განჩინებით თ. ა-ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და საქმის წარმოება შეწყდა თ. ა-ის სარჩელისა გამო შპს „P. P. H-ის“ მიმართ ზიანის ანაზღაურების შესახებ, სარჩელის მოთხოვნაზე უარის თქმის გამო.

თ. ა-მ სასამართლოს წარუდგინა 2010 წლის 22 ივნისს შედგენილი ექსპერტიზის დასკვნა №2386-08/4, რომლითაც დგინდება, რომ ახლად აშენებული სახლი, რომელიც მდებარეობს თ. ა-ის საცხოვრებელი სახლის გვერდით, ნულოვანი მიბმითააა დაკავშირებული მ.ა-ის ქუჩის 29-ში მდებარე სახლის კედელთან, მშენებლობის მიმდინარე პროცესების ზეგავლენის შედეგად დაზიანებულია მოქალაქე თ. ა-ის საცხოვრებელი ბინის კედლები, ჭერი, და ხის იატაკი, შესამჩნევია ზემოდან და გვერდითი კედლებიდან ჩამონადენი წყლის ზემოქმედება. პირველ სართულზე არ არის ელ.ენერგია, შეფერხებით მუშაობს კანალიზაციის და წყლის სისტემები, გამწოვი ვენტილაცია არ მოქმედებს, რადგან ისინი მოხვდნენ შენობათა მიბმის ზონაში, ადრე არსებული გვერდითი ფანჯრები დალუქულია, ისინი ვერ ასრულებენ ფუნქციურ დანიშნულებას. საჭიროა ბინის აღდგენა-სარემონტო სამუშაოების ჩატარება. დაზიანების ზონა ესაზღვრება მშენებარე სახლის ზონას და მისი ფართობი მოიცავს თ. ა-ის საცხოვრებელი ბინის სასარგებლო ფართს 55.85კვ.მ-ს, მათ შორის, დაზიანებულია ჭერი 55.85კვ.მ., ხის იატაკი 11.85კვ.მ., უნდა დამუშავდეს და შეიღებოს წყალმუსიერი სარებავით 112კვ.მ.

ზემოაღნიშნული დასკვნის თანახმად, ქ.ბათუმში, მ.ა-ის 29-ის ბინა 14-ში მდებარე თ. ა-ის დაზიანებული საცხოვრებელი ბინის აღდგენის საბაზრო ღირებულება საორიენტაციოდ შეადგენდა 1786 ლარს.

თ. ა-ის მოთხოვნებს წარმოადგენდა:

1. ი. ბ-ისაგან თ. ა-ის სასარგებლოდ მიყენებული ზიანის – 1800 ლარის ანაზღაურება;

2. ი. ბ-ისათვის თ. ა-ის სასარგებლოდ იჯარის ქირის სახით მიუღებელი შემოსავლის – 10800 ლარის დაკისრება;

3. ი. ბ-ისათვის ქ.ბათუმში, მ.ა-ის ქ.№29-ში მდებარე სახლის იმ სადარბაზოს ინტერიერის თავისი ხარჯით აღდგენის დავალება, რომელშიც მდებარეობდა თ. ა-ის საკუთრება, კერძოდ: აღედგინა საკანალიზაციო მილი და მისი გამტარუნარიანობა; აღედგინა საკანალიზაციო მილის დაზიანების გამო ჩამონადენი წყლით დაზიანებული სადარბაზოს ინტერიერი; სადარბაზოს მეორე სართულზე, სავენტილაციო ფანჯრის სანაცვლოდ მოეწყო სავენტილაციო შახტა; სახლის პირველ სართულზე, მ-ის ქუჩის მხრიდან აღედგინა სახლის გარე კედელზე დამაგრებული საკანალიზაციო მილი და მისი გამტარუნარიანობა; საწვიმარი მილისათვის, რომელიც დამაგრებული იყო სასტუმროსა და მიჯნის ზონაში, მიეცა სათანადო მიმართულება; საკუთარი ხარჯით მოეწყო თ. ა-ის სახლის პირველ და მე-2 სართულებზე ამოქოლილი ფანჯრები.

დადგინდა, რომ ქ.ბათუმში, ბ-ის ქ.№17-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე ჩატარებული სარეკონსტრუქციო სამუშაოები არ იყო ნაწარმოები უკანონოდ.

მოპასუხის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარების დროს არ დაზიანებულა ქ.ბათუმში, მ.ა-ის ქ.№29-ში მდებარე სახლის იმ სადარბაზოს ინტერიერი, რომელშიც მდებარეობდა თ. ა-ის საკუთრება.

აღნიშნული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები მოსარჩელეს არ წარუდგენია.

პირველი ინსტანციის სასამართლო სხდომაზე მიწვეულმა ექსპერტმა სასამართლოს მიერ დასმულ შეკითხვაზე ვერ განმარტა, რომ შენობის რეკონსტრუქციამდე სადარბაზო არ იყო იმ მდგომარეობაში, რა მდგომარეობაზეც მოსარჩელე დავობდა. ექსპერტის განმარტებით, მან დააფიქსირა ექსპერტიზის ჩატარების დროს არსებული მდგომარეობა.

საქმის გადაწყვეტისას, სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილითა და 317-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომელთა თანახმად, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება; ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამავე კოდექსის 317-ე მუხლის პირველი ნაწილი, სამოქალაქო-სამართლებრივი პასუხისმგებლობის ერთ-ერთ სახედ დელიქტურ ვალდებულებას განსაზღვრავს. ამგვარი ვალდებულებები, არასახელშეკრულებო ვალდებულებათა კატეგორიას მიეკუთვნება, რომელიც ზიანის მიყენების შედეგად წარმოიშობა. სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლის შესაბამისად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია, აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, კანონის ზემოაღნიშნული ნორმის შინაარსიდან გამომდინარე, იმისათვის, რომ მოპასუხეს დაეკისროს მოსარჩელის სასარგებლოდ დელიქტური პასუხისმგებლობის ღონისძიებები, საქმის მასალებით უნდა დადასტურდეს მოპასუხის მიერ განხორციელებული არამართლზომიერი ქმედების ფაქტი; ეს ქმედება განზრახი ან უხეში გაუფრთხილებლობის ბრალის ფორმით უნდა იქნეს ჩადენილი; მოსარჩელეს ზიანი უნდა მიადგეს სწორედ ასეთი ქმედების შედეგად და მიზეზობრივი კავშირი უნდა არსებობდეს მოპასუხის ქმედებასა და მოსარჩელისათვის მიყენებულ ზიანს შორის.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა თ. ა-ის მიერ საქმეზე წარდგენილ 2010 წლის 22 ივნისის ექსპერტიზის №2386-08/4 დასკვნაზე და განსახილველ შემთხვევაში, უდავოდ დადგენილად მიიჩნია მოსარჩელისათვის ზიანის მიყენების ფაქტი, რაც გამოიწვია ი. ბ-ის ქმედებამ და რაც გამოიხატა მისთვის 1786 ლარის ოდენობით ზიანის მიყენებაში.

ამავდროულად, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 103-ე მუხლებზე, რომელთა თანახმად, მხარეები სარგებლობენ თანაბარი უფლებებითა და შესაძლებლობებით, დაასაბუთონ თავიანთი მოთხოვნები, უარყონ ან გააქარწყლონ მეორე მხარის მიერ წამოყენებული მოთხოვნები, მოსაზრებები თუ მტკიცებულებები. მხარეები თვითონვე განსაზღვრავენ, თუ რომელი ფაქტები უნდა დაედოს საფუძვლად მათ მოთხოვნებს, ან რომელი მტკიცებულებით უნდა დადასტურდეს ეს ფაქტები და მტკიცებულებებს წარუდგენენ სასამართლოს. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებები, რომელზეც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. ამ გარემოებების დამტკიცება შეიძლება თვით მხარეთა (მესამე პირთა) ახსნა-განმარტებებით, მოწმეთა ჩვენებებით, წერილობითი თუ ნივთიერი მტკიცებულებებით და ექსპერტთა დასკვნებით. საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად, უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით. ამავე კოდექსის 105-ე მუხლის შესაბამისად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას არა აქვს წინასწარ დადგენილი ძალა. სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

აპელანტმა (მოსარჩელემ) თავისი პოზიცის გასამყარებლად, კერძოდ, მოპასუხის მხრიდან მისთვის ზიანის მიყენების ფაქტის დასადასტურებლად წარადგინა შესაბამისი მტკიცებულება – ექსპერტიზის დასკვნა, რაც სააპელაციო სასამართლომ გაითვალისწინა. შესაბამისად, წარდგენილი ექსერტიზის დასკვნის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ მიზანშეწონილად მიიჩნია თ. ა-ის სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილება იმგვარად, რომ ზიანის ანაზღაურების შესახებ მისი მოთხოვნა დაკმაყოფილებულიყო ექსპერტიზის დასკვნაში გათვალისწინებული ოდენობით (1786 ლარი). ამდენად, სარჩელის მოთხოვნის ამ ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასაბუთება არასრული იყო, რის გამოც აღნიშნულ ნაწილში იგი უნდა გაუქმებულიყო.

რაც შეეხებოდა თ. ა-ის დანარჩენ ორ მოთხოვნას, რომლებიც შეეხებოდა: 1. ი. ბ-ისათვის თ. ა-ის სასარგებლოდ იჯარის ქირის სახით მიუღებელი შემოსავლის – 10800 ლარის ანაზღაურებას და 2. ი. ბ-ისათვის ქ.ბათუმში, მ.ა-ის ქ.№29-ში მდებარე სახლის იმ სადარბაზოს ინტერიერის თავისი ხარჯით აღდგენის დავალებას, რომელშიც მდებარეობდა თ. ა-ის საკუთრება, სააპელაციო სასამართლომ ხსენებული მოთხოვნები დაუსაბუთებლად ჩათვალა და არ დააკმაყოფილა შემდეგი გარემოებების გამო:

საქმეზე დადგინდა, რომ ქ.ბათუმში, ბ-ის ქ.№17-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე ჩატარებული სარეკონსტრუქციო სამუშაოები არ იყო ნაწარმოები უკანონოდ; მოპასუხის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარების დროს არ დაზიანებულა ქ.ბათუმში, მ.ა-ის ქ.№29-ში მდებარე სახლის იმ სადარბაზოს ინტერიერი, რომელშიც მდებარეობდა თ. ა-ის საკუთრება.

ზემოაღნიშნული გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები მოსარჩელეს საქმეზე არ წარუდგენია.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს სხდომაზე მიწვეულმა ექსპერტმა სასამართლოს მიერ დასმულ შეკითხვაზე ვერ განმარტა, რომ შენობის რეკონსტრუქციამდე სადარბაზო არ იყო იმ მდგომარეობაში, რა მდგომარეობაზეც მოსარჩელე დავობდა. ექსპერტის განმარტებით, მან დააფიქსირა ექსპერტიზის ჩატარების დროს არსებული მდგომარეობა.

ზემომითითებული მოთხოვნების საფუძვლიანობა აპელანტმა (მოსარჩელემ) ვერ გაამყარა შესაბამისი მტკიცებულებებით.

სააპელაციო სასამართლომ, მათი შეფასებისას იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილით, რომლის თანახმად, იმ პირმა, რომელიც ვალდებულია აანაზღაუროს ზიანი, უნდა აღადგინოს ის მდგომარეობა, რომელიც იარსებებდა, რომ არ დამდგარიყო ანაზღაურების მავალდებულებელი გარემოება. ამავე კოდექსის 411-ე მუხლის თანახმად, ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისთვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისთვისაც. მიუღებლად ითვლება შემოსავალი, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა, ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. სამოქალაქო კოდექსის 412-ე მუხლის მიხედვით, ანაზღაურებას ექვემდებარება მხოლოდ ის ზიანი, რომელიც მოვალისათვის წინასწარ იყო სავარაუდო და წარმოადგენს ზიანის გამომწვევი მოქმედების უშუალო შედეგს.

საქმეზე წარდგენილი მასალებით სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოპასუხის საკუთრებაში არსებულ ქონებაზე სარეკონსტრუქციო სამუშაოების ჩატარების დროს არ დაზიანებულა ქ.ბათუმში, მ.ა-ის ქ.№29-ში მდებარე სახლის იმ სადარბაზოს ინტერიერი, რომელშიც მდებარეობდა თ. ა-ის საკუთრება. ამასთან, არ არსებობდა იჯარის ხელშეკრულება იმის დასადასტურებლად, რომ თ. ა-ს მის საკუთრებაში არსებული და მოპასუხის უკანონო მშენებლობის გამო დაზიანებული ფართი, იჯარით ქონდა გაცემული და, რომ, იგი ყოველთვიურად იჯარის საფუძველზე იღებდა შემოსავალს 300 ლარის ოდენობით. გარდა ამისა, არ დასტურდებოდა, რომ ქ.ბათუმში, ბ-ის ქ.№17-ში მდებარე მიწის ნაკვეთზე განთავსებულ შენობა-ნაგებობებზე ჩატარებული სარეკონსტრუქციო სამუშაოები მოპასუხის მხრიდან უკანონოდ იყო ნაწარმოები. აპელანტი ამ მოთხოვნასაც ვერ ასაბუთებდა შესაბამისი მტკიცებულების წარმუდგენლობით, რაც მოთხოვნის მოცემულ ნაწილში დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს წარმოადგენდა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ თ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილებულიყო ნაწილობრივ, გაუქმებულიყო ბათუმის საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით თ. ა-ის სარჩელი ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილებულიყო: ი. ბ-ს თ. ა-ის სასარგებლოდ დაკისრებოდა მშენებლობის წარმოების დროს მიყენებული ზიანის, 1786 ლარის ანაზღაურება; დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილებულიყო.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. ბ-მა.

კასატორის მოთხოვნა:

გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო საჩივრის საფუძვლები:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლის საფუძვლად დასახელებული სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს აჭარის რეგიონალური სამსახურის 2010 წლის 29 ივნისის ექსპერტიზის დასკვნა, სადავოა. ეს იმაზე მიუთითებს, რომ არასწორად შეფასდა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე ფაქტობრივი გარემოებები და შედეგად, მივიღეთ იურიდიულად საკმარისად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება, რაც ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 244-ე მუხლის მოთხოვნას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 172-ე მუხლის თანახმად, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება ამ კოდექსის 105-ე მუხლით დადგენილი წესით. კონკრეტულ შემთხვევაში, ექსპერტიზის დასკვნა სადავოა, იმდენად, რამდენადაც იგი არ შეიცავს პასუხს ძირითად კითხვებზე: 1. ზიანი გამოიწვია თუ არა ი.ბ-ის საკუთრებაში არსებულმა შენობამ; 2. თ. ა-ის სახლზე მიყენებული ზიანი წარმოიშვა მეზობლად განთავსებული სახლების მშენებლობის შედეგად, თუ იგი მანამდე არსებობდა. ექსპერტმა პასუხი გასცა ისეთ შეკითხვაზე, რომელიც მისთვის არ დასმულა, დასკვნაში არ დასახელებულა ზიანის გამომწვევი შენობა-ნაგებობების მესაკუთრის სახელი, კვლევით ნაწილს ექსპერტმა დაუთმო მცირე – ობიექტური კვლევის ჩატარებისათვის არასაკმარისი დრო.

ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებში საქმის განხილვისას, კასატორი (მოპასუხე) სასამართლოების ყურადღებას მიაქცევდა იმ გარემოებაზე, რომ გაშვებულია სარჩელის ხანდაზმულობის ვადა და ზიანის წარმოშობას თავად მოსარჩელე/აპელანტი უწყობდა ხელს. ეს უკანასკნელი აღიარებს, რომ უფლების დარღვევას ადგილი ჰქონდა და მან ამის შესახებ შეიტყო არაუგვიანეს 2009 წლის 20 აგვისტოსა, ე.ი. დელიქტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის უფლება წარმოიშვა არაუგვიანეს ამ თარიღისა. სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლის მიხედვით, დელიქტით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა არის სამი წელი. სარჩელი სასამართლოში აღიძრა 2013 წლის 17 ივნისს, მოთხოვნის უფლების წარმოშობიდან 3 წლისა და 10 თვის შემდეგ. ამდენად, ხანდაზმულობის ვადა გაშვებულია და ამიტომ, მოთხოვნა არ უნდა დაკმაყოფილებულიყო.

მოწინააღმდეგე მხარე ბოროტად იყენებს თავის უფლებას, რაც იმაში გამოიხატება, რომ 2009 წლიდან დღემდე, ის ზიანის წარმოშობას თვითონვე უწყობს ხელს. სამოქალაქო კოდექსის 415-ე მუხლის თანახმად, თუ ზიანის წარმოშობას ხელი შეუწყო დაზარალებულის უმოქმედობამ, მაშინ ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება და ამ ანაზღაურების მოცულობა დამოკიდებულია იმაზე, თუ უფრო მეტად რომელი მხარის ბრალით არის ზიანი გამოწვეული, აღნიშნული საკითხი სასამართლოს არ გამოურკვევია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ე. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% – 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. ბ-ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ი. ბ-ს (პირადი ნომერი –............... ) დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე ე. მ-ის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი, საგადახდო დავალება № 3243434, გადახდის თარიღი – 2014 წლის 5 მაისი) 70% – 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. ქათამაძე

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე