№ას-56-55-2014 7 ივლისი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს „ბ.პ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. გ-ე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – თანხის დაკისრება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. გ-მ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „ბ.პ-ას“ წინააღმდეგ და მოითხოვა: აეკრძალოს შპს „ბ.პ-ას“ ქ. ბათუმში, ჭ-ის ქუჩის №5-ში მდებარე, მ. გ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართში, მოსარჩელის სს „ე-ში“ აბონენტად აყვანის პროცესში ხელშეშლა; აეკრძალოს შპს „ბ.პ-ას“ მ. გ-ის საკუთრებაში არსებულ ფართში, მის სს „ე-ში“ აბონენტად დარეგისტრირების პროცესის დასრულებამდე ელექტრო ენერგიის თვითნეური შეწყვეტა.

შპს „ბ.პ-ამ“ სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მოითხოვა საექსპლუატაციო მომსახურების ღირებულების გადახდა, რაც 2013 წლის 1 თებერვლის მდგომარეობით შეადგენს 2916.98 ლარს.

მ. გ-მ შპს „ბ.პ-ას“ შეგებებული სარჩელი არ ცნო.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილებით მ. გ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა.შპს ,,ბ.პ-ას’’ აეკრძალა ქ.ბათუმში, ჭ-ის ქუჩis №5-ში მდებარე ფართში (საკადასტრო კოდი .. .. ..) მ. გ-ის სს ,,ე-ში’’ აბონენტად აყვანის პროცესში ხელშეშლა.შპს ,,ბ.პ-ას’’ აეკრძალა ქ.ბათუმში, ჭ-ის ქუჩა №5-ში მდებარე ფართში (საკადასტრო კოდი .. .. ..) მ. გ-ის სს ,,ე-ში’’ აბონენტად აყვანის პროცესის დასრულებამდე ელ.ენერგიის თვითნებური შეწყვეტა. დაეკისრა შპს ,,ბ.პ-ას’’ მ. გ-ის სასარგებლოდ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის თანხა 150 ლარის ოდენობით. დაეკისრა შპს ,,ბ.პ-ას’’ სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ სახელმწიფო ბაჟის თანხა 140 ლარის ოდენობით. შპს ,,ბ.პ-ას’’ შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა. მ. გ-ს შპს ,,ბ.პ-ას’’ სასარგებლოდ დაეკისრა საექსპლოატაციო მომსახურების ღირებულების გადახდა 2013 წლის 01 თებერვლის მდგომარეობით 2916.98 ლარის ოდენობით. მ. გ-ს შპს ,,ბ.პ-ას’’ სასარგებლოდ დაეკისრა გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის თანხა 100 ლარის ოდენობით.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. გ-მ, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მ. გ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2013 წლის 4 ივლისის გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც მ. გ-ს შპს „ბ-ას“ სასარგებლოდ დაეკისრა საექსპლოატაციო მომსახურების ღირებულების გადახდა 2013 წლის 1 თებერვლის მდგომარეობით 2916.98 ლარის ოდენობით და მ. გ-ს შპს „ბ.პ-ას“ სასარგებლოდ დაეკისრა გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის თანხა 100 ლარის ოდენობით და, ამ ნაწილში, მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს „ბ.პ-ას“ სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. გ-ს შპს „ბ.პ-ას“ სასარგებლოდ დაეკისრა 1326 (ათასსამასოცდაექვსი) ლარის გადახდა, მ. გ-ს შპს „ბ.პ-ას“ სასარგებლოდ დაეკისრა 39 (ოცდაცხრამეტი) ლარის და 78 თეთრის გადახდა, შპს „ბ.პ-ას“ მ. გ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა 63 (სამოცდასამი) ლარის და 63 თეთრის გადახდა.

პალატამ სააპელაციო საჩივრის ნაწილობრივ დაკმაყოფილების საფუძვლად მიიჩნია შემდეგი გარემოებები:

დადგენილია, რომ 2010 წლის 29 ოქტომბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით მ. გ-მ შპს „ბ.პ-ასაგან“ შეიძინა 34 კვ.მ. ფართი, რომელიც განთავსებული იყო ბათუმში, ჭ-ის ქ. №5-ში მდებარე აშენებული კომპლექსის მე-3 სართულზე.

ამ ხელშეკრულების მე-4 მუხლით მხარეებმა აიღეს ვალდებულება, კომპლექსის ექსპლუატაციაში მიღების შემდეგ, გაეფორმებინათ საექსპლუატაციო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება. ამ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა უნდა ყოფილიყო 1 წელი, ხოლო მომსახურების ღირებულება - 3 აშშ დოლარი 1 კვ.მ-ზე.

2011 წლის 1 იანვარს მხარეთა შორის დაიდო საექსპლუატაციო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულება 2012 წლის 1 იანვრამდე და მომსახურების ღირებულება განისაზღვრა 1 კვ.მ-ზე 3 აშშ დოლარით.

2012 წლის 1 იანვრის შემდეგ შპს „ბ.პ-ამ“ რამდენჯერმე, წერილობით მოსთხოვა აპელანტს ე.წ. მომსახურების გადასახდის გადახდა, თუმცა მ გ-მ ამ მოთხოვნებზე უარი განაცხადა.

გადასახადი, რომლის გადახდასაც შპს „ბ.პ-ა“ აპელანტს სთხოვს, ძირითადად, არის თავისივე კუთვნილ 1941 კვ.მ ფართზე, შპს „ბ.პ-ას“ გაწეული დანახარჯი. ამ ფართში განთავსებულია ე.წ. სატრანზიტო გაყვანილობა: ლიფტები, ესკალატორები, სავენტილაციო სისტემები და მისთ. რომლითაც სარგებლობს აპელანტი. გარდა ამისა, შპს „ბ.პ-ა“ იხდის ამ ქონებით სარგებლობის ე.წ. კომუნალურ და დაცვის მომსახურების გადასახადებს, უზრუნველყოფს ტექნიკური საშუალებებისა და სველი წერტილების ფუნქციონირებას.

ამავდროულად, ფართი, რომლით სარგებლობისთვისაც მომსახურების გადასახადის გადახდას ითხოვს შპს „ბ.პ-ა“, მას დატვირთული აქვს იპოთეკით მესამე პირის სასარგებლოდ, ხოლო მისი ნაწილი იჯარით აქვს გაცემული.

ბათუმში, ჭ-ის ქ. №5-ში მდებარე უძრავი ქონების, ე.წ. “ჩ” ბლოკის საერთო ფართია 20877 კვ.მ. ეს შენობა შედგება 70-ზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან და, მათ შორის, 4135,11 კვ.მ. ფართი ეკუთვნით იმ ფიზიკურ და იურიდიულ პირებს, რომლებმაც ქონება შეიძინეს შპს ბ.პ-ასაგან.

შპს „ბ.პ-ას“ განმარტებით, ერთი წლის განმავლობაში ე.წ. საერთო სარგებლობის ფართზე მის მიერ ფაქტიურად გაწეულმა დანახარჯმა შეადგინა 340287,72 ლარი, თუმცა ამ დანახარჯში შედის, მათ შორის, ე.წ. პროგრამული უზრუნველყოფისა და მარკეტინგული ხარჯები, ასევე, რეკლამასა და სხვადასხვა სახის გასართობ ღონისძიებებზე გაწეული ხარჯი.

პალატამ მიუთითა „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის “გ” ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმად, სახლი, რომელიც შედგება ორზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან (ბინისაგან) არის მრავალბინიანი სახლი.

ბათუმში, ჭ-ის ქ. №5-ში მდებარე სახლის ე.წ. “ჩ” ბლოკი შედგება 70-ზე მეტი ინდივიდუალური საკუთრების საგნისაგან. ე.ი. ეს სახლი მრავალბინიანი სახლია. ამავე მუხლის “ბ” ქვეპუნქტის თანახმად, მრავალბინიან სახლში ინდივიდუალური საკუთრების საგანი, რომელიც შეიძლება იყოს ერთ სისტემაში გაერთიანებული (ურთიერთდაკავშირებული) მომიჯნავე სათავსების ერთობლიობა ან იზოლირებული სათავსი (სათავსების ერთობლიობა), რომელიც გამოიყენება საცხოვრებლად ან არასაცხოვრებელი, მათ შორის, კომერციული მიზნებისათვის ითვლება “ბინად”. ეს ნიშნავს, რომ როგორც აპელანტის კუთვნილი 34 კვ.მ. ფართი, ასევე შპს ბ.პ-ას კუთვნილი ქონება, რომელში არსებული კომუნიკაციებითაც სარგებლობს აპელანტი, არის ბინები, ხოლო მხარეები, ამ მუხლის “კ” ქვეპუნქტის მიხედვით, არიან ბინათა მესაკუთრენი.

პალატამ სამოქალაქო კოდექსის 317.1-ე მუხლზე მითიტებით არ გაიზიარაშპს „ბ.პ-ას“ პოზიცია იმის თაობაზე, რომ აპელანტის ვალდებულება გამომდინარეობდა მხარეთა შორის დადებული ხელშეკრულებიდან. შპს ბ.პ-ას განმარტებით, მხარეთა შორის დაიდო ხელშეკრულება ე.წ. საექსპლუატაციო მომსახურების გაწევის თაობაზე.

პალატამ მიუთითა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის 1-ლი ნაწილზე და აღნიშნა, რომ მოსარჩელის პოზიციით, მისი მოთხოვნა გამომდინარეობს მხარეთა შორის დადებული ნარდობის ხელშეკრულებიდან.

პალატამ მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის დადებული წერილობითი ხელშეკრულების მოქმედების ვადა გავიდა 2012 წლის 1 იანვარს და ამის შემდეგ, მხარეები ხელშეკრულების არც-ერთ არსებით პირობაზე შეთანხმებულან, კერძოდ, მხარეები არც ზეპირად და არც წერილობით შეთანხმებულან მასზე, თუ რა სამუშაო უნდა შეესრულებინა შპს „ბ.პ-ას“, რა სახით უნდა შეესრულებინა მას ეს სამუშაო, რა საზღაური უნდა გადაეხადა ამისთვის აპელანტს, რაც პალატის მოსაზრებით, ცხადყოფს, რომ 2012 წლის 1 იანვრის შემდეგ მხარეთა შორის მომსახურების ხელშეკრულება აღარ დადებულა. ამას ცალსახად ამტკიცებს მხარეთა მიმოწერაც. ასე, მაგ: 2012 წლის 7 თებერვლის წერილით შპს „ბ.პ-ამ“ აპელანტს მოსთხოვა ხელშეკრულების გაფორმება (ტ. 1-ლი ს.ფ. 70), რაზეც აპელანტმა უპასუხა, რომ მზად იყო ამ საკითხთან დაკავშირებით “გაეგრძელებინა კონსულტაციები” (ტ. 1-ლი, ს.ფ. 73), თუმცა, ამავდროულად, მოწინააღმდეგე მხარის სასარგებლოდ თანხის გადახდაზე მან უარი განაცხადა.

2012 წლის 24 თებერვალს შპს ბ.პ-ამ ხელშეკრულების გაფორმება მ. გ-ს კვლავ მოსთხოვა (ტ. 1-ლი, ს.ფ. 71), ხოლო 2012 წლის 8 დეკემბერს კი, განუმარტა, რომ 10 დეკემბრიდან შეუწყვეტდა ელექტროენერგიის მიწოდებას თანხის გადაუხდელობის გამო, თან აუხსნა, რომ ე.წ. საექსპლუატაციო სერვისი დაკავშირებული იყო “სოლიდურ დანახარჯებთან” და მისი არსებობის შესახებ აპელანტმა იცოდა, ჯერ კიდევ, უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულების გაფორმების დროს.

თავის მხრივ, მ. გ-მ კატეგორიულად უარყო ვალდებულების არსებობა და განაცხადა, რომ “მხარეთა შორის არანაირი საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულება არ არსებობდა” და მას “შპს ბ.პ-ას წინაშე არანაირი დავალიანება არ გააჩნდა” (ტ. 1-ლი, ს.ფ. 74-75).

პალატის აზრით, ამ წერილებითაც ნათლად დასტურდება, რომ 2012 წლის 1 იანვრის შემდეგ მხარეებს ხელშეკრულება აღარ დაუდიათ.

მხარეთა შორის ხელშეკრულების არსებობა არ მტკიცდება არც საქალაქო სასამართლოს სხდომებზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებითაც, შესაბამისად, პალატამ დაადგინა, რომ შპს „ბ.პ-ას“ მოთხოვნა ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ვალდებულების შესრულების თაობაზე, უსაფუძვლო იყო.

თუმცა, ამავდროულად, პალატამ მიუთითა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ საქართველოს კანონის მე-3 მუხლის “ნ” ქვეპუნქტზე, ამავე კანონის მე-5 მუხლის მე-4 პუნქტის “ე” ქვეპუნქტზე და მე-7 მუხლის მე-3 პუნქტზე და უდავოდ მიიჩნია, რომ ამხანაგობის წევრებს წესდება არ მიუღიათ. ამიტომ, ამხანაგობის თითოეული წევრი, მათ შორის, მოდავე მხარეები ვალდებულნი არიან თავისი წილის შესაბამისად გასწიონ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების მოვლა-პატრონობისა და ექსპლუატაციის ხარჯები.

პალატამ „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, მიიჩნია, რომ აპელანტი ვალდებული იყო საერთო ქონების ექსპლუატაციისათვის წილობრივად გადაეხადა ის თანხა, რაც შეესაბამებოდა მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების მოცულობის შეფარდებას ბინათა, ე.ი. ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ქონების საერთო ფართობთან.თუმცა, საქმის მასალებით ერთმნიშვნელოვნად არ დგინდება, თუ კონკრეტულად რა ფართია ბინათმესაკუთრეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში და რა არის საერთო. თუ საფუძვლად მიეთითება, რომ ცალკეულ ბინებად გასხვისებამდე მთელი შენობა ეკუთვნოდა შპს ბ-ას და მას, ფუნქციურად, საერთო დანიშნულების მქონე ფართები, მაგ. ვესტიბიულები, დერეფნები და მისთ. არ განუკარგავს - ამას ამტკიცებს ის, რომ ეს ქონება დღესაც შპს ბ-ას საკუთრებადაა რეგისტრირებული და მას ისინი დატვირთულიც კი აქვს - მაშინ, დადგინდება, რომ ინდივიდუალურ საკუთრებაშია მთლიანად ე.წ. “ჩ”, ბლოკი, ე.ი. 20877 კვ.მ. ფართი.

ამ შემთხვევაში, აპელანტის წილი საერთო ქონებაში იქნება - 35/20877X100=0,167% და მან საერთო დანახარჯებიდან, ყოველწლიურად, უნდა გადაიხადოს 340287,72X0,167%=568,28 ლარი, რაც ყოველთვიურად შეადგენს - 568,28/12=47,35 ლარს; ექსპერტის მიერ შემოთავაზებული გაანგარიშების შესაბამისად, ეს თანხა აპელანტის კუთვნილ 1 კვ.მ. ფართზე შეადგენს: 47,35/35=1,35 ლარს, ხოლო, თუ ინდივიდუალურ საკუთრებად მიიჩნევა მხოლოდ, ცალკეული პირებისა და შპს „ბ.პ-ას“ კუთვნილი იმ ფართის ჯამს, რომელზეც გადის სატრანზიტო გაყვანილობა, მაშინ, ინდივიდუალურ საკუთრებაში იქნება 4135,11+1941=6076,11 კვ.მ. ფართი.

ამ შემთხვევაში, აპელანტის წილი საერთო ქონებაში იქნება 35/6076,11X100=0,576% და მან საერთო დანახარჯებიდან, ყოველწლიურად, უნდა გადაიხადოს: 340287,72X0,576%=1960,05 ლარი, რაც ყოველთვიურად, შეადგენს 1960,05/12=163,33 ლარს; ექსპერტის მიერ შემოთავაზებული გაანგარიშების შესაბამისად, კი ეს თანხა აპელანტის კუთვნილ 1 კვ.მ. ფართზე შეადგენს: 163,33/35=4,66 ლარს.

შპს „ბ.პ-ას“ მიერ წარმოდგენილ ხარჯებში შედის საექსპლუატაციო მომსახურებასთან დაკავშირებული პროგრამული უზრუნველყოფისა და მარკეტინგული ხარჯები (ტ. 1-ლი, ს.ფ. 338-352), სხვადასხვა სახის სარეკლამო და სადღესასწაულო ღონისძიებების მოწყობასთან დაკავშირებული ხარჯები, (მაგ: ტ. 1-ლი, ს.ფ. 269 - ნაძვის ხის განათება; ს.ფ. 270 სადღესასწაულო ნათურა, ს.ფ. 316-317 - პლასტმასის ბურთები) და, ასევე, პირადი მოხმარების ნივთებზე გაწეული ხარჯები (მაგ: ტ. 1-ლი, ს.ფ. 249 - ნამცხვრის ჯაგრისი; ს.ფ. 263 - მამაკაცის რეზინის ჩექმა; ს.ფ. 264 - საბურავის კამერა; ს.ფ. 265 - სკამი “უნივერსალი”, ს.ფ. 266 - ნიჩაბი; ს.ფ. 321 - ბარგალკა; დრელი; ს.ფ. 322 - ფანარი; ს.ფ. 324 - თვითმჭრელი მეტალო-კრამიტისათვის; ს.ფ. 326 - საკანცელარიო დანა; ს.ფ. 327-328 - ბოქლომები), რომლებიც საერთო ქონებაზე გაწეული ხარჯი არ არის და რომელთა ანაზღაურების ვალდებულებაც აპელანტს არ ეკისრება.ამიტომ, იმ შემთხვევაშიც, თუ ინდივიდუალურ საკუთრებად მივიჩნევთ, მხოლოდ, ცალკეული პირებისა და შპს ბ-ას კუთვნილი იმ ფართის ჯამს, რომელზეც გადის სატრანზიტო გაყვანილობა, აპელანტის მიერ გადასახდელი თანხა 1 კვ.მ. ფართზე შეადგენს, არაუმეტეს, 4 ლარს.

სამოქალაქო კოდექსის 325.1-ე, 326-ე მუხლებზე მითითებით და იმის გამო, რომ საქმის მასალებით ცალსახად არ დგინდება ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის ზუსტი სიდიდე, ასევე იმის გამო, რომ სადავო მომსახურებით, უპირატესად, სარგებლობენ შპს ბ.პ-ასაგან ქონების შემძენი პირები და, მათ შორის, აპელანტი, პალატამ სამართლიანად მიიჩნია აპელანტისთვის დაედგინა გადასახადი ე.წ. საექსპლუატაციო სერვისით სარგებლობისათვის, ყოველთვიურად, 1 კვ.მ. ფართზე 3 ლარის ოდენობით.

პალატის მითითებით, შპს „ბ.პ-ა“ ითხოვს აპელანტისათვის თანხის გადახდის დაკისრებას 2012 წლის 1 იანვრიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე პერიოდისათვის. 2012 წლის 1 იანვრიდან 2013 წლის 1 თებერვლამდე გავიდა 13 თვე. 13X105=1365. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, პალატამ მიიჩნია, რომ მ. გ-ს შპს „ბ.პ-ას“ სასარგებლოდ უნდა დაკისრებოდა 1365 ლარის გადახდა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის15 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს „ბ-ამ“ და მოითხოვა მისი გაუქმება შედეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა ის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება, რომ საქმეში წარმოდგენილი დოკუმენტებით, მოწმეთა ჩვენებებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებებით ცალსახად დასტურდება, რომ 70-მდე მესაკუთრესა და კასატორს შორის არსებული ურთიერთობა არის კომპანია „ბ.პ-ასა“ და მესაკუთრეთა შორის, მ.გ-სთან გაფორმებული ხელშეკრულების იდენტური შინაარსის, საექსპლუატაციო სერვისის ხელშეკრულებებით დარეგულირებული ურთიერთობა. ე.ი. კასატორს კომპლექს ბ.პ-ში განთავსებულ თითოეულ მესაკუთრესთან გაფორმებული აქვს ერთმანეთის ანალოგიური შინაარსის საექსპლუატაციო სერვისის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, შპს „ბ.პ-ა“ ახორციელებს კომპლექსის კომერციული ბლოკის საექსპლუატაციო მომსახურებას, ამიტომ სრულიად გაურკვეველია სასამართლოს მიდგომა სადავო ურთიერთობაზე „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ კანონის გავრცელების შესახებ.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ შეაფასა საქმეზე დადგენილი ის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოებები, რომ მესაკუთრეებთან ნაკისრი ვალდებულებების უზრუნველსაყოფად, კომპანია „ბ.პ-ას“ გაფორმებული აქვს ხელშეკრულებები დაცვის, ესკალატორებისა და ლიფტების ტექნიკურ მომსახურებაზე, ახორციელებს კომპლექსის ვინტილაცია/კონდიცირება/გათბობას, სველი წერტილების დასუფთავებასა და ჰიგიენური საშუალებებით უზრუნველყოფას, ელექტრო სისტემის ტექნიკურ მომსახურებას, საერთო სარგებლობის ფართების დალაგება-დასუფთავებას და ა.შ. კომპლექსი, თავისი დანიშნულებიდან გამომდინარე, მუდმივად საჭიროებს მრავალფეროვან, ერთიან და სრულ საექსპლუატაციო მომსახურებას, რადგან კომპლექსს დღის განმავლობაში 3000-დან 5000-მდე ადამიანი სტუმრობს. აღნიშნულ მომსახურებას კომპლექსის თითოეული თანამესაკუთრე, მათ შორის მ.გ-ე, დღემდე იღებს შეუზღუდავად, ხოლო ყოველი თანამესაკუთრე შპს „ბ.პ-ას“ მიერ წარდგენილი ინვოისის საფუძველზე, საექსპლუატაციო მომსახურების სახით თვეში ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ერთ კვადრატულ მეტრ ფართზე იხდის 4 აშშ დოლარის ეკვივალენტს ლარში. საექსპლუატაციო მომსახურებაში შემავალი სერვისების ინდივიდუალური მიღება ან შეზღუდვა შეუძლებელია, ხოლო ამ სერვისების გარეშე კომპლექსი თავის დანიშნულებას და კომერციულ ღირებულებასა და მიმზიდველობას დაკარგავს, რაც არცერთი თანამესაკუთრის ინტერესში არ შედის. საექსპლუატაციო მომსახურების ასეთი სისტემა უზრუნველყოფს კომპლექსის თანამედროვე სტანდარტებთან შესაბამისობას (უსაფრთხოებას, სისუფთავეს, ლიფტების, ექსკალატორებისა და ელექტრო სისტემის ტექნიკურ უზრუნველყოფას, გათბობა/კონდიცირება/ვენტილაციას). აღნიშნული მომსახურების სახეებს შპს „ბ.პ-ა“ თითოეულ მესაკუთრესთან გაფორმებული საექსპლუატაციო სერვისის ხელშეკრულების შესაბამისად აწვდის 70-მდე პირს, მათ შორის მოწინააღმდეგე მხარეს, რადგან სერვისის შეწყვეტა ნიშნავს, რომ კეთილსინდისიერ გადამხდელსაც შეუწყდეს იგი.

სააპელაციო სასამართლომ ყოველგვარი შეფასების მიღმა დატოვა ის მნიშვნელოვანი ფაქტობრივი გარემოება, რომ 01.01.22011 წელს გაფორმებულ საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულების შემდეგ შპს „ბ.პ-ასა“ და მ. გ-ს შორის 23.04.2013 წელს გაფორმდა უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება №ც3/10/10 მეორე ფართზე, ხოლო აღნიშნული ხელშეკრულების მე-3 მუხლის მე-4 პუნქტით მხარეები შეთანხმდნენ, რომ „იმ შემთხვევაში, თუ აღმოჩნდებოდა, რომ არ არის გაფორმებული საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულება. ამის მიუხედავად, გამყიდველი ადასტურებს, რომ მყიდველს შეუზღუდავად გაუწევს კომპლექსში არსებულ საექსპლუატიაციო მომსახურებას, ხოლო მყიდველი სრულად და დროულად გადაიხდის მომსახურების ღირებულებას“. აღნიშნული ხელშეკრულების გაფორმებით მ. გ-მ აღიარა, რომ მისთვის ცნობილი იყო კომპლექსში საექსპლუატაციო სერვისის არსებობა უკვე წინა 01.01.2011 წლის საექსპლოატაციო ხელშეკრულების მოქმედების ვადის გასვლის შემდეგაც და იგი ამ სერვისს იღებდა არა მხოლოდ მეორე უძრავ ქონებასთან დაკავშირებით (23.04.2012 წლის №ც33/1/10 ნასყიდობის ხელშეკრულება), არამედ 29.10.2010 წლის №03/1 ნასყიდობის ხელშეკრულებით შეძენილ უძრავ ქონებასთან დაკავშირებითაც, რომელზეც 01.01.2011 წელს გაფორმდა საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულება. აღნიშნულს ამყარებს ასევე ის ფაქტიც, რომ მ. გ-მ პირველად შეძენილი ფართის ნაწილი მიუერთა მეორედ შეძენილ ფართს (აღნიშნული თავადაც დაადასტურა მოწინააღმდეგე მხარემ) და თავად საექსპლუატაციო სერვისის ბუნებიდან გამომდინარე შეუძლებელია მისი მიღება ან არ მიღება მოხდეს მხოლოდ ერთი ფართის შემთხვევაში ე.ი. გაერთიანებულ ნახევარ ფართში. გარდა ამისა, მ. გ-ე 02.04.2012 წელს გაფორმებული საექსპლუატაციო მომსახურების ხელშეკრულებით და 23.04.2012 წლის №3ც/1/10 ნასყიდობის ლხელშეკრულებით დაეთანხმა კომპლექსში არსებულ საექსპლუატაციო მომსახურების ღირებულებას 4 აშშ დოლარის ოდენობით, რაც სასამართლომ საერთოდ ყურადღების მიღმა დატოვა, რის გამოც სრულიად დაუსაბუთებელი გადაწყვეტილება მიიღო.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილებით ფაქტობრივად დაადასტურა, რომ შპს „ბ.პ-ა“ ვალდებულია თითქმის უსასყიდლოდ მოემსახუროს აპელანტს, რადგან კომპლექსში 70-დე მესაკუთრის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართების ჯამის (რომელიც შეადგენს 4135.11 კვ.მ.) სასამართლოს მიერ დადგენილ საექსპლოატაციო სერვისის საფასურზე (3 ლარი) გამრავლებით მივიღებთ 12405.33 ლარს, რომელიც გარკვეულ თვეებში შესაძლოა არ იყოს საკმარისი დახარჯული ელ.ენერგიის საფასურის გადახდისთვისაც კი. ამდენად, გაუგებარია თუ რა მიიჩნია სასამართლომ სამართლიანად, როდესაც დაადგინა 1 კვ.მ. ფართზე 4 ლარის ღირებულება და აპელანტს დააკისრა 3 ლარის გადახდის ვალდებულება.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ სამართლიანად მიიჩნია, რომ აპელანტმა საექსპლუატაციო სერვისით სარგებლობისათვის გადაიხადოს ყოველთვიური საექსპლოატაციო მომსახურების ღირებულება ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ 1 კვ.მ. ფართზე 3 ლარის ოდენობით. გაუგებარია როგორ მივიდა სასამართლო ამ გადაწყვეტილებამდე, მაშინ, როდესაც აღნიშნავს, რომ ცალსახად არ დგინდება ამხანაგობის წევრთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართის ზუსტი სიდიდე. თუმცა სამართლებრივად თავის გადაწყვეტილებას ასაბუთებს „ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ“ საქართველოს კანონით. აღნიშნულ კანონზე დაყრდნობით გადაწყვეტილების მისაღებად აუცილებლად უნდა ყოფილიყო დადგენილი მესაკუთრეთა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართი და მესაკუთრის ზუსტი წილი, რადგან ზემოხსენებული კანონის მე-5 მუხლის მე-3 პუნქტით ცალსახად არის დადგენილი წილის განსაზღვრის პრინციპი, რომლის თანახმად, „მესაკუთრის წილი ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში განისაზღვრება მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის შეფართებით მრავალბინიანი სახლის ბინათა საერთო ფართობთან“.

კასატორის მითითებით, სასამართლომ არ შეაფასა ის მნიშვნელოვანი გარემოება, რომ საექსპლუატაციო სერვისის მისეულ მოდელს და ხარჯების გამოთვლის ასეთ სისტემას ერთი დღეც არ უმოქმედია კომპლექსში, რადგან ეს ურთიერთობა, სახელშეკრულებო ფორმატითაა დარეგულირებული და წინამდებარე საქმის დავის საგნიდან გამომდინარე, მომსახურების ღირებულების დეტალებში არ ჰქონდა სასამართლოს ჩარევის უფლება, რადგან ეს არაა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა, ამიტომ ხელშეკრულებიდან მიღებულ თანხას როგორ და რაში დახარჯავს შპს „ბ.პ-ა“ (იხ.გადაწყვეტილების 4.42 პუნქტი) არ შეიძლება იყოს არც მოწინააღმდეგე მხარის და არც სასამართლოს კომპეტენცია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 27 იანვრის განჩინებით შპს „ბ.პ-ას“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს „ბ.პ-ას“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს „ბ.პ-ას“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% –210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს „ბ.პ-ას“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ 2014 წლის 6 ინვარს №60 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% – 210 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე