საქმე №ას-168-158-2014 16 ივნისი, 2014 წელი
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
თეიმურაზ თოდრია, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – თ. ხ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „უ. ს-ე“ (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 7 ნოემბრის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი – შრომის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თ. ხ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „უ. ს-ს“ მიმართ შრომის ანაზღაურების – 5073 ლარისა და, ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ერთი თვის შრომის ანაზღაურების – 2830 ლარის გადახდის შესახებ.
მოსარჩელის მითითებით, 2012 წლის 17 სექტემბერს შპს „უ. ს-სა“ და თ. ხ-ს შორის დაიდო შრომითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმად თ. ხ-ი დაინიშნა თერაპევტის თანამდებობაზე 2830 ლარის ფიქსირებული ანაზღაურებით. ხელშეკრულების მოქმედების პირველი ექვსი თვე განისაზღვრა გამოსაცდელ ვადად.
2012 წლის 22 ნოემბერს შპს „უ. ს-ის“ დირექტორის მიერ მოპასუხე მხარესთან წინასწარ შეუთანხმებლად გამოიცა ბრძანება, რომლითაც უკანონოდ შეიცვალა თანამშრომელთა ანაზღაურების წესი. ბრძანების მიღების თარიღიდან თ. ხ-ისათვის ხელფასის ოდენობა განისაზღვრა გამომუშავებით და შემცირდა.
2013 წლის 13 თებერვალს შპს „უ. ს-ს“ დირექტორის ბრძანების საფუძველზე, თ. ხ-თან შეწყდა შრომითი ურთიერთობა და იგი გათავისუფლდა დაკავებული თანამდებობიდან.
მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს.
ახალციხის რაიონული სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილებით თ ხ-ის სარჩელი მოპასუხე შპს „უ. ს-ის“ წინააღმდეგ ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე შპს „უ. ს-ს“ მოსარჩელის თ. ხ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა შრომის ანაზღაურება 4549.47 ლარის ოდენობით, მოსარჩელის მოთხოვნა, შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, მოპასუხისათვის კომპენსაციის სახით ერთი თვის შრომის ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში არ დაკმაყოფილდა, რაც მხარეებმა გაასაჩივრეს სააპელაციო წესით.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 7 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შპს „უ. ს-ის“ სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ნაწილობრივ გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც თ. ხ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე შპს „უ. ს-ს“ მოსარჩელე თ. ხ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა შრომის ანაზღაურება 3715.95 ლარის ოდენობით და 148.64 ლარის გადახდა მხარის მიერ ადვოკატისათვის გაწეული ხარჯის ასანაზღაურებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სააპელაციო სასამართლომ საქმის მასალებით დაადგინა, რომ 2012 წლის 17 სექტემბერს შპს „უ. ს-სა“ და თ. ხ-ს შორის დაიდო №X-შH-GN-№404 შრომითი ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, თ. ხ-ი დაინიშნა თერაპევტის თანამდებობაზე, ფიქსირებული ანაზღაურებით, ყოველთვიურად 2830 ლარის (საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ყველა გადასახადის ჩათვლით) ოდენობით. ხელშეკრულების მოქმედების პირველი ექვსი თვე განისაზღვრა გამოსაცდელ ვადად.
2012 წლის 22 ნოემბერს შპს „უ. ს-ის“ დირექტორის მიერ მოპასუხე მხარესთან წინასწარ შეუთანხმებლად გამოიცა ბრძანება №HO-UNS/ACH-12-1122-01/F, რომლითაც შეიცვალა თანამშრომელთა ანაზღაურების წესი. ბრძანების მიღების თარიღიდან თ. ხ-ისათვის ხელფასის ოდენობა განისაზღვრა გამომუშავებით. ბრძანების გაცნობის შემდეგ თ. ხ-ი არ დაეთანხმა ხელფასის შეცვლილ პირობას.
2012-2013 წლის დეკემბერში, იანვარსა და თებერვლის ნახევარში თ. ხ-მა ხელფასის სახით შპს „უ. ს-ისგან“ მიიღო შრომის ანაზღაურება 2525.53 ლარის ოდენობით.
2013 წლის 13 თებერვალს, შპს „უ. ს-ის“ დირექტორის ბრძანების საფუძველზე, თ. ხ-თან შრომითი ურთიერთობა შეწყდა და იგი ყველა დაკავებული თანამდებობიდან გათავისუფლდა.
სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. ხ-ს სახელფასო ანაზღაურების სახით ხელზე მიღებული ჰქონდა 2525.53 ლარი, საშემოსავლო გადასახადის გათვალისწინებით, 2012-2013 წლის დეკემბერში, იანვარსა და თებერვლის ნახევარში ხელფასის ანგარიშში დამსაქმებელმა მოსარჩელეს მისცა 3156.91 ლარი.
სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ საქართველოს შრომის კოდექსის პირველი მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესზე მითითებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად განსაზღვრა, რომ რამდენადაც მხარეებს შორის სადავო არ არის მათ შორის გაფორმებული ხელშეკრულების შრომით-სამართლებრივი ხასიათი, განსახილველ შემთხვევაში მხარეთა შორის შრომითი სამართლებრივი ურთიერთობის შეწყვეტის შესახებ სამართლებრივი ურთიერთობის მოწესრიგება არ ექცევა რაიმე სპეციალური კანონით გათვალისწინებულ მოწესრიგების სფეროში და იგი ექვემდებარება შრომის კოდექსის შესაბამისი ნორმებით დადგენილ რეგულირებას.
შრომის კოდექსის მე-11 მუხლის საფუძველზე პალატამ მიუთითა, რომ მხარეთა შორის 2012 წლის 17 სექტემბერს დადებული ხელშეკრულებით შეთანხმებული შრომის ანაზღაურების წესი, რომელიც შრომითი ხელშეკრულების არსებითი პირობაა, დამსაქმებელმა დასაქმებულისაგან დამოუკიდებლად შეცვალა, ამასთან, როგორც საქმის მასალებიდან ირკვევა, მოსარჩელე გაცნობისთანავე არ დაეთანხმა მოპასუხის ამგვარ ცვლილებას. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ მოპასუხეს უნდა დაეკისროს მოსარჩელის შრომის ანაზღაურება ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ოდენობის ფარგლებში, რაც 2012-2013 წლის დეკემბერში, იანვარსა და თებერვლის ხელფასის ანგარიშში დამსაქმებლის მიერ მოსარჩელეზე გაცემული ხელფასის – 3156.91 ლარის გამოკლებით, შეადგენს 3715.95 (6872.86 (დეკემბრის, იანვრის და თებერვლის თვის 12 დღის ხელფასი) – 3156.91) ლარს.
რაც შეეხება თ. ხ-ის სააპელაციო საჩივარს, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ იმ პირობებში, როდესაც მხარეთა შორის არსებული ხელშეკრულების მოქმედების პირველი ექვსი თვე წარმოადგენდა გამოსაცდელ ვადას, არ არსებობს, ხელშეკრულების შეწყვეტის გამო, მოპასუხისთვის ერთი თვის შრომის ანაზღაურების დაკისრების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება თ. ხ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
გასაჩივრებული განჩინება ბუნდოვანია, ასევე, ფაქტობრივად და სამართლებრივად იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ მისი იურიდიული საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.
გაუგებარია, რა გაანგარიშების საფუძველზე დააკისრა სასამართლომ მოპასუხეს 3715,95 ლარი, 4549,47 ლარის ნაცვლად. აღნიშნულთან დაკავშირებით, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 262-ე მუხლის შესაბამისად, მხარემ მიმართა სასამართლოს გადაწყვეტილების განმარტების შესახებ, რაზეც მას უარი ეთქვა.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 21 თებერვლის განჩინებით თ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა თ. ხ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. თ. ხ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: თ. თოდრია
პ. ქათამაძე
