№ას-50-49-2014 9 ივნისი, 2014 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თეიმურაზ თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვასილ როინიშვილი, ბესარიონ ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ა“

მოწინააღმდეგე მხარე – ა. მ-ი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება და გაუქმებულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი – ქირისა და სარემონტო ხარჯების ანაზღაურება, ქირავნობის საგნის დაზიანებით გამოწვეული ზარალის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ამირან მეგრელიშვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ას“ წინააღმდეგ და მოითხოვა: ა) მოპასუხისათვის ქირავნობის ხელშეკრულების პერიოდში აუნაზღაურებელი თანხის, კერძოდ, 2008 წლის ივლისის, 2011 წლის ივნისის, ივლისის, აგვისტოს, სექტემბრისა და ოქტომბრის თვეების დავალიანების, სულ 7933 აშშ დოლარის დაკისრება. ბ) შპს „ვ. კ. ვ. ჯ-ასთვის“ გადაუხდელი ქირის 0,1% ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადაწყვეტილების აღსრულების პერიოდამდე დაკისრება, რაც 2012 წლის სექტემბრის ჩათვლით შეადგენს 2617,89 აშშ დოლარს. გ) მოპასუხე საზოგადოების მიერ ოფისის სარგებლობასთან მასზე გაღებულ რემონტთან დაკავშირებული თანხების ანაზღაურება, ასევე კომუნალური გადასახადების, სატელეფონო დავალიანების თანხის, აუდიტის მომსახურების ხარჯი. საერთო ჯამში ა. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნაა შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ას დაეკისროს 10550,89 აშშ დოლარი და 4415,06 ლარის ანაზღაურება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ მოტივით, რომ მხარეთა შორის რაიმე სამართლებრივი ურთიერთობა არ არსებობდა და, შესაბამისად, მას თანხის გადახდის ვალდებულება ვერ წარმოეშობოდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილებით ა. მ-ის სასარჩელო მოთხოვნები შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ას მიმართ 10550.89 აშშ დოლარის და 4415.06 ლარის დაკისრების შესახებ, არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ამირან მეგრელიშვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ა. მ-ის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 26 აპრილის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, ა. მ-ის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ას“ ა. მ-ის სასარგებლოდ დაეკისრა: ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ორი თვის ქირის სახით 2800 აშშ დოლარის გადახდა; ქირავნობის საგნის გადაცემის დაყოვნებისთვის 4200 აშშ დოლარის გადახდა; კომუნალური მომსახურებიდან წარმოშობილი დავალიანების სახით 26.60 ლარის გადახდა; პირგასამტეხლოს სახით 2011 წლის 1 სექტემბრიდან წინამდებარე გადაწყვეტილების (სარეზოლუციო ნაწილის 3.1. პუნქტის ნაწილში) აღსრულებამდე პერიოდისთვის, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე 2.8 აშშ დოლარის გადახდა; ამირან მეგრელიშვილის სარჩელი ქირავნობის საგნის დაზიანებით გამოწვეული ზარალის ანაზღაურების ნაწილში, არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მხარეთა შორის არსებობდა ქირავნობის სახელშეკრულებო-სამართლებრივი ურთიერთობა, სადავო ხდება ქირის ოდენობა. ასევე, დამქირავებლის მიერ გაქირავებულ ნივთის მესაკუთრისთვის დაბრუნების მომენტი. შესაბამისად, დავის სწორად გადაწყვეტისათვის განმსაზღვრელია, უპირველესად დადგინდეს 2011 წლის ივნისიდან 2011 წლის აგვისტომდე (ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე) პერიოდში დათქმული ქირის ოდენობა. მოსარჩელის განმარტებით, 2009 წლის 1 აგვისტოს მას და მოპასუხეს შორის დადებულ ქირავნობის ხელშეკრულებას ფორმალური ხასიათი ჰქონდა და მას სამართლებრივი შედეგი არ მოჰყოლია, მხარეებს შორის ურთიერთობა წარმოებდა 2008 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულების პირობებით. სადავო გარემოების დასადასტურებლად, აპელანტის მიერ წარმოდგენილ იქნა „ქონებრივი და ფინანსური ანგარიშსწორების აღრიცხვიანობის“ რვეულის ჩანაწერების ასლი, რომლიდანაც ირკვევა, რომ 2008 წლის 1 აგვისტოდან 2011 წლის მაისის თვის ჩათვლით მოპასუხე მოსარჩელეს უხდიდა ყოველთვიურად 1400 აშშ დოლარს (ტ. I. ს.ფ. 46-47). ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, იმ გარემოების დამადასტურებელი შესაბამისი მტკიცებულება, რომ მხარეთა შორის, გარდა სადავო ქირავნობის სახელშეკრულებო ურთიერთობისა, არსებობდა სხვა სამართლებრივი ურთიერთობა საქმეში წარმოდგენილი არ არის.

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 361-ე მუხლის პირველ ნაწილზე და აღნიშნა, რომ მოპასუხემ ვერ დაასაბუთა, 2009 წლის 1 აგვისტოდან 2011 წლის მაისამდე პერიოდში, თუ რატომ უხდიდა გამქირავებელს ყოველთვიურად 1400 აშშ დოლარს, ნაცვლად 2009 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულებით დათქმული 1000 ლარისა, რაც გამომდინარე სამოქალაქო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების დანაწესისა, მოპასუხის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა. სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მხარეთა შორის შეთანხმებულ ანგარიშსწორების წესზე, რომლის თანახმად, ფინანსური ანგარიშსწორება და მისი აღრიცხვიანობა უნდა განხორციელებულიყო მხარეთა მიერ სპეციალურ რვეულში შესაბამისი ჩანაწერებით და ხელმოწერებით (ხელშეკრულებების 4.5. და 4.4. პუნქტები). ზემოაღნიშნული მსჯელობის გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არასწორად შეაფასა მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი „ქონებრივი და ფინანსური ანგარიშსწორების აღრიცხვიანობის“ რვეულის ჩანაწერები, რომლითაც ერთმნიშვნელოვნად დასტურდება ის გარემოება, რომ ქირავნობის ურთიერთობის მთელი პერიოდის განმავლობაში გაქირავებული ნივთის სარგებლობისთვის მოპასუხე შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ა მოსარჩელეს ყოველთვიურად უხდიდა ქირას იმ ოდენობით, როგორც მხარეები 2008 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულებით იყვნენ შეთანხმებულნი. მხარეთა ახსნა-განმარტებებისა და ზემოდასახელებული მტკიცებულების ერთობლიობაში შეფასების შედეგად, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეთა შორის არსებულ 2009 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულებას, მიუხედავად იმისა, რომ იგი გაფორმებულია უფრო გვიან, ვიდრე 2008 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულება, იურიდიული შედეგი არ მოჰყოლია და მხარეები ურთიერთობას აგრძელებდნენ თავდაპირველი ხელშეკრულების პირობებით. ამდენად, სადავო - 2011 წლის ივნისიდან ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე (2011 წლის 1 აგვისტო) პერიოდში მხარეთა შორის დათქმული ქირის ოდენობა შეადგენს 1400 აშშ დოლარს.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ას ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 2 თვის (2011 წლის ივნისი-ივლისი) ქირა 2800 აშშ დოლარის (1400 X 2) ოდენობით გადახდილი არ აქვს.

პალატის მოსაზრებით, ვალდებულების შესრულების სადავოობის პირობებში კანონით უზრუნველყოფილია მოვალის შესაძლებლობა, ამტკიცოს ვალდებულების შესრულება. აღნიშნული ასევე მეტყველებს იმაზე, რომ ვალდებულების შესრულების მტკიცების ტვირთის მატარებელი მხოლოდ მოვალე შეიძლება იყოს. შესაბამისად, 2011 წლის ივნისის თვიდან ქირის გადახდა უნდა ემტკიცებინათ მოპასუხეს, რაც მას არ განუხორციელებია. მეტიც, პალატის განმარტებით, 2008 წლის 1 აგვისტოდან 2011 წლის მაისის ჩათვლით პერიოდზე მოპასუხე მხარის მიერ ფულადი ვალდებულების შესრულების შესახებ გარემოების დადასტურება, შესაძლებელი გახდა მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტებისა და მის მიერ წარმოდგენილი „ქონებრივი და ფინანსური ანგარიშსწორების აღრიცხვიანობის“ რვეულის ჩანაწერების საფუძველზე.

როგორც აღინიშნა, მხარეთა შორის სადავოა აგრეთვე, დამქირავებლის მიერ გაქირავებული ნივთის მესაკუთრისთვის დაბრუნების მომენტი. მოსარჩელის განმარტებით, მიუხედავად იმისა, რომ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა მოიცავდა 2011 წლის 1 აგვისტომდე პერიოდს, 2011 წლის 31 ოქტომბრამდე მას არ მიეცა კუთვნილ ფართში შესვლისა და მისი გამოყენების საშუალება; თვეების განმავლობაში ფართი დაკეტილი იყო და გასაღებს ფლობდა შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ა. მოპასუხის მტკიცებით, მან ნაქირავები ფართი გამოათავისუფლა ჯერ კიდევ ხელშეკრულების ვადის ამოწურვამდე, 2011 წლის მაისის თვის ბოლოს.

სადავო გარემოების დასადასტურებლად მოსარჩელის მიერ საქმეში წარმოდგენილია განცხადება და პასუხი მითითებულ განცხადებაზე (ტ. I. ს.ფ. 133-134), რომლითაც დასტურდება, რომ ა. მ-მა გაქირავებული ფართის „დაბრუნებაში“ დახმარების თხოვნით მიმართა საქართველოს შსს ქ. თბილისის მთავარი სამმართველოს ისანი-სამგორის სამმართველოს მე-11 განყოფილებას ქირავნობის ხელშეკრულების ვადის მოქმედების ვადის გასვლიდან თითქმის 3 თვის შემდეგ, 2011 წლის 27 ოქტომბერს, რაც პალატის მოსაზრებით, მიუთითებს იმაზე, რომ მინიმუმ ამ დროისთვის ჯერ კიდევ დამქირავებლის სარგებლობაში იყო სადავო ფართი. ამასთან, სასამართლომ აღნიშნა, რომ საწინააღმდეგო გარემოების მტკიცების ტვირთი, კერძოდ, იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ ქირავნობის ურთიერთობის დამთავრებისთანავე დაუბრუნა შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ამ მესაკუთრეს გაქირავებული ნივთი და ჯეროვნად შეასრულა ქირავნობის საგნის დროულად დაბრუნების შესახებ ვალდებულება, რაც გულისხმობს როგორც ფართის ფაქტობრივად გამოთავისუფლებას, ისე მესაკუთრისთვის გასაღების დაბრუნებას, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102–ე მუხლის პირველი ნაწილის დანაწესიდან გამომდინარე, ასევე სამოქალაქო კოდექსის 564–ე მუხლის ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე ეკისრება დამქირავებელს (ამ შემთხვევაში მოპასუხეს), რომლის მიერაც ზემოდასახელებული მტკიცებულებებით დადგენილი გარემოების გასაბათილებლად რაიმე საპირისპირო მტკიცებულება წარმოდგენილი არ ყოფილა. მოპასუხეს არც იმ გარემოების დამადასტურებელი შესაბამისი მტკიცებულება წარმოუდგენია, რომ თავად მოსარჩელის ბრალეული ქმედებით ვერ მოხდა გასაღების გამქირავებლისთვის დაბრუნება.

ამდენად, პალატამ დაადგინა, რომ მოპასუხემ ვერ უზრუნველყო რა მისი მტკიცების ტვირთის სათანადო რეალიზება, 2008 წლის 1 აგვისტოს ქირავნობის ხელშეკრულების ფარგლებში შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ამ მოსარჩლეს გაქირავებული ნივთი დაუბრუნა 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ქირავნობის ურთიერთობის დამთავრებიდან 3 თვის შემდეგ.

დადგენილია და არც მხარეთა შორის სადავოდ არ არის გამხდარი, რომ კომუნალური მომსახურებიდან გამომდინარე შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ას დავალიანება შეადგენს 26.60 ლარს;

ხელშეკრულებით განისაზღვრა დამქირავებლის მიერ ანგარიშსწორების წესების დარღვევისთვის პასუხისმგებლობა, კერძოდ, ჯარიმა შეუსრულებელი ვალდებულების 0.1%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე (ხელშეკრულების 7.1. პუნქტი).

სააპელაციო სასამართლოს აზრით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად ჩათვალა, რომ საქმეზე წარმოდგენილი შპს „აუდიტ ბიზნეს გარანტის“ 2011 წლის 31 ოქტომბრის დასკვნით (ტ. I. ს.ფ. 130-131) არ დგინდება, გაქირავებული ფართის ნორმალური ცვეთის მიღმა, დამქირავებლის მიერ მესაკუთრისთვის მატერიალური ზარალის მიყენების ფაქტი. ამასთან, პალატის შეხედულებით, სხვა მტკიცებულება სადავო გარემოების დასადასტურებლად ამირან მეგრელიშვილის მიერ საქმეში წარმოდგენილი არ არის, რაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 და 102-ე მუხლების თანახმად, მოსარჩელის მტკიცების ტვირთს წარმოადგენდა.

პალატამ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას, იხელმძრვანელა სამოქალაქო კოდექსის 316.1-ე, 317-ე, 531-ე, 361.2-ე მუხლებით და აღნიშნა, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ას ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 2 თვის (2011 წლის ივნისი-ივლისი) ქირა 2800 აშშ დოლარის ოდენობით გადახდილი არ აქვს (იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების 4.1.2. პუნქტი). შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საფუძვლიანი იყო ა. მ-ის სარჩელი მოპასუხისთვის გადაუხდელი ქირის - 2800 აშშ დოლარის დაკისრების თაობაზე და იგი დაკმაყოფილებას ექვემდებარებოდა. რაც შეეხება მოსარჩელის პრეტენზიას 2008 წლის 10 ივლისიდან 2008 წლის 1 აგვისტომდე ქირის გადახდასთან დაკავშირებით, პალატამ უსაფუძვლობის გამო არ გაიზიარა. პალატის აზრით, სადავო გარემოების დასადასტურებლად მოსარჩელეს რაიმე მტკიცებულება არ წარმოუდგენია. უფრო მეტიც, მისივე ახსნა-განმარტებიდანვე დასტურდება, რომ მხარეთა შორის დადებული ქირავნობის ხელშეკრულების ვადად განსაზღვრული იყო 3 წელიწადი, რაც მოიცავს 2008 წლის 1 აგვისტოდან 2011 წლის 1 აგვისტომდე პერიოდს (ტ. II. ს.ფ. 46).

პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლიზე და 418-ე მუხლის პირველ და მეორე ნაწილებზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში დადგენილია, რომ მხარეების მიერ 2008 წლის 1 აგვისტოს ხელშეკრულებით შეთანხმებულ იქნა პირგასამტეხლო. დადგენილია ასევე, რომ შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ას ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე 2 თვის (2011 წლის ივნისი-ივლისი) ქირა 2800 აშშ დოლარის ოდენობით გადახდილი არ აქვს, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოსარჩელეს უფლება აქვს მოსთხოვოს მოპასუხეს პირგასამტეხლოს გადახდა ქირავნობის ურთიერთობის დამთავრების შემდეგ - 2011 წლის 1 სექტემბრიდან ქირის თანხის სრულად გადახდამდე პერიოდისთვის შეთანხმებული ოდენობით - შეუსრულებელი ვალდებულების - ქირის თანხის 0.1%-ის ოდენობით ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე, რაც შეადგენს 2.8 აშშ დოლარს.

სამოქალაქო კოდექსის 567-ე მუხლის პირველი ნაწილზე მითითებით, პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2008 წლის 1 აგვისტოს ქირავნობის ხელშეკრულების ფარგლებში შპს ვ. კ. ვ. ჯ-ამ მოსარჩელეს გაქირავებული ნივთი დაუბრუნა 2011 წლის 31 ოქტომბერს, ქირავნობის ურთიერთობის დამთავრებიდან 3 თვის შემდეგ (იხ. წინამდებარე გადაწყვეტილების 4.1.3. პუნქტი). შესაბამისად, პალატამ მიიჩნია, რომ ზემოაღნიშნული ნორმის საფუძველზე, ა. მ-ს, როგორც გამქირავებელს, ქირავნობის საგნის დაყოვნების მთელი პერიოდისათვის წარმოეშვა ზიანის მოთხოვნის უფლება, რაც კანონმდებლის მიერ განისაზღვრა დადგენილი ქირის ოდენობით, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში, გაქირავებული ნივთის დაბრუნების დაყოვნების პერიოდის გათვალისწინებით, შეადგენს 4200 (1400 X 3) აშშ დოლარს.

ქირავნობის ხელშეკრულების შესაბამისად, მხარეთა შორის დადგენილი იყო დამქირავებლის ვალდებულება მოეხდინა ფართით სარგებლობის პერიოდში კომუნალური გადასახადების გადახდა (ხელშეკრულების 3.4. პუნქტის „ვ“ ქვეპუნქტი). დადგენილია, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტის მომენტში მოპასუხე მხარის კომუნალური დავალიანება შეადგენს 26.60 ლარს, რომლის გადახდა, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, უნდა დაეკისროს მოპასუხე მხარეს.

საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 564-ე მუხლის შესაბამისად, ნივთის ქირავნობის ხელშეკრულების შეწყვეტისას დამქირავებელი მოვალეა დაუბრუნოს გამქირავებელს ნივთი იმ მდგომარეობაში, რომელშიც მისგან მიიღო, ნორმალური ცვეთის გათვალისწინებით, ან იმ მდგომარეობაში, რაც ხელშეკრულებით იყო განსაზღვრული. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ქირავნობის ობიექტის – ბინის, არა ნებისმიერი სახის დაზიანება, არამედ მხოლოდ იმ სახის დაზიანება შეიძლება გახდეს დასახელებული პუნქტით გათვალისწინებული დამქირავებლის ვალდებულების დარღვევის შეფასების ფაქტობრივი საფუძველი, რომელიც თავისი ხარისხით სცილდება ნივთის ნორმალური ცვეთის ფარგლებს. განსახილველ შემთხვევაში, რამდენადაც არ დადასტურდა გაქირავებული ფართის ყოველდღიური გამოყენებისა და ნორმალური სარგებლობის მიღმა, დამქირავებლის მიერ მესაკუთრისთვის მატერიალური ზარალის მიყენების ფაქტი, სააპელაციო სასამართლოს დასკვნით, სარჩელი ამ ნაწილში დაუსაბუთებელი იყო და დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 20 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ამ“, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლოს მიერ მხარეთა შორის არსებული ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა არ უნდა ყოფილიყო ქირავნობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე ურთიერთობად შეფასებული.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა კანონი და მიიჩნია, რომ ვინაიდან მოსარგებლის მიერ შემდგომ თვეებში ანაზღაურების სახით გადახდილი იქნა 1400 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარში, საზღაური უძრავი ქონებით სარგებლობაში მიჩნეული უნდა ყოფილიყო არა მხარეების მიერ მოქმედი ხელშეკრულებით შეთანხმებული ოდენობით, არამედ ფაქტობრივად გადახდილი თანხის ოდენობით, რადგან „ყოველი შესრულება გულისხმობს ვალდებულების არსებობას“.თუმცა სააპელაციო სასამართლო უგულებელყო ის ფაქტები, რომ ყოველი გადახდა არ გულისხმობდა მის მართლზომიერებას, რომ პირს უფლება აქვს წინსწრებით, ვადაზე ადრე და ა.შ. შეასრულოს მისი ვალდებულება და რომ არსებობს უსაფუძვლო გამდიდრების ინსტიტუტი იმ მიზნით, რომ პირს არ შეიძლება მიენიჭოს იმაზე მეტი, ვიდრე მას ამის კანონიერი უფლება აქვს. მოწინააღმდეგე მხარეს ხელშეკრულებიდან გამომდინარე, ჰქონდა უფლება მოეთხოვა საზღაური უძრავი ქონებით სარგებლობისათვის 1000 ლარის ოდენობით და თუ მოსარგებლემ განახორციელა უფრო მეტი თანხის გადახდა. ეს არ ანიჭებს მას უფლებას სხვა თვეების საზღაურადაც მოითხოვოს შეთანხმებულზე მეტი, არამედ ეს თანხა უნდა ჩათვლილიყო მომდევნო თვეების ანგარიშში, წინსწრებით გადახდილად ან უსაფუძვლო გამდიდრების ნორმებიდან გამომდინარე დაბრუნებოდა გადამხდელს.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ აპელანტს, ხეშეკრულებიდან გამომდინარე, 2 თვის (2011 წლის ივნისი-ივლისი) საზღაური ჯამში 2800 აშშ დოლარი გადახდილი არ აქვს. სასამართლო მსგავსი დასკვნის გაკეთებისას ეყრდნობა 2011 წლის ივნისი-ივლისის თვეებში გადახდის არარსებობის ფაქტს, თუმცა სასამართლომ ყურადღება არ მიაქცია მანამდე ზედმეტად გადახდილ თანხებს.

სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ხელშეკრულების პირობების დარღვევისათვის მხარეთა მიერ გათალისწინებულ იქნა პირგასატეხლო 0,1%-ის ოდენობით ყოველი ვადაგადაცილებული დღისათვის და მიიჩნია, რომ კასატორს არათუ არ განუხორციელებია უძრავი ქონების სარგებლობისათვის განსაზღვრული საზღაურის განსაზღვრულზე მეტი თანხით ანაზღაურება, არამედ ერიცხება დავალიანება მოწინააღმდეგე მხარის მიმართ 2011 წლის ივნისის და ივლისის თვეებისათვის. 2800 აშშ დოლარის ოდენობით (თვიური საზღაურის ოდენობა განსაზღვრა რა არა ხელშეკრულებაში მითითებული ოდენობით, არამედ ფაქტობრივად გადახდილი თანხის ოდენობით), რაზეც კასატორისათვის კიდევ დამატებით დაკისრებული იქნა პირგასამტეხლოც, რომელმც შეადგინა 2,8 აშშ დოლარი ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე გადაწყვეტილებით იძულებით აღსასრულებლად მიქცევამდე.

აღნიშნული ფაქტი წარმოადგენს არა მხოლოდ კანონის არასწორ განმარტებას, არამედ კანონის ნორმებისა და უზენაესი სასამართლოს მიერ დადგენილი პრაქტიკის სრულ უგულებელყოფას პირგასამტეხლოს ოდენობის ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ 2008 წლის 01 აგვისტოს ხელშეკრულებით სარგებლობაში გადაცემული უძრავი ნივთი მესაკუთრეს 2011 წლის 01 აგვისტოს ნაცვლად დაუბრუნდა 2011 წლის 31 ოქტომბერს. თუმცა, არ გაითვალისწინა პირველ ინსტანციაში დაკითხული მოწმის ახსნა-განმარტებები, რომელიც ადასტურებდა, რომ დაყოვნება მოხდა ა. მ-ის ბრალით, რაზე პასუხისმგებლობაც არ შეიძლება დაეკისროს მოსარგებლეს და კასატორს კიდევ დამატებით დააკისრა ზიანის ანაზღაურება დაყოვნების მთელი პერიოდისათვის, რაც განსაზღვრა დადგენილი ქირის ოდენობით – 4200 აშშ დოლარით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 5 თებერვლის განჩინებით შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (897.60 ლარი) 70% –628.32 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. შპს ვ. კ. „ვ. ჯ-ას“ საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ 2014 წლის 30 იანვარს №1 საგადახდო დავალებით გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (897.60 ლარი) 70% – 628.32 ლარი შემდეგი ანგარიშიდან: ქ.თბილისი, „სახელმწიფო ხაზინა“ ბანკის კოდი TRESGE22, მიმღების ანგარიშის №200122900, სახაზინო კოდი 3 0077 3150.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე თ. თოდრია

მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი

ბ. ალავიძე