საქმე №ას-722-684-2013 20 ოქტომბერი, 2014 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ბესარიონ ალავიძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
მოსამართლეები:
ვასილ როინიშვილი, პაატა ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი - ტ. კ-ი (მოსარჩელე)
მოწინააღმდეგე მხარე - რ. ა-ე (მოპასუხე)
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 21 მაისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება
დავის საგანი - უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ტ. კ-მა სარჩელი აღძრა სასამართლოში რ. ა-ის მიმართ ქ.თბილისში, ზ-ის დასახლებაში, მ-ის ქ№11-ში მდებარე 1018 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მოწყობილი ხის ჭიშკრის, ღობისა და ნაგებობის დანგრევის, ასევე ნაკვეთის გამოთავისუფლებულ მდგომარეობაში დაბრუნების მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო:
მოსარჩელის საკუთრებას წარმოადგენს ზემოაღნიშნულ მისამართზე მდებარე 1018,00 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, იგი 2009 წლის ივნისიდან იხდის მიწის გადასახადს. მოპასუხემ ტ.კ-ის ნებართვის გარეშე დაიწყო უკანონო ნაგებობისა და დამხმარე ფართის მშენებლობა, ნაკვეთის შესასვლელში ჩამოკიდა კარები და დააყენა საკეტი. მიუხედავად მოსარჩელის მოთხოვნისა, მოპასუხე წინააღმდეგია, აღიკვეთოს უკანონო ხელშეშლა, რ.ა-ის შვილის განმარტებით, მისთვის უცნობი იყო, რომ მიწა მოსარჩელეს ეკუთვნოდა, თუმცა ის გარემოება, რომ სადავო მიწა მოპასუხეს არ ეკუთვნოდა, მისთვის ცნობილი იყო.
1080,00 კვ.მ მიწიდან 800,00 კვ.მ მიწა მოსარჩელეს დატვირთული აქვს იპოთეკით, ვალდებულების შესრულების ვადის გასვლის გამო, კრედიტორი მოითხოვს მიწის ნაკვეთის გადაცემას, ხოლო დარჩენილი მიწით მოსარჩელე თავად აპირებს სარგებლობას, თუმცა მოპასუხე არ არის თანახმა გამოათავისუფლოს თვითნებურად დაკავებული მიწა.
რ. ა-მ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა ითხოვა შემდეგი საფუძვლებით:
1991 წლიდან მოყოლებული რ.ა-ე ფლობს ზ-ში, მ-ის ქN11-ში მდებარე მიწას და ამ პერიოდიდან მოყოლებული აქვს შემოღობილი. 2006 წელს მცხეთის სარეგისტრაციო სამსახურის თანამშრომელ გ.უ-ისაგან მოპასუხისათვის ცნობილი გახდა, რომ შესაძლებელი იყო დაკავებულ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების რეგისტრაცია. სარეგისტრაციო სამსახურის თანამშრომლის განმარტებით, უმჯობესი იყო მიწის ერთი პირის საკუთრებად რეგისტრაცია და შემდგომ სხვა თანამესაკუთრეებისათვის გადაფორმება. მოპასუხის განმარტებით, მხარეები შეთანხმდნენ, რომ მიწას აღრიცხავდნენ მოსარჩელის დედის - ლ. კ-ის საკუთრებად, რომელიც შემდგომ კუთვნილ წილს გადაუფორმებდა მოპასუხეს, ხოლო რეგისტრაციისათვის საჭირო ხარჯებს მხარეები თანაბრად გაინაწილებდნენ.
2006 წელს შეთანხმებული ხარჯები მოპასუხემ გადასცა ლ.კ-ს და ამ უკანასკნელის საკუთრებად აღირიცხა მიწის ნაკვეთი.
ამავე პერიოდში რ.ა-მ კუთვნილ მიწის ნაკვეთზე დაიწყო სახლის მშენებლობა, რომელიც 2007 წელს დასრულდა, მან არაერთხელ სთხოვა ლ.კ-ს საკუთრების უფლების გადაფორმება მიწაზე, მან კი ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულებით გადაუფორმა შვილს - ტ. კ-ს.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ტ. კ-ის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოსარჩელემ.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 21 მაისის განჩინებით ტ. კ-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2012 წლის 27 დეკემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი დასაბუთებით:
სააპელაციო პალატამ საქმეში წარმოდგენილი საჯარო რეესტრის ამონაწერით დადგენილად მიიჩნია, რომ ტ. კ-ი საკუთრების უფლებით ფლობს ქალაქ თბილისში, ზ-ის ტერიტორიაზე 1018,00 მ2 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს (ს/კ:.......). უფლების რეგისტრაციის საფუძვლად მითითებულია უძრავი ქონების 10.06.2009 წლის ნასყიდობის ხელშეკრულება.
სადავო მისამართზე მდებარე უძრავი ქონების ნაწილი - 1018,00მ2 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთიდან 800,00 მ2 მიწის ნაკვეთი დატვირთულია იპოთეკით მსესხებელ ტ. კ-სა და გამსესხებელ/იპოთეკარ გ. ყ-ს შორის 24.10.2011წ-ს გაფორმებული სესხის ხელშეკრულების უზრუნველსაყოფად, ხოლო 1018,00 მ2 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთიდან 200,00 მ2 მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრის უფლება არ არის შეზღუდული მესამე პირის სასარგებლოდ რაიმე უფლებით.
ქ.თბილისში, ზ-ის ტერიტორიაზე ტ. კ-ის საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ 1018,00 მ2 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთიდან 200 მ2 მიწის ნაკვეთზე მოპასუხე რ. ა-მ ააშენა საცხოვრებელი სახლი - ე.წ „შავი კარკასი“ და მისი დამხმარე ნაგებობა. მშენებლობის წარმოებაზე რ. ა-ს არ გააჩნდა შესაბამისი ორგანოების მიერ გაცემული ნებართვა.
არ იქნა გაზიარებული აპელანტის (მოსარჩელის) მტკიცება, რომ მისი საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე სადავო მშენებლობა რ. ა-მ დაასრულა 2010 წელს, ვინაიდან 2006 წელს, როდესაც მიწის ნაკვეთი აღირიცხა ლ. კ-ის საკუთრებად, იგი თავისუფალი იყო განაშენიანებისაგან და შეიძინა მასზე საკუთრების უფლება ტ. კ-მაც ასეთივე მდგომარეობაში 2009 წელს. სასამართლოს განმარტებით, სადავო ფაქტობრივი გარემოების დასადასტურებლად მხოლოდ მოსარჩელის ახსნა-განმარტება, თუ მას სადავოდ ხდის მოპასუხე, საკმარისი არ არის, ხოლო სხვა რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც სადავო სახლის ე.წ „შავი კარკასისა“ და დამხმარე ნაგებობის მშენებლობის დასრულების თარიღად 2010 წელი იქნებოდა მიჩნეული, საქმის მასალებში წარმოდგენილი არ არის.
ამასთან, პალატამ მიუთითა მოპასუხის განმარტებაზე, რომ 2007 წელს იგი დააპატიმრეს და პატიმრობიდან გათავისუფლდა 2009 წელს. 2007-2008 წლებში მოპასუხის პატიმრობაში ყოფნის ფაქტი მოსარჩელეს სადავოდ არ გაუხდია.
სადავო მიწის ნაკვეთზე საცხოვრებელი სახლის, დამხმარე ნაგებობისა და აგურით ნაშენი კაპიტალური ღობის არსებობა, 2009 წელს რ. ა-ის საპატიმროდან გათავისუფლება და ის ფაქტიც, რომ 2011 წელს, მიწის ნაკვეთის ნაწილის იპოთეკით დატვირთვისას ნაგებობა უკვე აშენებული იყო, სასამართლოს შეფასებით, იძლეოდა ლოგიკური, დასაბუთებული და თანმიმდევრული დასკვნის საფუძველს, რომ დროის მცირე პერიოდში, კერძოდ, გათავისუფლებიდან ერთ წელიწადში, რ. ა-ე ვერ მოახერხებდა სადავო ნაგებობების არსებულ მდგომარეობამდე მიყვანას. ამდენად, მოსარჩელის პოზიცია, რომ სადავო მშენებლობა რ. ა-მ აწარმოა 2010 წელს სასამართლომ არ გაიზიარა.
საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ ტ. კ-მა ან მისმა წინამორბედმა მესაკუთრე ლ. კ-მა მიწის ნაკვეთზე მშენებლობის წარმოების პროცესში რ. ა-ის უკანონო მშენებლობის აღსაკვეთად გაატარეს რაიმე სახის ქმედითი ღონისძიებები. ტ. კ-მა უკანონო მშენებლობის დემონტაჟის მოთხოვნით მხოლოდ 2012 წელს მიმართა სასამართლოს საერთო სასარჩელო წესით.
დადგენილი გარემოებების გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ მოსარჩელე მოითხოვდა საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთას, შესაბამისად, სარჩელი წარმოადგენდა ნეგატორულ (და არა ვინდიკაციურ) სარჩელს და სამართლებრივი საკითხები გამომდინარეობდა სამოქალაქო კოდექსის 172-ე მუხლის მე-2 ნაწილის დანაწესიდან. სასარჩელო წარმოებისას მოსარჩელეს ეკისრებოდა მოპასუხისგან მომდინარე ხელშეშლის არსებობის მტკიცების ტვირთი.
მოცემულ შემთხვევაში, მოსარჩელე მოთხოვნას იმ გარემოებას ამყარებდა, რომ მოპასუხემ მისი ნებართვის გარეშე აწარმოა საცხოვრებელი სახლისა და დამხმარე ნაგებობის მშენებლობა, რითაც ტ.კბილაშვილს ხელი ეშლება საკუთრებით სარგებლობაში, აღნიშნული კი, გამოიხატებოდა შემდეგში: ა) ტ.კ-ს იპოთეკით ჰქონდა დატვირთული მიწის ნაკვეთი და მას ხელი ეშლებოდა მიწის ნაკვეთის გამიჯვნასა და იპოთეკით დატვირთული მიწის ნაკვეთის ნაწილის იპოთეკარის საკუთრებაში გადაცემაში ნაკისრი ვალდებულების შესრულების სანაცვლოდ; ბ) ტ.კ-ს განზრახული ჰქონდა სადავო მიწის ნაკვეთის გამოყენება სათბურის მოსაწყობად, ხოლო, ვინაიდან სათბურის გადახურვასა და ნებისმიერი სახის მშენებლობას სჭირდებოდა მერიის შესაბამისი სამსახურების ნებართვა, რ.ა-ის მიერ აშენებული ნაგებობები ხელს უშლიდა აღნიშნულის განხორციელებაში.
სასამართლოს მოსაზრებით, აპელანტის არგუმენტები მოსარჩელის კუთვნილი მიწის ნაკვეთით სარგებლობაში დაბრკოლებისა და, შესაბამისად, ხელშეშლის არსებობის ფაქტის დასადასტურებლად არ წარმოადგენდა საკმარისს. საქმის მასალების თანახმად, იპოთეკით დატვირთული იყო განაშენიანებისაგან თავისუფალი მიწის ნაკვეთი (1018,00მ2 სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთიდან 800,00მ2 მიწის ნაკვეთი), ხოლო სადავო სახლისა და დამხმარე ნაგებობის ქვეშ არსებული მიწის ნაკვეთი კი, თავისუფალი იყო უფლებრივი ტვირთისაგან, ამასთანავე, საქმეში არ იყო წარმოდგენილი რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა, რომ აპელანტი აპირებდა სათბურის მშენებლობას მიწის ნაკვეთზე, რაშიც ხელს უშლიდა სადავო ნაგებობა.
სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლების საფუძველზე უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის თაობაზე მოთხოვნა დაკმაყოფილდება ისეთ შემთხვევაში, როდესაც არსებობს ნეგატორული სარჩელის სამი საფუძველი: მოსარჩელე უნდა იყოს ნივთის მესაკუთრე, მოპასუხე არ უნდა იყოს სადავო ნივთის მფლობელი და მისგან უნდა მომდინარეობდეს საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლა. მოცემულ შემთხვევაში კი, საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის ფაქტი არ დგინდებოდა. აღნიშნულის საპირისპიროდ ირკვეოდა, რომ თავად მესაკუთრე სცდებოდა საკუთრების უფლების კანონით დადგენილ ფარგლებს და მისი მოქმედება იყო აშკარა ზიანის მომტანი, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 115-ე მუხლისა.
პალატამ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე მუხლზე და განმარტა, რომ საკუთრების უფლების ბოროტად გამოყენებად ჩაითვლება საკუთრებით ისეთი სარგებლობა, რომლითაც მხოლოდ სხვებს ადგებათ ზიანი ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მესაკუთრის ინტერესის უპირატესობა და მისი მოქმედების აუცილებლობა გაუმართლებელია. კეთილსინდისიერება და მართლზომიერება აუცილებლად უნდა იქნეს დაცული პირის მიერ უფლებათა განხორციელებისას. მესაკუთრის უფლებების ბოროტად გამოყენების დაუშვებლობა არა მარტო კანონმდებლობითაა აკრძალული, არამედ მესაკუთრის ზნეობრივი მოვალეობაცაა. უფლების ბოროტად გამოყენებას უთანაბრდება ის მდგომარეობაც, როცა პირის უმოქმედობა მიზნად არ ისახავს უფლების განხორციელების აუცილებლობით ნაკარნახევი ინტერესის დაცვას.
სასამართლოს შეფასებით, საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასებით იკვეთებოდა ისეთი ვითარება, როდესაც ერთ მხარეზე იდგა მესაკუთრე, რომელმაც საკუთრების უფლებით რეგისტრირებულ მიწის ნაკვეთზე მოპასუხის მიერ წლების წინ, 2006 წელს დასრულებულ მშენებლობას არ შეუშალა ხელი და მხოლოდ სამშენებლო სამუშაოების ძირითადი ნაწილის დასრულების შემდეგ მოითხოვა მისი დემონტაჟი, რაც არსებითად ეწინააღმდეგებოდა სამოქალაქო კოდექსით დაცული უფლების მართლზომიერი სარგებლობის საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპს.
„პროექტის შემთანხმებელი და მშენებლობის ნებართვის გამცემი ორგანოს მიერ უნებართვოდ ან/და პროექტის დარღვევით აშენებული ობიექტების, ან მათი ნაწილების ლეგალიზების შესახებ გადაწყვეტილების მიღების წესის დამტკიცების თაობაზე“ საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის N660 ბრძანებულებით განისაზღვრა უნებართვო მშენებლობების დაკანონების წესები და პროცედურა, რაც 2007 წლამდე აშენებული სადავო ნაგებობის ლეგალიზების საფუძველს ქმნიდა, რის გამოც აპელანტის მოთხოვნა უკანონო მშენებლობის დემონტაჟის თაობაზე უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ტ. კ-მა, მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა. კასატორმა მიუთითა შემდეგ გარემოებებზე:
სააპელაციო პალატამ დაარღვია კანონი და არსებობს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ა“ და „გ“ ქვეპუნქტების, ასევე 394-ე მუხლის „ე“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული წინაპირობები, როგორც საქალაქო, ისე სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გაანაწილა მხარეთა შორის მტკიცების ტვირთი.
სასამართლომ არასწორად მიიჩნია დადგენილად, რომ რ.ა-მ სადავო ნაკვეთზე მშენებლობა 2006 წელს დაიწყო და 2007 წელს დაასრულა, შესაბამისად, არც მოსარჩელეს და არც მის წინამორბედ მესაკუთრეს ამ ფაქტის თაობაზე პრეტენზია არ გამოუთქვამს. ამ გარემოების დადასტურების მიზნით სასამართლომ მიუთითა მხარეთა ახსნა-განმარტებაზე, რაც არასწორია, ვინაიდან მოპასუხეს 2006-2007 წლებში მშენებლობის წარმოების დამადასტურებელი მტკიცებულება არ წარმოუდგენია.
სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა სარჩელსა და სააპელაციო საჩივარში მითითებული გარემოება, რომ მოსარჩელემ მოპასუხეს მშენებლობა შეაჩერებინა და შეთანხმების მიუღწევლობის გამო მიმართა სასამართლოს სარჩელით. ის გარემოება, რომ კასატორს უკანონო ქმედების აღსაკვეთად შესაბამისი ორგანოებისათვის არ მიუმართავს სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს არ ქმნის. შეჩერებული მშენებლობა მესაკუთრის ნებართვის გარეშე ვერ გაგრძელდება.
სააპელაციო საჩივარში დასაბუთებული იყო ის გარემოება, რომ მოპასუხეს მშენებლობა 2006-2007 წლებში არ უწარმოებია, იგი არ აპირებს ნაგებობის დაკანონებას, მიწა აუქციონზე 2006 წლის 1 ნოემბერს გაიყიდა და კასატორმა იგი 2009 წელს შეიძინა, ამ კუთხით საქალაქო სასამართლომ არ მიიღო, ხოლო სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საჯარო რეესტრიდან ამოღებული უტყუარი მტკიცებულებები.
სასოფლო-სამეურნეო მიწაზე უსახური ნაგებობის აღმართვა იწვევს მიწის კატეგორიის შეცვლას, რაც მესაკუთრეს აყენებს ზიანს.
უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ აპელანტის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან 800 კვ.მ დატვირთულია იპოთეკით, ხოლო 200 კვ.მ არ არის შეზღუდული მესამე პირის უფლებით. აპელანტმა სასამართლოს მისცა განმარტება, ხოლო მორიგების პირობების შეთავაზებისას (რაც არ აისახა სხდომის ოქმში) წარადგინა მტკიცებულებები - მიწის ნაკვეთების გადაფარვის საკადასტრო რუკა და ორთოფოტო, რომ სადავო ნაგებობის განთავსების შემდეგ ვინაიდან 800 კვ.მ მიწა დატვირთული იყო იპოთეკით, 200 კვ. მეტრი აღარ რჩებოდა თავისუფალი. სასამართლომ მხარის განმარტების მოსმენის შემდეგ არასწორად არ მიიღო ამ გარემოებების დამადასტურებელი მტკიცებულებები.
არასწორია გასაჩივრებული განჩინების 4.4 და 4.5 პუნქტებით დადგენილი გარემოებები, იგი ემყარება მხოლოდ მოწინააღმდეგე მხარის განმარტებას, რომელსაც არ წარუდგენია მტკიცებულება, რომ დააპატიმრეს 2007 წელს და არა 2008 ან 2009 წელს. აღნიშნულით სასამართლომ დაარღვია მტკიცების ტვირთის მხარეთა შორის განაწილების წესი.
დაუსაბუთებელია ასევე გასაჩივრებული განჩინების მსჯელობა ნეგატორული სარჩელის თაობაზე, ვინაიდან მხარის მოთხოვნა უკანონო ნაგებობის 2 დაუმთავრებელი კარკასის, ღობისა და ეზოს ცენტრალური შესასვლელის აღების მოთხოვნა ვინდიკაციური სარჩელია.
სააპელაციო სასამართლო ვერ გაერკვა სარჩელის არსში, ვერ გაარკვია, რომ მესაკუთრემ იპოთეკით დატვირთა 800 კვ.მ მიწა, ხოლო დარჩენილ 70 კვ.მ ნაკვეთზე მოპასუხემ მესაკუთრის ნებართვის გარეშე აღმართა უკანონო ნაგებობა, რის გამოც კასატორი ვერ იყენებს სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწას. ამ საკითხზე მხარეთა შეუთანხმებლობამ განაპირობა სასამართლოსათვის სარჩელით მიმართვა.
სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა და არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე და 115-ე მუხლები. მესაკუთრისა და მოპასუხის უფლებების დაცვისას არასწორად გაიზიარა მშენებლობის 2006 წელს დაწყების ფაქტი. გარდა აღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ ასევე არასწორად მიუთითა საქართველოს პრეზიდენტის 2007 წლის 24 ნოემბრის N660 ბრძანებულებაზე, რადგანაც იგი აწესრიგებს მესაკუთრის მიერ მის საკუთრებაში არსებული ნაგებობის ლეგალიზაციის წესს და არა მესაკუთრის სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთზე მისი ნების წინააღმდეგ შეჭრილი პირის მიერ აშენებული უკანონო ნაგებობის ლეგალიზაციის წესს.
სასამართლომ არასწორად იმსჯელა უსაფუძვლო გამდიდრების საკითხზე და არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 979-980-ე მუხლები, ღირებულების ანაზღაურება სადავო შეიძლება გახდეს მხოლოდ მაშინ, თუ მესაკუთრე მიიღებს სადავო ნაგებობას, რაც, მოცემულ შემთხვევაში, სახეზე არ არის, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მოპასუხის ქმედებით იცვლება მიწის ნაკვეთის კატეგორია და მესაკუთრეს ადგება ზიანი.
ტ. კ-მა სასამართლოს წინაშე იშუამდგომლა ახალი მტკიცებულებების საქმისათვის დართვისა და მათი დასაშვებად ცნობის თაობაზე, ვინაიდან არსებობდა მტკიცებულების წარდგენის საპატიო მიზეზი, წინამდებარე საკასაციო საიჩივარს მხარემ დაურთო მტკიცებულებები 13 ფურცლად, ამავე დასაბუთებით კასატორმა კვლავ მომართა სასამართლოს განცხადებით 2013 წლის 10 სექტემბერსა და ამავე წლის 4 დეკემბერს, 2013 წლის 10 სექტემბრის განცხადებას მხარემ დაურთო მტკიცებულებები 3 ფურცლად, ხოლო 4 დეკემბრის განცხადებას - 3 ფურცლად.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2013 წლის 22 ივლისის განჩინებით ტ. კ-ი „სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლდა, ხოლო მისი საკასაციო საჩივარი წარმოებაში იქნა მიღებული სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლითა და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ტ. კ-ის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნას მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთმითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ტ. კ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც მას უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
„სახელმწიფო ბაჟის შესახებ“ საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი პუნქტის „მ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
რაც შეეხება კასატორის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულების საქმეზე დართვას, საკასაციო პალატა თვლის, რომ აღნიშნული შუამდგომლობა უსაფუძვლოა, რადგანაც სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 407-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო იმსჯელებს მხარის მხოლოდ იმ ახსნა-განმარტებაზე, რომელიც ასახულია სასამართლოთა გადაწყვეტილებებში ან სხდომათა ოქმებში. აღნიშნული ნორმა ადგენს საკასაციო სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების პროცესუალურ ფარგლებს და მისი შინაარსიდან გამომდინარეობს, რომ საკასაციო სასამართლოში ახალ ფაქტებზე მითითება და ახალი მტკიცებულებების წარმოდგენა არ დაიშვება, შესაბამისად, ახალი მტკიცებულება ვერც სასამართლოს მიერ იქნება გაზიარებული მიუხედავად იმისა, მხარეს ობიექტურად ჰქონდა თუ არა შესაძლებლობა სასამართლოსათვის მანამდე წარმოედგინა ის. აღნიშნული გარემოება საკასაციო პალატის მიერ მტკიცებულებათა საქმისათვის დართვაზე უარის თქმის საფუძველია.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 104-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლო არ მიიღებს, არ გამოითხოვს ან საქმიდან ამოიღებს მტკიცებულებებს, რომლებსაც საქმისათვის მნიშვნელობა არ აქვთ. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები: 13 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.98-110), 2013 წლის 10 სექტემბრის Nა-2834-13 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.130-132), 2013 წლის 4 დეკემბრის Nა-3793-13 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.134-136).
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა:
1. ტ. კ-ის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.
2. კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.
3. ტ. კ-ს დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე დართული მტკიცებულებები: 13 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.98-110), 2013 წლის 10 სექტემბრის Nა-2834-13 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.130-132), 2013 წლის 4 დეკემბრის Nა-3793-13 განცხადებაზე დართული მტკიცებულებები 3 ფურცლად (ტ.II, ს.ფ.134-136).
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.
თავმჯდომარე ბ. ალავიძე
მოსამართლეები: ვ. როინიშვილი
პ. ქათამაძე
