საქმე №ას-212-197-2014 3 ნოემბერი, 2014 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვასილ როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

მოსამართლეები:

ბესარიონ ალავიძე, პაატა ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი - შპს აუდიტორული ფირმა „მ-ი“ (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს „R.-40“ (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 თებერვლის საოქმო განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და სააპელაციო პალატის დავალდებულება, განაახლოს საქმის წარმოება

დავის საგანი – მომსახურების ღირებულების ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს აუდიტორულმა ფირმა „მ-მა“ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს „R.-40-ის“ მიმართ მოსარჩელის მიერ გაწეული მომსახურების ღირებულების დარჩენილი ნაწილის - 7500 ლარის დაკისრების მოთხოვნით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა მოითხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილებით შპს აუდიტორული ფირმა „მ-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე შპს „R.-40-ს“ მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 7500 ლარის გადახდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მოპასუხემ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 თებერვლის საოქმო განჩინებით შპს „R.-40-ის“ შუამდგომლობა საქმის წარმოების შეჩერების თაობაზე დაკმაყოფილდა, შეჩერდა წარმოება საქმეზე №2ბ/5971-13 აპელანტ შპს „R.-40-ის“ სააპელაციო საჩივრის გამო, ადმინისტრაციული წესით ინდივიდუალური ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტის - შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 12 ნოემბრის N57017 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე არსებითი განხილვის დასრულებამდე შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო პალატამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 372-ე მუხლისა და 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის თანახმად, დადგენილად მიიჩნია, რომ არსებობდა გარემოება, როდესაც მოცემული დავის მტკიცების საგანში შემავალი ფაქტობრივი გარემოების დადგენა დამოკიდებული იყო სხვა საქმეში განსახილველ და დასადგენ ფაქტობრივ გარემოებებზე, კერძოდ, აპელანტი მხარის შპს „R.-40-ის“ წარმომადგენელმა, დ. კ-მა, წარადგინა მტკიცებულებები იმის თაობაზე, რომ მათ გასაჩივრებული ჰქონდათ გარკვეული ადმინისტრაციული აქტები. ამ მტკიცებულებათაგან, კონკრეტულ შემთხევაში, პალატისთვის მნიშვნელოვანს წარმოადგენდა შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 12 ნოემბრის N57017 ბრძანება, რომელიც შეეხებოდა შპს აუდიტორული ფირმა „მ-ის“ მიერ მომზადებული აუდიტის დასკვნის (19.11.2012 წ ) საფუძველზე დარიცხულ თანხას.

მოპასუხის პოზიცია თანხის გადახდაზე უარის თქმის შესახებ ეფუძნებოდა იმ გარემოებას, რომ მოსარჩელემ, როგორც მენარდემ, არაპროფესიონალურად და არაჯეროვნად შეასრულა მომსახურება, რის გამოც მოპასუხე დარჩენილ ანაზღაურებას, ანუ 7500 ლარს მოსარჩელეს აღარ გადაუხდიდა (თანხის ნაწილი - 7500 ლარი მოპასუხეს უკვე გადახდილი აქვს).

სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლით და განმარტა, რომ მოცემული ნორმა ასახავს იმ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელთა დადგომის შემთხვევაშიც შემკვეთის შეუძლია, შეამციროს ნარდობის ხელშეკრულებით განსაზღვრული საზღაური, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში ნარდობის საგანს წარმოადგენდა აუდიტორული მომსახურების გაწევა, რომლის არაჯეროვან შესრულებაზეც მოპასუხე პრეტენზიას აცხადებდა, მოცემული დავის მტკიცების საგანში სწორედ ამ მომსახურების უნაკლოდ, ჯეროვანი გაწევის ფაქტის დადგენა შედიოდა. მოცემული საკითხის განხილვა კი, სააპელაციო პალატის დასკვნით, წარმოადგენდა ადმინისტრაციული წესით შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 12 ნოემბრის N57017 ბრძანების ბათილად ცნობის შესახებ დავის დროს გადასაწყვეტ და შესაფასებელ გარემოებას, იმდენად, რამდენადაც მითითებული ბრძანებით განსაზღვრული თანხის მოპასუხისთვის დარიცხვის საფუძველსაც სწორედ მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის ხელშეკრულების შედეგად შედგენილი 2012 წლის 19 ნოემბრის აუდიტორული დასკვნა წარმოადგენდა.

ამდენად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმის წარმოება უნდა შეჩერებულიყო ადმინისტრაციული წესით (რაშიც მოიაზრება, როგორც ადმინისტრაციული სამართალწარმოება, ისე ადმინისტრაციული წარმოება), ინდივიდუალური ადმინისტრაციული სამართლებრივი აქტის - შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 12 ნოემბრის N57017 ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე დავის არსებითი განხილვის დასრულებამდე.

აპელანტის მოწინააღმდეგე მხარის განმარტება, რომ 2013 წლის 19 სექტემბრის სხდომაზე, მოცემული საქმის განხილვის დროს საქალაქო სასამართლომ განჩინებით მოპასუხეს უარი უთხრა საქმის წარმოების შეჩერებაზე, რაც მხარეს კერძო საჩივრით არ გაუსაჩივრებია და შუამდგომლობა ამ საფუძვლით დაუშვებელი იყო, სააპელაციო პალატის მიერ არ იქნა გაზიარებული შემდეგი საფუძვლებით:

სასამართლოს მითითებით, საქმის წარმოების შეჩერებაზე უარის თქმის შესახებ განჩინება კერძო საჩივრით არ საჩივრდებოდა, თანახმად საპროცესო კოდექსის 414-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 282-ე მუხლისა, შესაბამისად, საქმის წარმოების შეჩერებაზე უარის თქმის შესახებ პირველი ინსტანციის სასამართლოს განჩინებას მხარე უნდა შეეცილოს სააპელაციო საჩივრით. სააპელაციო საჩივარში აპელანტი უთითებდა მოტივებს, თუ რატომ უნდა შეეჩერებინა სასამართლოს მოცემული საქმის წარმოება სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 272-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის საფუძველზე, გარდა აღნიშნულისა, სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა იმ გარემოებაზეც, რომ საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ შუამდგომლობას ამჟამად აპელანტი ამყარებდა შემოსავლების სამსახურის 2013 წლის 12 ნოემბრის N57017 ბრძანებაზე, რომელიც წარმოადგენდა ახალ საფუძველს, რადგან საქალაქო სასამართლოში შუამდგომლობის დაყენების დროს შემოსავლების სამსახურის მიერ ჯერ კიდევ არ იყო მოპასუხისათვის დარიცხვის აქტი გამოცემული, შესაბამისად, ამ გარემოებაზე მითითება ვერ მოხდებოდა, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში, ამ ბრძანებით მოპასუხეს თანხა დაერიცხა, რომლის საფუძველსაც სწორედ შპს აუდიტორული კომპანია „მ-ის“ 2012 წლის 19 ნოემბრის დასკვნა წარმოადგენდა. სასამართლომ ეს გარემოება, მისი მტკიცებულებებით დადასტურების გამო, მხედველობაში მიიღო და ჩათვალა, რომ ამჯერად საქმის წარმოების შეჩერების საფუძველი განსხვავდებოდა პირველი ინსტანციით საქმის განხილვის დროს დაყენებული იგივე შინაარსის შუამდგომლობის საფუძვლებისგან.

სააპელაციო პალატის განჩინებაზე კერძო საჩივარი შეიტანა შპს აუდიტორულმა ფირმა „მ-მა“, მოითხოვა მისი გაუქმება და სააპელაციო სასამართლოს დავალდებულება, განაახლოს საქმის წარმოება შემდეგი საფუძვლებით:

არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მსჯელობა, რომ არსებობდა საქმის წარმოების შეჩერებისათვის სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული საფუძველი, რადგანაც აპელანტის პოზიცია ნარდობის დარჩენილი ღირებულების გადახდაზე უარის თქმის შესახებ ემყარებოდა სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლს, ხოლო სადავო გარემოების დადგენა სწორედ ადმინისტრაციული წესით საქმის განხილვისას მიღებულ გადაწყვეტილებაზე დაყრდნობით იყო შესაძლებელი. მოცემულ შემთხვევაში სახეზე არ არის აუდიტორული მომსახურება კლასიკური გაგებით, არამედ დავა შეეხება ალტერნატიულ საგადასახადო შემოწმებას, რომელიც რეგულირდება საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის N994 ბრძანებით. მითითებული ბრძანების 37.1 მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით განმარტებულია ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმებისა და ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების განმახორციელებელი პირის არსი და ცალსახაა, რომ კონკრეტულ სამართლებრივ ურთიერთობაში სახეზე არ არის კლასიკური გაგებით აუდიტორული მომსახურება, არამედ სახეზეა ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმება, რასაც ატარებს აუდიტორი, ხოლო ბრძანების „გ“ ქვეპუნქტით ამ შემთხვევაში აუდიტორის მიერ შედგენილ აქტს აქვს საგადასახადო შემოწმების აქტის სტატუსი.

ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმებისას შემოწმების განმახორციელებელ პირს შესამოწმებელი პირი ირჩევს მხოლოდ საგადასახადო ორგანოს მიერ სერტიფიცირებული და მისთვის ასარჩევად წარდგენილი პირთა სიიდან, ბრძანების 37.8 მუხლი განსაზღვრავს, რომ აუდიტორული მომსახურება ანაზღაურდება გადასახადის გადამხდელის ხარჯზე მას და აუდიტორს შორის გაფორმებული ხელშეკრულების საფუძველზე. ზემოაღნიშნული ნორმატიული აქტის 37.11 მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, აპელანტმა შემოწმების აქტთან დაკავშირებული საკუთარი მოსაზრება წარადგინა შემოსავლების სამსახურში და განხილულ იქნა შემოსავლების სამსახურის მედიაციის საბჭოს მიერ 2013 წლის 31 იანვარს, რა დროსაც არ იქნა გაზიარებული მოპასუხის პოზიცია, ამდენად, დასტურდება, რომ აუდიტორული კომპანია მოქმედებდა არა აპელანტის, არამედ საგადასახადო ორგანოს დავალებით და სწორედ მის სასარგებლოდ ასრულებდა დავალებას, რომლის ღირებულებაც უნდა აანაზღაუროს აპელანტმა, ხოლო შესრულებული სამუშაოს ხარისხის ერთადერთი შემმოწმებელი საგადასახადო ორგანოა და არა აპელანტი. საგადასახდო ორგანომ, თავის მხრივ, მიიჩნია, რომ აუდიტორულმა კომპანიამ ნაკისრი ვალდებულება კეთილსინდისიერად და მაღალ დონეზე შეასრულა.

კერძო საჩივრის ავტორმა მიუთითა იმ გარემოებაზეც, რომ აპელანტს გასაჩივრებული აქვს არა საგადასახადო შემოწმების აქტი, არამედ შემოსავლების სამსახურის აუდიტის დეპარტამენტის 2013 წლის 12 ნოემბრის N57017 ბრძანება, მაშინ, როდესაც საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად, იგი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტია, რასაც შედეგად მოჰყვა საგადასახადო კოდექსის 61-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „გ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრული გადასახადის დარიცხვა, აღნიშნული ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ძალაშია და არ არსებობს საქმის წარმოების შეჩერების საფუძველი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 4 მარტის განჩინებით შპს აუდიტორული ფირმა „მ-ის“ კერძო საჩივარი მიღებულ იქნა განსახილველად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის საფუძვლების ანალიზის, საქმის მასალების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს აუდიტორული ფირმა „მ-ის“ კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგი გარემოებების გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლის თანახმად, კერძო საჩივრების განხილვა ზემდგომ სასამართლოებში წარმოებს შესაბამისად ამ სასამართლოებისათვის გათვალისწინებული წესების დაცვით. ამავე კოდექსის 410-ე მუხლის თანახმად კი, საკასაციო სასამართლო არ დააკმაყოფილებს საკასაციო საჩივარს, თუ: ა) კანონის მითითებულ დარღვევას არა აქვს ადგილი; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას საფუძვლად არ უდევს კანონის დარღვევა; გ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არსებითად სწორია, მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას.

განსახილველ შემთხვევაში, საკასაციო სასამართლოს მსჯელობის საგანს წარმოადგენს სააპელაციო პალატის მიერ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის გამოყენების მართებულობა.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს: სამართალწარმოების სხვადასხვა სტადიაზე არსებულ გარემოებათა გამო, შესაძლებელია, შეიქმნას იმგვარი ფაქტობრივი ვითარება, რომელთა არსებობის პირობებში შეუძლებელია ან არ არის მიზანშეწონილი დავის განხილვა და გადაწყვეტა.

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა დიფერენცირებას ახდენს შემთხვევებისას, როცა სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება, საპროცესო კოდექსით პირდაპირ განსაზღვრული საფუძვლების არსებობისას და როცა სასამართლო არ არის ვალდებული, მაგრამ უფლებამოსილია, შეაჩეროს საქმის წარმოება. საქმის წარმოების შეჩერების ფაკულტატური შემთხვევებისას, სასამართლოს მინიჭებული აქვს დისკრეციული უფლებამოსილება, რომ ობიექტური შეფასების საფუძველზე, მართლმსაჯულების ინტერესებიდან გამომდინარე, შეუძლია კანონით გათვალისწინებული ამა თუ იმ საპროცესო ინსტიტუტის გამოყენება.

საკასაციო სასამართლო მიუთითებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტზე, რომლის თანახმადაც, სასამართლო ვალდებულია შეაჩერს საქმის წარმოება თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ აღნიშნული საფუძვლით საქმის წარმოების შეჩერების სავალდებულო ხასიათი მდგომარეობს შემდეგში:

სამართალწარმოების ნებისმიერ სტადიაზე, შესაძლებელია, პარალელურად მიმდინარეობდეს სხვა საქმის განხილვა სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული წესით, რომლის გადაწყვეტამდე, შეუძლებელია მოცემული საქმის განხილვა.

ნორმატიული დათქმა - საქმის განხილვის შეუძლებლობა სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, გამომდინარეობს სასამართლო დავის განხილვის სამართლებრივი ბუნების ლოგიკიდან, კერძოდ, ყოველი კონკრეტული საქმის გადაწყვეტა სასამართლოში დაკავშირებულია გარკვეული ფაქტების დადგენასთან. ფაქტების დადგენის აუცილებლობა განპირობებულია იმით, რომ სასამართლო იხილავს და წყვეტს მხარეთა შორის წარმოქმნილ დავებს, რომლებიც სამართლით რეგულირებულ ურთიერთობებიდან წარმოიშობიან. სამართლებრივი ურთიერთობა კი, შეიძლება აღმოცენდეს, განვითარდეს ან შეწყდეს მხოლოდ იურიდიული ფაქტების, ანუ ისეთი ფაქტების საფუძველზე, რომლებსაც სამართლის ნორმა უკავშირებს გარკვეულ იურიდიულ შედეგს.

მითითებული საფუძვლით საქმის წარმოების შეჩერების ვალდებულება პირდაპირ კავშირშია ისეთ საპროცესო ინსტიტუტთან, როგორიცაა მტკიცების ტვირთი და ემსახურება ფაქტების დამტკიცების ვალდებულებისაგან მხარეთა გათავისუფლების მიზანს. სამართალწარმოების ერთ-ერთი პრინციპის - პროცესის ეკონომიის პრინციპის რეალიზაციის უზრუნველყოფას, რაც, თავის მხრივ, ეფექტიანი მართლმსაჯულების განხორციელების წინაპირობაა.

სხვა სამართალწარმოებით (წარმოებით) საქმის განხილვისას სასამართლოს მიერ ფაქტობრივი გარემოებების დადგენა რიგ შემთხვევაში შეუძლებელს ხდის კონკრეტული საქმის განხილვას, რამდენადაც ფაქტები, რომლებიც უნდა დადგინდეს სამოქალაქო ან ადმინისტრაციული წესით განხილვისას, ვერ იქნება გამორკვეული, შეფასებული და დადგენილი კონკრეტული საქმის წარმოებისას, ამავდროულად, ამ ფაქტების დადგენამდე შეუძლებელი უნდა იყოს მოცემული საქმის განხილვა.

განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით ირკვევა შემდეგი:

მოსარჩელესა და მოპასუხეს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება აუდიტორული მომსახურების შესახებ, რომლის საფუძველზეც შემსრულებელმა იკისრა ვალდებულება, გაეწია მომსახურება დამკვეთისათვის, ხოლო დამკვეთს უნდა აენაზღაურებინა მომსახურების საზღაური ხელშეკრულების 5.1 პუნქტით დადგენილი წესით.

გაწეული მომსახურების საფუძველზე შედგენილ აუდიტორულ დასკვნაზე დაყრდნობით მოპასუხეს სახელმწიფო ბიუჯეტის სასარგებლოდ დაერიცხა გარკვეული გადასახადის გადახდა, რის გამოც ის მიიჩნევს, რომ მენარდემ სამუშაო არ შეასრულა ჯეროვნად, სწორედ ამ საფუძვლიდან გამომდინარე აცხადებს უარს მომსახურების დარჩენილი ღირებულების ანაზღაურებაზე.

საკასაციო პალატა იზიარებს კერძო საჩივრის ავტორის არგუმენტს, რომ მოცემულ შემთხვევაში სამუშაო სრულდებოდა საგადასახადო ორგანოს სასარგებლოდ, კერძოდ, საგადასახადო კონტროლის განმახორციელებელი პირის შერჩევისა და საგადასახადო კონტროლის განხორციელების, მიმდინარე კონტროლის პროცედურების ჩატარების, სასაქონლო-მატერიალურ ფასეულობათა ჩამოწერის, საგადასახადო დავალიანების გადახდევინების უზრუნველყოფის ღონისძიებების განხორციელების, სამართალდაღვევათა საქმისწარმოების წესის დამტკიცების თაობაზე საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის N994 ბრძანების 37⁷ მუხლის პირველი პუნქტით განსაზღვრულია, რომ გადასახადის გადამხდელს უფლება აქვს, საგადასახადო ორგანოს მიმართოს მისთვის ალტერნატიული აუდიტის ჩატარების ინიციატივით. რა დროსაც აუდიტორთან ფორმდება ამავე ბრძანების 37⁸ მუხლით გათვალისწინებული პირობების დაცვით ხელშეკრულება, ხოლო ნორმატიული აქტის 37⁵ მუხლის პირველი პუნქტის „ბ“ ქვეპუნქტით განსაზღვრულია ალტერნატიული აუდიტის ჩატარება გადასახადის გადამხდელის ინიციატივით. ბრძანების 37¹ მუხლის მე-2 პუნქტის „ა“ და „ბ“ ქვეპუნქტებით განსაზღვრულია ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების განმახორციელებელი პირისა და თავად ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების ცნება, ხოლო, ნორმის „გ“ ქვეპუნქტის თანახმად, ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების აქტი განმარტებულია, როგორც აუდიტორის მიერ ალტერნატიული აუდიტის ფარგლებში მომზადებული დასკვნა, რომლის ფორმა და შედგენის წესი განისაზღვრება შემოსავლების სამსახურის უფროსის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტით და რომელსაც საგადასახადო მიზნებისთვის აქვს საგადასახადო შემოწმების აქტის სტატუსი.

საკასაციო პალატის შეფასებით, ალტერნატიული საგადასახადო შემოწმების განმახორციელებელი პირი საგადასახადო შემოწმების აქტის შედგენის ნაწილში წარმოადგენს სახელმწიფოს მიერ დელეგირებულ პირს, რომლის უფლებამოსილების წარმოშობის საფუძველის მას და გადასახადის გადამხდელს შორის გაფორმებული კერძოსამართლებრივი გარიგებაა, თავის მხრივ, სამოქალაქო კოდექსის 629-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად კი, ნარდობის ხელშეკრულებით მენარდე კისრულობს შეასრულოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული სამუშაო, ხოლო შემკვეთი ვალდებულია გადაუხადოს მენარდეს შეთანხმებული საზღაური.

მოცემულ შემთხვევაში, როგორც უკვე აღინიშნა, მენარდის მოთხოვნას წარმოადგენს აუდიტორული მომსახურების ხელშეკრულების დარჩენილი საფასურის ანაზღაურება, რომელსაც შემკვეთმა დაუპირისპირა იმგვარი შესაგებელი, როგორიცაა მენარდის მიერ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულება, რაც ათავისუფლებს დამკვეთს ნაკლის შესაბამისად საზღაურის გადახდის ვალდებულებისაგან, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 645-ე მუხლისა. თავის მხრივ, ნაკეთობის ნაკლის მტკიცების ტვირთი, როგორც საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის, ისე მატერიალურსამართლებრივი თვალსაზრისით შემკვეთის ვალდებულებას წარმოადგენს, ამასთანავე, უდავოდ გასათვალისწინებელია, რომ დელეგირებული უფლებამოსილების ფარგლებში საგადასახადო შემოწმების აქტის სამართლებრივი სისწორის დადგენა არა სამოქალაქო საქმის, არამედ საქართველოს ფინანსთა მინისტრის ზემოხსენებული ბრძანებით დადგენილი წესით ადმინისტრაციული წარმოების, ასევე სამართალწარმოების გზითაა შესაძლებელი.

თავის მხრივ, როგორც საქმის მასალებით დასტურდება და ამას კერძო საჩივრის ავტორიც მიუთითებს, მოპასუხეს გასაჩივრებული აქვს გადასახადის დარიცხვის აქტი - ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი, თუმცა ვერ იქნება გაზიარებული კერძო საჩივრის მტკიცება, რომ აღნიშნული არ იქონიებს გავლენას მოცემული დავის მიმართ, რადგანაც ადმინისტარციული აქტი, საქართველოს ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 96-ე მუხლის თანახმად, ემყარება შესაბამის მტკიცებულებებს და ის არ შეიძლება გამოცემულ იქნას გარემოებათა გამოკვლევის გარეშე, წინააღმდეგ შემთხვევაში ის შეიძლება აქტის ბათილად ცნობის სამართლებრივი საფუძველი გახდეს. სწორედ ამას ადასტურებს თავად საქართველოს ფინანსთა მინისტრის 2010 წლის 31 დეკემბრის N994 ბრძანების 37¹⁴ მუხლის დანაწესი საგადასახადო ორგანოს მიერ ალტერნატიული აუდიტის შედეგების გადამოწმების თაობაზე. მოცემულ შემთხვევაში, N57017 დარიცხვის აქტი ემყარება რა სადავო საგადასახადო შემოწმების აქტს, ადმინისტრაციული წარმოების (სამართალწარმოების) წესით საკითხის გადაწყვეტა პირდაპირ და უშუალო გავლენას იქონიებს სამოქალაქო წესით განსახილველ საქმეზე იმგვარად, რომ ფაქტები, რომელიც წინამდებარე დავის სწორად გადაწყვეტის საფუძველი გახდება არ შეიძლება დადგინდეს სამოქალაქო სამართალწარმოების ფარგლებში რაც უდავოდ მეტყველებს სააპელაციო პალატის მიერ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 379-ე მუხლის „დ“ ქვეპუნქტის სწორ გამოყენებაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე, 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს აუდიტორული ფირმა „მ-ის“ კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს უსაფუძვლობის გამო. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2014 წლის 10 თებერვლის საოქმო განჩინება დარჩეს უცვლელად. კერძო საჩივარზე სახელმწიფო ბაჟი გადახდილია. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.

თავმჯდომარე ვ. როინიშვილი

მოსამართლეები: ბ. ალავიძე

პ. ქათამაძე